I OZ 48/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie zawarte w punkcie II i III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1535/14 w sprawie ze skarg P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia oddalić zażalenie. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 21 października 2014 r. wniosła odrębne skargi (łącznie 34) na akt odmowy Starosty [...], zawarty w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uprawnienia do zwrotu nienależnie zapłaconej części opłat za wydanie karty pojazdu 34 pojazdów, wymienionych we wniosku z dnia 10 czerwca 2014 r., o podanych w nim numerach rejestracyjnych, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz uznania obowiązku Starosty [...] dokonania na rzecz skarżącej Spółki zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdu. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt: od III SA/Po 1535/14 do III SA/Po 1568/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) połączył w/w sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt III SA/Po 1535/14. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1535/14 po rozpoznaniu sprawy ze skarg P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (pkt I), zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II), zwrócił stronie skarżącej nadpłacony wpis w kwocie 6.600 zł (pkt III). Sąd pierwszej instancji w części uzasadnienia wyroku odnoszącej się do kosztów postępowania wskazał, że o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 461). Powyższe postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, zawarte w punkcie II i III w/w wyroku, P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uczyniła przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegające na zasądzeniu kwoty 457 zł (wpis sądowy – 200 zł, stawka minimalna za czynności adwokackie – 240 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł), podczas gdy minimalne wynagrodzenie adwokata w tych połączonych do wspólnego rozpoznania sprawach powinno wynosić: - po 240 zł tytułem stawki minimalnej za czynności adwokackie od każdej z 34 skarg, co daje łączną kwotę 8.160 zł; - po 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa od każdej z 34 skarg, co daje łączną kwotę 8.160 zł; - po 200 zł tytułem wpisu sądowego od każdej z 34 skarg, co daje łączną kwotę 6.800 zł, stanowiącą łączny koszt dokonanych wpisów. W ocenie Spółki zasądzone koszty postępowania powinny wynosić ogółem 15.538 zł. Wskazując na powyższe Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia: a) w punkcie II wyroku z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1535/14, poprzez zasądzenie od Starosty [...] na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. łącznej kwoty 8.738 zł, na co składa się kwota 8.160 zł tytułem łącznych stawek minimalnych za czynności adwokackie w 34 odrębnych sprawach oraz kwota 578 zł tytułem zwrotu poniesionych opłat skarbowych od pełnomocnictwa w tych 34 sprawach; b) w punkcie III wyroku z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1535/14, poprzez zasądzenie od Starosty [...] na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 6.800 zł, stanowiącej zwrot kosztów postępowania w związku z dokonaniem wpisów sądowych w 34 odrębnych sprawach. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przy wniesieniu 34 odrębnych skarg, bowiem odmowa zwrotu opłat za wydanie kart pojazdów dotyczyła de facto 34 różnych spraw. Połączenie przez Sąd pierwszej instancji tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie może przesądzać, iż wynagrodzenie należne pełnomocnikowi Spółki za przygotowanie i wniesienie do Sądu 34 odrębnych skarg należy traktować jako działanie tego pełnomocnika w jednej sprawie. Starosta [...] w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wskazując, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniosek o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). W świetle art. 205 § 2 p.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, koszty postępowania w zakresie wpisu sądowego od wniesionej skargi zostały obliczone prawidłowo. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie należy pobrać wpis stały. Kwestia ta ma bowiem również wpływ na sposób wyliczenia wynagrodzenia przysługującego pełnomocnikowi skarżącej Spółki. Odmowa zwrotu opłaty uiszczonej za kartę pojazdu odnosi się do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisów prawa. Stanowi ona czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 wyjaśnił, że sprawę żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, lub jej wtórnika, dokonywana jest w drodze takiej właśnie czynności, a więc wysokość wpisu sądowego, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1373/15 oraz I OZ 1374/15, zapadłych w sprawach dotyczących P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w których przyjęto, iż w tego typu sprawach należy uiścić wpis stosunkowy. W sprawie jest bezsporne, że załatwienie wniosku Spółki z dnia 10 czerwca 2014 r. nastąpiło pismem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], którym odmówiono zwrotu opłaty za karty pojazdu wszystkich 34 pojazdów wymienionych we wniosku. Rozstrzygnięcie w powyższym zakresie zostało zawarte w jednym piśmie (zostało dokonane jedną czynnością), a zatem – wbrew stanowisku skarżącej Spółki – zasadnym było wniesienie tylko jednej skargi, nie zaś 34 skarg, dotyczących poszczególnych pojazdów. W związku z tym, wskazać należy, iż wniesienie 34 skarg na jedną i tę samą czynność organu ma na celu jedynie zwiększenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (tym bardziej, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika dotyczy w istocie tylko jednej sprawy, gdyż pozostałe sprawy są tożsame) i nie ma uzasadnienia prawnego. Czynność Starosty [...] dotyczyła wyłącznie jednej, łącznej i niepodzielnej odmowy zwrotu opłat co do 34 pojazdów. Nie były to natomiast, na co wskazuje skarżąca Spółka, 34 czynności organu, które mogły być zaskarżone do sądu administracyjnego niezależnie od siebie. Odnosząc się do kwestii wysokości kwoty zwrotu należnych skarżącej Spółce kosztów zastępstwa procesowego w postaci wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wyjaśnić należy, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia, stawka minimalna adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił kwotę wynagrodzenia adwokata, przyjmując że obejmuje ono reprezentowanie skarżącej Spółki w jednej sprawie, której przedmiotem jest czynność Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Skoro, jak już wyżej podano, przedmiotem zaskarżenia była jedna czynność organu i zasadnym było wniesienie tylko jednej skargi, to Sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził zwrot kosztów poniesionych tytułem tylko jednej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Odnosząc się do kwestii wpisu sądowego, stwierdzić należy, iż wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie powinien był wzywać Spółki do jego uiszczenia oddzielnie w 34 sprawach w wysokości 200 zł od każdej skargi, tylko w pierwszej kolejności, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., połączyć wszystkie te sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dopiero potem wezwać do jednego wpisu od skargi na czynność Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w kwocie 200 zł, to jednak uchybienie to zostało przez Sąd pierwszej instancji "naprawione" w momencie orzekania w sprawie, gdyż do zasądzonych na rzecz Spółki kosztów postępowania wliczył kwotę jednego wpisu w wysokości 200 zł, natomiast w punkcie III wyroku zwrócił stronie skarżącej nadpłacony wpis w kwocie 6.600 zł, tj. kwotę obejmującą wpis uiszczony od pozostałych 33 złożonych przez Spółkę skarg. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, łączne koszty postępowania należne P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od Starosty [...] w niniejszej sprawie wynoszą zatem 457 zł. Zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwota ta obejmuje następujące koszty sądowe: wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego adwokata reprezentującego Spółkę w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Uwzględniając powyższe uznać należy, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu co do kosztów postępowania, zawarte w punkcie II i III wyroku z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1535/14, jest prawidłowe i odpowiada prawu, W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach, na podstawie art. 209 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach.