II SA/Bk 502/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-09-24
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji może wnieść sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych, nawet jeśli samo zamierzenie inwestycyjne mogłoby być kwalifikowane jako instalacja urządzenia na istniejącym obiekcie budowlanym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli zamierzenie inwestycyjne mogłoby być kwalifikowane jako instalacja urządzenia na istniejącym obiekcie budowlanym (co wymagałoby jedynie zgłoszenia), to brak wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji. Brak takiego prawa uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie oceny formalnej zgłoszenia, co skutkuje koniecznością jego odrzucenia.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń radiokomunikacyjnych telefonii komórkowej na istniejącym budynku. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda uchylił część decyzji dotyczącą obowiązku uzyskania pozwolenia, ale utrzymał w mocy sprzeciw co do zgłoszenia. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wystarczającą podstawą do wniesienia sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę.
W dniu [...] lutego 2015 r., P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (powoływana dalej jako: Inwestor), zgłosiła Prezydentowi Miasta B. roboty budowlane polegające na instalacji urządzeń radiokomunikacyjnych telefonii komórkowej P. nr [...], opisując przedmiot zgłoszenia jako - instalacja polegająca na montażu: antenowej konstrukcji wsporczej ze wspornikami montażowymi, anten sektorowych, anten radioliniowych, urządzeń RRU, urządzeń sterujących APM 30 i dróg kablowych na istniejącym budynku przy ul. [...], dz. nr [...] - obręb [...], termin rozpoczęcia robót: [...] lutego 2015 r.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: P.b.) wniósł sprzeciw przyjęcia zgłoszenia w/w robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji przedmiotowych urządzeń radiokomunikacyjnych telefonii komórkowej.
Odwołanie od w/w decyzji złożył pełnomocnik Inwestora argumentując, że organ I instancji załatwił sprawę nie mając na względzie słusznego interesu strony oraz w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organu oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Dodatkowo Inwestor zarzucił zaskarżonej decyzji: błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust 6 P.b., skutkujące wniesieniem sprzeciwu pomimo spełnienia wymagań określonych w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) P.b. oraz naruszenie art. 30 ust. 2 i 7 P.b. poprzez dowolne przyjęcie, nie poparte żadnymi dowodami, iż zamierzenie inwestycyjne może wprowadzić ograniczenia i uciążliwości dla terenu sąsiedniego bez uprzedniego nałożenia na inwestora w drodze postanowienia obowiązku uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie w/w robót budowlanych i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji (pkt 1 decyzji), a w pozostałej części zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy (pkt 2 decyzji). Uzasadniając uchylenie i umorzenie postępowania organu I instancji w zakresie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót, Wojewoda wyjaśnił, iż zostało ono wydane niezgodnie z prawem. Podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 P.b. zawiera dwa niezależne rozstrzygnięcia, tj. rozstrzygnięcie o sprzeciwie i rozstrzygnięcie o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem w takiej sytuacji organ wnoszący sprzeciw nie może równocześnie nałożyć na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż pozostawałoby to w kolizji z funkcją całej regulacji, której istotą jest możliwość nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do budowy lub wykonywania robót budowlanych, które wymagają jedynie zgłoszenia. Oznacza to zdaniem organu, że nie jest możliwe nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o przepis art. 30 ust. 7 P.b. do robót budowlanych, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Z tegoż względu organ odwoławczy podzielił stanowisko Inwestora i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie opisanych na wstępie robót budowlanych oraz umorzył postępowanie w tej części.
Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji Wojewoda P. stwierdził, że jest ona zgodna z przepisami prawa, a organ I instancji prawidłowo wniósł sprzeciw do zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. powołując się na fakt, że zgłoszenie dotyczy budowy obiektu objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. organ przypomniał, że nie wymagają pozwolenia na budowę antenowe konstrukcje wsporcze i instalacje radiokomunikacyjne zaprojektowane na obiektach budowlanych, które objęte są obowiązkiem zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze zgłoszenia, wykonanie robót budowlanych miało polegać na montażu: antenowej konstrukcji wsporczej ze wspornikami montażowymi, anten sektorowych, anten radioliniowych, urządzeń RRU, urządzeń sterujących APM 30
i dróg kablowych, a całość ma być umiejscowiona na budynku przy ul. [...]. Dokonując analizy elementów zgłoszonych do montażu organ doszedł do wniosku, że przedmiotem zgłoszenia jest stacja bazowa telefonii komórkowej, która stanowi nowy i samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. (budowlę). Nie podlega zatem pod pojęcie "urządzenia" z art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. W ocenie organu budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmująca wykonanie na budynku konstrukcji wsporczej (masztu), wraz z urządzeniami antenowymi nie stanowi także instalowania (montażu) urządzeń na obiekcie, a w konsekwencji nie jest objęta dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. i w związku z tym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Samo zaś jej usytuowanie na dachu budynku nie wpływa na zmianę tej kwalifikacji.
Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że prezentowany przez Inwestora pogląd, co do odmiennej kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych pojawia się wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże dominujące jest stanowisko, że budowa stacji bazowej na dachu budynku wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec powyższego za uzasadniony organ uznał sprzeciw wniesiony przez Prezydenta Miasta B. w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Konkludując Wojewoda uznał, że przedmiotowa inwestycja nie może być realizowana w oparciu o zgłoszenie, gdyż nie stanowi robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych
i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, a tym samym nie odpowiada regulacji prawa budowlanego dotyczącej zwolnienia inwestycji od pozwolenia na budowę, wyrażonej w art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przypomniał, że procedura rozpatrywania zgłoszeń budowlanych jest co do zasady dwuetapowa i najpierw dokonywana jest ocena formalna (kompletność zgłoszenia) i po jej pozytywnym zakończeniu, zgłoszenie podlega ocenie merytorycznej. W związku z tym, iż organ odwoławczy dopatrzył się braku w złożonym wraz ze zgłoszeniem z dnia [...] lutego 2015 r. oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił się do Inwestora o usunięcia powyższego braku poprzez wskazanie w pkt 6 dokumentu, z którego wynika, że Pan Z. K. i Pan G. K. udzielili Inwestorowi zgody na dysponowanie nieruchomością, na której zaplanowano realizację zgłoszonej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe postanowienie Inwestor pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wyjaśnił, że podstawą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest umowa najmu nr [...] z dnia [...] września 2014 r. zawarta pomiędzy A. K. oraz C. K., które oświadczyły, że są właścicielkami nieruchomości nr ewid. [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi zbiór dokumentów nr Zd Nr [...]. Dodatkowo Inwestor dołączył zaświadczenie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], według którego właścicielami działki o nr ewid. [...] jest rodzeństwo: Z. K., C. K., H. K. i A. K. (dawniej K.). Na podstawie przedstawionych dokumentów Wojewoda stwierdził, że nie da się ustalić, aby wyłącznymi właścicielkami działki nr ewid. [...] były A. K. i C. K. Z załączonego przez Inwestora zaświadczenia Sądu Rejonowego w B. wynika bowiem, że w stosunku do działki o nr ewid. [...] udział łączny jako współwłasność posiada rodzeństwo: Z. K., C. K., H. K. i A. K. Samo zatem oświadczenie Inwestora, że dwie osoby zmarły, nie były w związkach małżeńskich i były bezdzietne, oraz że A. K. i C. K. oświadczyły, iż są jedynymi właścicielkami, dlatego też umowa najmu została podpisana tylko z nimi, nie jest wystarczającym dowodem aby przesądzić, że tak jest w rzeczywistości oraz ewentualnie, że Z. K. i H. K. swój majątek pozostawili w/w Paniom. Ponadto uznanie tylko na podstawie oświadczenia członków rodziny zmarłego, że są jego spadkobiercami, jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie brak jest bowiem zarówno orzeczenia sądu spadku, jak i aktu poświadczenia dziedziczenia, tym samym brak jest możliwości uznania spadkobierców. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o sprzeciwie na mocy art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożył Inwestor zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 138 § 1 k.p.a. przez jedynie częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji skutkujące uznaniem, że w sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 6 P.b. Zdaniem pełnomocnika Inwestora w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia;
2) art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 3 pkt 3 P.b., przez uznanie, że planowane prace będą dotyczyły wykonania nowego obiektu budowlanego i jako takie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, pomimo, że prace te sprowadzają się do zamontowania na dachu istniejącego obiektu budowlanego urządzeń, które ze względu na planowaną wysokość objęte są wyłącznie obowiązkiem ich zgłoszenia;
3) art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. poprzez uznanie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie;
4) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organu oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.
W uzasadnieniu powyższej skargi pełnomocnik Inwestora podkreślił, że organ II instancji bez głębszej analizy i refleksji zakwalifikował objęte przedmiotowym wnioskiem roboty jako wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, pomijając zupełnie te orzeczenia sądowe, które potwierdzają fakt, iż dla prowadzenia takich robót wystarczające jest dokonanie zgłoszenia.
W odpowiedzi na tak sformułowane zarzuty skargi Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu pomimo zasadności niektórych zarzutów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] maja 2015 r. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta B. w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych w zgłoszeniu robót budowlanych i w tej części umarzająca postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzję o zgłoszeniu sprzeciwu od wykonania przez Inwestora robót budowlanych określonych w zgłoszeniu. W ocenie Sądu wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko odnośnie wniesienia sprzeciwu względem planowanego przez skarżącą Spółkę zamierzenia inwestycyjnego jest trafne.
Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności podkreślić, że postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 P.b. ma uproszczony i odformalizowany charakter, który opiera się tylko i wyłącznie na zgłoszeniu oraz dołączeniu do niego dokumentów, wymaganych przepisami art. 30 ust. 2 P.b. Zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Jak wynika z powyższego, procedura rozpatrywania zgłoszeń budowlanych podzielona jest na dwa etapy, w pierwszym dokonywana jest ocena formalna i dopiero zgłoszenie spełniające wszystkie wymogi formalne pod względem treści i kompletności załączonych dokumentów, niewymagające uzupełnienia, pozwala właściwemu organowi do którego wpłynęło, na jego merytoryczną ocenę (A. Gliniecki, w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 254).
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie wniesionego sprzeciwu jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W myśl zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy ma kompetencje nie tylko kontrolne, ale i merytoryczne. Zobowiązany jest zatem rozpatrzyć sprawę ponownie w oparciu o kompletny materiał dowodowy, nie będąc związanym oceną prawną dokonaną przez organ I instancji. W niniejszej sprawie Wojewoda P. zasadnie dostrzegł konieczność uzupełnienia zgłoszenia, by spełniło ono wymogi materialno-prawne określone w art. 30 ust. 2 P.b. Jak podkreślono bowiem wyżej tylko zgłoszenie odpowiadające tym wymogom może stanowić przedmiot dokonywanej przez organy oceny zamiaru inwestycyjnego pod kątem jego zgodności z prawem, a w przypadku, gdy ocena ta będzie pozytywna – stanowić podstawę realizacji inwestycji. Należy przy tym podkreślić, że nie tylko organ I instancji, lecz również organ odwoławczy jest organem właściwym do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 P.b. Wezwanie inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, dokonane przez organu II instancji, gdy nie uczynił tego organ I instancji, stanowi realizację zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), jak również zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i wynikającego z niej obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy trafnie zauważył, że dołączone do zgłoszenia z dnia [...] lutego 2015 r. oświadczenie Inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawiera braki w zakresie wskazania dokumentu potwierdzającego to prawo. Słusznie zatem organ wezwał Inwestora postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. do usunięcia powyższego braku poprzez wskazanie w pkt 6 dokumentu z którego wynika, że Z. K. i Pan G. K. udzielili Inwestorowi zgody na dysponowanie nieruchomością, na której zaplanowano realizację zgłoszonej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Inwestor wyjaśnił, że podstawą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest umowa najmu nr [...] z dnia [...] września 2014 r. zawarta pomiędzy A. K. oraz C. K., które oświadczyły, że są właścicielkami nieruchomości nr ewid. [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi zbiór dokumentów nr Zd Nr [...]. Dodatkowo Inwestor dołączył zaświadczenie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], według którego właścicielami działki o nr ewid. [...] jest rodzeństwo: Z. K., C. K., H. K. i A. K. (dawniej K.). W ocenie Sądu z przedstawionych dokumentów, jak słusznie zauważył Wojewoda, nie da się ustalić, aby wyłącznymi właścicielkami działki nr ewid. [...] były A. K. i C. K. Analiza akt sprawy w tym załączonego przez Prezydenta Miasta B. wydruku z rejestru gruntów wskazuje, że w stosunku do w/w działki udział łączny jako współwłasność posiadają: C. K., Z. K., A. K. oraz G. K. Ponadto z załączonego przez Inwestora zaświadczenia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], wynika, że w stosunku do przedmiotowej działki udział łączny jako współwłasność posiada rodzeństwo: Z. K., C. K., H. K. i J. K. (dawniej K.). Ponadto w tym samym piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Inwestor oświadczył, że dwie osoby zmarły, nie były w związkach małżeńskich i były bezdzietne oraz, że A. K. i C. K. oświadczyły, iż są jedynymi właścicielkami, dlatego też tylko z nimi podpisano umowę najmu. W ocenie Sądu złożone przez Inwestora oświadczenie nie wystarczającym dowodem potwierdzającym, że Z. K., H. K. oraz G. K. (całkowicie pominięty w wyjaśnieniach Inwestora) pozostawili swój majątek w/w osobom. W niniejszej sprawie, jak trafnie podkreślił organ, zastosowanie powinien mieć art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121, zwanej dalej. k.c), zgodnie z którym domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Jest to domniemanie ustawowe, skuteczne wobec wszystkich, w tym organów administracji publicznej. Stosownie do art. 1027 k.c. względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Zgodnie zaś z art. 1025 § 1 k.c. nabycie spadku stwierdza sąd, a akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz. Brak wskazanego orzeczenia sądu, czy aktu poświadczenia dziedziczenia jest równoznaczny z niemożliwością uznania spadkobierców.
W załączonym do zgłoszenia oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Inwestor wskazał, że właścicielami nieruchomości inwestycyjnej jest A. K. i C. K., a Spółka posiada prawo do dysponowania w/w nieruchomością wynikające z tytułu stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych, wynikające z Umowy Najmu nr [...] z dnia [...].09.2014 r. W oświadczeniu tym natomiast Inwestor nie wskazał jednak z jakiego tytułu, i z jakich dokumentów wynika jego prawo do wykonywania przedmiotowych robót budowlanych na wskazanej nieruchomości w stosunku do pozostałych osób, tj. Z. K., H. K. i G. K. oraz nie wskazał ewentualnych dokumentów potwierdzających nabycie całkowitych praw do analizowanej nieruchomości przez A. K. i C. K.. W tych okolicznościach organ odwoławczy zasadnie uznał, że skoro Inwestor nie wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to orzekające w sprawie organy nie miały innego wyjścia jak wnieść sprzeciw do zgłoszonej inwestycji na mocy art. 30 ust. 2 P.b.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niepodjęcia przez organ odwoławczy kroków przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie ustaleń co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy przypomnieć, że to na Inwestorze, a nie na organie administracji spoczywa obowiązek wykazania posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Konkludując należy dojść do wniosku, że skoro Inwestor nie spełnił wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., to organ, a w konsekwencji i Sąd nie miał obowiązku dokonywać kwalifikacji prawnej zgłoszonej przez niego inwestycji. Mając jednak na uwadze, iż znaczna część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i podniesione w skardze zarzuty koncentrują się wokół tego zagadnienia Sąd za zasadne uznał ustosunkować się do przedstawionych stanowisk.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 P.b. określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, zaś art. 30 wskazuje, jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Zwolnieniu od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., podlegało m.in. instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Należy tu dodać, że ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) znowelizowano art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., wskazując, że pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych". Ustawodawca doprecyzował w ten sposób, a nie zmienił dotychczasowe brzmienie przepisu, przesądzając tym samym, że nie tylko instalacja radiokomunikacyjna, ale również antenowa konstrukcja wsporcza, instalowane na istniejącym obiekcie budowlanym, jest rodzajem urządzenia budowlanego, którego montaż nie wymaga pozwolenia na budowę, za wyjątkiem tych, które zostały określone w art. 29 ust. 3 P.b. Intencją ustawodawcy było usunięcie wcześniejszych wątpliwości i rozbieżności w praktyce orzeczniczej w zakresie kwalifikacji masztów antenowych, co wynika wprost z uzasadnienia do zmiany tej ustawy. Aby jednak realizacja planowanej inwestycji mogła być wykonana w oparciu o dokonane zgłoszenie konieczna jest analiza, czy prace planowane w dokonanym zgłoszeniu, przy uwzględnieniu oczywiście załączonej do niego dokumentacji, do takich prac, jak instalacja, o jakiej mowa wyżej, się ograniczają.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego stanowisko, które skład rozpoznający w pełni podziela, że zakres prac, jakie zgodnie z Prawem budowlanym, powinny zostać wykonane przy realizacji określonego przedsięwzięcia (np. instalacji telefonii komórkowej) zawsze wynikają z konkretnej, ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość danego urządzenia, jak i sposób oraz miejsce jego realizacji. Dokonując zatem kwalifikacji prawnej, czy dane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/09, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W konsekwencji nie można podzielić poglądu zaprezentowanego przez autora skargi, że niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu, instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej w każdym przypadku podlega zgłoszeniu, albowiem stanowi instalację urządzenia na obiekcie budowlanym.
Sąd nie podziela także stanowiska organu II instancji, że budowa stacji bazowej na dachu budynku w każdym przypadku wymaga pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej organy nie skupiły się na szczegółowej analizie zamierzenia inwestycyjnego tylko zajęły się analizowaniem orzecznictwa sądów administracyjnych. W tym kontekście za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. w zw. z art. 3 pkt 3 P.b., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w okolicznościach niniejszej sprawy, nie miało jednak wpływu na jej wynik. Jak trafnie bowiem podniesiono w wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r. w sprawie II OSK 1297/09, a Sąd w składzie niniejszym w pełni popiera wyrażone stanowisko, nie każde zamierzenie budowlane, stanowiąc przebudowę, będzie mogło zostać objęte zgłoszeniem. Rozważając zakres przedmiotowy tego wyjątku, przyjąć trzeba, że o kwalifikacji zamierzenia budowlanego, a więc o tym, czy przebudowa polega na zainstalowaniu urządzenia na obiekcie budowlanym, czy też inwestor (zamiast albo obok tego rodzaju działania) wykonuje również roboty budowlane w inny sposób ingerujące w parametry użytkowe lub techniczne obiektu, decydować powinien charakter i zakres zgłoszonych przez niego prac. W każdej sprawie rozwiązania techniczne określające dane przedsięwzięcie są odmienne, niemniej jednak uznać należy, że o tym, czy projektowane prace sprowadzają się do wykonania robót wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. przesądzać powinno to, czy do przywrócenia stanu pierwotnego obiektu budowlanego wystarczające jest odinstalowanie, rozumiane jako odłączenie zainstalowanego wcześniej urządzenia, czy też konieczne jest wykonanie innych dodatkowych prac, które miałyby odtworzyć początkowe parametry użytkowe lub techniczne obiektu. W tym drugim przypadku, organ administracji architektoniczno-budowlanej uprawniony niewątpliwie będzie do zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy.
W przedstawioną powyżej linię orzeczniczą wpisują się inne orzeczenia NSA. Między innymi w wyroku z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 83/08, wyrażono stanowisko, że instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Ze względu jednak na szczególny rodzaj urządzenia, jakim są anteny telefonii komórkowej, ustawodawca wprowadził (art. 30 ust. 1 pkt 3c) zasadę, iż warunkiem instalowania urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, jest dokonanie skutecznego zgłoszenia takiej inwestycji właściwemu organowi. Jednocześnie przepis art. 30 ust. 7 omawianej ustawy stanowi, że właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji zawierającej sprzeciw od dokonanego zgłoszenia, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować którąś z czterech sytuacji wymienionych enumeratywnie tym przepisem (por. również wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 406/11).
Z racji na powyższe, Sąd podziela także zarzut naruszenia przez oba organy art. 7 i 8 k.p.a. Uchylenie jednak decyzji możliwe jest tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 li. c) p.p.s.a., a więc na treść decyzji, czyli ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Analiza materiału zebranego w sprawie nie daje jednak podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wykazano wyżej, skoro Inwestor nie wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to orzekające w sprawie organy nie miały innego wyjścia jak wnieść, na mocy art. 30 ust. 2 P.b., sprzeciw do zgłoszonej inwestycji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło