III SAB/Po 8/15

Dnia 30 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi H W na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji zmieniającej wymiar podatku rolnego za rok 2014 I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji, III. w pozostałej części skargę oddala, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...]2014 r. Wójt Gminy wydał decyzję adresowaną do H W zmieniającą decyzję ostateczną organu I instancji z dnia [...]2014 r. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości za 2014r. Decyzją z dnia [...]2014r. Wójt zmniejszył wymiar zobowiązania podatkowego o kwotę 36,00 zł. Dokonano korekty podatku rolnego, ponieważ działka [...] położona w S przeszła na rzecz Skarbu Państwa – grunty przeznaczono pod budowę dróg publicznych. H W odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniosła, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju Wsi nie jest prawomocna i przedmiotowa działka nadal jest jej własnością. Odwołanie strony od tej decyzji zostało przekazane do organu II instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 22 stycznia 2015 r. SKO postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r., na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomiło odwołującą o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2015 r. Jako przyczynę zwłoki organ wskazał nadmierną ilość spraw złożonych do Kolegium w stosunku do jego możliwości orzeczniczych. Pismem z dnia 9 maja 2015 r. H W wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu odwoławczego, żądając ukarania tego organu z uwagi na przewlekłość załatwienia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że zwłoka w terminowym załatwieniu sprawy wynikała ze zbyt małej ilości pracowników uprawnionych do wydawania decyzji w ramach postępowania odwoławczego. Jednocześnie skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które przemawiałyby za priorytetowym potraktowaniem jej sprawy. Decyzją z dnia [...]2015 r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] 2014 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: | W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze | |zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów | |kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami | |a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy | |administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w | |pkt 1-4. | |Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ m. in. do wydania w określonym terminie aktu,| |interpretacji lub do dokonania czynności, albo też do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. | |Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 | |P.p.s.a.). | |Orzekając w tej kategorii spraw, Sąd kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi. | |W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego o "bezczynności" organu można mówić wówczas, gdy organ ten, | |pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie (m. in. A. Kabat, komentarz do | |art. 3 P.p.s.a., lex 2015). O bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy organ nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do | |rozstrzygnięcia sprawy (wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SAB/Ol 20/14, lex nr 1634015). Nie ma przy tym znaczenia, z jakiego powodu organ był| |opieszały w załatwieniu danej sprawy w ustawowym terminie (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn.. akt I OSK 2290/14, lex nr | |1529014). | |Sąd po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy uznał, że istniały podstawy do stwierdzenia, że organ II instancji był w bezczynności. Zgodnie | |bowiem z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym winno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od | |dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie | |rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. | |O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny | |niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej). Istotne jest jednak to, że wyznaczenie | |przez organ w trybie art. 140 Ordynacji podatkowej nowego terminu nie oznacza automatycznie, że organ dotrzymał terminu z art. 139 tej ustawy i| |nie ponosi żadnych ujemnych konsekwencji swojego opieszałego działania (wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Łd 3/12, | |lex nr 1413927). | |W rozpoznawanej sprawie w dniu [...]2014 r. Wójt Gminy wydał decyzję w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej HW łączne zobowiązanie | |pieniężne – w podatku rolnym, leśnym i podatku od nieruchomości za 2014r. | |Od tej decyzji podatnik wniósł odwołanie, które zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] 2015 r. | |Postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. organ odwoławczy na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu| |do załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2015 r. Jako przyczynę zwłoki wskazano nadmierną ilość spraw złożonych do Kolegium w stosunku do jego | |możliwości orzeczniczych. | |HW w skardze na bezczynność żądała ukarania SKO. | |Decyzją z dnia [...]2015 r. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]2014 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia | |przez ten organ. | |W dacie wydawania wyroku istniał zatem akt administracyjny kończący postępowanie odwoławcze. Nie było więc podstaw do zobowiązania SKO do | |wydania decyzji w określonym terminie. Z tego względu należało orzec o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do | |wydania aktu administracyjnego – decyzji w ramach II instancji (pkt II wyroku). | |W ocenie Sądu istniały natomiast przesłanki do stwierdzenia, że organ odwoławczy dopuścił się bezczynności. Wydał on bowiem decyzję już po | |wniesieniu skargi po 5 miesiącach od otrzymania odwołania, nie dokonując w tym czasie jakichkolwiek czynności procesowych, za wyjątkiem | |poinformowania strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy postanowieniem z dnia 17 marca 2015r. w trybie art. 140 Ordynacji | |podatkowej. | |Jednocześnie, w opinii Sądu, nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym | |orzeczono na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w pkt I wyroku. | |Przemawia za tym również wydanie postanowienia z dnia 17 marca 2015 r. zawiadamiającego podatnika o nowym terminie do załatwienia sprawy. Organ| |był świadomy pozostawania w zwłoce z załatwieniem sprawy, wobec czego skorzystał z możliwości procesowych wskazanych w art. 140 Ordynacji | |podatkowej. Opieszałość organu II instancji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym była zatem bezczynnością, ale nie stanowiła jednocześnie | |rażącego naruszenia prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie dla dokonania oceny, czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu miało miejsce | |rażące naruszenie prawa należy uwzględniać stopień przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, okoliczności stanowiące przyczynę | |zwłoki organu oraz ewentualne czynności podejmowane przez organ w okresie jego bezczynności (m. in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia | |2015 r., sygn. akt II SAB/Po 75/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa prowadzące do bezczynności organu musi mieć charakter | |oczywisty oraz wynikać z lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków organu wynikających z ustawy (wyrok WSA w Opolu z dnia 27 stycznia | |2015 r., sygn. akt II SAB/Op 88/14, lex nr 1634883). | |Uprawnienia Sądu do orzekania w zakresie tego czy bezczynność miała miejsce, czy też nie z rażącym naruszeniem prawa istnieją przy tym również | |w sytuacji, gdy należało umorzyć postępowanie sądowe z powodu wydania przez organ danego aktu administracyjnego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26| |sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Po 75/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). | |W tym stanie rzeczy, uwzględniając powyższe, a w szczególności przyczynę zwłoki, okoliczność, że organ wydał decyzję w dniu [...] 2015r. (czyli | |przed upływem terminu wskazanego w postanowieniu z dnia 17 marca 2015r.) i nie wykazywał lekceważącego stosunku wobec podatnika, w ocenie Sądu | |brak było przesłanek do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Z tego względu w tej części skargę należało oddalić, o czym| |Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku. | |O zwrocie skarżącej kosztów sądowych (uiszczonego wpisu) postanowiono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. – pkt IV orzeczenia. | | |