III SA/Wa 3902/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-07
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek zobowiązanego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może być podstawą do jego wstrzymania przez organ nadzoru na podstawie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Wniosek zobowiązanego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może jedynie zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych przez organ nadzoru, ale nie stanowi bezpośredniego uprawnienia do żądania wstrzymania postępowania. Instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym organu nadzoru i może być wykorzystana wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które mają charakter wyjątkowy i odbiegają od występujących powszechnie, często o charakterze losowym lub wynikających z nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, Z. S., zwrócił się do organów z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych. Organy (Dyrektor Izby Skarbowej, Minister Finansów) odmówiły wstrzymania, uznając, że wskazane przez skarżącego okoliczności (ustanowienie zastawu skarbowego, hipoteki przymusowej, wniesienie skarg kasacyjnych) nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, argumentując, że kwota zabezpieczeń przekracza wartość zaległości, a odsetki zostały naliczone w zawyżonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej "Naczelnik US") prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego – Z. S., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2008 r.
Pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie przez organ nadzoru czynności egzekucyjnych i postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. (dalej "Dyrektor IS") odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) - dalej "u.p.e.a." oraz art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej "k.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez błędne zastosowanie.
Skarżący wskazał na przesłanki przemawiające za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego, tj. fakt ustanowienia zastawu skarbowego na pojeździe Skarżącego, ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości, której jest współwłaścicielem, zaniechanie przez Naczelnika US wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] lipca 2012 r.
W opinii Skarżącego organ nadzoru błędnie ocenił stan faktyczny sprawy i niesłusznie odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał przy tym, że Naczelnik US postanowieniami z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. dokonał wstrzymania z urzędu wykonania części decyzji Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r., a następnie postanowieniami z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], w części dotyczącej zajęcia ruchomości i udziałów z niewydzielonych części w niezabudowanej nieruchomości.
Skarżący podkreślił, że kwota zabezpieczeń znacznie przekracza wartość zaległości podatkowej. Wstrzymanie wykonania decyzji powinno zaś nastąpić do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego. Według Skarżącego zarówno w tytule wykonawczym, jak i zawiadomieniu o zajęciu naliczone zostały przy tym zawyżone zawyżone odsetki. Naczelnik US nie uwzględnił bowiem okresu przerwy w naliczeniu odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej – "O.p.".
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie Dyrektora IS.
Minister wskazał, że materialno-prawną podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 23 u.p.e.a., którego celem jest w istocie rzeczy możliwość uwzględnienia w ramach postępowania nadzorczego, wyodrębnionego w postępowaniu egzekucyjnym, indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania. Minister wskazał przy tym na fakt, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych zależy od uznania administracyjnego organu nadzoru.
Według Ministra za szczególne przypadki uznaje się takie, które są niezależne od sposobu postępowania zobowiązanego (np. klęski żywiołowe lub wypadki losowe). Instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego ma zastosowanie wówczas jeżeli organ nadzoru rozpoznający sprawę stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy i że będzie mógł zastosować instytucję uznania. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego.
W ocenie Ministra jak wynika z akt sprawy - ustalony na podstawie materiału dowodowego, stan faktyczny sprawy został uznany przez organ nadzoru za niewystarczający do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wskazanych przez Skarżącego przesłanek nie można bowiem zaliczyć do szczególnego rodzaju okoliczności.
Zdaniem Ministra przedstawione przez Skarżącego aspekty sprawy z pewnością są istotne dla prowadzonego postępowania podatkowego, nie mogą mieć natomiast wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Tryb wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest trybem niezależnym, w ramach którego brane są pod uwagę inne przesłanki, i nie pozwala na weryfikację kwestii, które podlegają rygorowi innego odrębnego postępowania. W konsekwencji Minister nie uznał zasadności zarzutów nieprawidłowości w zakresie naliczania odsetek w tytule wykonawczym i w zawiadomieniu o zajęciu
Minister podkreślił, że Skarżący nie może oczekiwać, że w ramach postępowania instancyjnego dotyczącego wstrzymania postępowania egzekucyjnego zostaną rozpoznane kwestie odnoszące się do postępowania przed wierzycielem oraz postępowania egzekucyjnego, w których zapadły ostateczne rozstrzygnięcia. Stanowisko takie ma potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W konsekwencji, zdaniem Ministra, nie doszło także do naruszenia art. 23 § 6 u.p.e.a. i 124 § 1 i § 2 kpa. Postanowienie zostało wydane zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 23 § 6 u.p.e.a. i zawierało wszystkie wymagane prawem elementy, określone powyższych przepisach. W ocenie Ministra Dyrektor IS był zatem władny do wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r.
W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra i poprzedzającego je postanowienia Dyrektora IS. Zarzucił naruszenie: 1) art. 23 § 6 u.p.e.a., 2) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Według Skarżącego wbrew ocenie organów za wstrzymaniem prowadzenia postępowania egzekucyjnego w całości przemawia:
a) ustanowienie zastawu skarbowego na pojeździe Skarżącego i ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości, której jestem współwłaścicielem, które spowodowało jedynie częściowe wstrzymanie wykonania decyzji i zawieszenie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, podczas gdy organ egzekucyjny zobligowany był wstrzymać w całości wykonanie decyzji wymiarowych i zawiesić całe postępowanie egzekucyjne, gdyż kwota zabezpieczeń (zastaw i hipoteka) znacznie przekracza wartość egzekwowanej zaległości podatkowej;
b) zaniechanie przez Naczelnika IS wstrzymania wykonania w całości decyzji wymiarowej Dyrektora IS i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 O.p., ze względu na ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości;
c) wniesienie przez Skarżącego pismem z dnia 19 lutego 2014 r. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 628/13 w przedmiocie oddalenia skargi na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r.;
d) sformułowanie w powyższej skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania w całości powyższej decyzji Dyrektora IS oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, który do chwili obecnej nie został rozpoznany przez NSA,
e) wniesienie przez Skarżącego pismem z dnia 21 lutego 2014 r. skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 1223/13, który oddala skargę na postanowienie Dyrektora IS z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które uznaje za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego;
Skarżący przedstawił następnie dotychczasowy przebieg postępowania. Stwierdził, że organ nadzoru oddalając skargę na czynności egzekucyjne i odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie wziął pod uwagę, iż już w dniu 3 października 2013 r. powinno nastąpić z urzędu wstrzymanie wykonania przez decyzji ostatecznej Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 O.p., co automatycznie wiązać się powinno z zawieszeniem przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego w całości na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a oraz ze wstrzymaniem czynności egzekucyjnych przez organ nadzoru na zasadzie art. 54 § 6 tej ustawy.
Według Skarżącego postanowienia organów obu instancji naruszają także art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem organy błędnie oceniły, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika US na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a.", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).
W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji – Dyrektora Izby Skarbowej w G., w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego doprowadziła Sąd do przekonania, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonych aktów administracyjnych.
Podnieść na wstępie należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. W myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a., przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych oznacza z kolei wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powodują uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 15 u.p.e.a.).
Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych mają charakter tymczasowy – trwają nie dłużej niż do ustania przyczyny wstrzymania. Podkreślenia wymaga, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wyklucza dokonywania nowych czynności egzekucyjnych. Natomiast skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach wykonywania już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych.
Wskazać należy, że w myśl art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W ramach tych kompetencji organ nadzoru jest: 1) organem odwoławczym od postanowień organu egzekucyjnego, 2) organem sprawującym kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne (art. 23 § 4 u.p.e.a.). W tym ostatnim przypadku oznacza to przeprowadzanie z urzędu czynności kontrolnych w nadzorowanym organie egzekucyjnym oraz możliwość ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych organ w wyjątkowych sytuacjach może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne w oparciu o przesłanki, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7 (zastrzeżenie to nie ma znaczenia w niniejszej sprawie).
Uprawnienie przysługujące organowi nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny mogą być wykorzystane wyłącznie w ramach tego nadzoru, tj. kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego, w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Tryb przewidziany w art. 23 § 6 i § 7 u.p.e.a. nie przysługuje zobowiązanemu. Zobowiązanemu kwestionującemu działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w u.p.e.a., tj. m.in. skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania (art. 54 § 1 u.p.e.a.).
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000r., sygn. akt III SA 1419/99, z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Pamiętać przy tym należy, że u.p.e.a. nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika (zobowiązanego). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 października 1999r., sygn. akt III SA 7798/98, stwierdził, że uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające z art. 23 u.p.e.a. przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru – kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego – w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Również w wyroku z 19 maja 2011r., sygn. akt II FSK 2172/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) przysługujące organowi nadzoru uprawnienia do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego mogą być wykorzystane wyłącznie w ramach tego nadzoru, to jest kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego. Podkreślić należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania tego postępowania na wniosek dłużnika. Cytowany przepis nie daje więc dłużnikowi poddanemu egzekucji żadnych bezpośrednich uprawnień do występowania na jego podstawie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Wniosek dłużnika mógłby co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie, które mogłyby ewentualnie skutkować, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymaniem w ramach nadzoru czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego." (por. też wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2010r., II FSK 472/10, LEX 596470; z 8 kwietnia 2009r. II FSK 1925/07, LEX 532583; dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje zatem żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. W konsekwencji wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu.
Celem tego przepisu jest możliwość uwzględnienia, w toku postępowania egzekucyjnego, zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego.
Rację mają też organy orzekające podnosząc, że ustawodawca w żaden sposób nie określił, jakiego rodzaju przypadki uznał za "szczególnie uzasadnione" w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie.
W ocenie Sądu, w związku z tym, że zwrot "szczególnie uzasadnione przypadki" jest zwrotem niedookreślonym, dokonując jego interpretacji na gruncie konkretnej sprawy należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej, jak i fakt, że instytucja wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Należy mieć zatem na względzie, że doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków jest istotne zarówno z powodu efektywnego doprowadzenia do przestrzegania prawa w konkretnej sytuacji, jak i ze względu na wdrażanie obywateli do wykonywania ciążących na nich obowiązków. W związku z tym okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Sąd podziela w tym zakresie argumentację Dyrektora Izby Skarbowej, który odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2005r. sygn. akt III SA/Wa 2118/05. Jak stwierdzono w tym wyroku, "szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003; t. IV, s. 638). "Wyjątkowość" ("szczególność") jest więc istotną cechą zdarzeń (okoliczności) uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Za "szczególnie uzasadnione przypadki", należy zatem uznać jedynie sytuacje spowodowane czynnikami zewnętrznymi, na których powstanie zobowiązany nie miał wpływu, niezależnie od sposobu ich powstania, mające charakter losowy i zaistniałe w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te winny mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Przede wszystkim za takie przypadki należałoby uznać zaistniałe w toku postępowania egzekucyjnego wypadki losowe, a także stwierdzone przez organ nadzoru nieprawidłowości podjętych czynności egzekucyjnych lub naruszenia prawa w toku postępowania egzekucyjnego.
Nadto, wskazać trzeba, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, iż organ może, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne. Dysponuje pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do pojęcia w nim użytego, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie tej normy, będzie mógł zastosować uznanie. To zaś oznacza, że organ – po uprzednim ustaleniu, iż zachodzą ku temu powody – może, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne (postępowanie egzekucyjne), a sąd kontrolując takie orzeczenie nie jest władny nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych (postępowania egzekucyjnego). Organ nadzorujący egzekucję ma więc prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy uzna, że wystąpił w sprawie "szczególnie uzasadniony przypadek", w przeciwnym razie nie będzie dysponował takim wyborem, a jego rozstrzygnięcie będzie miało charakter związany. Innymi słowy, w sytuacji kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że wskazane przez Skarżącego okoliczności nie miały charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku". Rozstrzygnięcie inne niż odmowa wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie mogło więc być podjęte.
Skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wskazywał na fakt niewstrzymania z urzędu wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] marca 2013 r. pomimo spełnienia – zdaniem Skarżącego - przesłanek z art. 239 f § 1 pkt 2 O.p. Podnosił także, że decyzja ta została zaskarżona do WSA i wydane w tej sprawie orzeczenie przez Sąd nie posiada statusu prawomocności (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 628/13).
Ograny wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyjaśniły powyższą kwestię. Przede wszystkim wskazano, że Naczelnik US postanowieniami z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. dokonał wstrzymania z urzędu wykonania części decyzji Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r., a następnie postanowieniami z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], w części dotyczącej zajęcia ruchomości i udziałów z niewydzielonych części w niezabudowanej nieruchomości. A zatem zarzut powyższy należało uznać za niezasadny.
W odniesieniu do zarzutu zaniechania przez Naczelnika US wstrzymania wykonania w całości ww. decyzji wymiarowej i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 O.p., ze względu na ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości Skarżącego, należy zauważyć, że organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu 29 listopada 2013r. wniósł skargę na orzeczenie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w L. [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w B. z dnia [...] listopada 2013r. (które dotyczyło zawiadomienia o wpisie ww. hipoteki), a zatem wpis hipoteki na dzień wydawania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie był prawomocny, a tym samym nie mógł stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 O.p.
Prawidłowo wskazał również Dyrektor Izby Skarbowej w G., iż tryb wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest trybem niezależnym, w ramach którego brane są pod uwagę inne przesłanki, tzn. szczególnie uzasadnione przypadki występujące w sprawie. Tryb ten nie pozwala zatem na weryfikację kwestii, które podlegają rygorowi innego odrębnego postępowania. Stąd zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości w zakresie naliczania odsetek w tytule wykonawczym w zawiadomieniu o zajęciu, a także zastrzeżenia do rozstrzygnięć w sprawie wstrzymania wykonania decyzji podatkowych oraz postanowień o częściowym zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie mogą być badane w tym postępowaniu. Słusznie organ wskazał, że dokonanie oceny ww. przesłanek stanowiłoby o naruszeniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Z tych samych względów okolicznością uzasadniającą wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie może być podnoszone przez Skarżącego wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 628/13 w przedmiocie oddalenia skargi na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] marca 2013 r. oraz sformułowanie w tej skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania w całości powyższej decyzji Dyrektora IS oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także wniesienie przez Skarżącego pismem z dnia 21 lutego 2014 r. skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 1223/13, który oddala skargę na postanowienie Dyrektora IS z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które uznaje za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Zdaniem Sądu, organy nadzoru prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez Skarżącego okoliczności, a postępowanie swoje przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu Minister Finansów przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, a także wyczerpująco wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz przepisy prawa stanowiące jego podstawę prawną.
Reasumując, Sąd w całości podzielił ocenę organów orzekających, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego, a mające przemawiać za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego, nie uzasadniały zastosowania tej instytucji. Kierowały się przy tym prawidłową wykładnią zastosowanego w art. 23 § 6 u.p.e.a. nieostrego sformułowania, jakim jest wyrażenie: "w szczególnie uzasadnionych przypadkach".
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło