II SA/Gl 392/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-19
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w wyniku wznowienia postępowania, może odmówić uchylenia decyzji, jeśli w ponownym postępowaniu mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego (pominięcia strony)?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając naruszenie prawa procesowego w postaci pominięcia strony w pierwotnym postępowaniu, ale jednocześnie uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, powinien wydać decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie uchylającą jej (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a.). Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego było prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności utwardzenia działki, wnosząc o wznowienie postępowania z uwagi na pominięcie ich jako stron oraz brak decyzji o warunkach zabudowy. Organy administracji dwukrotnie odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania lub że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa (pominięcie stron), ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji umarzającej postępowanie. WSA oddalił skargę na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi W. I. i Z. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie legalności utwardzenia działki nr 1 przy ulicy [...] w J. własności J. S. jako bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. Z. I. i W. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją z uwagi na fakt pominięcia ich w tym postępowaniu - art. 145 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślili, iż organ pominął ich w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją umarzającą postępowanie w sprawie utwardzenia działki nr 2 w J. przy ulicy [...], pomimo, iż wykazali naruszenie ich interesu prawnego. W dalszej części wniosku wskazali na drugą przesłankę wznowienia - a mianowicie art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu, gdyż decyzja ta wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu - tj. nie przedstawiono decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, którą należałoby określić jako "Budowa parkingu (miejsc postojowych) o nawierzchni wylewanej na mokro z betonu dla kilkudziesięciu pojazdów o powierzchni 2100 m²".
Postanowieniem z dnia [...] r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na mocy art. 149 § 3 w związku z art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. W uzasadnieniu podniesiono, iż z uwagi, że działki należące do wnioskodawców (nr 3 i nr 4) nie sąsiadują i nie sąsiadowały na dzień orzekania z działka nr 5 przy ulicy [...] w J. Z. i W. I. utracili przymiot strony stępowania, o czym podczas prowadzonego postępowania zostali poinformowani.
W wyniku złożonego zażalenia rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu
wyjaśnił, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. W postępowaniu celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą podmiotowe lub przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia, czy zachowany został wymóg terminowości itp. Nie można natomiast w tej fazie oceniać, czy przyczyny wznowienie wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły. Te kwestie organ powinien rozpatrzyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Dodatkowo organ odwoławczy przyznał, że błędnie organ pierwszej instancji uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 237/12 przesądził kwestię posiadania przez odwołujących się statusu strony postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r.
Orzekając ponownie postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., działając na podstawie art. 149 § 1, art. 150 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie administracyjne, a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...]r., przywołując w podstawie prawnej art. 151 §1 pkt 1 i art. 146 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. dot. legalności utwardzenia działki nr 1 położonej przy ulicy [...] w J. W uzasadnieniu stwierdzili, że wprawdzie wnioskujący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wymienioną powyżej decyzją, to jednak w toku postępowania wznowieniowego mogłaby "zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie uchyla się takiej decyzji".
W wyniku złożonego odwołania, rozpatrujący je [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po przytoczeniu przepisów dotyczących instytucji wznowienia postępowania organ odwoławczy odnosząc się do kwestii legitymowania się przez wnioskujących przymiotem strony, stwierdził, iż działki do nich należące nie sąsiadują bezpośrednio z działką nr 6, na której znajduje się kwestionowane utwardzenie terenu. Zasadnie zatem organ uznał, że Wnioskodawcy nie legitymują się przymiotem sprawy w niniejszym postępowaniu dot. utwardzenia terenu działki.
Wobec złożenia przez Z. I. i W. I. skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 279/14 uchylił tak zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. W uzasadnieniu stwierdził, że w toczącym się postępowaniu dotyczącym utwardzenia terenu działki zarówno W. jak i Z. I. uznani byli za strony tego postępowania, a skoro tak, to stwierdzenie organu odwoławczego, że przymiot strony nie ten przysługiwał im w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r. jest nieuprawnione. Decyzja ta bowiem była wydana w postępowaniu dotyczącym legalności utwardzenia działki nr 1, w której uprzednio wydano decyzje z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Stąd też w ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 146 § 2 ora art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]r. dotyczącej legalności utwardzenia działki nr 5 położonej przy ulicy [...] w J. W uzasadnieniu wskazał, że podczas postępowania ustalono, iż J.S. utwardził część działki nr 5 betonem wylewanym na mokro na podstawie dokonanego zgłoszenia przyjętego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej pismem z dnia [...] r. Organ nie zgłosił sprzeciwu. Utwardzenie nawierzchni wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 oraz art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tryb zgłoszeniowy jest trybem uproszczonym. Nie wymaga on ustalania stron.
Podczas przeprowadzonej obecnie kontroli nie stwierdzono wyznaczonych miejsc postojowych (według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowania). Ustalono, że działka nr 5 nie była i nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec potwierdzenia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwach, iż w. i Z. I. mają przymiot strony w postępowaniu dot. utwardzenia tej działki, organ przeprowadził postępowaniu i stwierdził, że nie miało to wpływu na zmianę decyzji z dnia [...]r. Zgłoszenie zostało przyjęte zgodnie z wymogami w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a Prezydent Miasta J. nie wydał sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 tej ustawy. Zarzut, iż strony nie brały udziału w postępowaniu nie ze swojej winy nie miałyby znaczenia dla zmiany sentencji przedmiotowej decyzji. Brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji, gdyż: roboty wykonane zostały legalnie na podstawie przyjętego zgłoszenia, nie wymagały uzyskania wcześniej stanowiska innego organu, nie było i nie ma planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren utwardzonej działki, roboty wykonane zostały zgodnie ze zgłoszeniem, nie stwierdzono by wykonane zostały miejsca postojowe. Wobec faktu, iż zgodnie z art. 146 § 2 Kodeksu nie uchyla się decyzji, gdyby mogła zapaść decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej, w związku z przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 orzeczono jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Z. I. i W. I., domagając się uchylenie tej decyzji, z uwagi na fakt jej wydania z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego. .W ich ocenie w przeprowadzonym postępowaniu organ pominął wskazane przesłanki wznowienia, a w szczególności tę z art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślili brak decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji - budowa parkingu (miejsc postojowych) o nawierzchni wylewanej na mokro z betonu dla kilkudziesięciu pojazdów na powierzchni 2100m². W ich ocenie ten brak winien zadecydować o podjęciu postępowania legalizacyjnego, w trakcie którego organ winien zobowiązać inwestora do przedłożenia stosownej decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono, iż powierzchnia utwardzona do 2100m², a wobec fakt, iż budynek zajmuje ok 500m² , a cała działka ma ok. 2.600m², to cała działka została wybetonowane (2100m²).
Dodano, że brak jest także decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (odwołując się w tym zakresie do § 3 ust. 1 pkt 86 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 20101 r.), jak również decyzji na wyłączenie z produkcji leśnej zabetonowanej działki (tylko w drodze decyzji może nastąpić zmiana przeznaczenia gruntów i wyłączenie ich z użytkowania innego niż grunty rolne oraz leśne.
Odnosząc się do wydanej w sprawie decyzji. podniesione, że jej uzasadnienie zawiera wiele nieprawidłowości i jest oparte na uchylonych rozstrzygnięciach. M.in. wskazali na błędny działki przedmiotowej działki tj. nr 5 (powstałej po podziale działki nr 1), odwołując się do postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., które następnie zostało uchylone wyrokiem tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r. Sygn. akt II SA/Gl 788/14). Stąd też niezasadnie organ przytacza numer działki powstałej już po utwardzeniu działki. Niezasadne jest też przyjęcie, że utwardzenie tej działki nastąpiło na podstawie przyjętego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej zgłoszenia zgodnie z przepisami prawa. Pomimo zgłoszenia nieprawidłowości zgłoszenia organ nie przeprowadził należnego postępowania wyjaśniającego. Faktycznie bowiem utwardzenie działki przeprowadzone zostało z myślą o budowie kilkudziesięciu miejsc postojowych (parkingu). dola warsztatu samochodowego. Dlatego też organ winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z wszystkimi jego etapami, m.in. zobowiązując inwestora do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast w tym przypadku organ nie przeprowadził postępowania zgodnie ze złożonymi wnioskami i nie odniósł do tej kwestii w uzasadnieniu wydanej decyzji. W ocenie odwołujących się uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zostały też zrealizowany podstawowe zasady procedury administracyjnej, m. in. zasada przekonywania. W ich ocenie organ w sposób celowy i zamierzony nie wyjaśnił wszystkich zgłoszonych kwestii związanych ze sprawą, całkowicie ignorując zgłaszane wnioski. Dlatego w ich ocenie wydana decyzja nie jest zgodna z prawem i stąd wniosek o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w punkcie 1: uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w całości, w punkcie 2: działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. znak [...], umarzającej postępowanie w sprawie legalności utwardzenia działki nr 1 przy ulicy [...] w J. jako bezprzedmiotowe, że względu o okoliczność, iż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a w punkcie 3: na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził jednocześnie wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. znak [...] z naruszeniem prawa, tj. art. 10 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na pominięcie W. I. i Z. I. jako stron tegoż postępowania.
W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ po analizie akt sprawy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, ze wznowienie postępowania jest instytucją mają na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia podstępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której wydana już została decyzja ostateczna, ale po wydaniu tej decyzji ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Postępowania to może zakończyć jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponownie przeprowadzone postępowanie w niniejszej sprawie doprowadziło do wydania przez organ powiatowy decyzji, którą co do zasady, w ocenie organu odwoławczego należy uznać za prawidłową.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że inwestor dokonał w dniu [...]r. skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania utwardzenia terenu - na działce nr 1 przy ulicy [...]. Organ nie wniósł sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia (pismo Urzędu Miejskiego z dnia [...]r. o niewniesieniu sprzeciwu). Brak jest podstaw do uznania, że inwestycja narusza przepisy planistyczne. W przypadku braku planu miejscowego na danym terenie obowiązuje generalny porządek planistyczny unormowany wieloma ustawami szczególnymi, a brak takiego planu nie uniemożliwia zagospodarowania takiego terenu. Obowiązują w tym zakresie zasady generalne, m.in. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych prawem. do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny.
Z kolei z art. 51ustawy Prawo budowlane oraz z orzecznictwa wynika, że jeśli efekt robót budowlanych narusza przepisy techniczno- budowlane i nie można tego zamienić w drodze przeróbek, to należy stosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1, w sytuacji zaś gdy wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zdolnego z prawem - z przepisami techniczno- budowlanymi w drodze przeróbek , to należy nakazać wykonanie tych przeróbek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Jeśli zaś organ stwierdzi, że efekt samowolnie wykonanych robót budowlanych nie narusza przepisów i nie trzeba nakładać obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi, to należy umorzyć postępowanie.
W tym kontekście zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Reasumując, stwierdzono, że organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy nie uchyla zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sytuacja taka może mieć miejsce, gdy organ administracji ustali, że kwalifikowana wada postępowania nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Gdy organ stwierdzi, że pomimo tego, iż w zwykłym postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony, zapadłaby w nim decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej, winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem tych okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Dopiero gdyby wynikiem takiego rozumowania byłoby ustalenie, że w zwykłym postępowaniu powinna być wydana decyzja nie powtarzająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, zajdzie konieczność wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu, tzn. decyzji uchylającej decyzję dotychczasową i rozstrzygającej o istocie sprawy.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uznając, że zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy jest wyczerpujący, ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spójne i logiczne, należało zastosować w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia Z. I. i W. I. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. oraz uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności utwardzenia działki nr 1 położonej przy ulicy [...] w J. i zobowiązanie tegoż do przeprowadzenia postępowania legalizacji samowoli budowlanej tj. parkingu (miejsc postojowych) o nawierzchni wylewanej na mokro z betonu dla kilkudziesięciu pojazdów o powierzchni 2100m². W obszernym uzasadnieniu skargi powtórzyli swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, wskazując na brak odniesienia się do wskazanych przesłanek wznowienia postępowania i nie przeprowadzenia postępowania w sposób wyjaśniający wszelkich okoliczności sprawy. Wskazali na braki uzasadnienia, wobec nie ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów. W ich ocenie nie rozstrzygnięto zarzutu braku decyzji o warunkach zabudowy dla wykonanej inwestycji oraz o obowiązku wyłączenia gruntów rolnych i leśnych, pominięto także fakt, iż inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.
Na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego Z. I. podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Dodatkowo podniósł, iż organ w postępowaniu rozważył jedynie kwestie formalne, uchylił się natomiast od merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie przeanalizował bowiem treści zgłoszenia, tego czy dopuszczalne było niewniesienie sprzeciwu ani też innych okoliczności niezwiązanych z inwestycją. Dodał, że brak linii wyodrębniających poszczególne miejsca nie przesądza, iż nie jest to parking. Zarzucił też organowi podzielnie postępowania dotyczącego warsztatu samochodowego na odrębne sprawy a także podkreślił, że nie można zagospodarować gruntów leśnych bez ich uprzedniego wyłączenia.
Pełnomocnik uczestnika postępowania J. S. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że nie ma podwodów by domniemywać, że dokonane zgłoszenie nie podlegało kontroli, która ma charakter obowiązkowy. Podkreślił, że utwardzony teren nie pełni roli parkingu, a z pewnością nie ma na nim kilkudziesięciu miejsc, jak twierdzą skarżący. Oświadczył też, że żadne miejsca parkingowe nie są na tym terenie wyodrębnione, a teren utwardzony nie obejmuje terenu leśnego, choć istotnie znajduje się na nim kilka drzew.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. , poz. 1647), że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. nie naruszają przepisów w stopniu powodującym ich uchylenie
Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności utwardzenia działki nr 1 przy ulicy [...] w J., zamkniętego wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. orzekającej o odmowie uchylenia podanej wyżej decyzji z dnia [...] r. i jednocześnie stwierdzającej wydanie jej z naruszeniem prawa.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego- tj. w art. 145 Kodeksu postępowania admisnitrac4jengo. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Przeprowadzone postępowanie wznowieniowe może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W przypadku zaś, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania organ stwierdzi wystąpienie przesłanek negatywnych określonych w art. 146 Kodeksu, to wydaje wówczas decyzję o której mowa w art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organ uznał, iż postępowanie zakończone decyzją z dnia [...]r. umarzającą postępowanie dotyczące legalności wykonanego utwardzenia działki nr 1 przy ulicy [...] w J. dotknięte było wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. w postępowaniu tym nie brali udziału bez własnej winy Z. I. i W. I. Nie dopatrzyły się jednak organy wystąpienia drugiej wskazanej we wniosku skarżących przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 6 - tj. "decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu". Zasadnie zatem organ wznowił postępowanie zakończone wskazaną powyżej decyzją i po jego przeprowadzeniu zakończył je wydaniem właśnie decyzji przewidzianej w art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzję taką organ wydaje, gdy po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ustali, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma podstaw do wydania innej decyzji niż decyzja dotychczasowa.
Z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wynika, że przedmiotem kontroli było postępowanie dotyczące utwardzenie przez inwestora J. S. działki nr 1. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy roboty takie podlegają zgłoszeniu. Inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru utwardzenia swojej działki nr 1. W przedłożonych aktach znajduje się pismo K. i J. S. z dnia 14 kwietnia 2009 r. (wpływ do organu w dniu 17 kwietnia 2009 r.) zgłaszające Prezydentowi Miasta J. zamiar "położenia na nawierzchni z elementów betonowych wylewanych na mokro we formach (na działce nr 7) przy ulicy [...]. Utwardzenie będzie wykonane na mokro na miejscu". Znajduje się także pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury działającego z upoważnienia Prezydenta J. informujące o rozpatrzeniu złożonego wniosku i nie wniesieniu sprzeciwu do zamierzonego wykonania robót budowlanych. Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, iż zasadnie w tych okolicznościach organ pierwszej instancji uznał, że nie zostały w tym zakresie naruszone obowiązujące przepisy. Inwestor zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych. Roboty te były możliwe do wykonania na podstawie dokonanego zgłoszenia, dotyczyły bowiem działki budowlanej – tj. działki nr 1 (czyli całej działki przed podziałem, który miał miejsce dopiero po wykonaniu przedmiotowych robót). W rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym działka budowlana to nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Z kolei przez utwardzenie należy zaś rozumieć wszelkiego rodzaju prace z wykorzystaniem materiałów budowlanych, czyli np. wylanie płyty cementowej, ułożenie kostki brukowej czy tp. Wbrew twierdzeniom skarżących nie można wykonanych robót budowlanych zakwalifikować jako wykonanie parkingu czy miejsc postojowych, nawet przyjmując, że na terenie tym pozostawiane są samochody, w związku z funkcjonującym w budynku warsztatem samochodowym. Z ustaleń organ wynika bowiem, że plac ten wykorzystywany jest także na inne cele, m.in. stanowi dojście, dojazd, czy też miejsce składowania, nie zostały też wydzielone miejsca do parkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie). Wbrew zarzutom skargi postępowanie zgłoszeniowe jako postępowanie uproszczone nie podlega wielu sformalizowanym regułom, które dotyczą postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie jest w tym postępowaniu wymagane uzyskiwanie i przedstawianie decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia. Nie było również potrzeby, by dla utwardzenia działki budowlanej występować o wyłączenie gruntów leśnych. Stąd też zasadnie organy uznały, że w sprawie o wznowienie wskazanego postępowania nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5, gdyż kwestionowane postępowanie zgłoszeniowe nie było uzależnione od uprzedniego wymaganego prawem stanowiska innego organu.
Odmiennie należy ocenić drugą wskazaną przez skarżących przesłankę, tj. wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wprawdzie przyznać trzeba, jak podaje organ pierwszej instancji, że postępowanie zgłoszeniowe, jako postępowanie uproszczone nie wymaga ustalania stron postępowania, ale zauważyć należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. zainicjowane zostało wnioskiem z dnia [...]r., a w sprawie wydane zostały już wcześniej decyzje administracyjne, które uchylone zostały wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 279/14. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że decyzja z dnia [...]r. była trzecią decyzją w sprawie dotyczącej legalności utwardzenia działki nr 1 przy ulicy [...] w J. Wcześniejsze decyzje także umarzające postępowanie w sprawie legalności utwardzenia zostały uchylone decyzjami z dnia [...]r. i [...]r. Z decyzji tych wynika, że Z. I. i W. I. byli stronami prowadzonego wówczas postępowania w sprawie utwardzenia działki nr 1. Zdaniem Sądu skoro skarżący byli stroną tego postępowania, to nieuprawnione było stwierdzenie organu odwoławczego w decyzji z dnia [...]r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. odmawiającą uchylenia decyzji tegoż organu z dnia [...]r. dotyczącej legalności działki nr 1 w J. przy ulicy [...], że nie przysługiwał im przymiot strony w tym postępowaniu. W ocenie Sądu skarżący winni być uznani za strony postępowania wznowionego pismem skarżących z dnia [...]r. W ponownym postępowaniu organy powinny przeprowadzić wznowione postanowieniem z dnia [...]r. postępowanie, a następnie wydać stosowną decyzję.
Zgodnie z art. 153 przywołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Stąd też rozpatrując ponownie sprawę tak orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd dokonujący oceny tych rozstrzygnięć, związany jest wskazaniami powyższej wymienionego wyroku.
Dokonując oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w wymienionym wyroku.
Stwierdzić trzeba, że uwzględnienie tych wskazań doprowadziło do uznania, że w sprawie podstawą dla wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. była przesłanka z art. 145 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. organy uznały, że strony nie brały udziału w postępowaniu zakończonym wymienioną decyzją bez własnej winy. Zasadnie zatem organy przeprowadziły ponowne postępowanie, w którym dokonały oceny zgłoszenia robót przy utwardzeniu działki nr 1 dokonanego w [...]r., a dochodząc do wniosku, że było ono prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami prawa zasadnie kwestionowaną decyzją z dnia [...]r. umorzono postępowania w sprawie legalności wykonanego utwardzenia tej działki. Dokonując kontroli tej decyzji w postępowaniu wznowieniowym w tych okolicznościach organy prawidłowo zastosowały jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, gdy organ stwierdził, że wskazana decyzja z dnia [...]r. rozstrzygała sprawę zgodnie z prawem i w ponownym- obecnie prowadzonym postępowaniu mogłaby zapaść wyłącznie decyzja w swej istocie odpowiadającą decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 Kodeksu) to zgodnie z art. 151 § 2 organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. W niniejszej sprawie wprawdzie organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r, powołując w podstawie właśnie art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale organ drugiej instancji zmienił w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu sentencję tego rozstrzygnięcia, prawidłowo odnosząc się do art. 152 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie decyzja powyższa nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] r., stwierdza jednak, że decyzja ta dotknięta jest wadą proceduralną, umożliwiającą wznowienie postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że decyzja taka stanowi podstawę do wszczęcia postępowania odszkodowawczego.
Mając na uwadze wszystkie poczynione powyżej uwagi i ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło