II SA/Wa 2091/14

WyrokWSA w Warszawie2015-10-19

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Pisula-Dąbrowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci orzeczeń trybunału arbitrażowego, powołując się na ochronę prywatności osoby fizycznej, gdy dokumenty te nie zostały przetłumaczone na język polski i nie zostały przedstawione sądowi do wglądu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej. Kluczowe wady postępowania polegały na braku przetłumaczenia na język polski dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz na nieprzedstawieniu ich sądowi do wglądu, co uniemożliwiło kontrolę sądową nad prawidłowością zastosowania przepisów o ochronie prywatności. Organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania w języku polskim, co obejmuje również tłumaczenie dowodów.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń trybunału arbitrażowego z postępowania I. S. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności inwestora I. S. oraz na fakt, że orzeczenia nie zostały przetłumaczone na język polski i nie wyrażono zgody na ich ujawnienie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej. Sąd uchylił decyzje Ministra, wskazując na formalne wady postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. Zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej T. S. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej T. S. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą T. S. udostępnienia informacji publicznej w postaci ostatecznego wyroku częściowego trybunał arbitrażowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie jurysdykcji, odpowiedzialności i kosztów postępowania w sprawie z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej oraz zarządzenia nr [...] trybunału arbitrażowego z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał, iż w dniu [...] lipca 2014 r. T. S.wystosowała do Ministra wniosek (na adres poczty elektronicznej) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wyroku trybunału arbitrażowego wydanego w sprawie z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] sierpnia 2006 r. oraz decyzji trybunału arbitrażowego wydanej w sprawie z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] lutego 2009 r., w formie elektronicznej lub wydruku. W związku z wpłynięciem wniosku Minister Skarbu Państwa podjął czynności mające na celu analizę dokumentów objętych wnioskiem oraz związane z ustaleniem stron postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. zwrócił się do inwestora (I. S.zamieszkałego poza Polską) z pytaniem czy wyraża zgodę na udostępnienie orzeczeń trybunału arbitrażowego wnioskodawcy. W przypadku odmowy wyrażenia zgody Minister Skarbu Państwa zawiadomił o złożonym wniosku o udostępnienie orzeczeń i wezwał do wskazania w przedmiotowych orzeczeniach fragmentów mogących stanowić jedno z ograniczeń przewidzianych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie instrukcyjnym do dnia [...] sierpnia 2014 r. Ponadto, w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Skarbu Państwa zawiadomił inwestora o złożonym wniosku, który wszczął postępowanie administracyjne w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i wezwał go do wzięcia w nim udziału jako strony tego postępowania, w oparciu o art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a. I. S.do dnia wydania decyzji administracyjnej nie powiadomił Ministra Skarbu Państwa o swoim stanowisku w sprawie, jak i też nie skontaktował się z Ministrem Skarbu Państwa jako organem prowadzącym postępowanie. Minister Skarbu Państwa po rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w tym po ponownej analizie wnioskowanych dokumentów, postanowił odmówić udostępnienia informacji publicznej z uwagi na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej, tj. p. I. S.. Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. T. S.wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem wnioskodawczyni p. I. S.odmawiając przyjęcia korespondencji zrezygnował "w sposób wyraźny i w pełni świadomy" z przysługującego mu prawa do prywatności. Jednocześnie w ocenie wnioskodawczyni Minister Skarbu Państwa nie mógł całkowicie odmówić dostępu do treści wnioskowanych orzeczeń trybunału arbitrażowego, powinien bowiem udostępnić przedmiotowe orzeczenia z ewentualnym wyłączeniem fragmentów zawierających dane, których ujawnienie naruszyłoby prywatność p. I. S.. Minister Skarbu Państwa, uznając zarzuty wniosku odwoławczego za bezzasadne, rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Minister Skarbu Państwa podniósł, iż w dniu [...] sierpnia 2006 r. trybunał arbitrażowy ustanowiony w postępowaniu z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej wydał ostateczny wyrok częściowy w przedmiocie jurysdykcji, odpowiedzialności i kosztów postępowania. Przedmiotowy wyrok zawiera szczegółowe informacje na temat inwestycji I. S.w polskie spółki prawa handlowego oraz informacje na temat działań gospodarczych podejmowanych przez polskie i [...] spółki prawa handlowego, których był właścicielem. Ponadto, wyrok zawiera informacje dotyczące działań gospodarczych innych polskich spółek — kontrahentów ww. podmiotów zależnych od I. S. Zarządzenie nr [...] trybunału arbitrażowego z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej zawiera natomiast informacje faktyczne dotyczące przyczyn umorzenia postępowania. Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż przedmiotowe orzeczenia trybunału arbitrażowego zawierają w swojej treści elementy stanowiące informację publiczną, ponieważ dotyczą w pewnej części praw majątkowych Skarbu Państwa, jak też informację dotyczącą działań władczych podejmowanych przez polskie sądy i organy administracji wobec polskich i [...] spółek prawa handlowego, których właścicielem był I. S.. Niemniej w przedmiotowym orzeczeniu zawarte są również dane dotyczące podmiotów prawa prywatnego, które nie są obowiązane do udostępniania informacji publicznej, ponieważ nie obejmuje ich katalog podmiotów przewidziany w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Ministra Skarbu Państwa nie sposób zatem przypisać statusu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej tym informacjom zawartym w przedmiotowym wyroku częściowym trybunału arbitrażowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., które dotyczą szeregu umów oraz wzajemnych rozliczeń pomiędzy spółkami prawa handlowego, których właścicielem jest I. S., a ich kontrahentami, gdyż są to informacje o operacjach gospodarczych podmiotów prywatnych i nie dotyczą spraw publicznych, a wyłącznie jednostkowych interesów majątkowych podmiotów prywatnych. Minister Skarbu Państwa podkreślił, iż kwestią jaką musiał poddać ocenie, była dopuszczalność udostępnienia informacji publicznej zawartej w treści wyroków objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Mając zatem na względzie treść art. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak też art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, określających możliwość ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na prawo do prywatności i tajemnicę przedsiębiorcy, organ stwierdził, iż informacje zawarte we wnioskowanych orzeczeniach odnoszą się do sfery prywatności (sfery działalności zawodowej i gospodarczej) I. S. jako osoby fizycznej. I. S.był stroną postępowania arbitrażowego jako inwestor, tj. właściciel swoich spółek prawa handlowego. Jednocześnie w ramach niniejszego postępowania nie wyraził zgody na rezygnację z przysługującego mu prawa prywatności (rezygnacji z przysługującego mu prawa w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) i nie wyraził zgody na udostępnienie wnioskowanych orzeczeń. W ocenie Ministra Skarbu Państwa brak zajęcia stanowiska przez osobę fizyczną jako stronę postępowania nie może zostać poczytane jako domniemana rezygnacja z przysługującego jej prawa do prywatności. Z podanych względów Minister Skarbu Państwa postanowił odmówić wnioskodawczyni udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przy czym organ zaznaczył, iż oba orzeczenia trybunału arbitrażowego, których dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowią integralną całość i nie mogą zostać udostępnione w częściach. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosząc zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz naruszenia art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust 2, art. 10, art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej w przedmiotowym wniosku, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie poniesionych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że w niniejszej sprawie organ nie zakwestionował, iż orzeczenia arbitrażowe wskazane we wniosku strony stanowią informację publiczną. Jednakże błędnie przyjął, iż odmowa udostępnienia wyroków arbitrażowych w oparciu o przesłankę z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zasadna. Inwestor bowiem, nie wykazując aktywności w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Skarbu Państwa, świadomie zrezygnował z możliwości zastrzeżenia tych postanowień wyroków, które mogłyby naruszać jego prawo do prywatności. Skarżąca nie widziała przedmiotowych wyroków więc musi zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż te wyroki mogą zawierać informacje, których upublicznienie mogłoby prowadzić do naruszenia prywatności osoby fizycznej. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że zachowanie inwestora nie pozbawiło go ochrony przewidzianej w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to organ mógł ograniczyć dostęp do informacji publicznej tylko w tym zakresie, nie powinien zaś całkowicie odmawiać dostępu do tej informacji publicznej. Organ powinien zatem udostępnić te fragmenty wyroków, które nie naruszają prywatności inwestora. Wobec tego wydane w sprawie decyzje naruszają gwarantowane konstytucyjnie prawo strony do dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Ministra Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 3 Umowy pomiędzy Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, sporządzonej w Warszawie dnia 10 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 27, poz. 116) inwestor oraz państwo będące stroną Traktatu mogą uzgodnić postępowanie arbitrażowe. W sprawie z powództwa I. S.przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej strony sporu postanowiły wskazać jako reguły postępowania "Zasady postępowania arbitrażowego Komisji Narodów Zjednoczonych ds. międzynarodowego prawa handlowego" w wersji z 1976 r. (Zasady arbitrażowe UNCITRAL). Zgodnie z art. 25 ust. 4 Zasad arbitrażowych UNCITRAL rozprawy co do zasady toczą się na posiedzeniu niejawnym (in camera). Ponadto, art. 32 ust. 5 Zasad arbitrażowych UNCITRAL wskazuje, że orzeczenie wydane w sprawie może zostać upublicznione wyłącznie za zgodą obu stron postępowania. W przedmiotowej sprawie inwestor nie wyraził zgody na udostępnienie wnioskowanych wyroków. Bezprawne udostępnienie informacji dotyczącej sfery prywatności osoby fizycznej (inwestora) może skutkować odpowiedzialnością cywilnoprawną Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa podkreślił, iż informacje zawarte we wnioskowanych przez stronę orzeczeniach odnoszą się do sfery prywatności (sfery działalności zawodowej i gospodarczej) I. S. jako osoby fizycznej. I. S. był stroną postępowania arbitrażowego jako inwestor, tj. właściciel swoich spółek prawa handlowego. Jednocześnie w ramach niniejszego postępowania nie wyraził zgody na rezygnację z przysługującego mu prawa prywatności. W ocenie Ministra brak zajęcia stanowiska przez osobę fizyczną jako stronę postępowania nie może zostać poczytane jako domniemana rezygnacja z przysługującego jej prawa do prywatności. Nadto organ zaznaczył, iż nie kwestionuje wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Jednak w sytuacji dotyczącej działalności Państwa w sferze dominium (obrony przed roszczeniami inwestorów zgłaszanych na podstawie tzw. traktatów o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji) należy ostrożnie podchodzić do udostępniania wszystkich informacji dotyczących takiego postępowania arbitrażowego, z uwagi na ochronę praw osób trzecich (prawa do prywatności, tajemnicy przedsiębiorstwa) oraz ze względu na możliwość osłabienia pozycji procesowej Państwa w przypadku przyszłych sporów arbitrażowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec argumentacji zaprezentowanej przez Ministra Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę w pierwszej kolejności należy wskazać, iż umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji sporządzoną w Warszawie w dniu 10 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 27, poz. 116) w istocie w art. 11 ust. 3 zezwala inwestorowi oraz państwu będącemu stroną Traktatu uzgodnienie rozpatrzenia sporu w postępowaniu arbitrażowym. Powołany przez organ przepis art. 32 ust. 5 Regulaminu Arbitrażowego UNCITRAL w wersji z 1976 r. mającej zastosowanie do przedmiotowych w sprawie do wyroku Trybunału Arbitrażowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. stanowi tylko, że wyrok może zostać podany do wiadomości publicznej wyłącznie za zgodą obu stron. Powyższego zapisu, w ocenie Sądu, nie można utożsamiać ze sformułowaniem odmiennych zasad i trybu dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2249/12, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak też nie można akceptować poglądu, iż stanowi wprost, samodzielną podstawę do ograniczenia dostępu do przedmiotowego orzeczenia. W nawiązaniu do powyższego warto powołać wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/14 (publik. jw.) w którym Sąd wskazał, iż istota arbitrażu gospodarczego polega na rozstrzyganiu spraw cywilnych (gospodarczych) przez arbitrów wg zasad proceduralnych i materialnych na wybór których strony mają wpływ, albowiem strony stosunku prawnego muszą na to wyrazić zgodę w formie umowy zwanej zapisem na sąd polubowny. Co do zasady, dopuszczalne są jeszcze inne postanowienia np. co do sposobu wyboru lub liczby arbitrów, trybu postępowania, kosztów postępowania, języka, czy miejsca arbitrażu. Jednakże w żadnym wypadku postanowienia te nie mogą być sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Dobrowolność arbitrażu gospodarczego polega na tym, że zapis na sąd polubowny jest normalną umową cywilnoprawną, którą strony mogą swobodnie zawrzeć negocjując jej warunki. Kompetencja sądu arbitrażowego do rozpoznawania sporu wynika z umowy między stronami. Sądy arbitrażowe mogą być sądami powołanymi przez same strony i wówczas określane są jako sądy ad hoc, lub funkcjonować jako sądy instytucjonalne, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, przy izbie handlowej jako sądy arbitrażowe stałe. Istnieją w każdym systemie prawnym procedury umożliwiające sądom państwowym pewną kontrolę nad orzeczeniami arbitrażowymi. Przede wszystkim sąd państwowy, jeżeli strona przegrana orzeczenia arbitrażowego nie wykona, stwierdza prawomocność takiego orzeczenia oraz nadaje orzeczeniu klauzulę wykonalności. Najistotniejszą cechą arbitrażu jest to, że państwo na mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa zrównuje orzeczenia arbitrażowe z wyrokiem sądu państwowego. W praktyce oznacza to, że po uzyskaniu klauzuli wykonalności orzeczenie arbitrażowe traktowane jest jak wyrok sądu państwowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że treść wyroku sądu jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyrok sądowy jest rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy (przykładowo wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II SAB/Ke 7/08). Skoro tak, to w sprawie o udostępnienie treści wyroku arbitrażowego znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, określająca zasady i tryb dostępu do informacji posiadających walor informacji publicznych. W niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu to, że żądana informacja w postaci kopii częściowego wyroku arbitrażowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydanego z powództwa I. S.oraz zarządzenia nr [...] trybunału z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania posiada przymiot informacji publicznej w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm. – dalej jako u.d.i.p.), oraz że Minister Skarbu Państwa jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Spór natomiast dotyczy kwestii, czy organ zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej powołując się na ograniczenie dostępu z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej stanowi przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy odmowa udostępnienia informacji publicznej wynika z powołania się przez organ na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej – inwestora I. S.. Zatem, aby móc zbadać prawidłowość podjętej przez organ decyzji odmownej, w tym w szczególności ocenić, czy żądana informacja (w całości czy też w części) spełnia przesłanki do uznania jej za wymagającą ochrony prywatności osoby fizycznej, czy też z uwagi na podstawę ograniczenia dostępu (tajemnicę przedsiębiorcy), Sąd winien dysponować całością akt postępowania przed organem, w tym także kopią przedmiotowego wyroku i zarządzenia Trybunału Arbitrażowego. Minister Skarbu Państwa wraz z odpowiedzią na skargę przesłał całość akt postępowania. Natomiast na wezwanie Sądu zawierające zastrzeżenie, że wyrok i zarządzenie Trybunału Arbitrażowego nie zostaną ujawnione stronie skarżącej, nie przesłał kopii przedmiotowych dokumentów. Poinformował jedynie, iż nie posiada tłumaczeń ww. orzeczeń wydanych w języku angielskim, zaś nieudostępnianie przez Sąd żądanych dokumentów stronie nie ma oparcia w przepisach prawa. Odnośnie wątpliwości organu wskazać należy, że ww. dokumenty przekazane w języku angielskim, tak i ich tłumaczenia nie byłyby udostępniane stronie skarżącej (lecz przechowywane poza aktami głównymi). Zaniechanie przez Sąd analizy materiałów źródłowych, stanowiących podstawę wyłączenia informacji publicznej z dostępu, czyniłoby kontrolę sadową iluzoryczną. Dlatego podkreślić należy, że stanowisko organu uniemożliwia Sądowi zbadanie, czy w istocie przedmiotowe orzeczenia zawierają informacje stanowiące tajemnicę prawnie chronioną, a tym samym dokonanie oceny zgodności z prawem decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji. W tym miejscu należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 586/14) powtórzyć, iż postępowanie przed sądami administracyjnymi, co do zasady, regulowane jest przepisami p.p.s.a. Jest to akt odnoszący się do procedury sądowoadministracyjnej, określający reguły rozpoznawania spraw danego rodzaju. Z uwagi jednak na różnoraki charakter spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, ustawodawca niejednokrotnie decyduje się, właśnie przez wzgląd na ten charakter (np. dotyczący kwestii szczególnie istotnych dla interesu państwa, czy danej kategorii uczestników postępowania), na mniej lub bardziej idące modyfikacje w procedurze sądowoadministracyjnej. Przykładem są tu chociażby sprawy rozpatrywane przez sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, czy też ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Także regulacje zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim uprawniają podmioty do których kierowane są wnioski o udostępnienie informacji publicznej do odmowy ich udostępnienia i w jakim umożliwiają wnioskodawcy zaskarżenie takiego stanowiska do sądu administracyjnego, wpływają na zakres uprawnień skarżącego (wcześniej wnioskodawcy) wypływających z art. 12a § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym uregulowaniem "Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt". Oznacza to, że co do zasady w każdej sprawie sądowoadministracyjnej umożliwia się stronom przeglądanie akt. Zastosowanie w sprawie znajdują zatem ogólne postanowienia powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące dostępu do akt sądowych sprawy. Udostępnia się je wszystkim stronom postępowania. Regulacja ta nie dotyczy jednak tych części akt sprawy, w których znajdują się informacje żądane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W tym właśnie języku funkcjonują wszystkie organy państwowe, wydawane są akty prawne, toczy się życie publiczne. Ta konstytucyjna zasada wprowadza obowiązek stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych przed wszystkimi organami państwa. Powtórzeniem konstytucyjnej zasady jest art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), a jej rozwinięciem przepis art. 5 ust. 1 ww. ustawy stanowiący, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych, jednakże - jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt II SA 4033/01 (publ.: Wokanda 2002/12/39) - pomocna w wyjaśnieniu tej kwestii może być uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997 r., sygn. akt W 7/96 (publ.: OTK 1997, nr 2, poz. 27), dotycząca unormowań dekretu z dnia 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zgodnie z poglądem Trybunału Konstytucyjnego, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim, czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej (inne podmioty prowadzące postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji w języku polskim). Oznacza to, że czynności procesowe winny być dokonywane w języku polskim. Organ administracji publicznej (inny podmiot wykonujący zadania publiczne) ma obowiązek dokonywania w języku polskim zarówno czynności ustnych, jak i prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, co oznacza prawną powinność posługiwania się w postępowaniu administracyjnym tłumaczeniami dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1613/06, publ.: LEX nr 351041, wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1088/07, publ.: LEX nr 495351). Wynik badania dokumentu powinien być jednoznaczny, gdyż dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie, czy i w jakim zakresie przeprowadzony dowód wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienie obowiązkowi wykonywania czynności urzędowych w języku polskim stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1651/06, LEX nr 351091, wyrok NSA z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1414/06, LEX nr 351111). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Minister Skarbu Państwa jako podmiot wykonujący zadania publiczne winien był prowadzić postępowanie administracyjne - zakończone zaskarżoną decyzją - w języku polskim. Wymóg ten dotyczy całego postępowania, w tym także postępowania dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), którego kluczowymi elementami były przedmiotowe orzeczenia Trybunału Arbitrażowego. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do m.in. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z wyjątkami określonymi w pkt 1 i 2. Przy czym pod pojęciem "stosowania przepisów k.p.a. do decyzji" nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej, ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, a także postępowanie dowodowe, którego przeprowadzenie jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2259/11, Lex nr 1109199). Jak już wyżej podkreślono, brak w sprawie przedmiotowych przetłumaczonych orzeczeń Trybunału Arbitrażowego, niezależnie od tego, iż wskazuje na naruszenie przez organ powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie stanowiska organu odnośnie odmowy udostępnienia żądanych informacji z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Innymi słowy zaskarżona decyzja, z uwagi na brak ww. dokumentów, nie poddaje się kontroli Sądu. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że zgodnie art. 17 ust. 1 Regulaminu Arbitrażowego UNCITRAL w wersji z 1976 r. (który odpowiada brzmieniu art. 19 ust. 1 ww. Regulaminu w wersji z 2010 r.) zespół orzekający ustala język, w którym będzie prowadzone postępowanie, co oznacza, iż dopuszczalne jest wydawanie orzeczeń w sprawach, w których stroną jest Rzeczypospolita Polska w języku innym, niż język polski. W niniejszym postępowaniu, toczącym się zgodnie z regulacjami ww. ustawy o języku polskim obowiązuje język polski jako język urzędowy. Konkludując, Sąd stwierdza, iż podstawą uchylenia obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć były wskazane powyżej wadliwości o charakterze formalnoprawnym, które uniemożliwiły dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Z tego też względu przedwczesnym byłoby ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Skarbu Państwa zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło