VII SA/Wa 310/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-04

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zgłosić sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo zgłosić sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zawiadomienie o zakończeniu budowy jest skuteczne tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. W przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, konieczne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgłosił sprzeciw do tego zawiadomienia, wskazując na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. P. i K. K.-P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy skargę oddala Przedmiotem skargi A. P. i K. K. – P. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...], zgłaszającą sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 29 września 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło zawiadomienie A. P. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. Przedmiotową inwestycję zrealizowano w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...]. Przy czym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją własną tego organu z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...]. Ta ostatnia została poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 95/14 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 54 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz., 1409 ze zm.), zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. W uzasadnieniu orzeczenia podał, iż doszło do unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, na mocy ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a to oznacza, że zachodzi konieczność podjęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. wnieśli A. P. i K. K. - P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, po zapoznaniu się z odwołaniem K. K. – P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], znak: [...] (będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] jest prawidłowa. Wskazał, że decyzja Starosty P. z dnia [...] czerwca 2006 r. (zamiast: [...] marca 2006 r.) nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany budynku mieszkalnego z garażem na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. i udzielająca pozwolenia na budowę ww. budynku, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Podał, że z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. wynika, że projekt budowlany przewidywał rozwiązania niezgodne z przepisami, bowiem w projekcie budowlanym przewidziano lokalizację jednej ze ścian budynku z oknami w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej nr [...]. Dalej, organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wydanego sprzeciwu stanowił art. 54 Prawa budowalnego, zgodnie z którym: "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji". Zawiadomienie w trybie art. 54 stanowi warunek legalnego przystąpienia do użytkowania obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, iż prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. A zatem organ nadzoru budowlanego przyjmując zawiadomienie o zakończeniu budowy, co do zasady, zobligowany jest zbadać, czy zakończona inwestycja została wybudowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków oraz z obowiązującymi przepisami. Zdaniem organu II instancji w rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prawidłowo stwierdził, iż nie ma możliwości uznania, że budowa została wykonana zgodnie z pozwoleniem na budowę, gdyż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu wojewódzkiego, wniesienie sprzeciwu było właściwe. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy wskazał również, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż tryb określony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest właściwy do legalizacji robót budowlanych prowadzonych po wyeliminowaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1479/13, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2286/12). Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] wnieśli A. P. i K. K. – P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili: -naruszenie prawa procesowego: 1) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa, 2) art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wszystkie okoliczności sprawy zostały udowodnione, 3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja wydana przez Starostę P. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. P. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem, 4) art. 16 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zaistniały przesłanki umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych; -naruszenie prawa materialnego: 1) art. 50, art. 51, art. 35 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię, 2) art. 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109 z 2004 r., poz. 1156) poprzez błędne przyjęcie, że Wojewoda [...] i Starosta Piaseczyński naruszyli ww. przepis prawa, 3) art. 4 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, iż działka nr [...] posiada przymiot działki budowlanej, 4) art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w chwili obecnej toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zatem uznanie decyzji organu administracji publicznej jako ostatecznej i mocą swą delegalizującej zrealizowaną zgodnie z obowiązującym prawem inwestycję, jest działaniem bezprawnym. Skarżący podnieśli, że nie ma żadnych podstaw do uznania przymiotu nieważności decyzji wydanych w sprawie przez Starostę P. i Wojewodę [...], zatem zgłoszony sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie znajduje żadnego oparcia zarówno w zgromadzonym materiale dowodowym, jak i obowiązującym stanie prawnym. Skarżący podnieśli, że sąsiednia działka nr [...] nie posiada przymiotu działki budowlanej. Zdaniem skarżących, złożone przez inwestorów zawiadomienie o zakończeniu budowy było działaniem uzasadnionym. Obiekt budowlany został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. Tym bardziej, że w trakcie realizacji inwestycji, przewidziane w przepisach prawa organy, dokonały kontroli jej wykonania oraz zgodności z przepisami prawa i żadna z przeprowadzonych kontroli nie wykazała jakichkolwiek uchybień. Podnieśli, że nie ma podstaw do uznania, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę skarżącego organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Natomiast w odpowiedzi na skargę skarżącej, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej wniesienie przez osobę nie posiadającą przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć na wstępie należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] zgłaszającą sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. Organ I instancji orzekł w ww. sposób po zapoznaniu się z zawiadomieniem o zakończeniu budowy złożonym przez inwestora – A. P. Organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy tej decyzji organu powiatowego, po rozpatrzeniu odwołania również pochodzącego od skarżącego. Jednocześnie odrębną decyzją z tej samej daty orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania skarżącej – K. K. – P. uznając, iż nie ma ona interesu prawnego w sprawie. Dostrzegając powyższe Sąd przyjął, iż skarga wniesiona przez K. K. – P. nie zasługuje na uwzględnienie już tylko z tej przyczyny, że pochodzi od osoby nie mającej interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Osoba ta nie była stroną postępowania, nadto – zaskarżona decyzja (wnosząca sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy) w żaden sposób nie kształtuje jej sytuacji prawnej. Sąd nie dopatrzył się bowiem, aby kwestionowana decyzja w jakikolwiek sposób wpływała na prawa lub obowiązki skarżącej. Wskazać zaś należy, że stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, tj. interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw lub obowiązków a kończącym dane postępowanie administracyjne aktem lub bezczynnością organu. Z tych też przyczyn Sąd orzekł o oddaleniu skargi K. K. – P. na zasadzie art. 50 § 1 p.p.s.a. Natomiast kontrolując zaskarżoną decyzję ze skargi A. P., Sąd uznał, iż skarga ta jest niezasadna, albowiem kwestionowana decyzja prawa nie narusza. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ przywołał art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz., 1409 ze zm.; w stanie prawnym wówczas obowiązującym), zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zawiadomienie, o którym mowa w przywołanym przepisie, służy poinformowaniu organu o zakończeniu procesu inwestycyjnego. Jest to podstawowa forma kończąca inwestycję, obciążająca inwestora, tj. podmiot odpowiedzialny za cały proces budowy, aż do jej zakończenia. Wprawdzie, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2168/10 (Lex nr 1138095), "(...) ustawodawca nie wskazał wprost podmiotu zobowiązanego do wniesienia zawiadomienia lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie, nie powinno jednak budzić wątpliwości, że jest nim inwestor, skoro to ten podmiot - jako uczestnik procesu inwestycyjnego - zobowiązany jest do zakończenia budowy poprzez uzyskanie zgody na użytkowanie obiektu (lub jego części) bądź to w formie milczącej (art. 54) bądź w formie decyzji (art. 55). Stanowisko takie wynika również z treści art. 56 omaw. ustawy, w którym wskazuje się na obowiązki inwestora jako tego podmiotu, na który nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. I wreszcie taka wykładnia przepisu art. 57 ust. 7 wynika pośrednio również z treści art. 60 omaw. prawa, w którym wskazuje się, że to inwestor oddając do użytkowania obiekt budowlany przekazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą." Dostrzec przy tym trzeba, iż do wskazanego zawiadomienia inwestor jest obowiązany dołączyć szereg dokumentów wymienionych w art. 57 ust. 1 – 3 Prawa budowlanego, które mają ścisły związek z budową i umożliwiają dokonanie oceny prawidłowości jej przeprowadzenia. Wśród tych dokumentów znajduje się m. in. oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami. Wskazać także należy, że ustanawiając termin dla właściwego organu dla zgłoszenia sprzeciwu wobec zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego, ustawodawca dał temu organowi możliwość wypowiedzenia się w kwestii spełnienia kryteriów umożliwiających przystąpienie do użytkowania danego obiektu, w tym jego zgodności z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 566). Zawiadomienie o zakończeniu budowy jest bowiem tą czynnością, która daje inwestorowi możliwość przystąpienia do użytkowania obiektu. Po stronie organu skutkuje tym samym obowiązkiem zadbania o to, aby dany obiekt był bezpieczny, a przy jego realizacji spełnione zostały wszystkie wymagane prawem wymogi. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, iż inwestor – A. P. realizował inwestycję na postawie decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany budynku mieszkalnego z garażem na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę ww. budynku. Decyzja Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...]. Nie jest również kwestionowane, że skarżący jako inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, miał obowiązek zawiadomić o zakończeniu budowy, stosownie do wskazanego powyżej art. 54 Prawa budowlanego (v. pouczenia zawarte w ww. decyzji o pozwoleniu na budowę). W niniejszej sprawie nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek określonych w art. 55 Prawa budowlanego. Inwestor nie miał więc obowiązku uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania wybudowanego obiektu, ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, niemniej – obowiązany był zawiadomić właściwy organ o zakończeniu budowy. Jednocześnie Sąd zauważa, iż z akt sprawy wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Decyzja z dnia [...] września 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...]. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 95/14 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. W świetle tak ustalonych okoliczności sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] (z zachowaniem 21 dni) zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. Wskazał bowiem na wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę dla objętej zawiadomieniem inwestycji i na konieczność uruchomienia w takiej sytuacji postępowania naprawczego. W konsekwencji organ II instancji, podtrzymując to orzeczenie i stanowisko w nim zawarte stwierdził, że nie ma możliwości zbadania, czy zakończona inwestycja została wybudowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków oraz z obowiązującymi przepisami. Sąd tak dokonaną ocenę sprawy, w pełni podziela. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 54 Prawa budowlanego, nadto - dokonały prawidłowej oceny okoliczności sprawy w związku z tą normą prawną. Rozwijając powyższe Sąd przede wszystkim zauważa, iż istotą prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez właściwy organ, iż proces budowlany został zakończony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 492/11 Lex nr 1083654 oraz z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 660/09, Lex nr 597761). Sąd w pełni podziela przy tym ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 553/10, Lex nr 1410765, z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1756/09, Lex nr 746773 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Rz 699/13, Lex nr 1395519, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1264/06, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1082/07, niepublikowany, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 736/14, Lex nr 1588737). Powyższe oznacza, iż w świetle powołanego przepisu przystąpienie do użytkowania obiektu nie będzie możliwe, gdy przed zakończeniem przez inwestora procesu inwestycyjnego, a więc przed wniesieniem zawiadomienia o zakończeniu budowy, decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której wykonano roboty budowlane, utraci moc prawną (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 831/08, Lex nr 537986). Nie można bowiem skutecznie powoływać się na zgodność wykonanych robót budowlanych z decyzją o pozwoleniu na budowę, a tym samym na ich zgodność z prawem, gdy organ zakwestionował prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu jej rażącej niezgodności z przepisami (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 222/08, Lex nr 508454). Taka sytuacja uzasadnia wniesienie przez właściwy organ sprzeciwu na mocy art. 54 Prawa budowlanego, a jednocześnie - powoduje konieczność przeprowadzenia przez nadzór budowlany postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 51 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2159/10, Lex nr 1138093). Mając na uwadze powyższe Sąd w konsekwencji uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prawidłowo decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zrealizowanego na terenie działki o nr ew. [...] we wsi P., gm. G. Otrzymując zawiadomienie o zakończeniu budowy organ ten obowiązany był dokonać oceny, czy obiekt budowlany spełnia kryteria umożliwiające przystąpienie do jego użytkowania, w tym - czy jest zgodny z przepisami oraz warunkami pozwolenia na budowę. W okolicznościach niniejszej sprawy musiał uwzględnić, iż ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o stwierdzeniu nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2006 r. i poprzedzającej ją decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2006 r. Tym samym wskazany organ nie mógł przyjąć załączonego do zawiadomienia o zakończeniu budowy oświadczenia kierownika budowy o zgodności inwestycji z udzielnym pozwoleniem na budowę, nie mógł też dokonać żadnej oceny w tej kwestii. Brak w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę danego obiektu powoduje bowiem niemożność dokonania oceny, czy obiekt ten spełnia kryteria umożliwiające przystąpienie do jego użytkowania. Nadto, powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 51 Prawa budowlanego, którego celem jest kontrola poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Z tych też przyczyn w ocenie Sądu zastosowanie w sprawie w I instancji art. 54 Prawa budowlanego i wniesienie na jego podstawie, z zachowaniem terminu w nim określonego, sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. W kontekście treści skargi i argumentów w niej podniesionych Sąd dodatkowo zauważa, iż pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego ostateczną w postępowaniu administracyjnym decyzją. Ta też okoliczność była decydująca w niniejszej sprawie. Nie ma przy tym żadnego prawnego znaczenia fakt, iż wyrok Sądu oddalający skargę na decyzję o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę nie jest prawomocny. W sytuacji uchylenia wyroku Sądu I instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w dalszej kolejności - również rozstrzygnięć nadzorczych GINB wydanych w stosunku do pozwolenia na budowę, inwestor może bowiem kwestionować zapadłe w niniejszej sprawie orzeczenia (oparte na tych rozstrzygnięciach GINB) w trybie uregulowanym w art. 145 i nast. k.p.a. Sąd zauważa także, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, nastawione było wyłącznie na ocenę zakończonego procesu inwestycyjnego i nie pozwalało organom nadzoru budowlanego na ponowną weryfikację udzielonego skarżącemu pozwolenia na budowę. Nadto, organ orzekający w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nie bada prawidłowości projektu i ewentualnych jego wad, bo to nie leży w jego kompetencji, lecz tylko stwierdza, czy obiekt wykonano zgodnie z projektem i czy nadaje się do użytkowania. Nieprawidłowość projektu czy wady decyzji o pozwoleniu na budowę badane są w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ewentualnie w postępowaniu nadzorczym organów architektoniczno-budowlanych. To ostatnie w stosunku do przedmiotowej inwestycji miało miejsce i wymagało uwzględnienia przy ocenie zawiadomienia skarżącego o zakończeniu budowy. W końcu, nie można również zgodzić się ze skarżącym, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę, a zatem wniesiony sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy przedmiotem zawiadomienia o zakończeniu budowy jest inwestycja, co do której wyeliminowaniu uległa decyzja o pozwoleniu na budowę, nie można przyjąć, że budowa została zrealizowana w oparciu o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę. Jeśli została stwierdzona nieważność decyzji zezwalającej na budowę, to przyjmuje się, że decyzja taka nigdy nie została wydana. Wprawdzie inwestorowi nie można w takim przypadku zarzucić działania w warunkach samowoli budowlanej, niemniej zgoda na użytkowanie wzniesionego przez niego obiektu musi być wówczas poprzedzona postępowaniem naprawczym. Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż skarga skarżącego jest niezasadna i nie podzielił zarzutów w niej podniesionych. W tej sytuacji, na podstawie art. 50 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło