I SA/Wr 1502/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-11-04
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Daria Gawlak-Nowakowska, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż tortilli, których termin przydatności do spożycia przekracza 45 dni, może korzystać z obniżonej stawki podatku VAT w wysokości 8%, pomimo krajowych przepisów ograniczających tę stawkę do produktów o terminie przydatności nieprzekraczającym 45 dni, w świetle przepisów unijnych i zasady neutralności podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące stosowania obniżonej stawki VAT do wyrobów ciastkarskich, które uzależniają jej zastosowanie od terminu przydatności do spożycia (nieprzekraczającego 45 dni), są zgodne z prawem unijnym. W szczególności, sąd stwierdził, że możliwość stosowania obniżonych stawek VAT jest opcjonalna dla państw członkowskich, a wprowadzanie dodatkowych kryteriów, takich jak termin przydatności do spożycia, nie narusza zasady neutralności podatkowej ani zasady konkurencji, ponieważ produkty te, ze względu na konserwanty i procesy technologiczne, nie są traktowane przez konsumentów jako podobne do produktów świeżych.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. Sp. komandytowa zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą stawki VAT na sprzedaż trzech rodzajów tortilli. Spółka uważała, że wszystkie rodzaje tortilli powinny być opodatkowane stawką 8%, powołując się na przepisy unijne i zasadę neutralności podatkowej. Organ podatkowy uznał, że tylko tortilla świeża o terminie przydatności do 45 dni może być opodatkowana stawką 8%, podczas gdy pozostałe rodzaje tortilli (mrożona i konserwowana chemicznie) powinny być opodatkowane stawką 23%. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów krajowych i unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę w całości
Przedmiotem skargi "A" Sp z o.o. Sp. komandytowa z/s w Z. (dalej: strona, skarżąca, wnioskodawca, spółka) jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego za Ministra Finansów (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej, Minister Finansów, organ podatkowy, organ interpretacyjny) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku dla sprzedaży tortilli.
We wniosku o udzielenie interpretacji skarżąca podała, że jest czynnym podatnikiem VAT. Prowadzi działalność w zakresie produkcji i sprzedaży tortilli. W ramach swoje działalności sprzedaje trzy rodzaje tortilli: 1. tortilla świeża o okresie przydatności do spożycia 40 dni, 2. tortilla mrożona poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy, 3. tortilla w atmosferze ochronnej konserwowana chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy. Wszystkie trzy produkty zostały przyporządkowane do kodu 1905 90 60 nomenklatury scalonej (dalej jako CN) na podstawie Wiążącej Informacji Taryfowej wydanej przez Dyrektora Izby Celnej. Wskazała strona, że towary są przyporządkowane do następujących kodów Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług: tortilla świeża o okresie przydatności do spożycia 40 dni – 10.71.12.0., Tortilla mrożona poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy – 10.71.12.0., Tortilla w atmosferze ochronnej konserwowana chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy – 10.72.19.0. D
W uzupełnieniu wniosku strona podkreśliła, że tortilla w atmosferze ochronnej konserwowana chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy posiada CN 1905 90 60 nadany na podstawie WIT. Decyzja WIT nie ma charakteru decyzji wymiarowej, lecz stanowi oficjalną informację organów celnych o klasyfikacji taryfowej towarów, zobowiązuje organy celne wobec osoby, na którą wystawiono informację oraz w zakresie klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana. Wiążąca informacja taryfowa daje pewność prawną co do klasyfikacji towaru i konsekwencji z tym związanych. Skoro zatem wnioskodawca posiada dla tortilli w atmosferze ochronnej konserwowana chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy, kod CN 1905 90 60 to przedmiotowa tortilla powinna być zaklasyfikowana do grupowania PKWIU 10.71.12.0.
W związku z powyższym strona zadała pytania:
1. Jaką stawkę podatku od towarów i usług należało zastosować do sprzedaży tortilli świeżej o okresie przydatności do spożycia 40 dni?
2. Jaką stawkę podatku od towarów i usług należało zastosować do sprzedaży tortilli mrożonej poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy?
3. Jaką stawkę podatku od towarów i usług należało zastosować do sprzedaży tortilli w atmosferze ochronnej konserwowanej chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy?
Zdaniem Wnioskodawcy, do dostawy wszystkich towarów należy zastosować jednolitą stawkę podatku VAT w wysokości 8 % bezpośrednio na podstawie art. 98 ust. 2 oraz załącznika nr III poz. 1 Dyrektywy VAT.
Argumentowała strona, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej uVAT) stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 (obecnie na podstawie art. 146a pkt 1 u.p.t.u. stawka ta wynosi 23%). Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 2 uVAT dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1 (obecnie na podstawie art. 146a pkt 2 stawka ta wynosi 8%). Załącznik nr 3 do uVAT określa towary i usługi, do sprzedaży których stosuje się obniżoną stawkę podatku w wysokości 8%, odwołując się przy tym do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Zgodnie z art. 5a "towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne". W pozycji 32 załącznik nr 3 wymieniono "Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże", przyporządkowane do numeru 10.71.12.0 klasyfikacji PKWiU, ale tylko te, których termin zdatności do spożycia nie przekracza 45 dni.
Ale Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanej sytuacji faktycznej i zdarzeniu przyszłym Spółka może stosować obniżoną 8% stawkę VAT do dostawy towarów z kodu CN 1905 90 60, któremu odpowiada kod 10.71.12.0 obejmujący Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże wtedy, gdy data ich minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia przekracza 14 lub 45 dni.
Zwróciła strona uwagę, że polskie przepisy podlegają ograniczeniom wynikającym z aktów stanowionych na gruncie Unii Europejskiej. A zgodnie z art. 98 Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone wyłącznie do tych dostaw towarów i świadczenia usług, których kategorie są określone w załączniku III do Dyrektywy VAT.
Produkty objęte wnioskiem znajdują się w kodzie 1905 90 60 nomenklatury scalonej. W kodzie 1905 90 60 klasyfikowane są "wszystkie delikatne wyroby piekarnicze nieobjęte poprzednimi podpozycjami, na przykład ciasteczka paszteciki i bezy".
System nomenklatury scalonej nie różnicuje przy tym klasyfikacji powyższych produktów w zależności od ich "świeżości". Bez względu na termin minimalnej trwałości lub przydatności do spożycia wszystkie towary posiadające wskazaną specyfikację produktową mieszczą się w tym kodzie.
Dlatego Spółka uznała, że również po przekroczeniu powyższych terminów towary z kodu CN 1905 90 60 i jego odpowiednika w ramach PKWiU kodu 10.71.12.0, korzystają ze stawki obniżonej. .
Podkreśliła strona, że wszystkie tortille są wobec siebie towarami podobnymi i niezgodnym z prawem wspólnotowym byłoby ich różnicowanie pod względem VAT, gdyż przeczyłoby to zasadzie neutralności tego podatku i zakłócało reguły konkurencji.
Zdaniem strony krajowe przepisy dotyczące podatku VAT w zakresie w jakim dla stawki obniżonej odwołują się do PKWiU oraz różnicują pod kątem terminu przydatności do spożycia towary podobne, zaklasyfikowane do tej samej kategorii wg nomenklatury CN, są niezgodne z treścią dyrektywy VAT, a tym samym ich stosowanie powinno być wyłączone. W związku z tym w sprawie nie znajdzie określone w pozycji 32 załącznika nr 3 do uVAT ograniczenie, pozwalające na zastosowanie obniżonej stawki podatku od towarów i usług wyłącznie do tych produktów, których termin przydatności do spożycia jest nie dłuższy niż 45 dni. Tym samym sprzedaż wszystkich trzech rodzajów tortilli będzie obłożona tą samą stawką 8% podatku od towarów i usług.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. organ podatkowy uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe w zakresie pytania 1 i nieprawidłowe odnośnie pytania 2 i 3.
W uzasadnieniu interpretacji przeanalizował organ przepisy ustawy o podatku od towarów i usług: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 5a, art. 41 ust. 1 i 2, art. 146a uVAT. Zauważył, że przy wyznaczaniu zakresu stosowania stawek obniżonych, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r., wykorzystywana jest Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.).
Powołał organ załącznik nr 3 do ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r. gdzie pod pozycją 32 wymienione zostały towary sklasyfikowane pod symbolem PKWiU ex 10.71.12.0, tj. "Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże, których data minimalnej trwałości oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 45 dni, a w przypadku oznaczania tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 45 dni".
Wskazał, że w myśl art. 2 pkt 30 uVAT przez PKWiU ex - rozumie się zakres wyrobów lub usług węższy niż określony w danym grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania zwolnienia, obniżonej stawki podatku lub wyłączenia tylko do towarów lub usług należących do wymienionego grupowania statystycznego, spełniających określone warunki sprecyzowane przez ustawodawcę w rubryce – nazwa towaru lub usługi. Wynikająca z konkretnego załącznika stawka VAT, zwolnienie bądź wyłączenie dotyczy wyłącznie danego towaru lub danej usługi z danego grupowania – konkretnego towaru lub konkretnej usługi wymienionej obok symbolu PKWiU.
Podkreślił, że pojęcia używane do oznaczenia towaru lub usługi (grupy towarów lub usług) opodatkowanych stawką obniżoną, a określonych w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług, należy interpretować ściśle, zważywszy, że możliwość zastosowania stawki preferencyjnej stanowi odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą towary i usługi opodatkowane są stawką podstawową. Wszelkie wyjątki od tej reguły nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający.
Wskazał, że preferencyjnej (8%) stawce podatku od towarów i usług, podlegają od 1 kwietnia 2011 r. wyroby ciastkarskie i ciastka sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 10.71.12.0, ale tylko takie, których data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia, oznaczone zgodnie z właściwymi przepisami, nie przekraczają określonej liczby dni, tj. 45 dni.
Dalej powołał organ podatkowy art. 96 i 98 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą. Stosownie do art. 98 Dyrektywy, państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone (ust. 1). Stawki obniżone mają zastosowanie wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług, których kategorie są określone w Załączniku III (ust. 2). Przy stosowaniu stawek obniżonych przewidzianych w ust. 1 do poszczególnych kategorii towarów, państwa członkowskie mogą stosować nomenklaturę scaloną, aby precyzyjnie określić zakres danej kategorii (ust. 3). W Załączniku III zostały wymienione towary i usługi o znaczeniu społecznym, w szczególności produkty spożywcze i napoje (z wyjątkiem napojów alkoholowych), produkty farmaceutyczne, usługi przewozu pasażerów wraz z bagażem, dostawy wody, budowa, renowacja, przeróbki i dostawa mieszkań udostępnionych w ramach polityki socjalnej. W pozycji pierwszej tego załącznika wymieniono środki spożywcze (łącznie z napojami, ale z wyłączeniem napojów alkoholowych) przeznaczone do spożycia przez ludzi i zwierzęta, żywe zwierzęta, nasiona, rośliny oraz składniki zwykle przeznaczone do produkcji środków spożywczych; produkty zwykle przeznaczone do użytku jako dodatek lub substytut środków spożywczych.
Zauważył organ podatkowy, że art. 98 Dyrektywy w powiązaniu z Załącznikiem III pkt 1 odnosi się do możliwości zastosowania przez państwa członkowskie obniżonych stawek do m.in. środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi (...). Takie sformułowanie oznacza uprawnienie dla państwa członkowskiego, nie zaś obowiązek. Polska skorzystała z tego uprawnienia w części dotyczącej towarów sklasyfikowanych w PKWiU w grupowaniu 10.71.12.0, jednak przy wprowadzeniu pewnego warunku, tj. że wyroby ciastkarskie i ciastka korzystające z tej preferencji będą odznaczać się określonym terminem (datą) związanym z ich przydatnością do spożycia, bowiem w odniesieniu do dostawy takich produktów świeżych przewidziano obniżoną stawkę w wysokości 8%.
Odnośnie art. 98 ust. 3 Dyrektywy stwierdził organ, że w stosowanej dla potrzeb ustawy o podatku od towarów i usług PKWiU zakres rzeczowy większości grupowań obejmujących wyroby został określony zakresem rzeczowym odpowiednich pozycji Nomenklatury Scalonej (CN). To znaczy, że każde grupowanie PKWiU odpowiada całej pozycji, części pozycji lub stanowi agregat kilku pozycji CN. Sklasyfikowane pod numerem PKWiU 10.71.12.0 "Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże" powiązane są z pozycją CN 1905 "Chleb, bułki, pieczywo cukiernicze, ciasta i ciastka, herbatniki i pozostałe wyroby piekarnicze, nawet zawierające kakao; opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby". Tym samym z całej gamy wyrobów sklasyfikowanych kodem CN 1905 państwo członkowskie może wybrać te produkty, do dostawy których będzie miała zastosowanie obniżona stawka podatku, co oznacza, że do pozostałych będzie miała zastosowanie stawka podstawowa. Możliwość selektywnego stosowania obniżonej stawki podatku jest uzasadniona tym, że stawka ta stanowi wyjątek, a zatem ograniczenie jej stosowania do określonych tylko wyrobów jest zgodne z zasadą, według której wyjątki i odstępstwa należy interpretować ściśle.
Odsyłając w poz. 32 załącznika nr 3 do ustawy do grupowania PKWiU ex 10.71.12.0 – "Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże, których data minimalnej trwałości oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 45 dni, a w przypadku oznaczania tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 45 dni", ustawodawca krajowy nie naruszył norm unijnych. Poprzez odesłanie do PKWiU nie nastąpiło zawężenie kategorii produktów wskazanych w pozycji pierwszej Załącznika III Dyrektywy 2006/112/WE, ani też nie doszło do uchybienia kryteriom określonym w Dyrektywie, według których dane towary czy usługi opodatkowane mogą być stawkami obniżonymi.
Zauważył organ podatkowy, że ustawodawca przyjął kryteria określone w poz. 32 zał. nr 3 do ustawy, z uwagi, na brak definicji "wyrobów świeżych" zarówno w europejskiej Klasyfikacji Produktów według Działalności (CPA), na podstawie której opracowane zostało wydanie PKWiU z 2008 r., jak i w samym PKWiU 2008. Umieszczając przy symbolu PKWiU 10.71.12.0 oznaczenie "ex", ustawodawca zdecydował o zawężeniu stosowania stawki preferencyjnej wyłącznie do wyrobów ciastkarskich i ciastek, które spełniają konkretny warunek związany z ich terminowością (oznaczenie zgodnie z odrębnymi przepisami określoną datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia). W ten sposób w odniesieniu do regulacji prawnych sprzed dnia 1 stycznia 2011 r. zostało doprecyzowane pojęcie "świeże".
W konsekwencji, w ocenie organu, decydująca dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest okoliczność, że stosowanie stawki obniżonej w stosunku do towarów określonych w załączniku III do Dyrektywy VAT jest opcjonalne dla państw członkowskich, tj. po pierwsze państwa mogą ale nie muszą z tej opcji korzystać, a po drugie zakres wykorzystania opcji (tzn. zastosowanie stawki obniżonej na wszystkie towary z danej grupy, czy tylko część towarów z tej grupy) jest pozostawiony do dyspozycji państwa członkowskiego.
Mając na uwadze konstrukcję zapisów Dyrektywy, jak również ww. ustawy o podatku od towarów i usług , zauważył, że gdyby dla wyznaczania zakresu stosowania stawek obniżonych nie mogła mieć zastosowania Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług, oznaczałoby to w praktyce uchylenie poszczególnych pozycji załącznika nr 3 i nr 10, które powołują symbole tej klasyfikacji. W rezultacie wyroby wymienione w tych pozycjach nie mogłyby korzystać ze stawki obniżonej, a zatem miałaby do nich zastosowanie stawka podstawowa podatku.
Zaznaczył, że państwo członkowskie, które korzysta z uprawnień do nakładania stawek obniżonych, musi przestrzegać zasady neutralności fiskalnej, która wyklucza różne traktowanie na użytek podatku VAT podobnych towarów i świadczenia usług, które pozostają ze sobą w relacji konkurencji. Zatem, państwa członkowskie mają możliwość stosowania stawek obniżonych do niektórych towarów lub usług objętych daną kategorią załącznika III do Dyrektywy VAT pod warunkiem zachowania zasady neutralności podatkowej oznaczającej, że towary podobne powinny podlegać opodatkowaniu na takich samych warunkach.
Odnosząc się do kwestii podobieństwa, konkurencyjności czy braku istotnych różnic w przedmiotowych artykułach spożywczych wskazał organ, że polski ustawodawca korzystając z wynikających z prawa wspólnotowego możliwości stosowania stawek obniżonych do niektórych towarów lub usług objętych daną kategorią załącznika III do Dyrektywy VAT, wprowadził obniżoną stawkę podatku na niektóre towary m.in. spośród towarów mieszczących się w grupowaniu: PKWiU 10.71.11.0 Pieczywo świeże, wyłącznie na pieczywo świeże, którego data minimalnej trwałości, oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 14 dni, a w przypadku oznaczania tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 14 dni, PKWiU 10.71.12 Wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże, wyłącznie na wyroby ciastkarskie i ciastka, świeże, których data minimalnej trwałości oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 45 dni, a w przypadku oznaczania tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 45 dni.
Zdaniem organu wprowadzone przez ustawodawcę ww. kryteria, m.in. minimalnej trwałości, dotyczą określonych cech fizyczno-chemicznych i pozwalają na rozróżnienie towarów mieszczących się w danym grupowaniu PKWiU na spełniające i nie spełniające tego kryterium, a zatem z tego punktu widzenia wprowadzone wyróżnienie dotyczy różnych względem siebie towarów, a w efekcie nie można mówić o naruszeniu zasady neutralności czy też konkurencyjności.
Podkreślił, że oceny podobieństwa produktów należy dokonywać z perspektywy konsumenta. Cechami, które należy uwzględnić przy tej ocenie są skład, smak, funkcja towarów (środków spożywczych) oraz ewentualnie inne właściwości, które mogłyby mieć wpływ na decyzję konsumenta co do wybory danego towaru. Zauważył, że towary wskazywane przez stronę nie mogą być traktowane jako podobne. Pomiędzy wskazanymi przez stronę towarami istnieją zasadnicze różnice mające wpływ na decyzję konsumenta o wyborze danego rodzaju towaru. Dodatki w składzie towarów w postaci konserwantów przedłużających termin przydatności tych wyrobów do spożycia, niewątpliwie mają znaczenie przy wyborze danego towaru. Przeciętny konsument nie traktuje bowiem jako zamiennych wyrobów bez dodatków konserwantów, o terminie przydatności do spożycia np. kilku dni oraz wyrobów z konserwantami o przedłużonym terminie przydatności do spożycia przekraczającym 45 dni lub z terminem przydatności do spożycia przez okres kilku miesięcy. Konsument ma prawo do informacji o składzie produktu i terminie jego przydatności do spożycia. Prawo to zostało wprowadzone po to, aby dać konsumentom możliwość wyboru pomiędzy towarami, które uważają oni za odpowiednie dla siebie ze względów zdrowotnych, stylu życia, upodobań smakowych itp. Wydłużony termin przydatności do spożycia danego wyrobu jest dla przeciętnego konsumenta znakiem, że wyrób zawiera konserwanty lub zastosowano przy jego produkcji procesy technologiczne pozwalające na takie wydłużenie. Nawet więc, gdy konsument nie sprawdza składu danego wyrobu, czy nie docieka jakie procesy technologiczne zastosowano przy jego produkcji, to wydłużony okres przydatności do spożycia, pozwala mu na ocenę, czy dany wyrób odpowiada jego oczekiwaniom i czy powinien on być wybrany z dostępnej na rynku oferty. O ich wyborze przez konsumenta decydują więc np. względy zdrowotne czy też preferencje dotyczące kaloryczności. Uznał, że są ono istotnym czynnikiem różnicującym artykuły spożywcze, w tym wyroby ciastkarskie. Organ nie podzielił stanowiska spółki, że termin przydatności do spożycia nie ma znaczenia dla wyboru dokonywanego przez konsumenta, a więc, że towary te są podobne dla potrzeb zastosowania zasady neutralności podatkowej.
W rezultacie stwierdził Minister Finansów, że polskie przepisy dotyczące kwestii zastosowania obniżonych stawek podatku dla artykułów spożywczych pozostają w zgodzie z przepisami unijnymi.
Ostatecznie uznał organ podatkowy, że na podstawie art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 uVAT w związku z poz. 32 załącznika nr 3 do ustawy, preferencyjnej, tj. 8% stawce podatku od towarów i usług, podlegają wyroby ciastkarskie i ciastka sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 10.71.12.0, jednakże tylko te, których data minimalnej trwałości oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 45 dni, a w przypadku oznaczenia tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 45 dni. A zatem sprzedaż przez Wnioskodawcę tortilli świeżej o okresie przydatności do spożycia 40 dni (PKWiU 10.71.12.0.) może korzystać z preferencyjnej 8% stawki podatku VAT.
Natomiast sprzedaż tortilli mrożonej poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy (PKWiU 10.71.12.0) oraz sprzedaż tortilli w atmosferze ochronnej konserwowanej chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy, a więc których termin przydatności do spożycia, oznaczony zgodnie z odrębnymi przepisami, jest dłuższy niż 45 dni, jako niespełniająca ww. kryteriów nie może korzystać z preferencyjnej 8% stawki podatku VAT i podlega opodatkowaniu 23% stawką podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 uVAT.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia, prawa strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu skargę. Wnosząc o uchylnie zaskarżonej interpretacji w zakresie pytania 2 i 3 oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie art. 41 ust. 2 uVAT oraz z art. 98 ust. 3 Dyrektywy 112 - poprzez ich błędną wykładnię.
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o udzielenie interpretacji, rozwijając kwestię związaną z zarzucanym ustawodawcy krajowemu naruszeniem zasady neutralności podatku VAT i konkurencyjności obrotu.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Dodać też trzeba, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy możliwości zastosowania wobec towarów wskazanych przez Spółkę we wniosku o interpretację (tortilla) klasyfikowanych do grupowania PKWiU 10.71.12.0 i 10.72.19.0 i jednocześnie do kodu CN 1905 90 60 Nomenklatury Scalonej, obniżonej stawki podatku od towarów i usług także w sytuacji, gdy data ich minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia przekracza 45 dni.
Zdaniem organu podatkowego, treść art. 41 ust. 2 uVAT w zw. z poz. 32 Załącznika nr 3 do tej ustawy i art. 146a pkt 2 uVAT wykluczają możliwość stosowania preferencyjnej stawki podatkowej (8%) w odniesieniu do towarów których termin przydatności do spożycia przekracza przyjętą przez ustawodawcę krajowego liczbę dni.
Strona skarżąca, kwestionując to stanowisko, powołuje się na sprzeczność ww. regulacji krajowych z prawem unijnym, przede wszystkim z art. 98 Dyrektywy 112. Przy czym, w stanie sprawy, zasadniczym argumentem podnoszonym przez stronę jest naruszenie unijnej zasady neutralności podatkowej oraz zasady niezakłóconej konkurencji towarów podobnych.
Sąd stanowiska spółki nie podziela, przychylając się do wykładni prawa jaką przeprowadził Dyrektor Izby Skarbowej w P. w zaskarżonej interpretacji podatkowej. Okoliczność ta skutkowała uznaniem skargi za nieuzasadnioną.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 uVAT, opodatkowaniu podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na mocy art. 5a ustawy o VAT, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.
Według art. 41 ust. 1 uVAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 146 a pkt 1 uVAT, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146 f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 2 uVAT dla towarów i usług, wymienionych w Załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1. W myśl art. 146 a pkt 2 uVAT, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146 f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule Załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%. Pod pozycją 32 Załącznika nr 3 do ustawy wymieniono – jako opodatkowane obecnie stawką 8% - grupę 10.71.12.0 "wyroby ciastkarskie i ciastka świeże, których data minimalnej trwałości oznaczona zgodnie z odrębnymi przepisami nie przekracza 45 dni, a w przypadku oznaczania tych towarów zgodnie z odrębnymi przepisami wyłącznie terminem przydatności do spożycia, termin ten również nie przekracza 45 dni". Natomiast pod pozycją 35 załączniku nr 3 do ustawy wymienione zostały towary sklasyfikowane pod symbolem PKWiU ex 10.72.19.0, tj. "Pozostałe piekarskie i ciastkarskie wyroby suche lub konserwowane – wyłącznie chleb przaśny (maca), opłatki sakralne i podobne produkty, bułka tarta".
Powołana regulacja art. 41 ust. 2 uVAT stanowi implementację przepisu art. 98 Dyrektywy 112. Przy czym, podzielić należy stanowisko organu podatkowego odnośnie tego, że zaimplementowany przepis nie narusza Dyrektywy 112 (art. 98). Nawiązując do wyrażanej przez skarżącą sprzeczności regulacji krajowych z odpowiednimi regulacjami unijnymi wymaga wyjaśnienia na wstępie, że kwestia wzajemnej relacji art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 uVAT do art. 98 ust. 1-3 Dyrektywy 112 była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i orzecznictwo w tym zakresie jest rozbieżne. Część orzecznictwa, w tym m.in. powołane przez spółkę, stoi na stanowisku, że brak posłużenia się kodem Nomenklatury Scalonej (CN) i zastosowanie, jako dodatkowego kryterium opodatkowania towaru obniżoną stawką podatkową, terminu przydatności do spożycia, stanowi naruszenie zasady neutralności podatkowej. Sąd w składzie obecnym tej linii orzeczniczej nie podziela. Sąd podziela stanowisko według którego przepisy Dyrektywy 112 nie wymagają zastosowania tej samej stawki podatkowej wobec produktów ujętych w tej samej pozycji Nomenklatury Scalonej a wprowadzenie dodatkowego warunku w postaci określonego terminu przydatności do spożycia produktów spożywczych nie wykracza poza dozwoloną swobodę legislacyjną państw członkowskich. Do tez zawartych w wyrokach prezentujących taki też pogląd Sąd w składzie orzekającym odwoła się w dalszej części rozważań (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1610/14 oraz z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 63/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Op 821/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/kr 1530/13 oraz z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1534/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1276/14; wyroki dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług opiera się na zasadzie powszechności. Zasadą opodatkowania towarów i usług jest stosowanie jednej, podstawowej stawki podatku (art. 96 Dyrektywy 112).
Na zasadzie odstępstwa od ww. zasady ustawodawca unijny zadecydował w treści art. 98 Dyrektywy 112 o możliwości skorzystania przez państwa członkowskie z zastosowania jednej lub dwóch stawek obniżonych na zasadach wynikających z treści tego przepisu. Zgodnie z powołaną regulacją, państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone; stawki obniżone mają zastosowanie wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług, których kategorie są określone w Załączniku nr III. Zgodnie z art. 98 ust. 3 Dyrektywy, przy stosowaniu stawek obniżonych przewidzianych w ust. 1 do poszczególnych kategorii towarów, państwa członkowskie mogą stosować Nomenklaturę Scaloną, aby precyzyjnie określić zakres danej kategorii. Z punktu 1 Załącznika nr III do Dyrektywy 112 wynika, że stawki obniżone, o których mowa w art. 98 Dyrektywy 112 mogą być stosowane m.in. do środków spożywczych (łącznie z napojami, ale z wyłączeniem napojów alkoholowych) przeznaczonych do spożycia przez ludzi i zwierzęta, żywych zwierząt, nasion, roślin oraz składników zwykle przeznaczonych do produkcji środków spożywczych, produktów zwykle przeznaczonych do użytku jako dodatek lub substytut środków spożywczych.
Z powołanych regulacji wynika, że ustawodawca unijny umożliwił państwom członkowskim (na zasadzie dowolności) zastosowanie obniżonej stawki podatku VAT w odniesieniu do pewnych kategorii produktów, precyzując jedynie kategorie tychże produktów oraz minimalną stawkę podatku VAT jaka powinna być zastosowana. Oznacza to, że poszczególne państwa członkowskie mogą z tej możliwości skorzystać lub nie, jak również do ich uznania pozostawiona została kwestia stawki, jaką państwo członkowskie zastosuje. W konsekwencji, w zakresie o którym mowa w ww. Dyrektywie nie może istnieć pełna harmonizacja pomiędzy państwami członkowskimi – niektóre państwa mogą w ogóle nie skorzystać z możliwości zastosowania stawki obniżonej, inne mogą wprowadzić stawkę obniżoną w różnej wysokości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1642/11 oraz z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 201/10; dostępne na stronie j/w).
Z treści ww. przepisu Dyrektywy nie wynika jednocześnie, aby w przypadku, gdy państwo zdecyduje się na wprowadzenie stawek obniżonych, stawki te musiały dotyczyć całej kategorii określonej w Załączniku nr III, w tym całej kategorii środków spożywczych. Stanowisko to jest aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt l FSK 1125/12; z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt l FSK 1642/11; z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt l FSK 972/13), można dla niego znaleźć uzasadnienie również w orzecznictwie TSUE (por. wyrok z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie C-384/01 Komisja przeciwko Francji, pkt 26-28; wyrok z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-442/05 FinanzamtOschatz ZweckverbandzurTrinkwassen/ersorgungundAbwasserbeseitigungTorgau Westelbien).
Jakkolwiek skarżąca nie kwestionuje co do zasady możliwości stosowania przez ustawodawcę krajowego stawki obniżonej jedynie do części towarów i usług wymienionych w załączniku III do Dyrektywy, to jednak jej argumentacja zmierza w istocie do konkluzji, że towary przyporządkowane do tego samego kodu CN (PKWiU), powinny podlegać jednorodnej stawce podatkowej (obniżonej), a nadto, że zawarty pod poz. 32 Załącznika nr 3 do u.p.t.u. dodatkowy warunek objęcia wymienionych tam produktów spożywczych preferencyjną stawką podatkową w zależności od określonego terminu przydatności tych produktów do spożycia nie znajduje umocowania w treści art. 98 Dyrektywy i Załącznika nr III, ani też żadnego innego uzasadnienia.
Pozostawiając tymczasowo na uboczu rozważań trafność stanowiska strony skarżącej odnośnie do samej kwalifikacji wskazanych we wniosku rodzajów tortilli jako produktów podobnych (do kwestii tej Sąd odniesie się na dalszym etapie rozważań) wymaga w tym miejscu podkreślenia, że skoro ustawodawca unijny dopuścił zastosowanie obniżonej stawki podatkowej do pewnego rodzaju kategorii produktów na zasadzie dowolnego uznania przez państwo członkowskie (tzw. prawo opcji), to nie ma przeszkód do jednoczesnego ograniczenia stosowania stawki preferencyjnej do niektórych tylko produktów czy usług z danej kategorii. Innymi słowy, samo zawężenie w przepisach krajowych środków spożywczych, do których zastosowanie ma stawka obniżona nie daje podstaw do przyjęcia, że przepis krajowy jest sprzeczny z prawem unijnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1390/13; dostępny na stronie j/w).
Podobnie, w przypadku opodatkowania dostaw produktów spożywczych zawarcie dodatkowego warunku w postaci określonego terminu ich przydatności do spożycia nie wykracza poza przyznane państwom członkowskim prawo opcji w zakresie stosowania obniżonej stawki podatkowej. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że naruszenie analizowanego przepisu Dyrektywy 112 nastąpiłoby jedynie w przypadku rozszerzenia przez ustawodawcę krajowego katalogu produktów ponad te, do których ustawodawca unijny dopuścił stosowanie stawek obniżonych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1534/13 oraz z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 22/15 oraz w Warszawie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1276/14; dostępne na stronie j/w).
Odnosząc się do zarzutu strony, a mianowicie, że wprowadzenie selektywnej stawki podatkowej w ramach danej kategorii produktów spożywczych (tortilli) w zależności od terminu ich przydatności do spożycia narusza zasadę neutralności podatkowej, rozumianej jako zakaz odmiennego traktowania pod względem podatkowym konkurencyjnych towarów i usług, stwierdzić należy, że ten zarzut nie był trafny.
Nie kwestionując trafności oraz wagi stanowiska wyrażonego przez TSUE w powołanych przez stronę orzeczeniach Sąd jednocześnie wskazuje, że powołane przez stronę orzecznictwo unijne nie może przesądzać o zasadności stanowiska skarżącej, jako że odnosi się ono do sposobu opodatkowania tzw. produktów podobnych (zastępowalnych), zaś objęte wnioskiem tortille wbrew argumentom skarżącej nie noszą tej cechy. Stąd też, nie może być mowy o zakłóceniu reguł konkurencji w sprzedaży (dostawie) tych towarów poprzez wprowadzenie zróżnicowanych stawek podatkowych w zależności od przypisywanego im terminu zdatności do spożycia.
Rozwijając w tym kontekście problematykę opodatkowania towarów podobnych różnymi stawkami podatku VAT jako potencjalne naruszenie zasady neutralności podatkowej oraz konkurencyjności obrotu należy zwrócić uwagę – co trafnie odnotował organ podatkowy – na kwestię podstawową, a mianowicie – na kryteria pozwalające ocenić, czy dwa towary lub dwie usługi można uznać za podobne do siebie.
Zgodnie z pkt 7 preambuły do Dyrektywy nawet, jeżeli stawki i zwolnienia nie zostaną całkowicie zharmonizowane, wspólny system VAT powinien pozwolić na osiągnięcie neutralnych warunków konkurencji, w takim znaczeniu, że na terytorium każdego państwa członkowskiego podobne towary i usługi podlegają takiemu samemu obciążeniu podatkowemu, bez względu na długość łańcucha produkcji i dystrybucji.
Przewidziane w prawie krajowym warunki zastosowania stawki obniżonej muszą być zgodne z zasadą neutralności podatkowej, a więc nie mogą powodować odmiennego traktowania pod względem podatkowym konkurencyjnych towarów czy usług. W wyroku z dnia 23 października 2003 r. w sprawie C-109/02, Komisja przeciwko Niemcom, TSUE uznał, że państwo członkowskie, które korzysta z uprawnienia do nakładania stawek obniżonych, musi przestrzegać zasady neutralności fiskalnej, która wyklucza zwłaszcza różne traktowanie na użytek podatku VAT podobnych towarów i świadczenia usług, które pozostają ze sobą w relacji konkurencji (podobnie w wyroku z dnia 11 października 2001 r. w sprawie C-267/99 Christiana Adam). W wyroku z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie C-94/09 Komisja p. Francji, Trybunał wskazał, że: "Skoro art. 98 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE zasadniczo przejmuje brzmienie art. 12 ust. 3 lit. a VI Dyrektywy, należy rozszerzyć na niego interpretację nadaną przez Trybunał temu ostatniemu przepisowi. Wynika z tego, że gdy państwo członkowskie postanawia skorzystać ze stworzonej przez art. 98 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku VAT do kategorii usług zawartej w Załączniku nr III do tej Dyrektywy, ma ono, z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT, możliwość ograniczenia stosowania tej obniżonej stawki podatku VAT do określonych i swoistych aspektów tej kategorii. Przyznana w ten sposób państwom członkowskim możliwość dokonywania selektywnego stosowania obniżonej stawki podatku jest uzasadniona w szczególności twierdzeniem, że stawka ta stanowi wyjątek, ograniczenie jej stosowania do określonych i swoistych aspektów, jest spójne z zasadą, według której wyjątki i odstępstwa należy interpretować ściśle. Należy jednak podkreślić, że stosowanie tej możliwości podlega podwójnemu warunkowi - po pierwsze, wyodrębnienia, dla celów stosowania obniżonej stawki, tylko określonych i swoistych aspektów omawianej kategorii usług, a po drugie, poszanowania zasady neutralności podatkowej. Celem tych warunków jest zapewnienie, że państwa członkowskie będą korzystać z tej możliwości tylko w warunkach gwarantujących proste i prawidłowe stosowanie wybranych obniżonych stawek oraz zapobieżenie wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć." (por. także wyrok z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie C-41/09, Komisja p. Królestwo Niderlandów).
Zasada neutralności jest więc naruszona, gdy państwo członkowskie opodatkowuje różnymi stawkami podatku VAT towary lub usługi podobne (a w konsekwencji konkurencyjne względem siebie). W orzecznictwie TSUE dokonano interpretacji pojęcia podobieństwa towarów dla potrzeb zasady neutralności. Podstawowym kryterium decydującym o podobieństwie towarów (usług) jest ich charakter. W orzecznictwie dotyczącym podobieństwa usług, które należy odnieść także do podobieństwa towarów, TSUE uznał, że w celu ustalenia, czy dwie usługi są podobne należy przede wszystkim uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta, unikając sztucznych rozróżnień opartych na nieznaczących różnicach. Usługi są zatem podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i spełniają te same potrzeby konsumenta, w zależności od kryterium porównywalności w użytkowaniu i gdy istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję konsumenta o skorzystaniu z jednej lub drugiej usługi (por. wyrok z dnia 3 maja 2001 r. Komisja przeciwko Francji pkt 27; wyrok z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie C-302/00 Komisja przeciwko Francji, pkt 23)".
Biorąc powyższe pod uwagę, oceny podobieństwa produktów należy dokonywać z perspektywy konsumenta. Cechami, które należy uwzględnić przy tej ocenie są skład, smak, funkcja towarów (środków spożywczych) oraz ewentualnie inne właściwości, które mogłyby mieć wpływ na decyzję konsumenta co do wyboru danego towaru.
Zdaniem Sądu towary wskazywane przez stronę nie mogą być traktowane jako podobne. Pomiędzy wskazanymi przez Spółkę towarami istnieją zasadnicze różnice mające wpływ na decyzję konsumenta o wyborze danego rodzaju wyrobu. Dodatki w składzie towarów w postaci konserwantów przedłużających termin przydatności tych wyrobów do spożycia, niewątpliwe mają znaczenie przy wyborze danego towaru. Przeciętny konsument nie traktuje bowiem jako zamiennych wyrobów bez dodatków konserwantów, o terminie przydatności do spożycia np. kilku dni oraz wyrobów z konserwantami o przedłużonym terminie przydatności do spożycia przekraczającym 45 dni lub z terminem przydatności do spożycia przez okres kilku miesięcy.
Ponadto termin przydatności do spożycia jest, na podstawie regulacji unijnych jak i na podstawie prawa polskiego, obowiązkowo oznaczany na produktach spożywczych (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L nr 31, s. 1; ze zm.), ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914); ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. 2007 r. Nr 137, poz. 966).
Ustawodawca unijny jak i krajowy uznaje więc ten element za istotny dla ochrony konsumenta. Konsument ma prawo do informacji o składzie produktu i terminie jego przydatności do spożycia. Prawo to zostało wprowadzone po to, aby dać konsumentom możliwość wyboru pomiędzy towarami, które uważają oni za odpowiednie dla siebie ze względów zdrowotnych, stylu życia, upodobań smakowych itp. Wydłużony termin przydatności do spożycia danego wyrobu jest dla przeciętnego konsumenta znakiem, że wyrób ten zawiera konserwanty lub zastosowano przy jego produkcji procesy technologiczne powalające na takie wydłużenie. Nawet więc, gdy konsument nie sprawdza składu danego wyrobu, czy nie docieka jakie procesy technologiczne zastosowano przy jego produkcji, to wydłużony okres przydatności do spożycia, pozwala mu na ocenę, czy dany wyrób odpowiada jego oczekiwaniom i czy powinien on być wybrane z dostępnej na rynku oferty. O ich wyborze przez konsumentów decydują więc np. względy zdrowotne czy też preferencje dotyczące obniżonej kaloryczności. Zatem uznać należy, że są one istotnym czynnikiem różnicującym artykuły spożywcze, w tym wyroby ciastkarskie.
Nie podziela tym samym Sąd stanowiska Spółki, że termin przydatności do spożycia nie ma znaczenia dla wyboru dokonywanego przez konsumenta, a więc, że towary te są podobne dla potrzeb zastosowania zasady neutralności podatkowej.
Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą zarzutu, że ustawodawca krajowy odstąpił od Systemu Nomenklatury Scalonej do jakiej odwołuje się przepis Dyrektywy 112 na rzecz klasyfikacji PKWiU, wymaga wyjaśnienia, że państwo członkowskie przy identyfikowaniu towarów do których ma zastosowanie stawka obniżona może (ale nie ma takiego obowiązku) identyfikować te towary przy pomocy Nomenklatury Scalonej. W wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt l FSK 226/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, "z ostatniego sformułowania zawartego w ust. 3 art. 98 Dyrektywy wynika, że opcja posługiwania się Nomenklaturą Scaloną ma służyć precyzyjnemu określeniu zakresu danej kategorii zaś w sytuacji, gdy Polska posługuje się własną definicją środków spożywczych, dla dokonania stosowania obniżonych stawek, ale nie przekracza zakresu danej kategorii, nie można tylko z tego powodu uznać, że przepisy krajowe naruszają przepisy Dyrektywy w zakresie opcji stosowania obniżonych stawek VAT. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest też to, że polska klasyfikacja towarów opiera się w większości na Nomenklaturze Scalonej oraz to, że Komisja i Rada nie zakwestionowały przy stosowaniu stawek obniżonych w odniesieniu do towarów posługiwania się przez Polskę własną definicją, mimo że organy te mają pełny ogląd co do stosowania przez Polskę stawek obniżonych". Korzystanie przez państwa członkowskie z Nomenklatury Scalonej w celu precyzyjnego określenia zakresu danej kategorii podlegającej obniżonej stawce podatkowej jest więc prawem, a nie obowiązkiem państwa członkowskiego.
Przepisy Dyrektywy nie wymagają zastosowania tej samej stawki podatkowej wobec produktów ujętych w tej samej pozycji CN. Wymóg taki nie wynika z art. 98 ust. 3 Dyrektywy, który przewiduje jedynie, że państwa członkowskie mogą stosować Nomenklaturę Scaloną, aby precyzyjnie określić zakres danej kategorii. Zastosowanie Nomenklatury Scalonej nie jest więc obowiązkowe, państwa członkowskie mogą z tej opcji skorzystać, ale mogą także wykorzystać inne sposoby określenia towarów podlegających obniżonej stawce podatkowej. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług została oparta m.in. na Nomenklaturze Scalonej, a zakres rzeczowy większości grupowań obejmujących wyroby jest określony zakresem rzeczowym odpowiednich pozycji CN, to znaczy, że każde grupowanie PKWiU odpowiada całej pozycji, części pozycji lub stanowi agregat kilku pozycji CN. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług nie jest więc oderwana od Nomenklatury Scalonej, która może, ale nie musi być wykorzystana dla określenia zakresu zastosowania stawki obniżonej. Posłużenie się Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług dla potrzeb określenia towarów podlegających opodatkowaniu daną stawką, nie stanowi więc naruszenia Dyrektywy.
Podobnie, nie narusza przepisów tej Dyrektywy wprowadzenie odmiennego od Nomenklatury Scalonej oznaczenia towarów podlegających opodatkowaniu daną stawką, czy wprowadzenie dodatkowych kryteriów identyfikujących te towary, jak m.in. termin przydatności do spożycia. Naruszenie prawa UE byłoby tylko wtedy, gdyby posłużenie się danym sposobem identyfikacji towarów, odmiennym od kodów CN, prowadziło do opodatkowania różną stawką towarów podobnych, a więc w sytuacji, gdyby prowadziło to do naruszenia zasady neutralności fiskalnej. Ocena naruszenia tej zasady możliwa jest w odniesieniu do poszczególnych towarów, na podstawie analizy ich podobieństwa.
W świetle powyższego jako zasadne ocenia Sąd stanowisko organu podatkowego, że sprzedaż tortilli mrożonej poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy (PKWiU 10.71.12.0) oraz sprzedaż tortilli w atmosferze ochronnej konserwowanej chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy, a więc których termin przydatności do spożycia, oznaczony zgodnie z odrębnymi przepisami, jest dłuższy niż 45 dni nie może korzystać z preferencyjnej 8% stawki podatku VAT i podlega opodatkowaniu 23% stawką podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 uVAT.
Reasumując należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty naruszenia przez zaskarżoną interpretację art. 41 ust. 2 uVAT oraz art. 98 Dyrektywy 112.
Wbrew argumentacji skargi, treść art. 41 ust. 2 oraz poz. 32 Załącznika nr 3 do uVAT nie stanowi wadliwej implementacji prawa unijnego oraz nie narusza unijnych zasad neutralności fiskalnej oraz konkurencyjności obrotu. Ze wskazanych przyczyn spółka, zgodnie z tym co orzekł organ podatkowy, nie jest uprawniona do stosowania preferencyjnej stawki podatkowej do dostawy tortilli mrożonej poniżej -18° C o okresie przydatności do spożycia 12-18 miesięcy oraz do dostawy tortilli w atmosferze ochronnej konserwowanej chemicznie o okresie przydatności do spożycia 3, 4, 6 miesięcy w powołaniu na art. 98 Dyrektywy 112.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło