I SA/Łd 852/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-05
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Joanna Tarno, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot/wycofanie części wkładu w formie pieniężnej ze spółki komandytowej na rzecz spółki jawnej, a następnie wypłata tej kwoty wspólnikowi spółki jawnej, rodzi obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego po stronie wspólnika spółki jawnej?Ratio decidendi
Zwrot/wycofanie części wkładu w formie pieniężnej ze spółki komandytowej na rzecz spółki jawnej, a następnie wypłata tej kwoty wspólnikowi spółki jawnej, jest neutralne podatkowo na moment dokonania wypłaty. Skutki podatkowe należy analizować dopiero w momencie likwidacji spółki lub wystąpienia wspólnika ze spółki, zgodnie z zasadą memoriałowego rozpoznawania przychodów i kosztów przez wspólników spółek osobowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca, wspólnik spółki jawnej, która jest komandytariuszem w spółce komandytowej, zapytał o skutki podatkowe planowanego zwrotu części wkładu ze spółki komandytowej do spółki jawnej, a następnie wypłaty tej kwoty jemu jako wspólnikowi. Wnioskodawca uważał, że zdarzenie to jest neutralne podatkowo do momentu jego wystąpienia ze spółki. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że powstaje obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego. Sąd uchylił interpretację organu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. P. wniósł o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania przez wspólnika środków pieniężnych z tytułu udziału w zyskach spółki jawnej, stanowiących zwrot/wycofanie części wkładu tej spółki ze spółki komandytowej.
We wniosku przedstawił następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca jest osobą fizyczną i polskim rezydentem podatkowym, posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawca wraz z drugą osobą fizyczną, również posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce (drugi wspólnik) są wspólnikami spółki jawnej. Spółka jawna jest jedynym komandytariuszem w spółce komandytowej. Komplementariuszem w spółce komandytowej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Spółka komandytowa powstała w wyniku przekształcenia ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do której wspólnicy spółki jawnej, wnieśli aportem przedsiębiorstwo Spółki jawnej.
Wnioskodawca zakłada, że z przyczyn biznesowych w przyszłości może dojść w spółce komandytowej do zwrotu/wycofania części wkładu w formie pieniężnej na rzecz komandytariusza, tj. spółki jawnej. Następnie nie wyklucza się, że w przyszłości, w ramach wypłaty zysku ze spółki jawnej, dojdzie również do przekazania środków pieniężnych ze spółki jawnej, bezpośrednio do jej wspólników, w tym na rzecz wnioskodawcy. W związku z tym, zostałyby podjęte stosowne uchwały w przedmiocie obniżenia umówionego wkładu komandytariusza (spółki jawnej) w spółce komandytowej oraz obniżenia sumy komandytowej w spółce komandytowej. Jednocześnie, dla celów rachunkowych, częściowy zwrot/wycofanie wkładu, który będzie dokonany na rzecz spółki jawnej jako komandytariusza, byłby traktowany po stronie spółki jawnej jako zysk bilansowy i w konsekwencji wartość odpowiadająca częściowemu zwrotowi/wycofaniu wkładu zwiększyłaby wartość kapitałów spółki jawnej. Tym samym, przekazanie środków pieniężnych na rzecz wspólników spółki jawnej (tj. na rzecz wnioskodawcy i drugiego wspólnika), otrzymanych tytułem częściowego zwrotu/wycofania wkładu w spółce komandytowej, stanowiłoby dystrybucję tego zysku pomiędzy wspólników spółki jawnej. Spółka jawna, w której wnioskodawca jest wspólnikiem, prowadzi działalność głównie w zakresie produkcji odzieży, obuwia i akcesoriów (dodatków), galanterii, jak również sprzedaży hurtowej oraz detalicznej odzieży, obuwia i akcesoriów (dodatków). Wnioskodawca posiadał i nadal posiada udział w spółce jawnej równy 50%. Przedmiot działalności spółki jawnej po dniu wniesienia przedsiębiorstwa tej spółki do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie został zmieniony. Przy czym, po dniu aportu przedsiębiorstwa, spółka jawna nie prowadziła działalności operacyjnej. Spółka jawna jest komandytariuszem w spółce komandytowej (powstałej z przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do której zostało wniesione aportem przedsiębiorstwo spółki jawnej i jej majątek stanowią udziały w tej spółce komandytowej (prawa do zysku). W związku z wniesieniem aportu przedsiębiorstwa spółki jawnej do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to spółka jawna została wspólnikiem (udziałowcem) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Sp. z o.o. 1).
Wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (tj. Sp. z o.o. 1) była spółka jawna oraz inna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (tj. sp. z o.o. 2), która jest komplementariuszem w spółce komandytowej. Wspólnikami (udziałowcami) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej komplementariuszem (tj. sp. z o.o. 2) w spółce komandytowej są wyłącznie wnioskodawca oraz druga osoba fizyczna posiadająca nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawca wyjaśnił, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będąca komplementariuszem spółki komandytowej i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, do której wspólnicy spółki jawnej wnieśli w drodze wkładu przedsiębiorstwo spółki jawnej to nie jest ta sama osoba prawna. sp. z o.o. 1 (do której został wniesiony wkład w postaci przedsiębiorstwa spółki jawnej) w wyniku jej przekształcenia w spółkę komandytową zmieniła formę prawną działalności oraz nastąpiło techniczne wykreślenie sp. z o.o. 1 (jako podmiotu przekształcanego) z rejestru przedsiębiorców KRS. Obecnie wspólnikami spółki komandytowej są: spółka jawna (jako komandytariusz) oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako komplementariusz.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
"Czy w związku z planowanym dokonaniem zwrotu/wycofania części wkładu w formie pieniężnej ze spółki komandytowej na rzecz komandytariusza (spółki jawnej), w której wnioskodawca jest wspólnikiem, i następnie dokonania na rzecz wnioskodawcy wypłaty odpowiedniej, przypadającej na niego części zysku bilansowego - zgodnie z przysługującym mu prawem do udziału w zysku spółki jawnej, po stronie wnioskodawcy powstanie obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego?"
Zdaniem wnioskodawcy, w związku z planowanym dokonaniem zwrotu/wycofania w formie pieniężnej części wkładu ze spółki komandytowej na rzecz spółki jawnej i następnie dokonaniem wypłaty zysku spółki jawnej na rzecz wnioskodawcy (w odpowiedniej części) tytułem podziału zysku bilansowego, po stronie wnioskodawcy nie powstanie jakikolwiek obowiązek rozpoznania przychodu dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych na jakimkolwiek etapie, tj. zarówno na moment otrzymania zwrotu/wycofania części wkładu do spółki jawnej, jak i na moment otrzymania przez wnioskodawcę wypłaty części zysku spółki jawnej, w tym pochodzącego z otrzymanego przez spółkę jawną częściowego zwrotu/wycofania części wkładu ze spółki komandytowej.
W uzasadnieniu swego stanowiska wnioskodawca wskazał, że na gruncie przepisów ustaw podatkowych spółki osobowe (niebędące osobami prawnymi), co do zasady nie są traktowane jako podatnicy podatku dochodowego. Jednocześnie zgodnie z właściwymi regulacjami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037, ze zm.), spółkami osobowymi są spółki jawne, spółki partnerskie, spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne. Od dnia 1 stycznia 2011 r. powyższa zasada znajduje odzwierciedlenie w dodanym przepisie art. 5a pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przez spółkę niebędącą osobą prawną należy rozumieć spółkę niebędącą podatnikiem podatku dochodowego. W przypadku spółek osobowych (niebędących osobami prawnymi) podatnikami są odpowiednio wspólnicy tych spółek. W związku z powyższym, wszelkie skutki podatkowe w podatkach dochodowych, związane z funkcjonowaniem spółek osobowych, należy rozpatrywać w odniesieniu do wspólników tych spółek (w przypadku wspólników będących osobami fizycznymi, w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym zarówno spółka komandytowa, jak i spółka jawna będąca jej komandytariuszem są spółkami osobowymi, niebędącymi osobami prawnymi i tym samym nie są podatnikami podatku dochodowego, to podatnikami dla celów podatku dochodowego są ich wspólnicy będący osobami fizycznymi, w tym wnioskodawca. W konsekwencji każde zdarzenie występujące w tych spółkach należy rozpatrywać dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym po stronie tychże wspólników, w tym wnioskodawcy. W związku z powyższym, w oparciu o art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. należy uznać, że środki pieniężne otrzymane w związku z częściowym zwrotem/wycofaniem wkładu stanowią dla wspólnika spółki niebędącej osobą prawną przychód z tytułu udziału w tej spółce. W konsekwencji, taki zwrot/wycofanie wkładu powinien (powinno) być zakwalifikowany(e) do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., tj. do pozarolniczej działalności gospodarczej. Niezależnie od powyższego stwierdzenia, zdaniem wnioskodawcy, rozpoznanie tego przychodu na mocy określonych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlega odroczeniu do momentu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną i powinno nastąpić według zasad przewidzianych wart. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.. Przychód z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki (na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f., jak i przychód z tytułu zwrotu części wkładu (z "częściowego wycofania się wspólnika ze spółki") są przysporzeniami o podobnym charakterze, a więc powinny zostać zakwalifikowane na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, do tego samego źródła przychodów jakim jest pozarolniczą działalność gospodarcza. A zatem zdaniem wnioskodawcy należy stwierdzić, że otrzymanie zwrotu/wycofanie części wkładu ze spółki komandytowej na rzecz spółki jawnej powinno zostać zakwalifikowane po stronie wnioskodawcy jako podatnika podatku dochodowego w sprawie będącej przedmiotem wniosku do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. l pkt 3 u.p.d.o.f., a więc do pozarolniczej działalności gospodarczej. W opinii wnioskodawcy, na moment otrzymania przez spółkę jawną częściowego zwrotu (wycofania) wkładów ze spółki komandytowej, po stronie wnioskodawcy będącego wspólnikiem w spółce jawnej nie wystąpi jakikolwiek obowiązek podatkowy z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, tj. czynność ta pozostanie dla wnioskodawcy neutralna podatkowo na moment przekazania omawianego zwrotu/wycofania (w formie pieniężnej) do majątku spółki jawnej. Przy czym nawet przyjmując, że na moment otrzymania przedmiotowego zwrotu przez spółkę jawną należy wywodzić jakiekolwiek konsekwencje na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po stronie wspólników spółki jawnej, w tym po stronie wnioskodawcy. W ocenie wnioskodawcy, z przepisów art. 14 ust. 2 pkt 16 i ust. 3 pkt 11 u.p.d.o.f. wynika, że zamiarem ustawodawcy było odroczenie potencjalnego obowiązku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych środków pieniężnych wypłacanych ze spółki osobowej na rzecz jej wspólnika, do momentu całkowitego wystąpienia wspólnika ze spółki. W przeciwnym wypadku, tj. gdyby ustawodawca dopuszczał wcześniejsze opodatkowanie określonych wypłat na rzecz wspólników spółek osobowych (otrzymanych, np. w ramach częściowego zwrotu i wycofania wkładów) znalazłoby to swoje odzwierciedlenie w konkretnych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czego ustawodawca jednak nie uczynił. Brak takiego zastrzeżenia prowadzi do wniosku, że środki pieniężne otrzymane w związku z dokonaniem częściowego zwrotu/wycofania wkładów ze spółki osobowej na moment zwrotu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i moment ten jest odroczony w czasie do wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej (gdzie dokonuje się finalne rozliczenie pomiędzy spółką a takim wspólnikiem). Nadto z regulacji art. 24 ust. 3c u.p.d.o.f. wynika, że przy całkowitym wystąpieniu ze spółki niebędącej osobą prawną, dochód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, równy jest wartości środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia z takiej spółki, pomniejszonej o wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w tejże spółce, W konsekwencji zatem, wcześniejszy zwrot/wycofanie części wkładów ze spółki osobowej, dokonywany w trybie przepisów Kodeksu spółek handlowych, pozostaje czynnością neutralną podatkowo na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W interpretacji z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że powyższe stanowisko jest nieprawidłowe.
Organ stwierdził, że w związku z planowanym dokonaniem zwrotu/wycofania części wkładu w formie pieniężnej ze spółki komandytowej na rzecz komandytariusza (spółki jawnej), w której wnioskodawca jest wspólnikiem, i następnie dokonania na rzecz wnioskodawcy wypłaty odpowiedniej, przypadającej na niego części zysku bilansowego - zgodnie z przysługującym mu prawem do udziału w zysku spółki jawnej, po stronie wnioskodawcy powstanie obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego z działalności gospodarczej prowadzonej w spółce jawnej, stosownie do art. 5 ust. 2, w związku z art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem. Organ zgodził się ze stanowiskiem , że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest przepisu, który umożliwiałby opodatkowanie przychodów z tego tytułu dopiero na etapie wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej, jednak zdaniem organu termin "wystąpienie wspólnika ze spółki, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 16, nie jest tożsamy ze "zwrotem/wycofaniem części wkładu wniesionego do spółki". Nie jest zatem możliwe używanie tych terminów zamiennie. Tym samym stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.
M. P. zaskarżył powyższą interpretacji, zarzucając jej naruszenie:
- art. 5 ust. 2, w związku z art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie po mojej stronie powstanie obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej, w związku z wycofaniem/ zwrotem części wkładu spółki jawnej ze spółki komandytowej i następnie przekazaniem tak otrzymanych środków pieniężnych ze spółki Jawnej na rzecz wspólników tej spółki w odpowiedniej proporcji (zgodnie z przysługującym im prawem do udziału w zyskach spółki jawnej);
- art. 121 § 1, w związku z art. 14h o.p., poprzez zastosowanie zasady in dubio pro fisco, czym organ dopuścił się do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego.
W uzasadnieniu skargi potrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona interpretacja narusza prawo.
Przede wszystkim należy wskazać, że przedmiot sporu w tej sprawie był już rozstrzygany przez sądy administracyjne, a w szczególności przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 maja 2014 roku, w sprawie o sygnaturze akt II FSK 1471/12. Pogląd przedstawiony w tym orzeczeniu akceptuje sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 851, powoływanej dalej jako: "u.p.d.o.p.), przychody i koszty ich uzyskania wynikające z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (w tym przypadku - w spółce komandytowej) łączone są z przychodami i kosztami wspólnika proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). Odpowiednikiem tych regulacji w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest art. 8 ust. 1 i 2 (dop. tut. Sądu). Reguła przypisywania przychodów i kosztów spółki osobowej do przychodów i kosztów jej wspólników ma zastosowanie niezależnie od tego, czy wspólnicy w trakcie utrzymywania swojego udziału w takiej spółce otrzymują z niej wypłaty, czy też spółka nie dokonuje wypłat (np. zatrzymując zysk do dalszego reinwestowania). Ustawodawca przyjął zasadę memoriałowego rozpoznawania przychodów i kosztów uzyskiwanych za pośrednictwem spółek osobowych przez ich wspólników. W konsekwencji, skoro przychody spółki osobowej są opodatkowane na poziomie jej wspólników niezależnie od dokonania wypłaty ze spółki (tj. niezależnie od tego, czy wspólnicy rzeczywiście uzyskali realne przysporzenie majątkowe), to faktyczne przepływy pieniężne między spółką a wspólnikami powinny być neutralne podatkowo. W przeciwnym wypadku, mogłoby dojść do podwójnego opodatkowania - przychody i koszty z udziału w spółce osobowej byłyby opodatkowane "na bieżąco" (tj. według zasady memoriałowej), a następnie podlegałyby ponownemu opodatkowaniu w przypadku faktycznych przepływów pieniężnych między spółką a wspólnikiem (tj. według zasady kasowej). Z powyższego względu, odstępstwa od zasady memoriałowej mogą być wprowadzone jedynie wyjątkowo - tylko, gdy ustawodawca wyraźnie wskaże to w ustawie podatkowej.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku, gdy ustawodawca nie zdecydował się wprowadzić w przepisach u.p.d.o.p. (i odpowiednio u.p.d.o.f.) wyraźnej normy nakazującej opodatkowanie częściowego zwrotu wkładu ze spółki osobowej, to nie ulega wątpliwości, że w momencie uzyskania wypłaty przez wspólnika jest ona neutralna podatkowo (skutki podatkowe tej wypłaty powinny być analizowane dopiero w momencie likwidacji spółki albo wystąpienia wspólnika ze spółki).
Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku wskazał również, że stosownie do treści art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. b u.p.d.o.p., "do przychodów nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu: likwidacji takiej spółki, wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej wydatkom na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce i uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 5, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce". Odpowiednikiem tego przepisu w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest art. 14 ust. 3 pkt 10 i 11 (dop. tut. Sądu). W świetle art. 12 ust. 4 pkt 3a u.p.d.o.p., efekty podatkowe wszelkich wypłat gotówkowych ze spółki osobowej należy analizować dopiero w momencie utraty przez osobę prawną (lub osobę fizyczną) statusu wspólnika w spółce (w związku z likwidacją spółki albo wystąpieniem wspólnika ze spółki). Do tego czasu pozostają one, bowiem neutralne, co wynika z mechanizmu opodatkowania spółek osobowych opartego na zasadzie memoriałowej.
NSA wskazał także, iż według zasady, zgodnie z którą zakazane jest stosowanie analogii na niekorzyść podatnika, to "milczenie" ustawodawcy, co do określonych zdarzeń faktycznych, niezależnie, z jakiego powodu ono wynika, jest traktowane jako obszar wolny od opodatkowania i zakazane jest stosowanie w tym wypadku analogii. W świetle art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. b u.p.d.o.p. (i odpowiednio art. 14 ust. 3 pkt 10 i 11 u.p.d.o.f.), przy całkowitym wystąpieniu wspólnika ze spółki, wyłączeniu z przychodów podlega nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania (opodatkowana "na bieżąco"), pomniejszona jednak o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce. Innymi słowy, przy całkowitym wystąpieniu ze spółki osobowej przychód opodatkowania równy jest wartości środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki - (uzyskana przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania - wypłaty z tytułu udziału w spółce). W konsekwencji, wcześniejsze wypłaty z tytułu udziału w spółce efektywnie powiększają przychód do opodatkowania w momencie wystąpienia wspólnika ze spółki. Jeżeli zatem wypłaty z tytułu częściowego zwrotu wkładu ze spółki komandytowej podlegałyby opodatkowaniu w momencie wystąpienia komandytariusza ze spółki, zostałyby one opodatkowane po raz drugi. Nie istnieje, bowiem żadna norma prawna, która efektywnie eliminowałaby opodatkowanie przy całkowitym wystąpieniu ze spółki wypłat z tytułu udziału w spółce, które zostały wcześniej opodatkowane. Treść art. 12 ust. 4 pkt 3b lit. a u.p.d.o.p. (odpowiednio art. 14 ust. 3 pkt 10 i 11 u.p.d.o.f.) wskazuje, że zamierzeniem ustawodawcy było odroczenie opodatkowania wypłat z tytułu udziału w spółce do momentu całkowitego wystąpienia wspólnika ze spółki. W przeciwnym wypadku (tj. gdyby ustawodawca dopuszczał wcześniejsze opodatkowanie niektórych wypłat) znalazłoby to odzwierciedlenie w przepisach, które zostały wcześniej opodatkowane. Brak takiego zastrzeżenia jednoznacznie wskazuje na intencję ustawodawcy: wszelkie wypłaty z tytułu udziału w spółce osobowej powinny być opodatkowane wyłącznie w momencie wystąpienia wspólnika ze spółki (a nie w momencie dokonania tych wypłat).
Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podziela poglądy zaprezentowane w cytowanym wyżej wyroku NSA i uważa, że te argumenty odnoszące się do przepisów ustawy o podatku dochodowym, mają bezpośrednie zastosowanie także w odniesieniu do przepisów u.p.d.o.f., w zakresie możliwości opodatkowania częściowego zwrotu wkładu wniesionego do spółki komandytowej.
Wobec powyższego stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidulanej, zgodnie z którym faktycznie dokonane wypłaty z tytułu częściowego obniżenia wkładu stanowią w momencie ich dokonania (tj. na zasadzie kasowej) przychód podatkowy, narusza wskazaną wyżej podstawową zasadę rozliczania przychodów i kosztów wspólników spółek osobowych. Prowadzi ono bowiem, do pominięcia reguły opodatkowania spółek osobowych (w tym spółek komandytowych) na zasadzie memoriałowej.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Wyeliminowanie powyższego aktu z obrotu prawnego oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji, z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej przepisów mających zastosowanie w sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i art.205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło