II GZ 144/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-01

Skład orzekający: Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd kasacyjny może ponownie oceniać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, czy też jego rolą jest jedynie kontrola prawidłowości oceny tego wniosku przez sąd pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd kasacyjny nie może ponownie oceniać wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, lecz jedynie bada zgodność z prawem działania sądu pierwszej instancji. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Ponowne rozpatrzenie wniosku przez sąd kasacyjny zaprzeczałoby funkcji kontrolnej NSA i sensowi instytucji środka odwoławczego.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju zobowiązującą ją do zwrotu dofinansowania ze środków UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie tego przepisu i twierdząc, że zwrot dotacji doprowadzi do upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3812/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3812/15, odmówił P. Sp. z o.o. w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie z skargi tej Spółki na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Wskazał, że z załączonych dokumentów nie można ustalić rzeczywistej sytuacji finansowej spółki. Do skargi dołączono dwa wydruki dotyczące stanu rachunków bankowych spółki na dzień 30 oraz 31 lipca 2015 r. Ponadto załączono również wydruk RWP dotyczący czerwca 2015 r., z którego wynika, że w tym konkretnym miesiącu spółka w istocie poniosła stratę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka byłaby w stanie normalnie funkcjonując uzbierać potrzebne środki finansowe, gdyby nie wszczęte przez organy postępowania egzekucyjne i zabezpieczające. Jednocześnie na uzasadnienie powyższego argumentu przy skardze znalazły się kopie nakazu zapłaty na rzecz innej spółki, wydanego w postępowaniu upominawczym wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji na podstawie ww. nakazu, nie wyjaśniając jednak, w jaki sposób odnosi się to do powołanego argumentu. W ocenie Sądu I instancji uzasadnienie wniosku sprowadza się jedynie do stawiania twierdzeń o nieuchronnym upadku spółki w przypadku wykonania decyzji, jednakże nie są one w sposób wystarczający udokumentowane. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła P. Sp. z o.o. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, kiedy organ wyegzekwuje należność wynikającą z tej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że zwrot dotacji wywoła daleko idące skutki, mogące doprowadzić do konieczności wszczęcia postępowania upadłościowego z likwidacją majątku. Skarżąca wskazała, że jej trudności finansowe wywołane są zaległościami płatniczymi kontrahentów. Ponadto skarżąca utraciła stałe źródło dochodów poprzez wypowiedzenie jej kredytu obrotowego w wysokości 500 000 zł. Skarżąca przedstawiła wraz z zażaleniem bilans spółki aktualny na wrzesień 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W sprawie Spółka mimo ciążącego na niej obowiązku, na etapie wydawania postanowienia przez Sąd I instancji nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został poparty jedynie nakazem zapłaty w stosunku do skarżącej, działającej uprzednio pod firmą "F." Sp. z o.o. na kwotę 22 661,70 zł oraz zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji tej kwoty, wyciągami z rachunków na dzień 31 lipca 2015 r. oraz rachunkiem wyników na czerwiec 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę te dokumenty, stwierdza, że nie były one wystarczające do uprawdopodobnienia przez skarżącą wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w istocie uniemożliwiły one Sądowi ocenę wniosku. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia konkretnych argumentów wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, obowiązkiem sądu jest samodzielne poszukiwanie tych okoliczności. Lakoniczność wniosku i jego gołosłowność zostały należycie ocenione przez Sąd I instancji jako uzasadniające odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dopiero przy zażaleniu skarżąca załączyła bilans spółki za okres od czerwca do września 2015 r. Zażalenie nie mogło odnieść skutku, bowiem, co należy podkreślić, sąd kasacyjny bada zgodność z prawem działania sądu I instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny, a jak to już zostało powiedziane, skarżąca nie poparła wniosku żadną konkretną argumentacją. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami logiki oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Tym samym zostałby przekreślony sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 183/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10, z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 62/12, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 764/13). Natomiast oddalenie określonej treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Zmiana okoliczności musi zostać również uprawdopodobniona przez stronę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło