II GSK 2347/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-05

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Gabriela Jyż, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnej pojazdu, określonego w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, w sytuacji gdy ustawa o drogach publicznych określa dopuszczalny nacisk jedynie dla pojedynczych osi napędowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy o drogach publicznych, do których odwołuje się definicja pojazdu nienormatywnego, obejmują nie tylko ustawę o drogach publicznych, ale także przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym i akty wykonawcze do niej, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów. Przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych, określonych w tym rozporządzeniu, stanowi podstawę do uznania pojazdu za nienormatywny i nakładania kary pieniężnej.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na spółkę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że przepisy o drogach publicznych nie przewidują dopuszczalnych wartości nacisku dla osi wielokrotnych, a rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów nie może stanowić podstawy do uznania pojazdu za nienormatywny w tym zakresie. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1197/15 w sprawie ze skargi Z. R.-P. "F. H." S.A. w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Z. R.-P. "F. H." S.A. w Ś. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1300 (tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 r., uwzględnił skargę Z. R.-P. "F. HS" S.A. w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej, uchylając zaskarżoną decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w dniu 18 kwietnia 2014 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy który wykonywał przejazd z ładunkiem odpadów (ładunek podzielny) w imieniu skarżącej spółki. Podczas kontroli stwierdzono, że pojazd poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą. Wyniki ważenia wskazały nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu - 22,03 t (po odjęciu 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę) co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,03 t (ok. 15,9 % dopuszczalnej wartości), masę całkowitą pojazdu - 33,52 t (po odjęciu 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę dla każdej osi), stanowiące przekroczenie dmc o 1,52 t (ok. 4,75 % dopuszczalnej wartości). Strona skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyniki kontroli stały się podstawą decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu z dnia [...] czerwca 2014 r., którą nałożono na spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII (gdy nacisk jednej osi lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %). W uzasadnieniu organ wskazał, że na odcinku drogi, gdzie zatrzymano pojazd, dopuszczono ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t. Stwierdzając, zgodnie z procedurą ważenia, nacisk podwójnej osi napędowej ciągnika w wysokości 22,03 t, stwierdzono jednocześnie jego przekroczenie o 3,03 t, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 15,9 %, natomiast ustalając masę całkowitą pojazdu – 33,52 t, stwierdzono jednocześnie jej przekroczenie o 1,52 t, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,75 %. Objętą skargą decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym: protokół kontroli z 18 kwietnia 2014 r., protokół przesłuchania w charakterze świadka kierowcy, dowód rejestracyjny pojazdu, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, świadectwo legalizacji ponownej wag, protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia, handlowy dokument identyfikacyjny, oraz dokumentacja fotograficzna, w sposób pełny odzwierciedlały stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie. Nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej: p.r.d.), gdyż strona na etapie postepowania przed organem I instancji jak i w odwołaniu nie przedstawiła dowodów wskazujących na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz potwierdzających to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Wskazał również, że przewożono ładunek w postaci odpadów - ładunek podzielny. Nie stanowił on materiału sypkiego ani drewna wobec czego znajdował zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy. Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że naruszała ona prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że w decyzji z [...] marca 2015 r. organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2 prd, art. 41 u.d.p., § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014 r. Zauważył, że maksymalny nacisk osi wielokrotnych został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W ocenie Sądu rozporządzenie to wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w ustawie prawo o ruchu drogowym oraz wydane zostało w innych celach tzn. w celu określenia warunków technicznych pojazdów niezbędnych do rejestracji pojazdu lub wykonywania określonych prac. Przekroczenie nacisku osi wielokrotnej ponad wartości określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów nie powoduje, że pojazd staje się nienormatywny może powodować odpowiedzialność co najmniej za popełnienie wykroczenia. Zdaniem Sądu skarżąca spółka słusznie podnosiła, że nacisk osi wielokrotnej przekraczał dopuszczalną wartość określoną w przepisach o ruchu drogowym - ale nie w przepisach o drogach publicznych. Powołując się na definicję pojazdu nienormatywnego, zawartą w art. 2 pkt. 35a p.r.d., Sąd I instancji stwierdził, że przepisy, które znajdą przypadku niniejszej sprawy zastosowanie, jako określające granice deliktu administracyjnego, a w konsekwencji i odpowiedzialności administracyjnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt. 35a, są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych. Chcąc zatem stwierdzić, czy w danej sprawie nacisk osi jest większy od dopuszczalnego i czy w konsekwencji mamy do czynienia w tym zakresie z pojazdem nienormatywnym, którym wykonywanie przejazdu po drodze publicznej bez stosownego zezwolenia jest sankcjonowane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d., konieczne staje się sięgnięcie do regulacji ustawy o drogach publicznych. Analiza przepisów o drogach publicznych prowadzi w ocenie Sądu I instancji do wniosku, że w obowiązującym stanie prawnym (obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli) ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wyraźnie jest bowiem mowa o "nacisku pojedynczej osi napędowej", z kolei regulacje zawarte w ust. 2 i ust. 3 tego art. stanowią przepisy szczególne wobec ust.1, przez co także i one odnosząc się do "nacisku pojedynczej osi", stanowią o nacisku pojedynczej osi napędowej. Sąd I instancji uznał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d., podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej, albowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 2 pkt. 35a p.r.d., nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych. Dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak czynił to organ administracji. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie dostrzegł powyższych kwestii mimo, że skarżąca zwróciła na nie uwagę już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego - i działając z naruszeniem art. 140aa ust. 1 w zw. z art 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. nałożył na skarżącą karę pieniężną w zakresie nacisku pojedynczej osi nienapędowej oraz osi wielokrotnej (podwójnej), za przekroczenie nie przewidzianych dla dróg publicznych wartości tych nacisków. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że organy nie wykazały przekroczenia masy całkowitej i nie wykazały, że pojazd wypełnia definicje zapisaną w art. 2 pkt 35a p.r.d. Nie wykazały, że poddany kontroli pojazd, w dniu jej przeprowadzenia wypełniał definicji pojazdu nienormatywnego zarówno w aspekcie przekroczenia nacisku osi wielokrotnej, jak i w aspekcie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podała art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Główny Inspektor Transportu Drogowego skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. Przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony nieprawidłowo, z uwagi na niewłaściwe określenie zakresu odpowiedzialności skarżącej, podczas gdy okoliczności faktyczne stanowiące podstawę odpowiedzialności skarżącej spółki zostały przez organ określone właściwie, gdyż te prawidłowo przyjęły, że dla ustalenia nie normatywności pojazdu poddanego kontroli oraz kary nałożonej na stronę decydujące znaczenie miał rozmiar przekroczenia w zakresie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu, który to parametr również stanowi o uznaniu pojazdu za nienormatywny; 2. Przepisów prawa materialnego – art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 35a, art. 66 ust. 1 i ust. 5, art. 64 ust. 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. oraz art. 41 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p.) a także § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegające na ich niewłaściwej wykładni przejawiającej się w przyjęciu przez Sąd I instancji jakoby w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie był pojazdem nienormatywnym pojazd, którego rzeczywiste naciski osi wielokrotnych (w tym również osi podwójnych) napędowych lub nie napędowych są większe od dopuszczalnych wskazanych w przepisach prawa o ruchu drogowym i przywołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, wobec czego brak jest podstaw prawnych do pociągnięcia podmiotu wykonującego przejazd do odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art. 140aa ust. 1 p.r.d., podczas gdy: - przepis art. 2 ust. 35a p.r.d. nakazuje uznać za nienormatywny pojazd lub zespół pojazdów, którego nacisk osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, a zatem którego naciski osi są większe nie tylko od tych przewidzianych w samej ustawie o drogach publicznych lecz we wszystkich "przepisach" określających dopuszczalne naciski osi pojazdu dla dróg publicznych, do których należą także przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzeń wykonawczych, albowiem zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, określa ona m.ni. zasady ruchy po drogach publicznych; - przepis art. 2 ust. 35a p.r.d. uznaje za nienormatywny pojazd lub zespół pojazdów, którego nacisk osi z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi nie tylko w przepisach o drogach publicznych, ale również którego wymiary są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a do tychże "wymiarów" należy niewątpliwie zaliczyć również wymiar w zakresie maksymalnych dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych określonych w przepisach rozporządzenia wykonawczego w sprawie warunków technicznych pojazdów, które wyznaczają maksymalne wartości obowiązujące w ruchu drogowym, a zatem odnoszą się do wszystkich pojazdów wyposażonych w taką oś i do wszystkich kategorii dróg publicznych, o czym przesądza zarówno treść art. 66 p.r.d. traktującego o wymaganiach względem pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym, jak i dyspozycja § 5 ust. 2 rozporządzenia, wskazując, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań w zakresie dopuszczalności nacisków osi, a zatem także w zakresie nacisków osi wielokrotnych, są ich wartości rzeczywiste. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Z. R.-P. "F. HS" S.A. w Ś., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Podstawą uchylenia przez Sąd I instancji, objętej skargą decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, było stwierdzenie, wysnute na podstawie analizy przepisów ustawy o drogach publicznych, że w "obecnie obowiązującym stanie prawnym brak było podstaw do pociągnięcia (...) podmiotu wykonującego przejazd (...) do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi napędowej lub osi wielokrotnej, albowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 23 pkt 35a p.r.d., nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych. Dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (...)". Stanowisko to poprzedzało stwierdzenie, że powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie prawo o ruchu drogowym zaś jego celem było określenie warunków technicznych pojazdów niezbędnych do rejestracji pojazdu lub wykonywania określonych prac. W ocenie Sądu przekroczenie nacisku osi wielokrotnych ponad wartości określone w rozporządzeniu nie powodowało, że pojazd stawał się nienormatywnym. Wreszcie Sąd I instancji stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wyraźnie jest bowiem mowa o "nacisku pojedynczej osi napędowej", z kolei regulacje zawarte w ust. 2 i ust. 3 tego przepisu stanowią przepisy szczególne wobec ust.1, przez co także i one odnosząc się do "nacisku pojedynczej osi", stanowią o nacisku pojedynczej osi napędowej. Podkreślić trzeba, że kwestia klasyfikacji pojazdów, których rzeczywiste naciski osi wielokrotnych (w tym podwójnych) są większe od nacisków dopuszczalnych, określonych w przepisach prawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako pojazdów nie będących nienormatywnymi w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, była już przedmiotem rozważań Wojewódzkich Sądów Administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; z 1 lutego 2018 r., sygn. akt 3289/17; z 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3692/15; z 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14; z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2337/16). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2337/16, wydanym w podobnym stanie faktycznym i prawnym, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął zbieżne stanowisko odnośnie interpretacji przepisów ustawy Prawo o ruchy drogowy, ze stanowiskiem Sądu I instancji zawartym w zaskarżonym kasacyjnie wyroku, w tej sprawie. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Należy podkreślić, że w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje dotyczące dróg publicznych znajdują się nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Z samego określenia "Prawo o ruchu drogowym" wynika zresztą, że ustawa dotyczy określonych zachowań na drodze, a więc także dróg. Materia dotycząca dróg jest w obu tych ustawach wzajemnie powiązana i zarazem przemieszana. Świadczy o tym chociażby fakt, że ustawa o drogach publicznych definiuje "pojazd nienormatywny" przez odesłanie do ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ustawa Prawo o ruchu drogowym określa pojęcie "drogi", "drogi publicznej" i "drogi wewnętrznej" (art. 2 ust. 1, 1a i 1b), z tym że drogę publiczną i drogę wewnętrzną definiuje przez odesłanie do przepisów zawartych w ustawie o drogach publicznych. Co więcej - do 18 października 2012 r. regulacje o odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia znajdowały się w ustawie o drogach publicznych. Dopiero po tej dacie zostały przeniesione do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Te uwagi dotyczą również przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych. Pierwotnie były one w ustawie o drogach publicznych (art. 41 ust. 1) i w wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia). Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przedstawione przemieszczenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miały charakter jedynie porządkowy, formalny i były związane (jak zauważono w skardze kasacyjnej) z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ulega wątpliwości że treść § 5 wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika nr 1 do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z ustawy o drogach publicznych i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym oczywiście nie zmieniło ich przedmiotu, nie przekształciły się one tym sposobem z przepisów o drogach publicznych w przepisy o ruchu drogowym. Posługując się zatem kryterium merytorycznym, a nie formalnym należy je dalej traktować jako przepisy dotyczące dróg publicznych.". Naczelny Sąd Administracyjny, w motywach przytoczonego wyroku stanowczo nie podzielił również stanowiska, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie mogą stanowić podstawy ustalenia "nienormatywności" pojazdu w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych, ponieważ określone w nich parametry nacisku osi stanowią jedynie warunki dopuszczalności pojazdu do ruchu. Stwierdził, że "Trudno bowiem uznać za racjonalny taki stan, w którym pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu. Natomiast nie obowiązują one po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych. Jest aż nadto oczywiste, że techniczne warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu mają na względzie uczestniczenie tego pojazdu w ruchu drogowym. Zachowują zatem sens tylko wtedy, gdy parametry określone w tych warunkach obowiązują, są stosowane i egzekwowane w stosunku do pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestię parametrów dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. jako kryteriów nienormatywności pojazdu w tym zakresie, stosowanych dla potrzeb nakładania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym zdaje się przesądzać wspomniana już dyrektywa Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. W art. 1 ust. 2 stanowi ona, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I (a więc również dopuszczalne maksymalne naciski osi wielokrotnych) odnoszące się do ciężarów obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie. W pojęciu norm transportowych odnoszących się do warunków załadunku mieszczą się niewątpliwie maksymalne dopuszczalne normy nacisku osi pojazdu wykonującego przejazd drogowy.". Podzielając w pełni przywołane stanowisko, Naczelny Sąd administracyjny za skuteczne uznał zarzuty pomieszczone przez organ w skardze kasacyjnej, czego skutkiem jest uchylenie wyroku Sądu I instancji, który przy ponownym rozpoznaniu sprawy weźmie pod rozwagę ocenę prawną mających zastosowanie w sprawie przepisów w aspekcie powołanego orzeczenia NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postanowiono, jak w punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło