I SA/Gd 1382/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-11-12

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego w art. 56 § 1, a wśród nich nie ma wniosku o wznowienie postępowania. Dopiero postanowienie sądu lub organu o wstrzymaniu wykonania decyzji wywołuje taki skutek, a nie samo podanie o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. T. domagał się zawieszenia postępowania egzekucyjnego, argumentując, że złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Organy egzekucyjne dwukrotnie odmówiły zawieszenia postępowania, uznając, że wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania egzekucyjnego ani do wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący kwestionował te postanowienia, podnosząc m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Romała, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 8 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 3 czerwca 2015 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. T. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 8 listopada 2013 r. o nr [...]. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej, będący jednocześnie wierzycielem, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. T. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 8 listopada 2013 r. o nr [...], obejmujących zaległość podatkową z tytułu podatku akcyzowego za okres od stycznia do grudnia 2005 r. Podstawę prawną dochodzonej należności stanowiła decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr [...]. Przedmiotowe tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu w dniu 14 marca 2014 r., tj. w dniu, w którym sporządzono protokół o jego stanie majątkowym. J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 791/09, WSA w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, zaś wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 977/10 skargę oddalił. Od tego wyroku J. T. wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt I GSK 610/11. Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. zobowiązany wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I GSK 610/11. Następnie pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. zobowiązany wniósł do NSA o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Gd 977/10, którą wyrokiem sygn. akt I GSK 1928/13 z dnia 29 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił. W dniu 20 marca 2014 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęły zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, sprecyzowane pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. Strona podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ponadto zobowiązany stwierdził, że tytuły wykonawcze wystawione zostały z naruszeniem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Zdaniem zobowiązanego, skoro postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 791/09 wstrzymujące wykonanie decyzji, nie zostało ani uchylone ani zmienione, wydanie nowych tytułów wykonawczych i prowadzenie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne. Postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty wniesione przez zobowiązanego za nieuzasadnione. Zobowiązany wniósł na powyższe postanowienie zażalenie a Dyrektor Izby Skarbowej , po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie została oddalona wyrokiem Sądu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1216/14. Kolejno Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. wezwał zobowiązanego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 30 maja 2014 r. w części "wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów", czy stanowi ono wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie poinformował zobowiązanego, że w związku ze złożonymi zarzutami, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. zawiesił już postępowanie egzekucyjne wszczęte wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych [...] z dnia 8 listopada 2013 r. oraz, że pismo z dnia 30 maja 2014 r. zostało przekazane do Dyrektora Izby Skarbowej celem rozpatrzenia. W odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. skarżący oświadczył, że stanowi ono wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu ww. wniosku postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. zgodnie z dyspozycją art. 123 w związku z art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego umorzył postępowanie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 23 kwietnia 2014 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych a wniosek skarżącego zawiera to samo żądanie, ponowne postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania jest bezprzedmiotowe. Następnie, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W następstwie powyższego, organ egzekucyjny przystąpił do kolejnych czynności egzekucyjnych i stosownie do art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonał zajęć praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych u dłużników zajętych wierzytelności będących bankami, tj. w: 1) [...] S.A. w Ł. (zawiadomieniami z dnia 24 lipca 2014 r. - w oparciu o ww. tytuły wykonawcze). Przedmiotowe zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 5 sierpnia 2014 r., a jego odpisy zobowiązany odebrał w dniu 19 sierpnia 2014 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcia, dłużnik zajętej wierzytelności – [...], uznał zajęte wierzytelności i pismami z dnia 14 sierpnia 2014 r. poinformował organ egzekucyjny, że zobowiązany nie posiada środków na zaspokojenie wierzytelności. 2) [...] S.A. we W. (zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r.). Przedmiotowe zajęcie dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 29 sierpnia 2014 r., a jego odpis zobowiązany odebrał w dniu 12 września 2014 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, dłużnik zajętej wierzytelności - Bank [...] S.A., uznał zajętą wierzytelność i pismem z dnia 4 września 2014 r. powiadomił organ egzekucyjny, że brak jest na koncie zobowiązanego środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji ww. zajęcia. Następnie do Dyrektora Izby Celnej wpłynęły trzy pisma strony skarżącej: z dnia 1 września 2014 r. będące skargą na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego dokonane zawiadomieniami z dnia 24 lipca 2014 r., z dnia 1 września 2014 r. nazwane "wnioskiem o wznowienie postępowania", w którym strona ponownie wniosła o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu egzekucyjnego, w postaci decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej z dnia 27.08.2009 r.", z dnia 4 września 2014 r. o wstrzymanie i zawieszenie egzekucji. W obliczu wątpliwości, co do faktycznego żądania strony, organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do sprecyzowania czy pismo z 4 września 2014 r. stanowi wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie poinformował zobowiązanego, że pismo z dnia 1 września 2014 r. będące skargą na czynności egzekucyjne oraz pismo z dnia 4 września 2014 r. w części wstrzymania postępowania egzekucyjnego przesłał do Dyrektora Izby Skarbowej, celem rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że pismo z dnia 4 września 2014 r. stanowi wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przesłanki określone w art. 56 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które wg. skarżącego są spełnione. Nadto podkreślił w uzasadnieniu, że złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. W odniesieniu do pozostałych ww. pism wniesionych przez stronę Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że: po rozpatrzeniu skargi z dnia 1 września 2014 r. na czynność egzekucyjną Dyrektora Izby Celnej dokonaną zawiadomieniami z dnia 24 lipca 2014 r. - postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r., oddalił skargę jako nieuzasadnioną. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 września 2014 r. zatytułowanego "wniosek o wstrzymanie i zawieszenie egzekucji" w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego - postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażaleń na ww. postanowienia, utrzymał je w mocy. W toku dalszych czynności egzekucyjnych, organ egzekucyjny w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze przystąpił do kolejnych czynności i stosownie do art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w [...] S.A. we W. (zawiadomieniami z dnia 10 września 2014 r.). Powyższe zawiadomienia dłużnik zajętej wierzytelności - Bank otrzymał w dniu 16 września 2014 r., a ich odpisy zobowiązany odebrał w dniu 6 października 2014 r. Bank uznał zajętą wierzytelność i pismem z dnia 18 września 2014 r. poinformował organ egzekucyjny, że brak środków na koncie stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Następnie, Dyrektor Izby Celnej dokonał w dniu 14 października 2014 r. zajęcia rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w: [...] S.A. w W., odebrane przez Bank w dniu 20 października 2014 r. Powyższe zajęcie okazało się nieskuteczne, bowiem jak wynika z treści pisma z dnia 23 października 2014 r., Bank [...] S.A. nie prowadzi rachunku bankowego dla skarżącego. Banku [..] S.A. w W., odebrane przez Bank w dniu 20 października 2014 r. - [...] S.A. w W., odebrane przez Bank w dniu 22 października 2014r. Powyższe zajęcie okazało się skuteczne, bowiem jak wynika z treści pisma z dnia 25 października 2014 r., Bank dokonał blokady środków zobowiązanego. W dniu 31 października 2014 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęło pismo strony, w którym wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 września 2014 r. W uzasadnieniu strona wskazała, że złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i skargę na czynności egzekucyjne oraz skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (co wg. skarżącego stanowi przesłankę określoną w art. 56 § 1 cytowanej ustawy). Zatem wobec powyższego, podtrzymuje argumentację zawartą w piśmie z dnia 4 września 2014 r. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej, którym odmówiono stronie skarżącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Następnie, w dniu 18 marca 2015 r. wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej pismo skarżącego zatytułowane "wniosek o wznowienie postępowania", sprecyzowane kolejno pismem z dnia 26 maja 2015 r., w którym zobowiązany jednoznacznie wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (w trybie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...] z dnia 8 listopada 2013 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona skarżąca wniosła w ustawowym terminie zażalenie, w którym podniosła, iż warunek określony w art. 56 § 1 pkt 5 ww. ustawy jest spełniony, ponieważ fakt, że skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy zakwalifikować jako inna przesłanka do zawieszenia postępowania, "ze względu na utratę wykonalności tytułu wykonawczego". Autor podniósł również, iż złożył zarzuty i skargę na czynności egzekucyjne. Wobec powyższego wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor cytując przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzecznictwo sądowe w tym zakresie uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej trafnie rozstrzyga w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 ww. ustawy. W ocenie organu sam fakt wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie rodzi skutków przesądzających o zawieszeniu tegoż postępowania, bowiem przesłanki do zawieszenia enumeratywnie wymienione w art. 56 u.p.e.a nie przewidują takiej sytuacji. Dopiero wydane przez sąd, bądź Dyrektora Izby Celnej postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wywoła taki skutek. Wniesienie podania o wznowienie postępowania nie jest zdarzeniem wywołującym skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skoro w niniejszej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 56 cytowanej ustawy zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera adekwatne rozstrzygnięcie merytoryczne, odpowiadające zaistniałym w niniejszym przypadku okolicznościom faktycznym i prawnym, a zatem w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej przez niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne w tym brak pełnego rozstrzygnięcia części zarzutów skarżącego, - art. 239f § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez niezastosowanie, - zasady praworządności i legalizmu wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej, która w związku z przepisami art. 220, 221 i 219 tej ustawy, zakazuje organowi odwoławczemu pozostawienia w obiegu prawnym postanowienia wydanego z naruszenie prawa, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w sprawie zachodzi przypadek wskazany w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem zgodnie z art. 239f Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji z urzędu wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, jeśli dokonano wpisu hipoteki przymusowej, zabezpieczającej wykonanie zobowiązania podatkowego (a takiego wpisu w niniejszej sprawie dokonano bezspornie). W ocenie autora skargi użyte w art. 239f O.p. określenie "skarga" odnosi się również do skargi o wznowienie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W rozpatrywanej sprawie podstawą formalną wydania zaskarżonego postanowienia jest wniosek skarżącego z dnia 18 marca 2015 r. (uzupełniony pismem z dnia 26 maja 2015 r.) w którym zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (w trybie art. 56 § 1 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w której mogą być zawarte inne wnioski, których byt jest niezależny od wniosku o wznowienie postępowania. Powyższy wniosek zakreśla zatem ramy postępowania organu, do którego wpłynął. Zatem rzeczą organów było rozstrzygnięcie czy wniosek o zawieszenie postępowania, z powodów w nim wskazanych, winien skutkować zawieszeniem postępowania. W ocenie Sądu organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo przyjęły, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje bowiem instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Wnosząc wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego należy przyjąć, iż zobowiązany jest zobligowany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 tej ustawy. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na czasowym wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Innymi słowy polega na przerwaniu na pewien czas biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu. Przepis art. 56 § 1 od pkt 1 do pkt 5 powyższej ustawy, wymienia enumeratywnie przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści powołanego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, na żądanie wierzyciela, w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Interpretacja art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2004 r., III SA 2376/03, wyrok NSA z 5 marca 1999 r., III SA 4497/97). Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (zob. wyrok NSA z 14 lipca 1998 r., IV SA 1502/96). Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 ww. ustawy przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 12.06.2008 r. sygn. akt I SA/Ke 546/07). Jednocześnie, art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 LEX nr 29731 oraz patrz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564). Sam fakt wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie rodzi skutków przesądzających o zawieszeniu tegoż postępowania, bowiem przesłanki do zawieszenia enumeratywnie wymienione w art. 56 u.p.e.a nie przewidują takiej sytuacji. Dopiero wydane przez sąd, bądź Dyrektora Izby Celnej postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wywoła taki skutek. Wniesienie podania o wznowienie postępowania nie jest zdarzeniem wywołującym skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skoro zatem okoliczności wskazane, przez skarżącego, we wniosku nie występują wśród przesłanek zawartych w art. 56 ww. ustawy, to wniosek skarżącego nie mógł skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z przyczyn w nim wskazanych. Kwestia wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa była już rozstrzygnięta i wyjaśniona w wyroku tut. Sądu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1216/14. Odnosząc się do powyższego skarżący powołał się na fakt złożenia przez niego do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I GSK 610/11. Okoliczność ta, zdaniem skarżącego, obligowała organ pierwszej instancji do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 O.p. Stanowisko to jest jednak błędne. Odpowiadając na powyższe, Sąd powtórzy za uzasadnieniem ww. wyroku sygn. akt I SA/Gd 1216/14, że przepis art. 239f § 1 pkt 2 O.p. mieści się w Dziale IV, Rozdziale 16a Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Wykonanie decyzji". W myśl art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie (art. 239e O.p.). Zgodnie z art. 239f § 1 O.p., organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego: 1) na wniosek - po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 – do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub 2) z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę – do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Z treści powyższej regulacji wynika, że przesłanką wstrzymania przez organ pierwszej instancji wykonania decyzji ostatecznej nie jest wniesienie jakiejkolwiek skargi do sądu administracyjnego, ale skargi dotyczącej właśnie tej decyzji. Chodzi tu o skargę na decyzję administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., której rozpatrzenie stanowi wyraz kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. W obu wymienionych w art. 239f § 1 O.p. przypadkach wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej trwa do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego. Skarga na decyzję ostateczną wnoszona do sądu administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., do której odnosi się art. 239f § 1 O.p., jest czym innym niż skarga o wznowienie postępowania sądowego, która to instytucja uregulowana jest w Dziale VII p.p.s.a. (art. 270-285 tej ustawy). Przedmiotem bowiem skargi o wznowienie postępowania sądowego nie jest decyzja ostateczna, lecz (w pewnym uproszczeniu) orzeczenie sądowe postępowanie to kończące. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 284 p.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia (w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I GSK 610/11 oddalającego skargę kasacyjną). W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia (...). Z akt sprawy nie wynika jednak, aby wykonanie wyroku będącego przedmiotem skargi o wznowienie postępowania zostało wstrzymane na podstawie art. 284 p.p.s.a. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego nie skutkuje wstrzymaniem wykonania decyzji ostatecznej, nie wynika to bowiem z żadnego przepisu prawa. Wskazany przez skarżącego przepis art. 239f § 1 pkt 2 O.p. ma zastosowanie do skargi wniesionej do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a nie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Skoro zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 977/10 uprawomocnił się z dniem 25 września 2013 r., tj. z dniem oddalenia skargi kasacyjnej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GSK 610/11, to art. 239f § 1 O.p. nie może już zostać zastosowany do decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r., której wyrok ten dotyczy. Z treści wskazanego przepisu wynika bowiem jednoznacznie, że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej może trwać jedynie do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego. Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia art. 217 § 2, art. 220, art. 221 i art. 219 O.p. Przede wszystkim organ procedował na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), co wynika z odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., a nie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto zarzuty te nie są uzasadnione nawet jeżeli weźmie się pod uwagę odpowiednie normy wynikające z k.p.a., tj. art. 124 § 1 i 2 wymieniający elementy, jakie powinno zawierać postanowienie oraz art. 6 statuującego zasadę legalizmu. Wbrew bowiem zarzutom skargi treść rozstrzygnięcia i uzasadnienia postanowień organów administracji odpowiada wymogom wskazanym w tych przepisach. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło