I OSK 617/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Jan Paweł Tarno, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, wszczętym po wejściu w życie nowelizacji ustawy o stopniach naukowych z 2011 r., należy stosować przepisy obowiązujące przed tą nowelizacją, czy też przepisy w nowym brzmieniu?Ratio decidendi
NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Centralnej Komisji i poprzedzające ją uchwały Rady Wydziału, uznając, że w postępowaniu wznowionym, wszczętym po wejściu w życie nowelizacji ustawy o stopniach naukowych z 2011 r., należy stosować przepisy obowiązujące po tej nowelizacji. Sprawa wznowienia postępowania jest nową sprawą, do której nie mają zastosowania przepisy przejściowe dotyczące przewodów niezakończonych przed wejściem w życie ustawy. Ponadto, NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA, który nie odniósł się do zarzutu udziału w postępowaniu osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Ł. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. J. Ł. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących stosowania prawa w postępowaniu wznowionym oraz naruszenie przepisów postępowania przez nieustosunkowanie się do zarzutu udziału w sprawie osoby podlegającej wyłączeniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji oraz poprzedzające ją uchwały Rady Wydziału, zasądzając od Centralnej Komisji na rzecz J. Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 798/15 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżony wyrok, a także zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, a także uchwałę tejże Rady z [...] listopada 2013 r. o odmowie dopuszczenia J. Ł. do kolokwium habilitacyjnego, 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. Ł. kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 listopada 2015 r., II SA/Wa 798/15 oddalił skargę J. Ł. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że istotą wznowionego postępowania i (dokonywanego jednym aktem wraz z nowym rozstrzygnięciem w sprawie) uchylenia decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania, chyba że wznowienie następuje ze względu na odpowiednią wadę postępowania tylko przed Centralną Komisją – a nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa (choć wszczęta) w ogóle nie była rozstrzygana w danej instancji (por. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2006 r., II OSK 730/05. LEX nr 209471, oraz wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2301/12. LEX nr 1298312). W związku z tym zasadą jest, poczynając od wyroku NSA w Warszawie z 28 czerwca 1984 r., I SA 86/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 59, że organ administracji publicznej wydający tę nową decyzję stosuje przepisy prawa, które obowiązują w dniu orzekania.
W powołanym wyroku, szeroko cytowanym w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje się tylko jeden rodzaj wyjątku od tej zasady – mianowicie decyzje deklaratoryjne, które ograniczają się do stwierdzenia skutku prawnego następującego z mocy prawa (co nie dotyczy uchwał w sprawie stopni i tytułów). Gdyby treść tego wyroku NSA potraktować literalnie, we wznowionych sprawach z zakresu stopni i tytułów stosować trzeba by było zawsze aktualnie obowiązujące przepisy prawa, tj. prowadzić postępowanie odpowiednio do unormowań materialnoprawnych i proceduralnych, wprowadzanych w 2011 r., co ze względu na ich całkowicie odmienną konstrukcję jest niewykonalne. Także w orzecznictwie zaczyna się jednak zwracać uwagę na różne problemy, które – nawet dla samej tożsamości sprawy administracyjnej – mogą wyniknąć ze zmian stanu prawnego, jaki nastąpił od czasu wydania decyzji (uchwały), uchylanej następnie w wyniku wznowionego postępowania. W rezultacie, poza oczywistym, wskazanym przez NSA, wyjątkiem od zasady (dotyczącej zresztą wprost jedynie przepisów prawa materialnego) konieczne wydaje się uwzględnienie innego wyjątku, również wynikającego z woli ustawodawcy. Zakres stosowania we wznowionym postępowaniu aktualnie obowiązujących przepisów prawa materialnego i formalnego zależy bowiem także od przepisów przejściowych, wprowadzających te nowe przepisy. Jeżeli to wynika (wprost lub pośrednio) z przepisów przejściowych, a można uznać, że tak jest także co do nowelizacji z 2011 r., działanie i orzekanie – w sprawie rozpatrywanej w wyniku wznowienia od początku, a więc wymagającej przeprowadzenia odpowiedniego postępowania – będą następować na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania zakwestionowanej uchwały, a nie przepisów obecnie obowiązujących.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. W ustępie drugim tego przepisu stanowi się, że przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w kpa, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce. Stosownie zaś do ust. 3 art. 29 cyt. ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora organem wydającym postanowienie o wznowieniu postępowania jest Centralna Komisja.
Wynika z tego, że postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów kpa, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Natomiast kontrola sądu administracyjnego - z uwagi na ową odrębność związaną ze specyfiką tych spraw, ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło do naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów kpa.
Jednocześnie w cyt. wyżej ust. 2 art. 29 ustawodawca wprowadził nową, samodzielną przesłankę wznowienia o charakterze szczególnym. Przesłanka ta w sprawie o nadanie stopnia naukowego ma pierwszeństwo przed przesłankami wymienionymi w art. 145 § 1 kpa. Niemniej jednak, że zastosowanie jej następuje w trybie postępowania wznowieniowego uregulowanego przepisami kpa. Pomimo, że powyższa przesłanka została uregulowana odrębnie; w ustawie o stopniach naukowych (...), a nie w przepisach kpa, w momencie zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 29 ust. 2 cyt. ustawy organ wznawia postępowanie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To z kolei obliguje organ wznawiający postępowanie do przestrzegania zasad tego postępowania zarówno w zakresie granic tego postępowania, jak i wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Z art. 151 § 1 pkt 2 kpa wynika, że organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2) wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z cyt. przepisów wynika, że celem wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź w art. 145a § 1 kpa, a w niniejszym postępowaniu również w sytuacji wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...). Natomiast podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron, zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot byt prawny samej decyzji, a przypadku ustalenia określonego rodzaju wadliwości decyzji, organ w postępowaniu nadzwyczajnym – wznowieniowym uchyla decyzję podjętą, w postępowaniu zwykłym – B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 627 i n.).
W rozpoznawanej sprawie postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] maja 2012 r. w celu weryfikacji uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z [...] kwietnia 2011 r. o nadaniu J. Ł. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia z uwagi na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...). Zatem ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno dotyczyć tej uchwały i w zależności od zaistniałych okoliczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bądź też pozostawienia jej w tym obrocie.
Po wznowieniu postępowania, organ Uchwałą Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z [...] grudnia 2013 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 5, art. 29 ust. 1 - 3 ustawy z 24 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w związku z art. 33 ust. 2 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 ze zm.) oraz art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił uchwałę Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania z [...] kwietnia 2011 r. o nadaniu J. Ł. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia i odmówił nadania mu tego stopnia naukowego, wobec zaistnienia przesłanki z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) i prawidłowo wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Z obiegu prawnego została zatem usunięta uchwała z [...] kwietnia 2011 r. i zastąpiła ją uchwała o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, a wcześniej została wydana uchwała odmawiająca dopuszczenia J. Ł. do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym przewodzie habilitacyjnym w zakresie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomicznych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł J. Ł., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
1. art. 51 § 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2010 r., Nr 182, poz. 1228) przez przyjęcie, iż dotyczy on także postępowań toczących się w wyniku wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej i w związku z powyższym nieprawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie przepisy ustawy o stopniach naukowych (...) obowiązujące przed 1 października 2011 r. (czyli sprzed nowelizacji z 18 marca 2011 r.),
2. art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.) polegającą na przyjęciu, iż regulacja ust. 2 w zakresie przesłanki do wznowienia postępowania, a określana przez ustawę jako "ujawnione okoliczności" zawiera w sobie również okoliczności, które znane były organowi podczas postępowania awansowego zakończonego prawomocną decyzją, a nie dotyczy tylko nowych okoliczności, które nie były znane temu organowi podczas pierwotnego rozpoznawania sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego wznowienia postępowania; a także naruszenie przepisów postępowania tj.:
3. art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez niedokonanie właściwej kontroli działalności Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz Rady Wydziału, tj. wydanych przez te organy decyzji administracyjnych, przeoczenie iż w sprawie doszło do naruszenia wielu przepisów procedury administracyjnej co miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do uchybień wskazanych w skardze, a konkretnie do zarzutu naruszenia:
a. art. 27 § 1 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa wskazującego na udział w kontrolowanym postępowaniu i w wydaniu decyzji osoby prof. B. N., który brał udział w wydaniu decyzji organu pierwszej instancji w charakterze biegłego – recenzenta, ponadto brał udział w wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a także występował jako członek organu kolegialnego wydającego zaskarżona decyzję, co stanowiło rażące naruszenie prawa;
b. art. 149 § 2 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy uchwały organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten naruszył art. 149 § 2 kpa w ten sposób, iż po wydaniu postanowienia o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy występują przesłanki do wznowienia postępowania i w dalszej kolejności przejść do oceny dorobku naukowego skarżącego, podczas gdy organ ten od razu skierował sprawę do zaopiniowania nowowybranym recenzentom naukowym w celu zbadania dorobku naukowego skarżącego jak i wystąpienia okoliczności będących podstawą wznowienia postępowania, a recenzenci ci nie mieli kompetencji i wiedzy z zakresu prawa autorskiego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, recenzenci ci nie odnieśli się do głównego zarzutu, czyli naruszenia praw autorskich w pracy skarżącego;
c. art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 138 § 2 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK w T. z [...] listopada 2013 r. odmawiającej dopuszczenia skarżącego do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym przewodzie habilitacyjnym, w sytuacji gdy organ I instancji wydając uchwałę nie uchylił uprzednio swojej uchwały z [...] stycznia 2011 r. dopuszczającej do kolokwium habilitacyjnego skarżącego, co powoduje, iż w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne ze sobą decyzje administracyjne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z przeważającym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. I SA 86/84), przy wznowieniu postępowania habilitacyjnego zastosowanie powinny mieć przepisy obowiązujące w tej dacie, a nie te, które obowiązywały, gdy stopień naukowy był przyznawany. Wznowienie postępowania miało miejsce [...] maja 2012 r., więc niezrozumiałym jest dlaczego do postępowania zastosowano reguły obowiązujące sprzed 1 października 2011 roku, i to nawet wbrew informacji CK, iż postępowanie niniejsze jest postępowaniem nowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolity pogląd o obowiązku stosowania przez organ we wznowionym postępowaniu przepisów obowiązujących w chwili orzekania. W wyroku z 22 maja 2007 r., I GSK 1614/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego. W konsekwencji organ wydając nową decyzję – po wznowieniu postępowania – powinien uwzględnić zmiany dokonane w regulacji prawnej." Analogiczne stanowisko wyraził NSA także w wyroku z 8 lipca 2011 r., I OSK 389/11, w którym uznał, iż: "Skoro organ administracji publicznej jest obowiązany działać na podstawie i w granicach przepisów prawa, to – wydając w konkretnej sprawie administracyjnej decyzję – musi przy tym stosować przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania."
Autor skargi nie zgadza się z dokonaną przez Sąd i instancji interpretacją art. 51 § 1 ustawy o stopniach naukowych (...), który stanowi, że przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis ten nie może obejmować postępowań prowadzonych po wznowieniu, albowiem z literalnej definicji wznowienia postępowania, wynika, iż instytucję tę stosuje się "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną" – art. 145 kpa Postępowanie habilitacyjne J. Ł. zakończone zostało Uchwałą Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK w T. z [...] kwietnia 2011 roku o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. Zgodnie z art. 19 ustawy o stopniach naukowych (...) uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej podjęcia. Powyższe stanowisko podzielił również w pełni WSA w Warszawie w wyroku z 20 sierpnia 2010 r., I SA/Wa 449/10, stwierdzając, iż zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa, organy władzy publicznej działają na podstawie przepisów prawa – czyli przepisów prawa, które obowiązują w dniu rozstrzygania sprawy. Przepisów które już nie obowiązują stosować nie wolno chyba, że zezwala na to przepis prawa przejściowego. W dniu wydania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji obowiązywała ustawa z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), której przepis przejściowy zawarty w art. 51 ust. 1 stanowi, że przewody doktorskie i habilitacyjne, nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ponieważ zaś wznowienie postępowania jest sprawą nową, przepis ten nie ma zastosowania, co oznacza, że należy stosować przepisy ustawy obecnie obowiązującej. Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny rozstrzygnął tę kwestię w orzeczeniu z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 1226/09, w którym to stwierdził "przepis przejściowy zawarty w art. 51 ust. 1 ustawy dotyczy tylko prowadzenia na podstawie przepisów dotychczasowych przewodów doktorskich i habilitacyjnych, niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy. Sprawa wznowienia postępowania jest nową sprawą, a zatem art. 51 tej ustawy nie ma zastosowania.
W ocenie strony skarżącej odpowiednie stosowanie przepisów kpa oznacza, iż w tych kwestiach, które nie są uregulowane ustawą stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, i to w brzmieniu nadanym przez ustawodawcę, a wyinterpretowanym przez orzecznictwo sądowe i doktrynę, a nie w brzmieniu i znaczeniu nadanym przez konkretne Rady Wydziału, Centralną Komisję, w zależności od potrzeb konkretnego przypadku. Niniejsza kwestia była przedmiotem orzecznictwa sądowego, jak w przypadku wyroku NSA z 20 czerwca 2012 r., I OSK 697/12. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę z udziałem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymał rozstrzygnięcie WSA w Warszawie, w którym to orzeczeniu sąd odniósł się do faktu braku uregulowań w przywołanej wcześniej ustawie o stopniach naukowych (...) kwestii dotyczących udostępniania akt sprawy, stwierdzając, że wówczas ma odpowiednie zastosowanie rozdział trzeci w Dziale II kodeksu postępowania administracyjnego.
WSA powołał się także ust. 2 art. 29 ustawy w treści: 2. Przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. Jednoznacznie należy stwierdzić, iż ustawa o stopniach naukowych (...), żadnym swoim artykułem nie reguluje tych kwestii. W związku z powyższym jest oczywistym, iż stosować się tu powinno obowiązujące przepisy kpa.
Centralna Komisja wydała postanowienie z [...] maja 2012 r. o wznowieniu postępowania w przewodzie habilitacyjnym dr hab. J. Ł., na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o stopniach naukowych (...). Kluczowym dla interpretacji tego przepisu jest wskazanie istoty postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego lub ustawach szczególnych. Zatem granicę tego postępowania wyznacza treść art. 145, 145a i 145b kpa oraz (w okolicznościach niniejszej sprawy) art. 29 ust. 2 ustawy z 2003 r. Stąd też "organ administracji musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach. Zadaniem organu administracyjnego jest więc zbadanie, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła. Jeżeli natomiast nie stwierdzi jej istnienia winien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Dla wskazania istoty wznowionego postępowania administracyjnego warto przytoczyć tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2012 r., II OSK 2154/10, zgodnie z którą: "Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego."
W kontekście powyższego użyte w art. 29 ust. 2 ustawy z 2003 r. znamię "ujawnienia okoliczności" winno dotyczyć sfery takich faktów, które po pierwsze nie były znane organowi rozstrzygającemu pierwotnie sprawę, po drugie istniały w momencie wydawania pierwotnego rozstrzygnięcia, tylko z różnych przyczyn nie były wiadome organowi rozstrzygającemu, po trzecie zaś były na tyle istotne, że wpłynęłyby na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
Inicjatorem wznowienia postępowania z urzędu był prof. B. N., który brał udział jako jeden z recenzentów w pierwotnym postępowaniu habilitacyjnym zakończonym Uchwałą Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i zarządzania UMK z [...] kwietnia 2011 r. Podnosił on w tym postępowaniu swoje zastrzeżenia co do naruszenia praw autorskich oraz dobrych obyczajów w nauce przez J. Ł. Rada Wydziału podejmując uchwalę z [...] kwietnia 2011 r. znała wszystkie jego zastrzeżenia. Oznacza to, iż wskazywane przez niego okoliczności które stanowią podstawę wznowienia przewodu nie są okolicznościami nieznanymi wcześniej, czyli "ujawnionymi" w myśl art. 29 § 2 ustawy o stopniach naukowych (...).
W ocenie skarżącego dopuszczalnym jest interpretowanie przesłanki "ujawnionych okoliczności" – z art. 29 ust. 2 ustawy w oparciu o interpretację przesłanki "nowych okoliczności", o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W obu przypadkach okoliczności te mają przedstawiać stan faktyczny i prawny, który istniał w dacie wydawania decyzji ostatecznej, ale nie był znany organowi z niezależnych od niego przyczyn. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, rozumie się okoliczności nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania. Okoliczności te muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie mogą być znane organowi, który decyzję tę wydał, być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, tj. wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Należy wskazać, że zawarte w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, pojęcie "nowej okoliczności faktycznej" nie jest tożsame z pojęciem "nowego dowodu". Dowód musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, natomiast "nowa okoliczność" istotna dla ustalenia stanu faktycznego może wynikać z dowodu uzyskanego później.
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę zaskarżonego wyroku, wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji naruszył art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) w ten sposób, iż pomimo, że w sprawie nie występowały nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie habilitacji J. Ł., nie uwzględnił tych okoliczności i oddalił skargę. Sąd w uzasadnieniu do wyroku wskazał, że w związku z tym, iż w sprawie zaistniała przesłanka z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...), organ prawidłowo wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt kpa.
Strona skarżąca wskazywała, iż nie wskazano, która konkretnie przesłanka z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) została wyczerpana. Ma to istotne znaczenie, bo jeśli organ wskazuje, iż opiera swoją decyzję na naruszeniu praw autorskich i dobrych obyczajów, to znaczy, że obie przesłanki zostały wyczerpane. Skoro Sąd uznał, że zastosowanie art. 29 ust. 2 było prawidłowe, powinien wskazać, jakie ustalenia organu wskazują, iż tak rzeczywiście było. Strona skarżąca zdaje sobie sprawę, iż Sądy Administracyjne w sprawach awansowych nie mogą wchodzić w kompetencje biegłego – w tym przypadku wyznaczonych recenzentów, natomiast ocenie podlega sama zaskarżona decyzja, w której brak jest wskazania, co do kwestii, czyje prawa autorskie zostały naruszone i w jaki sposób. Ta kwestia zupełnie umknęła Sądowi I instancji.
Błędna wykładnia art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) w konsekwencji doprowadza do sytuacji, w której w stosunku do prawomocnej decyzji awansowej możliwe jest ponowne przeprowadzenie postępowania, w związku z ponowną i de facto odmienną oceną pracy habilitacyjnej i dorobku naukowego habilitanta. Takie rozumienie wskazanego przepisu łamie zaufania obywatela do organów administracyjnych, z uwagi na fakt, że adresat prawomocnej decyzji nigdy nie będzie mógł być pewny co do tego, czy po jakimś czasie okoliczności faktyczne sprawy nie zostaną ocenione odmiennie i w związku z tym decyzja w konsekwencji zostanie zmieniona na jego niekorzyść,
Zgodnie z art. 1 p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Granice tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Zgodnie z art. 135 sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Z tych regulacji wynika, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest zaskarżone działanie administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli nie jest ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone działanie, sąd administracyjny może objąć również inne akty we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Centralnej Komisji z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie utrzymania w mocy uchwał Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z [...] grudnia 2013 r. oraz z [...] listopada 2013 r. Sąd powinien objąć kontrolą zarówno decyzję Centralnej Komisji, jak i poprzedzające ją obie uchwały Rady Wydziału.
W odwołaniu wnioskowano między innymi o uchylenie postanowienia Centralnej Komisji z [...] maja 2012 r. ([...]) w przedmiocie wznowienia postępowania w przewodzie habilitacyjnym dr hab. J. Ł. i umorzenie postępowania z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania. Ani CK ani WSA nie ustosunkowały się do tego żądania.
Podnoszono także udział prof. B. N. na wszystkich etapach rozstrzygania sprawy zarówno pierwotnie, jak i na etapie wznowienia w różnych wykluczających się rolach tj. 1) recenzenta w przewodzie habilitacyjnym w 2011 roku, jedynego który wydał recenzję negatywną, i który został przegłosowany przez pozostałych; 2) autora pisma z 16 maja 2011 r. kierowanego do Przewodniczącego CK, wnioskującego o wszczęcie postępowania kontrolnego w sprawie nadania J. Ł. uchwałą Rady Wydziału z [...] kwietnia 2011 r. stopnia dr habilitowanego, 3) członka Prezydium Centralnej Komisji głosującego w sprawie postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania habilitacyjnego J. Ł. Mając na uwadze powyższe podnoszono, iż na podstawie art. 34b ustawy o stopniach naukowych (...), w związku z art. 24 pkt 4 i 5 kpa, iż prof. B. N. podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu . Niestety zarówno CK jak i następnie WSA nie ustosunkowały się do tego zarzutu.
W sprawie przedmiotowej Sąd ograniczył się wyłącznie do częściowej i wybiórczej kontroli prawidłowości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Pominął w całości dokonanie kontroli zgodnego z prawem rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez Radę Wydziału.
Sąd rozpoznając skargę, pomimo, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest nią związany, to jednak w świetle art. 141 § 4 kpa zobowiązany jest do odniesienia się do zawartych w skardze zarzutów – zob. wyrok NSA z 17 marca 2015 r., II GSK 271/14. Oceniając zaskarżony wyrok w świetle przytoczonego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób jest zaakceptować zaskarżonego orzeczenia. W petitum niniejszej skargi zostały wskazane zarzuty, do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym orzeczeniu w ogóle się nie odnosi. Tymczasem z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
2. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są trafne.
3. Artykuł 16 § 1 kpa statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Jej istotą jest to, że decyzja ostateczna jest ważna (wywołuje skutki prawne) i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Wzruszenie zatem ostatecznych rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu administracyjnym musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe. W rozpoznawanej sprawie, kluczowym zagadnieniem jest odpowiedź na pytanie, które przepisy (obowiązujące przed czy po 1 października 2011 r.) mają zastosowanie w postępowaniu wznowionym. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2301/12.
4. Postępowanie prowadzone w przedmiocie wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć określamy mianem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w odróżnieniu od postępowania przebiegającego w trybie zwyczajnym, którego celem jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Orzekając w trybach nadzwyczajnych, organ "decyduje o bycie decyzji" będącej rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. W ten sposób zapadła w tym trybie decyzja odnosi się jedynie w sposób pośredni do sprawy będącej przedmiotem postępowania. Oznacza to, że nie można mówić o tożsamości spraw rozpoznawanych w trybie zwyczajnym i w trybie nadzwyczajnym.
5. Początkowo w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęciu "sprawy" nadano znaczenie, łącząc je ze stosunkiem materialnoprawnym nawiązanym na skutek wydania decyzji, co znalazło dobitny wyraz w postanowieniu z 5 czerwca 1981 r., II SA 157/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 52. Jedna z tez tego postanowienia brzmi: "postępowanie administracyjne prowadzone w trybie nadzoru (art. 157 Kpa), jak i w trybie wznowienia postępowania (art. 145 Kpa), są tylko fazami postępowania administracyjnego prowadzonego uprzednio w tej samej sprawie w zwykłym trybie i zakończonego decyzją ostateczną". W konsekwencji takiego poglądu stwierdzono, że "w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 4 poz. 8) za datę wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznawanej w trybie nadzoru (art. 157 Kpa) lub w trybie wznowienia postępowania (art. 145 Kpa) przyjmuje się datę wszczęcia postępowania w zwykłym trybie (tryb instancyjny), przy czym przez pojęcie "sprawy" należy rozumieć tożsamość stosunku materialnoprawnego, a nie poszczególne fazy postępowania dotyczące tego samego stosunku materialnoprawnego".
6. Ten pogląd przestał być aktualny wobec stanowiska zajętego w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1984 r. (III AZP 8/83 - OSNCP 1985 z. 10 poz. 143): "Decyzja organu administracji państwowej uchylająca albo zmieniająca ostateczną decyzję tego organu lub organu niższego stopnia albo stwierdzająca jej nieważność (art. 154, art. 155, art. 161-163 oraz art. 156 Kpa), jak również decyzja wydana w ramach przepisów o wznowieniu przez organ pierwszej instancji (art. 150 par. 1 Kpa) jest decyzją wydaną w pierwszej instancji". W uzasadnieniu wskazuje się na to, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym jest odrębne od postępowania zwykłego (instancyjnego), co prowadzi do nader istotnych stwierdzeń, a mianowicie, że "decyzja wydana w trybie przepisów art. 154, art. 155, art. 163, a także art. 162 Kpa jest decyzją nową. Jest ona wydana w toku nowego postępowania, dla którego podstawę prawną stanowią wyżej wskazane przepisy. Innymi słowy, jest to decyzja w nowej sprawie". Stanowisko to potwierdził SN w uchwale składu 7 sędziów z 14 czerwca 1991 r., (III AZP 2/91 – OSN 1992 z. 1, poz. 3) i jest ono niekwestionowane w orzecznictwie sadów administracyjnych.
7. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że sprawa nadania dr J. Ł. stopnia naukowego doktora habilitowanego została zakończona ostateczną decyzją Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z [...] kwietnia 2011 r. o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia.
8. Przepis przejściowy zawarty w art. 51 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...) stanowi, że: "Przewody doktorskie i habilitacyjne, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych". Konsekwentnie więc uznać należy, że dotyczy on prowadzenia na podstawie przepisów dotychczasowych tylko przewodów doktorskich i habilitacyjnych, niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy. Skoro sprawa wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z [...] kwietnia 2011 r. jest nową sprawą, to art. 51 tej ustawy o stopniach naukowych (...) nie ma w niej zastosowania.
9. W konsekwencji należało przyjąć, że w postępowaniu wznowionym na skutek postanowienia Centralnej Komisji z [...] maja 2012 r., nr [...] mają zastosowanie przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), w stanie prawnym obowiązującym od 1 października 2011 r., czyli po wejściu w życie noweli do ustawy o stopniach naukowych (...) z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455).
10. Powyższe oznacza, że zarówno Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T., która podjęła uchwałę z [...] grudnia 2013 r. uchylającą swoją uchwałę z [...] kwietnia 2011 r., o nadaniu dr J. Ł. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia i odmawiającą nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia, jak i decyzja Centralnej Komisji z [...] stycznia 2015 r., utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału z [...] grudnia 2013 r. zostały wydane z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy, bo polegającym na zastosowaniu przepisów, które nie miały mocy obowiązującej na gruncie niniejszej sprawy.
11. Zasadnym jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieustosunkowanie się Sądu I instancji do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa wskazującego na udział w kontrolowanym postępowaniu i w wydaniu decyzji prof. B. N., który brał udział w wydaniu decyzji organu pierwszej instancji w charakterze biegłego – recenzenta, a więc podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z mocy samego prawa. Zgodnie z pierwszym z powołanych wyżej przepisów uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy w szczególności uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut – por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Z tego typu sytuacją mamy właśnie do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucił organom udział w postępowaniu w jego sprawie osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie ustosunkował się do tego zarzutu. W konsekwencji tę wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku należało uznać za usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, ponieważ uzasadnienie to nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, jako że Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
12. Podzielić należało również zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 138 § 2 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK w T. z [...] listopada 2013 r. odmawiającej dopuszczenia skarżącego do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym przewodzie habilitacyjnym, skoro organ I instancji wydając tę uchwałę nie uchylił uprzednio swojej uchwały z [...] stycznia 2011 r. dopuszczającej do kolokwium habilitacyjnego skarżącego. W konsekwencji doprowadziło to do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Uchwała w przedmiocie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego jest w swej istocie decyzją administracyjną. Należy też mieć na uwadze, że w ówczesnym stanie prawnym decyzja o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego kończyła postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.
13. Natomiast nie można było podzielić zarzutu naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) przez błędną jego wykładnię. Przepis ten stanowi, że przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję.
14. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie przywołane przepisy nie formułują przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w ten sam sposób. Żeby przyjąć, że wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą być jednocześnie spełnione następujące przesłanki: a) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, b) muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i c) muszą one być nieznane organowi, który wydał decyzję. Natomiast przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) jest ujawnienie okoliczności wskazujących na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. Przytoczony przepis nie wymaga, aby to były okoliczności "nowe", "istniejące w dniu wydania decyzji" i co najważniejsze "nieznane organowi, który wydał decyzję". Mogą to zatem być okoliczności znane organowi, który wydał decyzję, ale nie wzięte wówczas przez niego pod uwagę, byle by tylko wskazywały na to, że stopień lub tytuł naukowy został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. W tym przepisie chodzi bowiem o to, aby naruszenie praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce zawsze stanowiło podstawę do odebrania stopnia lub tytułu naukowego, niezależnie od tego kiedy wiedza na ten temat wyszła na jaw. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że do wznowienia postępowania z tej przyczyny nie ma zastosowania art. 146 § 1 k.p.a., co powoduje, że upływ czasu nie stanowi negatywnej przesłanki wznowienia postępowania z tej przyczyny.
15. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 1 ustawy p.u.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji objął swoją kontrolą zarówno decyzję Centralnej Komisji, jak i poprzedzające ją obie uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. To, że wyrok Sądu I instancji jest niezgodny z oczekiwaniem skarżącego nie dowodzi jeszcze, że Sąd ten nie dokonał kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji.
16. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i stosownie do art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
17. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło