III SA/Kr 521/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-13
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Maria Zawdzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony skarżącej dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej, uwzględniając zarzuty dotyczące braku pełnego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej z całego okresu zatrudnienia, oraz pozazawodowej etiologii schorzenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Organ ten nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku pełnego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej z całego okresu zatrudnienia, oraz potencjalnej pozazawodowej etiologii choroby. Ponadto, organ nie ustalił czasu powstania choroby zawodowej, co jest istotne przy uwzględnieniu okresu karencji wynoszącego rok od zaprzestania pracy w narażających warunkach.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u pracownicy K. J. choroby zawodowej – obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Spółka zarzuciła organom brak pełnego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej z całego okresu zatrudnienia, oraz podniosła argumenty o pozazawodowej etiologii schorzenia, wskazując na inne możliwe przyczyny i wiek pracownicy. Spółka kwestionowała również sposób oceny narażenia zawodowego i brak ustaleń dotyczących czasu powstania choroby.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawdzka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w T na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą w T kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 5 marca 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267), w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.2011.212.1263) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w T (dalej: strona skarżąca), od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o stwierdzeniu u K. J. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2014 r. wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu u K. J. choroby zawodowej — przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez A Spółka z o.o. w T, która domagała się jej uchylenia, zarzucając, że w uzasadnieniu decyzji organ wskazał jedynie lakonicznie, iż orzekająca w sprawie jednostka służby zdrowia właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych wydała orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u K. J. choroby zawodowej, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło narażenie zawodowe, co pozwala na stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Z treści uzasadnienia wynika, iż K. J. zaledwie jeden raz była badana przez lekarzy orzeczników. Poddano ją badaniu: EMG, neurologicznemu oraz internistycznemu. Z treści orzeczenia nie wynika, by lekarze orzecznicy zapoznali się dokumentacją medyczną pacjentki z lat wcześniejszych znajdującą się w innych placówkach medycznych, tj. dokumentacją z okresu zanim wystąpił u niej zespół cieśni nadgarstka.
Nadto w aktach sprawy brak jest dokumentacji medycznej K. J. z całego okresu jej zatrudnienia, tj. z lat 1995-2014. Twierdzenia organu, iż niezbędna w sprawie dokumentacja medyczna osoby badanej jest zbierana i przechowywana przez lekarzy w jednostkach orzeczniczych nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, bowiem w aktach postępowania nie ma żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, że organ zwracał się do placówek medycznych, w których leczyła się K. J. o nadesłanie takiej dokumentacji. Zatem zdaniem Spółki, lekarze orzecznicy bez zapoznania się z treścią nin. dokumentacji, nie badając pozazawodowej etiologii schorzenia, bezpodstawnie oparli swoje rozstrzygnięcie na informacjach podanych w wywiadzie przez badaną oraz w kartach oceny narażenia zawodowego.
Strona skarżąca dołączyła do odwołania szereg publikacji, z których wynika, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe, zmiany zapalne i zwyrodnieniowe stawów, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, a badania naukowe potwierdzają, że u około 10% pacjentów wykształcenie się opisanego wyżej schorzenia jest wynikiem cukrzycy. Zatem różnorodność przyczyn choroby zawsze wymaga wnikliwego postępowania diagnostycznego. Choroby, które najczęściej stanowią podłoże zespołu kanału nadgarstka to: cukrzyca, niedoczynność tarczycy i choroby tkanki łącznej, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca oraz dna moczanowa. W przypadku K. J. zarówno lekarze orzecznicy, jak i organ nie wzięli pod uwagę, że pierwsze objawy choroby zdiagnozowano u niej po ukończeniu przez nią 50 roku życia a nadto zdiagnozowano chorobę na obu rękach, co niewątpliwie przemawia za pozazawodową etiologią schorzenia.
Skarżąca spółka zarzuciła, że z treści orzeczenia lekarskiego nie wynika jednak czy lekarze orzecznicy wykonali wszystkie niezbędne czynności, tj. czy zgromadzono dokumentację medyczną z całego okresu zatrudnienia K. J. oraz czy jej treść została uwzględniona przy wydawaniu orzeczenia, gdyż w treści orzeczenia lekarskiego stwierdzono jedynie lakonicznie, iż w oparciu przeprowadzone aktualne badania i analizę dostępnej dokumentacji lekarskiej istnieją podstawy do rozpoznania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.
Decyzją z dnia 5 marca 2015 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że K. J. była zatrudniona w okresie:
25 kwietnia 1995 r. - do nadal (od 1.01.2007 r.) w P Sp. z o.o. Z ul. J, O na stanowisku pracownik produkcji ogrodniczej.
od 14 lipca 1997 r. do 31 października 1998 r. na stanowisku krawcowej w A Sp. z o.o. T ul. T, gdzie szyła pokrycia samochodowe;
od 1 listopada 1998 r. do 15 lipca 1999 r. na stanowisku krawcowej w A Sp. z o.o. T ul. S, gdzie również zajmowała się szyciem poszyć samochodowych.
Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego w środowisku pracy w całym okresie zatrudnienia potwierdziła narażenie K. J. na ruchy monotypowe (powtarzalne, seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków) połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzi pracy palcami oraz użyciem siły nacisku na narzędzia, które obciążają kończyny górne w stawach nadgarstkowych. K. J. badana była w Ośrodku Medycyny Pracy. Ośrodek ten w dniu [...] 2014 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że seryjne (monotypowe, powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narządzi pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginacze i prostowniki palców powodują podwyższenie ciśnienia w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienie nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Przeprowadzone aktualnie badania i analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej dały podstawę do rozpoznania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.
Dodatkowo dokonano oceny narażenia środowiskowego, w której oceniano monotypowość ruchów roboczych w zakresie stawów nadgarstkowych. Brano pod uwagę stopień ograniczenia ruchowego, liczbę powtórzeń danych czynności oraz wielkość sil rozwijanych przez mięśnie będące w trakcie pracy. Ocena ta potwierdziła, że pracownik w trakcie czynności zawodowych na stanowisku pracownika produkcji ogrodniczej wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych, co dało podstawę do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy.
Ponieważ w trakcie postępowania administracyjnego organ uzyskał informację, że K. J. pracowała również na stanowisku krawcowej w A Sp. z o.o. ul. T w T oraz w A Sp. o.o. ul. S w T, organ sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, którą przesłał do Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o uzupełnienie orzeczenia. W odpowiedzi Ośrodek Medycy Pracy w orzeczeniu lekarskim korygującym nr [...] podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i orzekł, że narażenie zawodowe u K. J. występowało przez cały okres zatrudnienia - zarówno na stanowisku pracownika produkcji ogrodniczej jak i na stanowisku krawcowej.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o stwierdzeniu u K. J. choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że odwołanie to nie wnosi do postępowania żadnych nowych informacji, które mogły by wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jak wykazała ocena narażenia zawodowego, K. J. w okresie swojej pracy zawodowej zarówno na stanowisku krawcowej jak i pracownika produkcji ogrodniczej, wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych, co dało podstawę do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą, a warunkami pracy. Zatem zostały spełnione kryteria do stwierdzenia u K. J. choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A Sp. z o.o. w T zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:
1. art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji I instancji,
2. naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywnej ocenie stanu zdrowia K. J. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem:
zebrania i dołączenia do akt dokumentacji medycznej K. J. z lat 1995-2013 (w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w P SP. z o.o. z/s w Z oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców) w celu ustalenia:
przyczyn powstania u K. J. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono po upływie roku od zakończenia pracy w A Sp. z o.o. oraz w A Sp. z o.o. z/s w T.,
- wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, przez Poradnię Chorób Zawodowych Ośrodka Medycyny Pracy, orzeczenia lekarskiego z dnia 13 maja 2014 r., w którym to lekarze orzecznicy nie wskazali konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG, (który może być obrazem również innych zmian chorobowych, w tym, w szczególności schorzenia samoistnego pod postacią zwyrodnienia kręgosłupa, polineuropatii, stanu po urazie, złamaniu, przebyciem ciąży krótko przed zachorowaniem, menopauzy, cukrzycy, otyłości, stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, przewlekłych hemodializ, a które nie zostały u badanej wykluczone), a na podstawie którego została wydana decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej;
3. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w:
- stwierdzeniu, że praca w Spółce przyczyniła się do powstania u K. J. choroby zawodowej, na podstawie orzeczenia lekarskiego, podczas gdy z jego treści nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną przez skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia K. J.,
- stwierdzeniu choroby zawodowej u K. J. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas, gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego uzasadnienia, zgodnie z art. 84 k.p.a.;
- braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem K. J., a warunkami pracy w Spółce, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz kartach dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w przypadku choroby zawodowej, w szczególności zawierający nieprawidłowe zapisy formularz dochodzenia epidemiologicznego z dnia 28 sierpnia 2014 r.
II. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:
1. § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;
2. § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zwrócenie się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową a także poprzez niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego;
3. art. 235 k.p. poprzez ustalenie przez organ II instancji, że "dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały,"
Z powyższych względów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2014 r., którą to decyzją organ I instancji stwierdził u K. J. chorobę zawodową – chorobę w postaci cieśni w obrębie nadgarstka
Zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych narażeniem zawodowym. Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Tak więc dane zawarte w orzeczeniu lekarskim stanowią jeden z podstawowych dowodów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 sygn. akt IIOSK 654/12, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub podać inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Podkreślić bowiem należy, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, zatem orzeczenie lekarskie powinno odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem artykułu 84 § 1 k.p.a. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczególności uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2734/12 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organ, opierając się na orzeczeniach Ośrodka Medycyny Pracy, wydał decyzję o stwierdzeniu u K. J, choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, Sąd przede wszystkim dopatrzył się naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zgodnie z art. 15 k.p.a. i 78 Konstytucji RP strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). W konsekwencji organ odwoławczy ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić w oparciu o przepis prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów odwołania, bo trudno uznać że organ odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej Spółki poprzez wskazanie, że "odwołanie to nie wnosi do postępowania żadnych nowych informacji, które mogły by wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy". Z całą pewnością takie działanie organu odwoławczego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony postepowania.
Skarżąca Spółka w odwołaniu zakwestionowała opinię Ośrodka Medycyny Pracy, poprzez podważenie zawodowej etiologii schorzenia K. J., dołączając do odwołania bardzo obszerne publikacje na temat pozazawodowego podłoża powstania cieśni nadgarstka. Spółka podkreśliła, że w literaturze wskazuje się, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe, takie jak: cukrzyca, niedoczynność tarczycy i choroby tkanki łącznej, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, dna moczanowa, zmiany zapalne i zwyrodnieniowe stawów, a także choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa. W przypadku K. J. pierwsze objawy choroby zdiagnozowano u niej po 50 roku życia, a dodatkowo zespół cieśni wystąpił w obu rękach, co wskazuje zdaniem skarżącej Spółki na pozazawodową etiologią schorzenia.
Nadto Spółka zarzuciła, że z treści orzeczenia lekarskiego nie wynika czy lekarze orzecznicy wykonali wszystkie niezbędne czynności, tj., czy zgromadzona została dokumentacja medyczna z całego okresu zatrudnienia K. J. oraz czy treść tej dokumentacji została uwzględniona przy wydawaniu orzeczenia.
W orzeczeniu lekarskim stwierdzono jedynie lakonicznie, iż w oparciu przeprowadzone aktualne badania i analizę dostępnej dokumentacji lekarskiej istnieją podstawy do rozpoznania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.
Podkreślić należy, że przedmiotowe orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy nie zostało doręczone skarżącej Spółce (zresztą prawidłowo), a zatem nie mogła ona kwestionować tego orzeczenia poprzez zaskarżenie go do jednostki orzeczniczej II stopnia. W konsekwencji, jedynym sposobem kwestionowania tego orzeczenia, było wniesienie odwołania od orzeczenia Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w oparciu o ww. orzeczenie stwierdził u K. J. chorobę zawodową - obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
Oczywiście, tak jak wcześniej już wskazano, organ nie ma uprawnień samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, jednak w sytuacji, gdy Spółka kwestionowała zawodowe podłoże choroby K. J., obowiązkiem organu było uzupełnienie w tym zakresie materiału dowodowego, poprzez umożliwienie Ośrodkowi Medycyny Pacy odniesienie się do zarzutów Spółki, czego jednak organ nie uczynił.
Za zasadny uznał Sąd także zarzut Spółki, że organ naruszył przepisy postepowania, które miały wpływ na jego wynik, poprzez nieokreślenie czasu powstania u K. J. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a w szczególności, czy nie ujawniło się ono po upływie roku od zakończenia pracy w A Sp. z o.o. oraz w A Sp. z o.o. z/s w T.
Zgodnie z poz. 20/1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej przy przewlekłych chorobach obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wynosi 1 rok.
Tymczasem Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu korygującym nr [...] z dnia 13 maja 2014 r., stwierdził jedynie, że przeprowadzone badania dają podstawę do rozpoznania obustronnego zespołu cieśni kanału nadgarstka. Po dokonaniu oceny narażenia zawodowego uznano, że pracownik, w trakcie czynności zawodowych na stanowiskach pracownika produkcji ogrodniczej oraz krawcowej wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Ośrodek nie określił jednak w żadnym ze swoich orzeczeń kiedy u K. J. powstała przedmiotowa choroba zawodowa.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż K. J. w A Sp. z o.o. T ul. T, pracowała w okresie od 14 lipca 1997 r. do 31 października 1998 r., natomiast w A Sp. z o.o. T ul. S, pracowała od 1 listopada 1998 r. do 15 lipca 1999 r. na stanowisku krawcowej, gdzie szyła pokrycia samochodowe. Natomiast zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej miało miejsce 1 kwietnia 2014 r. Zatem od chwili zaprzestania świadczenia pracy u tych pracodawców upłynęło ponad 15 lat.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie przeprowadził postępowania odwoławczego w zakresie wymaganym przez powołane powyżej przepisy – co przełożyło się na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji – które nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rezultacie doszło do naruszenia nie tylko art. 138 § 1 k.p.a. ale również zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy wyeliminuje dotychczas popełnione uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie, dając wyraz swojemu stanowisku w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło