II SA/Wa 1364/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-23
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej, wymagający anonimizacji danych osobowych i wyboru treści podlegających udostępnieniu, stanowi informację przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej, nawet wymagający anonimizacji danych osobowych i wyboru treści, nie stanowi informacji przetworzonej. Czynności takie jak anonimizacja czy selekcja treści są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie wymagają dodatkowych sił i środków, ani nie prowadzą do wytworzenia nowej informacji. Odmowa udostępnienia informacji powinna opierać się na przepisach o ochronie tajemnicy ustawowo chronionej, a nie na błędnym zakwalifikowaniu informacji jako przetworzonej.Stan faktyczny
Skarżący T.Z. wnioskował o udostępnienie protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej (KRN). KRN odmówiła udostępnienia, uznając protokół za informację przetworzoną, ponieważ jego przygotowanie wymagało anonimizacji danych osobowych i wyboru treści podlegających udostępnieniu, a także analizy pod kątem tajemnicy notarialnej. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, wskazując, że jest to informacja prosta, a anonimizacja nie czyni jej przetworzoną. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez KRN i sądy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę Krajowej Rady Notarialnej oraz poprzedzającą ją uchwałę i zasądził od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T.Z. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] kwietnia 2015 r., 2. zasądza od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącego T.Z. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. T. Z. wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej w W. o doręczenie mu protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., na którym została podjęta uchwała nr [...] w sprawie rozpoznania jego zażalenia na uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w W., utrzymującą w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w W..
Pismem z dnia [...] października 2012 r. Prezes Krajowej Rady Notarialnej w W., odpowiadając na powyższy wniosek, przesłał T. Z. wyciąg z protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej w W. z dnia [...] września 2012 r. w zakresie podjęcia uchwały nr [...].
Pismem z dnia [...] października 2012 r. T. Z. powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wskazał, że jego wniosek z dnia [...] września 2012 r., nie został zrealizowany w całości, bowiem występował z żądaniem doręczenia całego, kompletnego protokołu wraz z listą obecności członków Krajowej Rady Notarialnej, z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., a doręczono mu tylko wyciąg z tego protokołu.
Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes Krajowej Rady Notarialnej w W., przesłał kserokopię listy obecności z posiedzenia z dnia [...] września 2012 r. Jednocześnie pismem z tej samej daty Prezes Krajowej Rady Notarialnej w W. wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do uzyskania informacji przetworzonej, wskazując 7-dniowy termin na realizację tego żądania.
T. Z. nie udzielił odpowiedzi na to pismo.
Uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Krajowa Rada Notarialna odmówiła udostępnienia informacji publicznej - protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. T. Z. skierował do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Krajowej Rady Notarialnej, uznając, że protokół z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. stanowi informację prostą, podlegającą udostępnieniu.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 K.p.a. i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Krajowa Rada Notarialna ponownie odmówiła udostępnienia informacji publicznej - protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
T. Z. skierował skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwały z dnia [...] lutego 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1699/13 uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ nie dołączył do akt sprawy protokołu z dnia [...] września 2012 r. co spowodowało, iż wydane przez organ decyzje były dla Sądu nieweryfikowalne, co w konsekwencji podważa ich zgodność z prawem. Nadto Sąd wskazał, iż organ dopuścił się również innego uchybienia procesowego, a mianowicie naruszenia art. 138 K.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie Krajowa Rada Notarialna uchwałą z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odmówiła T. Z. udostępnienia informacji publicznej – protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
W uzasadnieniu uchwały organ stanął na stanowisku, iż udostępnienie protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. należy traktować jako udostępnienie informacji przetworzonej z uwagi na konieczność dokonania w pierwszej kolejności wyboru, które z elementów protokołu dotyczą spraw związanych z wykonywaniem przez KRN zadań z zakresu administracji publicznej, a w dalszej kolejności konieczność dokonania anonimizacji danych osobowych osób, których sprawy indywidualne były rozpatrywane przez KRN. Organ zaznaczył jednocześnie, iż wnioskodawca mimo wezwania, nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego do uzyskania informacji przetworzonej.
Na skutek złożonego przez T. Z. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Krajowa Rada Notarialna uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymała w mocy swoją wcześniejszą uchwałę z dnia [...] czerwca 2014 r.nr [...] podtrzymując stanowisko, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.
T. Z. wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej uchylenia oraz uchylenia uchwały z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1795/14 uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie T. Z. jest bez wątpienia uprawniony do uzyskania informacji publicznej, a Krajowa Rada Notarialna jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Nie budzi również wątpliwości, czego nie kwestionuje ani organ, ani skarżący, że żądany przez skarżącego protokół posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., na którym została podjęta uchwała nr [...], w sprawie rozpoznania zażalenia T. Z. na uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w W., utrzymująca w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w W., stanowi informację publiczną.
Sąd wyjaśnił jednocześnie, że informacje przetworzone, to takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz - a właściwie przede wszystkim – z formą owego przetworzenia. Stąd też za takie informacje uznać należy określony zbiór informacji prostych, których przetworzenie wymaga dokonania stanowczych analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, środków finansowych i osobowych. Natomiast takie czynności organu, jak np. zgromadzenie tych dokumentów, ich selekcja, analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetworzonej informacji.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie uznanie przez organ, że żądane informacje w zakresie protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. mają charakter informacji przetworzonej tylko dlatego, że wymagają zaangażowania pracownika organu celem dokonania anonimizacji danych osobowych oraz wyboru treści (14-to stronicowego protokołu) podlegających udostępnieniu, jest co najmniej niewystarczające. Uznanie żądanej informacji za informację przetworzoną wymaga bowiem od organu rzetelnego uzasadnienia takiej kwalifikacji, nie może takie uznanie posiadać cech autorytarnych.
Sąd zgodził się jednocześnie ze stanowiskiem skarżącego, że dokonanie anonimizacji dokumentu nie powoduje, iż tego typu informacja staje się informacją przetworzoną. Pozbawienie dokumentu danych wrażliwych podlegających ochronie (np. danych osobowych) także nie powoduje, iż przedmiotowa informacja staje się informacją przetworzoną, bowiem informacja prosta nie staje się informacją przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu.
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez organ kwestii tajemnicy zawodowej wynikającej z art. 18 § 2 Prawo o notariacie, Sąd zaznaczył, iż nie była ona podstawą odmowy udostępnienia przedmiotowego protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
Reasumując Sąd stwierdził, że zarówno uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] czerwca 2014 r. jak i utrzymująca ją w mocy uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2014 r. są chybione, a skarga w całości zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając ponownie sprawę Krajowa Rada Notarialna pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wezwała T. Z. do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do uzyskania informacji przetworzonej.
T. Z. w odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. stanął na stanowisku, iż brak jest podstaw do żądania od niego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do uzyskania informacji prostej, tj. protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Krajowa Rada Notarialna odmówiła udostępnienia informacji publicznej - protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Notarialna podkreśliła, że jest organem samorządu notarialnego, a zadania, które wykonuje dzielą się na wewnątrzkorporacyjne oraz zadania zlecone. W przekonaniu Krajowej Rady Notarialnej nie są informacją publiczną te kwestie, które związane są z wykonywaniem pieczy nad samorządem notariuszy o charakterze wewnątrzkorporacyjnym. Upublicznieniu podlegają zaś wszystkie te informacje, które dotyczą realizacji zadań zleconych z zakresu administracji publicznej. W związku z tym, konieczne jest dokonanie w pierwszej kolejności wyboru, które z elementów protokołu dotyczą spraw związanych z wykonywaniem przez KRN zadań z zakresu administracji publicznej, w dalszej kolejności konieczne jest dokonanie anonimizacji danych osobowych osób, których sprawy indywidualne były rozpatrywane przez KRN, a następnie z protokołu usunięte powinny być wszystkie informacje objęte tajemnicą notarialną.
Choć więc sama czynność dokonania anonimizacji protokołu nie będzie skutkować jeszcze tym, że żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, to jednak weryfikacja protokołu pod kątem informacji objętych tajemnicą notarialną nie jest zwykłą czynnością materialno-techniczną, ale wymaga oceny zakresu pojęcia tajemnicy notarialnej i okoliczności objętych tą tajemnicą pod kątem prawnym. Wymaga to znajomości orzecznictwa i doktryny w zakresie wskazanej problematyki, dlatego czynność ta wykracza poza możliwości pracowników sekretariatu Krajowej Rady Notarialnej i wymagać będzie konsultacji prawnych, co w ocenie Krajowej Rady Notarialnej powoduje, iż przetworzenie wymaga środków finansowych i osobowych determinujących przyjęcie, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Pamiętać bowiem należy, że Krajowa Rada Notarialna jest, zgodnie z art. 18 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, zobowiązana zachować w tajemnicy informacje dotyczące okoliczności sprawy, o których notariusz powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne. W tym kontekście konieczna jest analiza i weryfikacja protokołu we wskazanym tu aspekcie związanym z wymogiem ochrony tajemnicy notarialnej.
Mając powyższe na względzie oraz uwzględniając ilość spraw omawianych na przedmiotowym posiedzeniu KRN, a w konsekwencji samą objętość protokołu wraz z załącznikami, jak również konieczność przeprowadzenia wskazanej ewaluacji, w tym również z punktu widzenia treści art. 18 § 2 Prawa o notariacie, jest to nakład pracy, który istotnie wpłynie na działanie organu. Wymaga on bowiem przeprowadzenia odrębnej analizy każdego z zagadnień.
Krajowa Rada zaznaczyła jednocześnie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 stycznia 2015 r. nie zanegował stanowiska organu w zakresie uznania żądanych informacji za informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, z powodu tajemnicy notarialnej zawartej w protokole, bowiem kwestia ta, jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, nie była podstawą odmowy udostępnienia przedmiotowego protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej, dlatego nie była przez Sąd weryfikowana.
W tych okolicznościach w ocenie organu istnieją podstawy do przyjęcia, że żądana informacja stanowi informacją przetworzoną.
Wykonanie wszystkich czynności niezbędnych do przygotowania protokołu, o udostępnienie, którego wnioskuje T. Z. wymagałoby reorganizacji działania biura Krajowej Rady Notarialnej celem oddelegowania jednego z pracowników do tego zadania na kilka dni i współpracy z profesjonalnym podmiotem świadczącym usługi prawne celem ustalenia, które z informacji zawartych w protokole objęte są tajemnicą notarialną.
Niezależnie zatem od tego, czy sam protokół będzie informacją prostą bez wątpienia weryfikacja wszystkich kwestii, które powinny zostać z niego usunięte przed udostępnieniem czyni zeń informację przetworzoną.
T. Z. po otrzymaniu powyższej uchwały wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zgadzając się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w tej uchwale.
Krajowa Rada Notarialna uchwałą z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymała w mocy swoją wcześniejszą uchwałę z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] podtrzymując stanowisko, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Organ ponownie podniósł, że wykonanie czynności koniecznych do określenia, która z informacji zawartych w protokole jest informacją publiczną, a także które informacje publiczne należy wykluczyć ze zbioru informacji podlegających udostępnieniu – wobec braku precyzyjnie zakreślonych granic tak informacji publicznej, jak i tym bardziej tajemnicy notarialnej – skutkować będzie powstaniem całkiem nowego dokumentu, który ze względu na zakres dokonanych prac stanowić będzie całkowicie nową informację wytworzoną specjalnie dla wnioskodawcy, co uzasadnia stwierdzenie, że jest to informacja przetworzona. Zarówno zatem nakład pracy, którą należałoby wykonać celem udostępnienia wnioskowanego dokumentu i środków finansowych, które organ będzie zmuszony przeznaczyć na ten cel oraz charakter żądanej informacji uzasadniają powyższą tezę. Analiza żądanego dokumentu pod kątem konieczności do usunięcia informacji prowadzi do wniosku, że dokument ten straci dotychczasowy charakter i spójność, dlatego skala koniecznych zmian skutkować będzie powstaniem całkowicie nowej informacji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. Z. zarzucił zaskarżonej uchwale Krajowej Rady Notarialnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały, przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z żądanego protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Ponadto w przypadku, gdyby skarga była rozpoznawana po 15 sierpnia 2015 r., tj. po wejściu w życie zmian w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł, aby na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał Krajową Radę Notarialną do wydania w określonym terminie żądanej informacji publicznej, wskazując w ten sposób załatwienie niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż bezspornym jest w niniejszej sprawie to, że Krajowa Rada Notarialna jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również to, że żądany protokół z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej stanowi informację publiczną, o czym przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnych wyrokach z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1699/13 oraz z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1795/14.
Skarżący zaznaczył jednocześnie, iż organ bezprawnie rozszerzył jego wniosek z dnia [...] września 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej podając, że konieczne będzie dokonanie oceny protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej wraz z załącznikami. Jego wniosek dotyczył bowiem udostępnienia wyłącznie protokołu KRN bez załączników. Zatem objętość załączników do żądanego protokołu KRN nie powinna być brana pod uwagę pod kątem konieczności przetworzenia informacji publicznej.
Skarżący zaznaczył ponadto, że Krajowa Rada Notarialna w zaskarżonej uchwale przywołuje te same argumenty, które były już przedmiotem oceny w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1795/14.
W ocenie skarżącego, żądana informacja tj. protokół posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej, nie stanowi informacji przetworzonej. Dokonanie anonimizacji tego dokumentu spowoduje zaś jedynie, że informacja ta stanie się informacją przekształconą, a nie informacją przetworzoną. Wystarczającą czynnością do udostępnienia żądanego dokumentu jest bowiem jego skserowanie oraz zanonimizowanie poprzez zaczernienie danych osobowych osób pojawiających się w treści protokołu, z wyłączeniem imion i nazwisk notariuszy (art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z związku z art. 2 § 1 Prawa o notariacie).
Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu, że tajemnica zawodowa notarialna stanowi podstawę do odmowy wydania tego dokumentu, bowiem tajemnica notarialna określona w art. 18 § 2 Prawa o notariacie dotyczy czynności notarialnych enumeratywnie wyliczonych w art. 79 Prawa o notariacie. Trudno natomiast uznać, że Krajowa Rada Notarialna na swoim posiedzeniu dokonuje czynności notarialnych.
Absurdalna jest też sytuacja, w której naczelny organ samorządu zawodowego notariuszy twierdzi, iż aby dokonać oceny, czy w protokole jej posiedzenia zawarte są okoliczności objęte tajemnicą notarialną, potrzebne są konsultacje prawne z podmiotami trzecimi, wymagające dodatkowych środków finansowych.
Skarżący podkreślił, iż podstawą do odmowy udostępnienia informacji publicznej w kontekście tajemnicy zawodowej może być tylko jednoznaczne stwierdzenie, że żądany protokół objęty jest tajemnicą zawodową w całości, czy w jakiejś części. Takiego stwierdzenia w zaskarżonej uchwale jednak zabrakło.
Krajowa Rada Notarialna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do zarzutów skargi Krajowa Rada Notarialna nie zgodziła ze stanowiskiem skarżącego, że organ rozszerzył jego wniosek wskazując, iż zgodnie z treścią protokołu, załączniki są jego integralną częścią. W konsekwencji organ wobec tego rodzaju zapisów przyjął, wobec braku odmiennego wskazania ze strony skarżącego, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy pełnego protokołu wraz z załącznikami.
Krajowa Rada Notarialna, nie twierdzi też, że dokonuje czynności notarialnych podczas swoich posiedzeń. Argument dotyczący tajemnicy notarialnej mówi natomiast o tym, że podczas posiedzeń poruszane są kwestie stanowiące tajemnicę notarialną. Nie jest przy tym słuszne stanowisko skarżącego, jakoby tajemnica notarialna dotyczyła tylko czynności wymienionych w art. 79 Prawa o notariacie, zgodnie bowiem z art. 18 § 2 Prawa o notariacie tajemnicą objęte są "okoliczności sprawy, o których notariusz powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne", a zatem wszystkie okoliczności, a nie tylko treść samej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga T. Z. analizowana według podanych kryteriów kontroli zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1795/14 przesądził, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Krajowa Rada Notarialna jest bowiem organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądany przez skarżącego protokół posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., na którym została podjęta uchwała nr [...] w sprawie rozpoznania zażalenia T. Z. na uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w Warszawie, utrzymująca w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rady Izby Notarialnej w W., stanowi informację publiczną.
Uchylając wcześniejsze uchwały Krajowej Rady Notarialnej odmawiające udostępnienia żądanej informacji publicznej Sąd wskazał jednocześnie w tym wyroku, iż uznanie przez organ, że żądane informacje w zakresie protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. mają charakter informacji przetworzonej tylko dlatego, że wymagają zaangażowania pracownika organu celem dokonania anonimizacji danych osobowych oraz wyboru treści (14-to stronicowego protokołu) podlegających udostępnieniu, jest co najmniej niewystarczające. Uznanie żądanej informacji za informację przetworzoną wymaga bowiem od organu rzetelnego uzasadnienia takiej kwalifikacji, nie może takie uznanie posiadać cech autorytarnych.
Sąd zgodził się jednocześnie ze stanowiskiem skarżącego, że dokonanie anonimizacji dokumentu nie powoduje, iż tego typu informacja staje się informacją przetworzoną. Pozbawienie dokumentu danych wrażliwych podlegających ochronie (np. danych osobowych) także nie powoduje, iż przedmiotowa informacja staje się informacją przetworzoną bowiem informacja prosta nie staje się informacją przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu.
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez organ kwestii tajemnicy zawodowej wynikającej z art. 18 § 2 Prawo o notariacie, Sąd zaznaczył, iż nie była ona podstawą odmowy udostępnienia przedmiotowego protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.
Krajowa Rada Notarialna w toku ponownego rozpoznania sprawy ponownie odmówiła T. Z. udostępnienia żądanej informacji publicznej w postaci protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. z argumentacją, że informacja ta ma charakter informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji.
Uzasadniając swoje stanowisko Krajowa Rada Notarialna wskazała, iż wykonanie czynności koniecznych do określenia, która z informacji zawartych w tym protokole jest informacją publiczną, a także które informacje publiczne należy wykluczyć ze zbioru informacji podlegających udostępnieniu – wobec braku precyzyjnie zakreślonych granic tak informacji publicznej, jak i tym bardziej tajemnicy notarialnej – skutkować będzie powstaniem całkiem nowego dokumentu, który ze względu na zakres dokonanych prac stanowić będzie całkowicie nową informację wytworzoną specjalnie dla wnioskodawcy, co uzasadnia stwierdzenie, że jest to informacja przetworzona. Zarówno zatem nakład pracy, którą należałoby wykonać celem udostępnienia wnioskowanego dokumentu i środków finansowych, które organ będzie zmuszony przeznaczyć na ten cel oraz charakter żądanej informacji uzasadniają powyższą tezę. Mając powyższe na względzie oraz uwzględniając ilość spraw omawianych na przedmiotowym posiedzeniu KRN, a w konsekwencji samą objętość protokołu wraz z załącznikami, jak również konieczność przeprowadzenia wskazanej ewaluacji, w tym również z punktu widzenia treści art. 18 § 2 Prawa o notariacie, jest to nakład pracy, który istotnie wpłynie na działanie organu. Analiza żądanego dokumentu pod kątem konieczności do usunięcia informacji prowadzi do wniosku, że dokument ten straci dotychczasowy charakter i spójność, dlatego skala koniecznych zmian skutkować będzie powstaniem całkowicie nowej informacji.
W ocenie Sądu, analiza powyższego stanowiska organu prowadzi do wniosku, iż organ myli podstawy odmowy udostępnienia informacji publicznej w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych z odmową udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy z uwagi na to, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że zaskarżona uchwała odmawiająca udostępnia skarżącemu żądanej informacji publicznej wydana została w oparciu przepisy art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc z uwagi na to, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Argumentacja organu sprowadzająca się do tego, że w niniejszej spawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną z uwagi na konieczność ustalenia, które fragmenty protokołu zawierają informację publiczną, a także które fragmenty protokołu mogą ewentualnie zawierać tajemnicę notarialną, wskazuje na to, że Krajowa Rada Notarialna zdaje się nie rozumieć podstawowych zagadnień związanych z udostępnianiem informacji publicznej.
Pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przeważa wykładnia, zgodnie z którą przeniesienie informacji na inny nośnik, pomijanie pewnych fragmentów, czy proste zsumowanie danych są tego rodzaju zabiegami, które nie pozwalają mówić o "przetworzeniu", a co najwyżej o "przekształceniu" informacji w inną formę i nie stanowi informacji przetworzonej. Z "przetworzeniem" informacji nie można zrównać również samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach, czy innego rodzaju zestawieniach informacji określonych we wniosku. W takim przypadku organ udziela prostej informacji publicznej. Natomiast za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona jawi się jako pewnego rodzaju kompilacja posiadanych przez organ danych. W jej efekcie powstaje nowy, czyli przetworzony dokument, czy też zespół danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten – co do zasady – wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., l OSK 1347/05, Lex nr 281369, z dnia 9 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1727/09). Nadto wskazuje się, że informacja przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Wymaga bowiem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy) i nadania skutkom tego działania cech informacji (H. lzdebski – Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Warszawa 2001 r., s. 31, R. Stefanicki - Ustawa o dostępie do informacji publicznej - Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego PiP 2004 r. nr 2 s. 97).
Jak podkreśla się natomiast w orzecznictwie, czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne lub biurowe, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać obowiązanych podmiotów z tego obowiązku (por. wyrok WSA w Opolu z 13 stycznia 2005 r., II SAB/Op 14/04, publ. (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Dostęp do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych, LexisNexis 2007, s. 44), bowiem są to zwykłe czynności techniczne związane z rozpatrywaniem danego wniosku.
W rozpoznawanej sprawie, uwzględniając powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumentację, nie można przyjąć, iż T. Z. domaga się uzyskania informacji publicznej przetworzonej.
Dostrzec bowiem należy, że skarżący domaga się udostępnienia informacji źródłowej w postaci protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r. Zatem wnioskodawca nie żąda udostępnienia jakościowo nowej informacji, a jedynie informacji już istniejącej, którą co do zasady należy odszukać, skopiować i ewentualnie zanonimizować. Te zaś czynności są udziałem realizacji wniosku o udostępnienie informacji prostej. Samo bowiem wyodrębnienie ze zbioru informacji niezbędnej do udostępnienia, ewentualnie anonimizacja i usunięcie danych prawnie chronionych, nie wymaga szczególnych intelektualnych wysiłków.
Jeżeli natomiast w ocenie Krajowej Rady Notarialnej zachodziły podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnicy notarialnej, to organ powinien wydać uchwałę odmowną w oparciu o przepisy art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z odpowiednią argumentacją wykazującą zasadność takiego stanowiska organu.
To do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej należy bowiem każdorazowo ocena, czy zachodzą podstawy do odmowy udostępnia żądanej informacji z uwagi na ochronę tajemnicy ustawowo chronionej.
Jako błędne należy ocenić stanowisko Krajowej Rady Notarialnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 stycznia 2015 r. nie zanegował stanowiska organu w zakresie uznania żądanych informacji za informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, z powodu tajemnicy notarialnej, zawartej w protokole.
Należy zwrócić uwagę, że Sąd w uzasadnieniu tego wyroku, odnosząc się do podniesionej przez organ kwestii tajemnicy zawodowej wynikającej z art. 18 § 2 Prawo o notariacie zaznaczył jedynie, iż nie była ona podstawą odmowy udostępnienia przedmiotowego protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., gdyż odmowa ta nastąpiła z uwagi na to, że w ocenie organu żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej
Niezrozumiałe i niczym nieuzasadnione jest też stanowisko organu, które pojawiło się dopiero na etapie wydawania zaskarżonych uchwał, że skarżący żąda udostępnia protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej wraz załącznikami. Z treści wcześniejszych uchwał Krajowej Rady Notarialnej wynika wyraźnie, iż organ odczytał treść wniosku skarżącego jako żądanie udostępnienia samego 14-stronicowego protokołu. Jedynym zaś załącznikiem do protokołu o udostępnienie, którego zwrócił się skarżący była lista obecności członków Krajowej Rady Notarialnej na posiedzeniu w dniu [...] września 2012 r., której kopia została udostępniona wnioskodawcy przy piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r.
Jeżeli organ na tym etapie postępowania (tj. po upływie ponad dwóch lat od wpłynięcia wniosku) powziął wątpliwości, co do zakresu żądania, czy dotyczy ono udostępnienia samego protokołu, czy też protokołu wraz z załącznikami, to powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie. Niczym nieuzasadnione było natomiast, na tym etapie postępowania, samodzielne rozszerzanie przez organ zakresu żądania wniosku.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż organ w istocie, pomimo obszernego uzasadnienia uchwał odmownych, nie przedstawił przekonywujących argumentów, dlaczego uznaje żądaną informację za informację przetworzoną. Uchybienie to miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia - spowodowało nieprawidłowe zastosowanie przez Krajową Radę Notarialną art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zaskarżonej uchwale i uchwale ją poprzedzającej.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją uchwała, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe rozważania i wskazania Sądu. W szczególności organ powinien mieć na uwadze, że skarżący domaga się udostępnienia informacji źródłowej w postaci protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej w dniu [...] września 2012 r., a także to, iż żądany przez skarżącego protokół stanowi informację publiczną, co zostało już przesądzone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1795/14.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Okoliczności niniejszej sprawy, nie uzasadniały natomiast w ocenie Sądu, zastosowania art. 145a § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło