II SA/Bd 1027/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-11-23

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone i obiekt został oddany do użytku?
Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone. Postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. może być stosowane do wykonanych robót budowlanych, a samo stwierdzenie oddania obiektu do użytku nie stanowi przeszkody dla przeprowadzenia takiego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla linii napowietrznej średniego napięcia, wykonanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego z 1981 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. Skarżący kwestionowali zasadność nałożenia obowiązku, domagając się rozbiórki urządzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. L. i M. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 267 z późn. zm.); art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. 2013 r., poz. 1409 z późn.zm.), uchylił w części terminu wykonania obowiązku decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dn. [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] orzekając o zmianie terminu do dnia [...] września 2015 r. i jednocześnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu w pozostałej części. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji nałożył obowiązek na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T. z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr. geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...], polegający na sporządzeniu i przedstawieniu w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw. Z analizy akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na wniosek z dn. [...].02.2010 r. złożony przez M. L. przeprowadził sprawdzenie wykonania decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dn. [...].03.1981 r. odnośnie wykonania linii SN i NN M. N. ul. T. [...], przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kwestii modernizacji powyższej linii napowietrznej NN i SN. Podczas podjętych czynności m.in. odebrano oświadczenie od W. W. pełnomocnika E. O. S.A. Oddział w T., dokonano oględzin usytuowania linii SN i NN wraz ze stacją transformatorową w dn. [...].04.2011 r. na działce o nr geod. [...] w dn. [...].10.2011 r. Podczas ww. oględzin ustalono, że przez teren działki o nr geod. [...] w m. M N przebiega linia napowietrzna średniego napięcia na słupach żelbetonowych oraz, że równolegle do budynku i ul. T. nr [...] przebiega linia niskiego napięcia na słupach żelbetonowych, a słupy żelbetonowe stacji transformatorowej odchylone są od pionu w kierunku budynku o około 30 cm (oględziny z dn. [...].04.2011 r.). Nadto na działce o nr geod. [...] w m. M. N. na wysokości ok. 10 m od poziomu działki przebiega linia napowietrzna, a na działce znajduje się słup żelbetonowy składający się z dwóch podpór (oględziny z dn. [...].10.2011 r.) W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie odcinków linii napowietrznych średniego napięcia i niskiego napięcia, wybudowanych w obrębie działek o nr geod. [...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji wezwał E. O. S.A. do przedstawienia aktualnych protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, co zostało przez ww. wykonane w dn. [...].01.2012 r. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wezwał E. O. S.A. do udzielenia informacji nt. odcinka linii SN biegnącego od stacji transformatorowej usytuowanej na działce o nr geod. [...] w stronę działek o nr geod. [...],[...] i dalszych w tym: datę wykonania odcinka linii, informacji nt. pozwolenia na budowę linii wraz ze stacją transformatorową, przekazania kopii planów realizacji inwestycji, ustosunkowanie się do poczynionych ustaleń w sprawie przez ww. organ. W odpowiedzi na powyższe E. O. S.A. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. pismem z dnia [...].08.2012 r., że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Sygn. akt. [...] (wg stanowiska E. L. z dn. [...].11.2012 r. na ww. wyrok złożono kasację do Sądu Najwyższego) ustanowiono na rzecz ww. spółki służebność przesyłu, a odcinek przedmiotowej linii wykonano w dniu [...].06.1982 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dn. [...].03.1981 r. znak: RR/GTN/15//IN//81 ws. modernizacji linii napowietrznych SN i NN w m. M. N. gm. Wi. N. Ponadto wskazano, że zmiana trasy linii nastąpiła prawdopodobnie za zgodą właściciela gruntu - Gminy W. N., a w zakresie nieruchomości J. N. toczy się przed Sądem Rej. w T. postępowanie o zasiedzenie służebności gruntowej. Na podstawie zebranych dokumentów organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, że projekt inwestycji nie przewidywał przebiegu linii SN przez działkę o nr geod. [...]. Nadto ustalono, że działka o nr geod. [...] została później podzielona na działki nr geod. [...],[...],[...], a z działek o nr geod. [...],[...],[...] wyodrębniono działki o nr geod. [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...]. Ponadto pismem z dnia [...].11.2012 r. E. O. S.A. przekazała kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego nr [...] z 1982 r. potwierdzającego przyjęcie linii SN 15kV i stacji transformatorowej STSa M. N. [...]. Natomiast w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym organ nadzoru budowlanego I instancji wystąpił pismem z dn. [...].02.2013 r. do Gminy W. N. z prośbą o przekazanie kserokopii dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii napowietrznych SN i NN, wykonanych na podstawie decyzji z dnia [...].03.1981 r. znak: [...]. W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy W. N. poinformował ww. organ, że w archiwum Urzędu Gminy nie odnaleziono dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku rzeczonych linii napowietrznych. Również takiego dokumentu nie odnaleziono w bazie danych Archiwum Państwowego. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję znak: [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania odcinków linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia, wybudowanych w obrębie działek o nr geod. [...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., która to decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z dn. [...].08.2013 r. po rozpatrzeniu złożonych odwołań została utrzymana w całości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który to wyrokiem z dnia 4.02.2014 r. sygn. akt: II SA/Bd 1164/13 uchylił ww. decyzję organu nadzoru budowlanego II instancji oraz poprzedzającą decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji. Sąd orzekł, że niezasadne było umorzenie postępowania i zaniechanie przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji zrealizowanej w istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji dokonał ponownej analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...] oraz przeprowadził oględziny w dniu [...].08.2014 r. ustalając, iż lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV". Na tej podstawie organ uznał, że przedmiotem postępowania są: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stacja transformatorowa "M. N. IV" na działce o nr geod. [...]. W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. uznał, iż zmiany dokonane względem pierwotnego projektu mają charakter istotnych odstępstw od projektu budowlanego i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] nakładającą na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T., z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw. Od powyższej decyzji odwołanie w terminie złożyli: M. L., E. L., J. N. (złożona w jej imieniu przez A. N.), E.-O. S.A. w G. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, przepisy tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie tj. 1 stycznia 1995 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, z zastrzeżeniem, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia wżycie ustawy z dnia 7.07.1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 ww. ustawy z dn. 07.07.1994 r. W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prowadzący postępowanie stosuje przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Organ II instancji wskazał, że obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa Prawo budowlane wyróżnia istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. I tak zgodnie z art. 36a ust. 1 ww. ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W art. 36a ust. 5 ww. tejże ustawy określono nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, [...] zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Zatem ustalenia wskazujące na odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie ww. pkt. 1-7 oznaczają, iż dokonano istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dokonanie odstępstw jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a w przypadku bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych, i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią art. 36a ust. 2 ww. ustawy. Obowiązkiem inwestora jest rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tak w art. 28 ust. 1 ww. ustawy) oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym. Według treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane [...] organ w drodze decyzji [...j w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę -nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził, że lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV" w odniesieniu do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...]. W związku z tym przedmiotem niniejszego postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji uczynił: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stacja transformatorowa "M. N. IV" na działce o nr geod. [...], co w ocenie ww. organu stanowi istotne odstąpienie o którym mowa wart. 36a ust. 5 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane. To oznacza konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, czyli nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zebrał możliwie cały materiał dowodowy nie naruszając art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach organ II instancji stwierdził, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a w tym przepisie ustawodawca wprost nie wyjaśnia, co projekt zamienny winien zawierać. Z funkcji tej regulacji wynika, że projekt zamienny powinien zawierać przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. Ponadto projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian jakich dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (tak np. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24.03.2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10). E. L. i M. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].06.2015 r., w której zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także nakazania rozbiórki urządzeń energetycznych pobudowanych z istotnym odstępstwem od decyzji Wojewody T. W uzasadnieniu skargi wskazali, że organy nie podjęły żadnych działań mających na celu unormowanie ich wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. złożonego w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane o wyłączenie urządzeń energetycznych znajdujących się na ich nieruchomości jako zagrażających zdrowiu i mieniu. W ich ocenie obiekt budowlany nie może być użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem, bez pozwolenia na użytkowanie a także niezgodnie z- założeniami projektowymi i wreszcie w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia. Dostateczną przesłanką na wyłączenie z użytkowania obiektu jest zakaz przebywania na pobyt stały w strefie ochronnej, w której zlokalizowany został budynek mieszkalny za zgodą poprzednika prawnego E. O. SA. Także norma energetyczna PN-E-5100/75 wykluczała jakąkolwiek zabudowę w pasie ochronnym. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są obarczone naruszeniami prawa mogącymi skutkować ich uchyleniem. Na wstępie rozważań należy podkreślić, że w wyroku z dnia 4 lutego 2014r. II SA/Bd 1164/13 tut. Sąd stwierdził, że bezsporna w sprawie jest ustalona przez organy w toku przeprowadzonych w postępowaniu czynności kontrolnych i wyjaśniających okoliczność, że inwestycja obejmująca modernizację linii napowietrznych SN i nn na terenach położonych w miejscowości M. N., gmina W. N., została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia [...] marca 1981 r. znak [...] udzielającej firmie E. w B. pozwolenia na jej budowę, że zatwierdzony wskazaną decyzją z dnia [...] marca 1981 r. projekt inwestycji nie przewidywał przebiegu linii SN i sytuowania stacji transformatorowej w obrębie stanowiącej własność osoby fizycznej działki nr [...] (po podziale m.in. działka nr [...],[...] i [...]), lecz przez działki nr [...],[...],[...] i [...], a zatem, że nastąpiła zmiana fragmentu trasy SN, że w dniu [...] czerwca 1982 r. dokonano odbioru technicznego objętych inwestycją urządzeń elektrycznych (protokół nr [...]), a więc że miało miejsce zakończenie realizacji inwestycji, a także że w protokole odbioru technicznego nr [...] stwierdzone zostało, iż roboty zostały wykonane zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją w postaci projektu powykonawczego oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami budowy urządzeń energetycznych i przepisami bezpieczeństwa. Sąd potwierdził ustalenia stanu faktycznego dokonanego przez organy I i II instancji, że realizacja linii SN i usytuowanie stacji transformatorowej nie nastąpiła w ramach samowoli budowlanej, lecz jest wynikiem istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Przy tym w chwili budowy spornego obiektu budowlanego obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa "Prawo budowlane z 1974 r."), jak również przepisy wykonawcze do tej ustawy, które nie zakazywały dokonywania zmian w trakcie realizacji inwestycji, oraz nie zawierały analogicznego wymogu co w treści przepisu art. 63 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc obowiązku przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej. Uznanie, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, z tym że z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego nim projektu inwestycji, nie pozwala na zakwalifikowanie takiej inwestycji jako inwestycji zrealizowanej w warunkach objętych hipotezą art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a w konsekwencji na ocenę jej legalności w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd stwierdził, że na skutek przyjęcia, że inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, to stwierdzoną przez organy nieprawidłowość w postaci zmiany fragmentu trasy linii SN w odniesieniu do zatwierdzonego projektu, i zrealizowaniu go nie na działce nr [...], zamiast jak przewidziano to w projekcie technicznym na działce nr [...] (Klauzula nr [...]), należało i można było ocenić wyłącznie z punktu widzenia przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc przepisów, które stosuje się w przypadku stwierdzenia stanu niezgodnego z prawem, i których ratio legis polega na wyegzekwowaniu od inwestora doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Sąd zauważył, że WINB w zaskarżonej decyzji, jednoznacznie stwierdził, że w stosunku do inwestycji nie nałożono wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a zakończenie jej budowy zostało potwierdzona odbiorem technicznym. Z akt sprawy wynika także, że PINB zwrócił się pismem z dnia [...] lutego 2013 r. do Wójta Gminy W. N. o przekazanie kserokopii dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii napowietrznych SN i nn, wykonanych na podstawie ww. decyzji z dnia [...] marca 1981 r., i że odpowiedzi wskazany organ poinformował PINB, że w archiwum Urzędu Gminy nie odnaleziono takiego dokumentu. Powyższe wskazuje po pierwsze, że w stosunku do spornej inwestycji nie było wydane pozwolenie na użytkowanie (art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.), a po drugie, że nie wiadomym jest, z uwagi na brak dokumentu, czy miało miejsce zawiadomienie właściwego organu o oddaniu do użytku obiektu budowlanego (art. 41 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.). Zatem nie ma w sprawie dowodów, że oddanie obiektu do użytku miało którąś ze wskazanych postaci. Sąd zaznaczył, że ustawa Prawo budowlane z 1994 r. przewiduje dwa tryby poprzedzające przystąpienie do użytkowania obiektu na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, tj. tryb określony w art. 54 polegający na zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy i nie wniesieniu przez niego sprzeciwu, oraz tryb z art. 55 związany z wymogiem uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd wskazał, że w przepisach Prawa budowlanego ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ wykonania robót, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Przepis art. 51 ust. 7 stanowi zaś wyraźnie, że postępowanie naprawcze może być stosowane także w stosunku do robót budowlanych, które zostały wykonane. Wykonanie robót budowlanych prowadzi co do zasady do użytkowania obiektu, bądź to jak zaznaczano w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy (art. 54), bądź to na skutek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 55). W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie sposób przyjąć, że nie zgłoszenie sprzeciwu przez organ oznacza moc sanującą istotne odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 444/07, publ. lex nr 510943). W takim wypadku nie mamy bowiem do czynienia ani z ostateczną decyzją administracyjną, korzystającą z domniemania mocy obowiązującej, ani też z inną przeszkodą natury formalnej, zwłaszcza że przepis art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 4 uprawnia do przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do "wykonanych" robót, nie stanowiąc żadnego w tym zakresie ograniczenia czasowego. Zdaniem Sądu także uzyskanie ostatecznego pozwolenia na użytkowanie nie może być utożsamiane z bezwzględnym zakazem przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51. Celem Prawa budowlanego jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego i indywidualnego, zagrożonego ze strony wadliwie wykonanych obiektów budowlanych. Nie sposób więc przyjąć, jak słusznie podkreślił to WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 350/09 (publ. lex nr 619899), aby organy nadzoru budowlanego musiały powstrzymać się od koniecznych w celu usunięcia realnego zagrożenia ze strony wadliwie wykonanego obiektu budowlanego działań tylko dlatego, że wystąpiła przeszkoda w postaci ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie; zważywszy, że kierując się takimi względami w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczono możliwość stosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc jednego z przypadków uzasadniających wszczęcie postępowania naprawczego, nawet wtedy, gdy roboty budowlane były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w tym pozwoleniu (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 170/98, opublikowany w ONSA nr 3 z 2001 r., poz. 108). Sąd stwierdził, że WINB wyraźnie uznał, że w stosunku do inwestycji nie nałożono wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W aktach sprawy brak jest nawet dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii energetycznej, wykonanych na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1981 r. Wobec tego, w takich okolicznościach faktycznych, w świetle poczynionych przez Sąd uwag, bezpodstawne jest stanowisko orzekających organów o braku możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane 1994 r. z uwagi na okoliczność oddania do użytku inwestycji. Samo stwierdzenie, że obiekt został oddany do użytku, bez jednoznacznego wypowiedzenia się nawet co do formy w jakiej to nastąpiło, nie uzasadnia zaniechanie przeprowadzenia przez organy postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji, co do której przyjęto, że została ona zrealizowana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu. Tak więc wskazania Sądu zawarte w prawomocnym wyroku co do potrzeby przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51, ustawy Prawo budowlane z 1994 r. a nie legalizacyjnego są wiążące zarówno dla organów orzekających w przedmiotowej sprawie jak i dla Sądu rozpoznającego obecnie skargę. Wynika to z treści art. 153 p.p.s.a. przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przedmiotowej sprawie nie uległ zmianie ani stan faktyczny, ani też prawny od momentu wydania ww. wyroku. Stąd też po przekazaniu akt sprawy organowi I instancji postępowanie administracyjne powinno zostać poprowadzone w kierunku postępowania naprawczego przewidzianego w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Oceniając zakres czynności podjętych przez organy nadzoru budowlanego oraz rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...] oraz oględziny przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego I instancji w dn. [...].08.2014 r. potwierdzają, że lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV". Słusznie w wyniku stwierdzonych odstępstw od projektu budowlanego przedmiotem postępowania naprawczego organ I instancji uczynił: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stację transformatorową "M. N. IV" na działce o nr geod. [...]. Ma rację organ I instancji wywodząc, że zmiany dokonane względem pierwotnego projektu mają charakter istotnych odstępstw. Stanowisko to uzasadniało wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] nakładającej na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T., z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...] - obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw. Słusznie też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podzielił stanowisko organu I instancji. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Wydane decyzje znajdują oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego - w przepisach ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz w przepisach postępowania - ustawy z dn. 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, przepisy tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, tj. 1 stycznia 1995 r. a niezakończonych decyzją ostateczną, z zastrzeżeniem, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia wżycie ustawy z dn. 07.07.1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 ww. ustawy z dn. 07.07.1994 r. W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prowadzący postępowanie stosuje przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa Prawo budowlane wyróżnia istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. I tak zgodnie z art. 36a ust. 1 ww. ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W art. 36a ust. 5 ww. tejże ustawy określono nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, [...]; zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Zatem ustalenia wskazujące na odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie ww. pkt. 1-7 oznaczają, iż dokonano istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dokonanie odstępstw jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a w przypadku bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią art. 36a ust. 2 ww. ustawy. Obowiązkiem inwestora jest rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tak w art. 28 ust. 1 ww. ustawy) oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym. Według treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę -nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Prawidłowe jest również stanowisko organu, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a w tym przepisie ustawodawca wprost nie wyjaśnia, co projekt zamienny winien zawierać. Z funkcji tej regulacji wynika, że projekt zamienny powinien zawierać przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. Ponadto projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian jakich dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (tak np. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24.03.2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10). Dodać również należy, że z wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] marca 1999 r., sygn. akt [...], że inwestor – Urząd Wojewódzki w T. Skarb Państwa nie naruszył niczyjej własności. Nieruchomość, na której znajduje się stacja transformatorowa stanowiła własność Skarbu Państwa. Inwestor budował stację na własnej nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...]. Już po wybudowaniu stacji transformatorowej nieruchomość została nabyta od Skarbu Państwa przez R. D. i M. D. (1983 r.), a następnie w 1990 r. i 91r. sprzedana E. L. W powyższym wyroku Sąd wskazał, że w dacie nabycia nieruchomości skarżąca powinna mieć pełną wiedzę o istnieniu na nieruchomości stacji transformatorowej. Pozwolenie na budowę zostało wydane [...] marca 1981 r. Odnosząc się do zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, to należy wskazać, że poprzez wniesienie odwołania nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji na sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego. Zmiana terminu przez organ była w tym stanie sprawy konieczna w celu zapewnienia wykonalności decyzji organu I instancji w realnym terminie. Podsumowując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie istotną jest okoliczność, że sporna inwestycja była realizowana w oparciu o pozwolenie na budowę, które wskazywało, na jakich działkach umiejscowiona ma być ta inwestycja. Przeprowadzenie chociażby części tej inwestycji na innej działce uznać należy za istotne odstępstwo o zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzenie tego rodzaju okoliczności obliguje organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania administracyjnego, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest natomiast dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Brak takiej decyzji obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 50 i 51 powołanej ustawy. W przypadku gdy roboty budowlane przy obiekcie zostały zakończone zastosowanie znajduje tryb postępowania przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt II OSK 1715/10, z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1723/07 i z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 15/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten przewiduje, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych robót budowlanych, oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w warunkach rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakładając na jego podstawie na następcę prawnego inwestora obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego w związku ze stwierdzonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ma natomiast przeszkód by projekt zamienny nie mógł wykorzystać wcześniejszej dokumentacji technicznej w zakresie, w jakim w dalszym ciągu jest ona aktualna. Projekt budowlany jako akt techniczny, a nie prawny, zachowuje swoją wartość jako dokument w oparciu, o który była wykonywana budowa. Nie ma więc przeszkód, by w sytuacji, gdy projekt architektoniczno – budowlany nie uległ zmianie, projekt budowlany zamienny wykorzystywał ten dokument, ewentualnie po dokonaniu koniecznych poprawek czy uaktualnień. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1386/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1069012). Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło