II FSK 487/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jerzy Płusa, WSA del. Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów w scenariuszu alternatywnym podziału spółki, rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych przez opis zdarzenia przyszłego i zadane pytanie, czy też wyszedł poza te granice, opierając swoje rozważania na innym opisie zdarzenia przyszłego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 134 § 1 PPSA, wydając orzeczenie wykraczające poza granice sprawy. Sąd WSA oparł swoje rozważania na opisie zdarzenia przyszłego dotyczącym planowanego podziału spółki przez wydzielenie, który był przedmiotem innej interpretacji indywidualnej, a nie tej zaskarżonej, która dotyczyła scenariusza alternatywnego. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Spółka "L." sp. z o.o. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów w przypadku realizacji scenariusza alternatywnego podziału spółki przez wydzielenie. Organ interpretacyjny uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił tę interpretację. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając z upoważnienia Ministra Finansów, wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 134 § 1 PPSA przez wyjście poza granice sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Zasądził od "L." sp. z o.o. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jerzy Płusa, WSA del. Agnieszka Krawczyk, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Po 994/15 w sprawie ze skargi "L." sp. z o.o. z siedzibą w J. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2015 r. nr ILPB3/423-526/14-5/EK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2) zasądza od "L." sp. z o.o. z siedzibą w J. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Po 994/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi L. Sp. z o.o. w J. (dalej: "Spółka") uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (dalej: "organ interpretacyjny") z dnia 30 stycznia 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Spółka wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie określenia kosztów uzyskania przychodów w przypadku realizacji scenariusza alternatywnego. Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego Spółka wskazała, że należy do grupy spółek L. w P. (dalej: "Grupa"). Rozważane są możliwości rozwoju działalności spółek z Grupy, a jednym z analizowanych rozwiązań jest podział Spółki przez wydzielenie w oparciu o art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, dalej: "K.s.h."), w wyniku którego część funkcji i składników przedsiębiorstwa Spółki zostanie przeniesionych do przedsiębiorstwa udziałowca (dalej: "spółki przejmującej"), będącego spółką kapitałową. Przed dniem podziału przychody Spółki pochodzić będą z działalności dwóch pionów: Pionu Ekspansji i Pionu Centrali, które realizować będą swoje funkcje w oparciu o przypisane do ich odrębnych działalności składniki materialne i niematerialne, w tym aktywa i pasywa oraz wyspecjalizowany personel. Intencją Spółki jest, aby oba piony miały charakter zorganizowanych części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."). Spółka nie może jednak wykluczyć, że ostatecznie jeden z pionów nie będzie posiadać charakteru zorganizowanej części przedsiębiorstwa (scenariusz alternatywny). W ramach scenariusza alternatywnego Spółka rozważa przeniesienie do Spółki przejmującej Pionu Ekspansji, przy czym mogą zostać pominięte niektóre z elementów lub niespełnione warunki, które pozwalają na uznanie Pionu Ekspansji lub Pionu Centrali za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych. Wobec tego w scenariuszu alternatywnym doszłoby do sytuacji, że zarówno Pion Ekspansji, jak i Pion Centrali lub tylko jeden z nich, nie stanowiłyby zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych. Ponadto Spółka wyjaśniła, że składniki jej majątku przyporządkowane do Pionu Ekspansji, które w ramach rozważanej transakcji podziału przez wydzielenie podlegać będą wydzieleniu do spółki przejmującej, zostały przez Spółkę nabyte odpłatnie bądź zostały wytworzone przez Spółkę we własnym zakresie. Składniki majątkowe przypisane do Pionu Ekspansji nie zostały nabyte przez Spółkę tytułem otrzymania wkładu niepieniężnego lub w wyniku sukcesji od innego podmiotu np. połączenie, przekształcenie itp.
W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytanie: czy w przypadku realizacji scenariusza alternatywnego, tj. w przypadku gdy majątek wydzielany ze Spółki do spółki przejmującej na skutek podziału (Pion Ekspansji) i (lub) majątek pozostający w Spółce w wyniku podziału (Pion Centrali) nie będzie stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p., dochód Spółki należy ustalić jako różnicę pomiędzy wartością wynikającą z art. 12 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p., tj. jako wartość rynkową składników majątkowych przenoszonych na spółkę przejmującą [rozumianą jako wartość aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm., dalej: "u.r.")] pomniejszona o przenoszone długi związane z działalnością gospodarczą) a wartością wynikającą z art. 15 ust. 1ł u.p.d.o.p.?
Zdaniem Spółki w toku wykładni art. 12 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.p. należy posługiwać się pojęciem składników majątkowych w rozumieniu art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. W jej ocenie, ustawodawca definiując pojęcie "składników majątkowych" w art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. posłużył się pojęciem "aktywa" zdefiniowanym w u.r. oraz cywilnoprawnym pojęciem "długi" niezdefiniowanym w przepisach podatkowych i rachunkowych. Spółka wyraziła pogląd, że u.p.d.o.p. nie odwołuje się wąsko do poszczególnych kategorii aktywów, ale do możliwie najszerszego rozumienia tego pojęcia. W przypadku Spółki długami, które pomniejszać będą wartość składników majątkowych podlegających wydzieleniu do spółki przejmującej będą m.in. zobowiązania z tytułu kredytów hipotecznych zaciągniętych na nabycie nieruchomości oraz wytworzenie infrastruktury towarzyszącej, służące w istocie prowadzeniu działalności Spółki polegającej na budowaniu i najmie nieruchomości na cele sprzedaży detalicznej prowadzonej przez pozostałe spółki z Grupy. Tym samym, jeśli wydzielany ze Spółki majątek i (lub) majątek pozostający w Spółce nie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa, Spółka zobowiązana będzie do rozpoznania przychodu w wartości rynkowej wydzielanych z niej składników majątkowych, pomniejszonej o przenoszone długi funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki i przy uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów wynikających z art. 15 ust. 1ł u.p.d.o.p.
W interpretacji indywidualnej z dnia 30 stycznia 2015 r., organ interpretacyjny uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że błędne jest utożsamianie przez Spółkę pojęcia "zbywca" użytego w art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. w sytuacji przedstawionej w scenariuszu alternatywnym. Zdaniem organu, w art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. mowa jest o przejętych długach funkcjonalnie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy, a więc chodzi o przejęte długi funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy, tj. podmiotu, od którego Spółka nabyłaby określone składniki majątkowe. Organ interpretacyjny stwierdził, że jeżeli w związku z podziałem przez wydzielenie po stronie Spółki jako Spółki dzielonej powstanie przychód podatkowy, wówczas przychód ten będzie mógł być pomniejszony o wydatki, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, poniesione na nabycie lub wytworzenie składników majątkowych przeniesionych na spółkę przejmującą. Natomiast zobowiązania w postaci kwoty kredytu (część kapitałowa) i odsetek od tego kredytu nie stanowią w opisanej sytuacji "przejętych długów funkcjonalnie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy", o których mowa w art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Spółka wniosła skargę na powyższą interpretację, zarzucając naruszenie:
- art. 12 ust. 1 pkt 9 oraz art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku podziału przez wydzielenie po stronie Spółki dzielonej powstanie przychód podatkowy, który będzie odpowiadać wartości rynkowej wydzielonych do spółki przejmujące aktywów, bez pomniejszenia tej wartości o długi funkcjonalnie związane z tymi składnikami majątkowymi, które również w ramach podziału zostaną przeniesione na spółkę dzieloną (zmiana dłużnika);
- art. 14h w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "o.p."), przez wydanie interpretacji z pominięciem zasady działania na podstawie przepisów prawa;
- art. 14h w zw. z art. 120 § 1 o.p., przez wydanie interpretacji z pominięciem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia wielkości przychodu i koncentruje się na sposobie ustalenia wartości składników majątkowych przeniesionych do spółki przejmującej. W ocenie WSA, w toku wykładni art. 12 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.p. należy posługiwać się pojęciem składników majątkowych w rozumieniu art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p.
Z przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w wyniku podziału Spółki przez wydzielenie w oparciu art. 529 § 1 pkt 4 K.s.h., część składników przedsiębiorstwa Spółki zostanie przeniesionych do przedsiębiorstwa udziałowca (spółki kapitałowej). Transferem objęte zostaną m.in. istotne i niezbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności składniki majątku, a także należności i zobowiązania. Spółka wskazała, że przedmiotem wydzielenia do spółki przejmującej będą wszystkie składniki majątku przyporządkowane do Pionu Ekspansji. WSA zauważył, że pojęcie "zbycia" jest szersze niż sprzedaż i obejmuje różne rodzaje czynności cywilnoprawnych lub prawno-handlowych. Skoro prawo własności składników majątkowych w wyniku wydzielenia przejdzie na inny podmiot, to niewątpliwie dochodzi do zbycia tych składników. A zatem za uzasadnione uznać należy odwołanie się do definicji składników majątkowych zawartej w art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p., a w konsekwencji rozważenie także zagadnienia możliwości pomniejszenia wartości wskazanych składników majątkowych o długi funkcjonalne. W ocenie WSA ta ostatnia kwestia nie została przez organ interpretacyjny należycie rozważona.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że u.p.d.o.p. nie definiuje pojęcia długów funkcjonalnie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy. Pojęcia "długów funkcjonalnie związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem" nie można utożsamiać z całą grupą pasywów określanych w bilansie jako "zobowiązania i rezerwy na zobowiązania", ale z długiem w znaczeniu cywilistycznym, tj. zobowiązaniem finansowym należnym do zapłaty innym jednostkom. Jednocześnie podkreśla się, że długi funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą to takie długi, które odpowiadają potrzebom tej działalności, są zgodne z jej rodzajem i specyfiką, a ich zaciągnięcie było co najmniej wskazane w kontekście należytego jej prowadzenia. Z kolei do długów funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą zbywcy nie można natomiast zaliczyć wszelkiego rodzaju rezerw i odpisów, czy też rozliczeń międzyokresowych, a także funduszy specjalnych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2014 r., I SA/Rz 558/14, LEX nr 1510105; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., II FSK 670/11, LEX nr 1291613).
Scharakteryzowane wyżej pojęcie długów funkcjonalnych odnieść należało do charakterystyki i zadań wydzielanego Pionu Ekspansji, który zajmować się będzie rozwojem i utrzymaniem infrastruktury służącej głównej działalności Grupy, tj. sprzedaży detalicznej. Głównym źródłem przychodów Pionu Ekspansji będzie wynajem i zarząd powierzchni handlowych i centrów dystrybucyjnych. Pion Ekspansji realizować będzie m.in. zadania polegające na wyborze nieruchomości pod względem lokalizacji i atrakcyjności oraz nabywaniu i najmie nieruchomości oraz budową powierzchni handlowych i centrów dystrybucyjnych. W celu realizacji założonych zadań, do Pionu Ekspansji przypisana będzie część aktywów i pasywów Spółki związanych z działalnością tego Pionu. Do aktywów Pionu Ekspansji należeć będą m.in. nieruchomości, w tym nieruchomości zabudowane w postaci sklepów i centrów dystrybucji, a także nieruchomości, na których trwać będzie proces budowlany oraz nieruchomości gruntowe. Z kolei do pasywów opisywanego Pionu należeć będą w szczególności zobowiązania wynikające z realizowanych przez Pion Ekspansji zadań inwestycyjnych oraz w zakresie zarządu i utrzymania nieruchomości, w tym kredyty bankowe, pożyczki, zobowiązania z tytułu gwarancji i poręczeń, zobowiązania wynikające z umów na najem i obsługę nieruchomości, włącznie ze zobowiązaniami m.in. z tytułu nabywania energii elektrycznej, gazu, wody, usług wywozu odpadów oraz usług ochrony.
Organ interpretacyjny nie ustosunkował się do poglądu Spółki, która wskazywała, że o funkcjonalnym związku tych długów z działalnością zbywcy stanowi ich cecha ekonomicznej racjonalności, a także zgodność z charakterem i przedmiotem działalności danego przedsiębiorcy. Spółka zwróciła uwagę, że wymienione zobowiązania kredytowe stanowiące długi, które zostaną przeniesione na spółkę przejmującą, są zgodne z charakterem działalności Spółki, gdyż przedmiotowe kredyty zostały zaciągnięte w celu nabycia wynajmowanych przez Spółkę nieruchomości. Dodatkowo o powiązaniu funkcjonalnym tych długów z działalnością Spółki świadczy fakt, że kredyty te są zabezpieczone hipotecznie na nieruchomościach, które będą przedmiotem wydzielenia do spółki przejmującej. W ocenie WSA prawidłowe ustosunkowanie się do stanowiska Spółki, w kontekście powyższej charakterystyki długów funkcjonalnych, wymagało odniesienia się do tych okoliczności, czego zabrakło w uzasadnieniu stanowiska organu interpretacyjnego.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. i uznanie, że w przypadku podziału przez wydzielenie przychód Spółki należy ustalić jako wartość składników majątkowych przeniesionych do spółki przejmującej pomniejszonych o długi funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą (przedsiębiorstwem) zbywcy, przenoszonych na nabywcę, tj. spółkę nowo zawiązaną (art. 12 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p.), podczas gdy art. 4a pkt 2 u.p.d.o.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie albowiem dotyczy on ustalenia przez nabywcę (na potrzeby amortyzacji) wartości nabywanych składników majątkowych, a nie wysokości przychodu uzyskanego przez zbywcę; co ma miejsce jedynie w sytuacji zbywania składników majątkowych w ramach przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, gdyż jedynie w takiej sytuacji na nabywcę mogą przejść długi funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą (przedsiębiorstwem) zbywcy, czyli Spółki, podczas gdy zdarzenie przyszłe opisane we wniosku o wydanie interpretacji dotyczy zbycia składników majątkowych niestanowiących ani przedsiębiorstwa, ani jego zorganizowanej części;
II. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 o.p., przez uchylenie zaskarżonego aktu w sytuacji braku do tego podstaw, albowiem WSA błędnie przyjął, że organ podatkowy naruszył art. 121 § 1 w zw. z art. 14 o.p. wydając zaskarżoną interpretację indywidualną, ponieważ nie zawiera ona wystarczającego uzasadnienia prawnego, podczas gdy w wydanej interpretacji organ dokonał oceny stanowiska Spółki w odniesieniu do zadanego pytania, uznając je za nieprawidłowe oraz wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko, w tym wyjaśnił dlaczego powyższy przepis nie może mieć zastosowania, spełniając tym samym wymogi stawiane interpretacji indywidualnej w art. 14c o.p.;
- art. 134 § 1 p.p.s.a., przez wydanie orzeczenia wykraczającego poza granice przedmiotowej sprawy, tj. poza element przedmiotowy pytania Spółki (oznaczone jako pytanie nr 4) i wyrażone wyłącznie w tym pytaniu stanowisko Spółki, którego przedmiotem jest uchylona interpretacja – a w konsekwencji nierozpoznanie sprawy, co doprowadziło do przyjęcia za podstawę rozpoznania niniejszej sprawy opis zdarzenia przyszłego, który był przedmiotem odrębnej interpretacji indywidualnej z dnia 30 stycznia 2015 r., dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w związku z planowanym podziałem Spółki przez wydzielenie (pytania oznaczone we wniosku nr 1, 2 i 3).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznaje zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a., przez wydanie orzeczenia wykraczającego poza granice przedmiotowej sprawy, tj. poza element przedmiotowy pytania Spółki (oznaczone jako pytanie nr 4) i wyrażone wyłącznie w tym pytaniu stanowisko Spółki, którego przedmiotem jest uchylona interpretacja – a w konsekwencji nierozpoznanie sprawy, co doprowadziło do przyjęcia za podstawę rozpoznania niniejszej sprawy opis zdarzenia przyszłego, który był przedmiotem odrębnej interpretacji indywidualnej z dnia 30 stycznia 2015 r., dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w związku z planowanym podziałem Spółki przez wydzielenie (pytania oznaczone we wniosku nr 1, 2 i 3).
Uzasadniając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. zasadnie wskazuję się, że zgodnie z treścią tegoż przepisu WSA rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2013 r. (sygn akt II FSK 1157/12; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. (....) sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi [...] wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych". Nie ulega wątpliwości, że granice przedmiotowej sprawy wyznaczy przedstawiony przez wnioskodawcę opis zdarzenia przyszłego oraz zadane przez niego pytanie, jak też stanowisko Wnioskodawcy dotyczącej prawidłowej odpowiedzi na to pytanie.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA prowadzi do wniosku, iż WSA za podstawę swoich rozważań przyjął opis zdarzenia przyszłego, który był przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 30 stycznia 2015 r. nr ILPB3/423-526/14-4/EK, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w związku z planowanym podziałem Spółki przez wydzielenie (pytania oznaczone we wniosku nr 1, 2 i 3), a nie interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 30 stycznia 2015 r. nr ILPB3/423-526/14-5/EK w zakresie określenia kosztów uzyskania przychodów w przypadku realizacji scenariusza alternatywnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 4). Celem uzasadnienia powyższego wskazuje, iż na stronie 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że "Z przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w wyniku podziału Spółki przez wydzielenie w oparciu o art. 529 § 1 pkt 4 K.s.h; część składników przedsiębiorstwa Spółki zostanie przeniesionych do przedsiębiorstwa udziałowca (spółki kapitałowej). Transferem objęte zostaną m. in. istotne i niezbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności składniki majątku, a także należności i zobowiązania. Skarżąca wskazała we wniosku, że przedmiotem wydzielenia do Spółki przejmującej będą wszystkie składniki majątku przyporządkowane do Pionu Ekspansji ". Tymczasem przedmiotem zaskarżonej interpretacji indywidualnej był opis zdarzenia przyszłego, który zawarty był w pytaniu nr 4 zatytułowanym Scenariusz alternatywny. Zgodnie z tym opisem: “Wnioskodawca rozważa również skutki podatkowe alternatywnego scenariusza rozwoju działalności w postaci przeniesienia do Spółki przejmującej Pionu Ekspansji, przy czym w tym scenariuszu alternatywnym mogą zostać pominięte niektóre z opisanych wyżej elementów lub niespełnione opisane wyżej warunki, które pozwalają na uznanie Pionu Ekspansji (podlegającego wydzieleniu do Spółki przejmującej) lub Pionu Centrali (pozostającego w Spółce) za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych. W związku z powyższym w scenariuszu alternatywnym doszłoby do sytuacji, że zarówno Pion Ekspansji jak i Pion Centrali lub tylko jeden z nich, nie stanowiłyby zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych".
Trafnie zatem wywodzi autor skargi kasacyjnej, że za podstawę rozważań w przedmiotowej sprawie nie można zatem przyjąć, jak uczynił to WSA, opis zdarzenia przyszłego, zgodnie z którym: "Transferem objęte zostaną m. in. istotne i niezbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności składniki majątku, a także należności i zobowiązania oraz, że: Skarżąca wskazała we wniosku, że przedmiotem wydzielenia do Spółki przejmującej będą wszystkie składniki majątku przyporządkowane do Pionu Ekspansji. W ocenie organu podatkowego powyższe uzasadnia zakwestionowane przez WSA w Poznaniu stwierdzenie organu, że z opisu sprawy nie wynika by z nabytymi składnikami majątkowymi związane były długi funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą zbywcy i by długi te zostały przez Spółkę przejęte".
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznaje wypowiadanie się w przedmiocie pozostałych zarzutow skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 185 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło