III SA/Gl 1976/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-12-08
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Agata Ćwik - Bury, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, może samodzielnie ustalać stan faktyczny, odbiegając od tego przedstawionego we wniosku przez stronę, i na tej podstawie oceniać stanowisko wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ podatkowy wydający indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku przez stronę. Nie ma uprawnień ani środków prawnych do ustalania lub zmiany tego stanu faktycznego. W przypadku, gdy organ dokonuje własnych ustaleń faktycznych, kwestionując stan przedstawiony we wniosku, narusza przepisy Ordynacji podatkowej, a wydana interpretacja nie spełnia swojej funkcji informacyjnej i gwarancyjnej.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT darowizny znaku towarowego na rzecz małżonki. Wnioskodawca wskazał, że znak towarowy stanowił jego majątek prywatny i nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej. Organ podatkowy, wydając interpretację, uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, dokonując własnych ustaleń faktycznych i kwestionując prywatny charakter znaku towarowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik - Bury (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: Organ, Organ podatkowy, Organ interpretacyjny), działającego w imieniu Ministra Finansów, z dnia [...] r. znak: [...], w której Organ stwierdził, że stanowisko T. S. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) przedstawione we wniosku z 10 marca 2015 r., uzupełnione pismem z 25 maja 2015r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT darowizny znaku towarowego na rzecz małżonki - jest nieprawidłowe.
2. Postępowanie przed organem podatkowym.
2.1.1. W dniu 13 marca 2015 r. do Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT darowizny znaku towarowego na rzecz małżonki. Wniosek został uzupełniony pismem z 25 maja 2015 r. (data wpływu 27 maja 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu nr [...] z dnia [...] r.
2.1.2. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca jako osoba prywatna przekazał ze swojego majątku osobistego w drodze darowizny (czynności nieodpłatnej) na rzecz swojej małżonki również jako osoby prywatnej do jej majątku osobistego wartość niematerialną i prawną w postaci zgłoszonego do ochrony znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który jest znakiem słowno-graficznym. Między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Darowany znak towarowy należał do majątku odrębnego darczyńcy (darczyńca był jego 100% właścicielem).
Wskazany znak towarowy mimo, iż Wnioskodawca ma zarejestrowaną działalność gospodarczą (jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) stanowił jego majątek prywatny/majątek osobisty. Składnik ten nie był w przeszłości wykorzystywany przez darczyńcę na potrzeby jego działalności gospodarczej (nie był wprowadzony ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych działalności gospodarczej, nie były w stosunku do niego dokonywane odpisy amortyzacyjne). Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, nie korzystał jednak nigdy z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z posiadaniem przedmiotowego znaku słowno- graficznego.
W uzupełnieniu Wnioskodawca podał, że nabył przedmiotowy znak towarowy jako osoba prywatna w 2013 roku do swojego majątku prywatnego/w celu posiadania w swoim majątku prywatnym. Nabycie nie miało i nie służyło celom działalności gospodarczej. W całym żaden okresie posiadania przedmiotowy znak stanowił majątek prywatny/osobisty Wnioskodawcy i nie był w inny sposób używany/wykorzystywany.
Przekazanie znaku towarowego na rzecz małżonki, prowadzącej działalność gospodarczą, miało miejsce w miesiącu grudniu 2014 r. i nastąpiło w formie darowizny z majątku prywatnego Wnioskodawcy do majątku prywatnego jego małżonki. W przyszłości małżonka Wnioskodawcy zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić ze swojego majątku prywatnego do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Cel przekazania - prywatny tj. rozporządzenie majątkiem prywatnym pomiędzy małżonkami.
W całym okresie posiadania przez Wnioskodawcę przedmiotowy znak stanowił jego majątek prywatny/osobisty (nie był związany z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy). Nie był w żaden inny sposób używany /wykorzystywany. Rozporządzanie przedmiotowym znakiem towarowym jako majątkiem prywatnym/osobistym (niezwiązanym z działalnością gospodarczą, niewprowadzonym do działalności gospodarczej Wnioskodawcy) nie było w ogóle dokonane w ramach działalności gospodarczej/nie było związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy - tym samym przekazanie nie mogło stanowić użycia przedmiotowego znaku do celów związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy.
2.1.3. W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie:
Czy przekazanie na rzecz małżonki w formie darowizny przez Wnioskodawcę z jego majątku osobistego/majątku prywatnego ww. znaku towarowego (prawa do zarejestrowanego znaku towarowego) jest czynnością opodatkowaną podatkiem do towarów i usług w myśl ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, dalej: ustawa VAT) ?
2.1.4. Stanowisko Wnioskodawcy.
Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowa darowizna znaku towarowego w przedstawionym stanie faktycznym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Rozporządzenie znakiem towarowym przez Wnioskodawcę nie było dokonane w ramach indywidualnej działalności gospodarczej, przedmiotową darowiznę należy uznać za rozporządzanie majątkiem osobistym i jako czynność niemieszczącą się w definicji działalności gospodarczej, o której mowa w przepisach ustawy VAT.
2.1.5. Uzasadnienie stanowiska.
Wnioskodawca przywołał regulacje art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy VAT, stwierdzając, że powołane wyżej unormowanie wskazuje, że przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT są czynności odpłatne, natomiast nieodpłatne świadczenie usług, co do zasady nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych w art. 8 ust. 2 ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w cytowanej ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o VAT, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, podatnikiem staje się również ten, kto wykonał czynność, podlegającą opodatkowaniu, jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Chociaż ustawa nie definiuje pojęcia "częstotliwości", przez zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności.
W kontekście powyższego, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi w tym zakresie zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala zatem na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Z przedstawionych przepisów wynika więc, że jeśli osoba fizyczna (osoba prywatna) dokonuje sprzedaży czy też darowizny ze swojego majątku prywatnego/majątku osobistego znaku towarowego, a czynność ta wykonywana jest jednorazowo lub okazjonalnie, w warunkach wskazujących, iż działanie to nie jest czynione z zamiarem jego powtarzania (kontynuowania) i nie zmierza do nadania mu stałego charakteru, transakcja taka nie może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu cytowanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Analizując powyższe przepisy, stwierdzić należy, że świadczenie usług (w tym darowizna znaku towarowego) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika a nie osoby prywatnej, a dodatkowo status podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej usługi mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów/świadczenie usług (w tym przekazanie znaku towarowego) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można dla danej transakcji przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.
W kwestii opodatkowania darowizny znaku towarowego istotne jest szczególnie to, czy darczyńca podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu tego rodzaju wartościami niematerialnymi i prawnymi, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawców, czy też darowizna następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym/majątkiem osobistym.
Oznacza to, że w sytuacji, w której podmiot nie podejmuje aktywności przekraczającej ram czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie jest on podatnikiem w rozumieniu przepisów ustawy VAT. Wynika stąd brak obowiązku obciążania go podatkiem VAT.
W omawianym kontekście przytoczył wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-l80/10 i C-181/10, w których wykazano, iż transakcję należy uznać za objętą podatkiem VAT pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Reasumując, przeniesienie własności przedmiotowego znaku towarowego na podstawie umowy darowizny należy uznać za transakcję, która polega jednak na przekazaniu majątku osobistego/prywatnego, czyli czynności niemieszczącej się w definicji działalności gospodarczej. Stąd też dokonana darowizna stanowi jedynie element wykonywania przysługującego Wnioskodawcy prawa własności (wykonywanie poprzez rozporządzenie własnym prywatnym majątkiem). Nie podlega ona więc opodatkowaniu z tytułu podatku od towarów i usług.
2.2.1. Organ w zaskarżonej interpretacji uznał, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
W motywach uzasadnienia Organ przywołał regulacje art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 i art. 8 ustawy VAT, stwierdzając, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 ustawy VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
W definicji świadczenia usług sformułowanej na potrzeby ustawy o podatku od towarów i usług mieści się darowizna praw własności przemysłowej, ponieważ w takim przypadku dochodzi do przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych.
Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014, poz. 121 ze zm.), przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Należy więc przyjąć, że przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.
Dalej Organ argumentował, iż nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług, w rozumieniu art. 5 ustawy VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Podatnikami - według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy VAT - są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle zaś definicji zawartej w art. 15 ustawy VAT, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem, świadczenie usług będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu świadczącego te usługi, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Organ interpretacyjny stwierdził, iż działalność gospodarcza powinna cechować się stałością powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Jeżeli dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika, czy wykonującego wolny zawód i jednocześnie okoliczności dokonania tej czynności nie noszą znamion działalności gospodarczej, o której mowa w ustawie VAT, to w świetle cytowanego powyżej art. 15 ust. 2, podmiotu dokonującego tych czynności nie można uznać za podatnika VAT.
Taka właśnie sytuacja występuje w przypadku zbycia przez daną osobę majątku prywatnego. Majątek taki nabywany jest bowiem na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności gospodarczej, w tym handlowej, a zatem jego sprzedaż (również darowizna), nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT.
Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jako osoba prywatna w grudniu 2014 r. przekazał ze swojego majątku osobistego w drodze darowizny (czynności nieodpłatnej) na rzecz swojej małżonki również jako osoby prywatnej do jej majątku osobistego wartość niematerialną i prawną w postaci zgłoszonego do ochrony znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością który jest znakiem słowno-graficznym. Między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Darowany znak towarowy należał do majątku odrębnego darczyńcy (darczyńca był jego 100% właścicielem).
Zgodnie z treścią art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1410), znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy (ust. 2). Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 153 ust. 1 tej ustawy).
W definicji świadczenia usług sformułowanej na potrzeby ustawy o podatku od towarów i usług niewątpliwie mieści się przekazanie w drodze darowizny znaku towarowego na rzecz innego podmiotu, bowiem w takim przypadku dochodzi do przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.
W związku z przedstawionym opisem sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa stwierdzić należy, że przekazanie w formie darowizny znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (prawa do zarejestrowanego znaku towarowego) przez Wnioskodawcę na rzecz jego małżonki (która w przyszłości zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić ze swojego majątku prywatnego do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej), stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu cytowanego art. 15 ust. 2 ustawy VAT, a Wnioskodawca występuje w tej czynności jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy VAT.
W ocenie Organu, charakter znaku towarowego i korzyści wynikające z faktu bycia jego właścicielem wykluczają by mógł być on wykorzystywany na cele osobiste. Funkcje znaku towarowego, czyli oznaczanie pochodzenia, jakościowa oraz reklamowa powodują że niemożliwym jest skuteczne realizowanie praw z niego wynikających w sferze "życia prywatnego", w oderwaniu od działalności gospodarczej.' Trudno jest wskazać okoliczności, kiedy i w jaki sposób znak towarowy miałby służyć celom osobistym osoby fizycznej. Jakkolwiek możliwe jest samo posiadanie praw do znaku towarowego i niekorzystanie z nich, jednak w przypadku kiedy dochodzi do realizacji uprawnień z nich wynikających, zawsze jest to cel zarobkowy, a nie osobisty. Bez znaczenia pozostaje, że Wnioskodawca w przeszłości nie wykorzystywał tego znaku towarowego w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Również niewprowadzenie zarejestrowanego znaku słowno-graficznego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do ewidencji środków trwałych firmy Wnioskodawcy, nie stanowi argumentu przemawiającego za potraktowaniem posiadanego znaku towarowego jako majątku osobistego bez zamiaru wykorzystania tego znaku do działalności gospodarczej.
W podsumowaniu należy zaznaczyć, iż przekazanie niewykorzystanego w działalności gospodarczej znaku towarowego w drodze darowizny nie dowodzi, że mamy do czynienia z majątkiem osobistym osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Podkreślenia wymaga, że podatnicy na podstawie art. 3531 ustawy Kodeks cywilny mają prawo do swobodnego kształtowania umów handlowych, których przedmiotem jest prawo majątkowe. Z kolei na gruncie ustawy VAT, organy podatkowe posiadają uprawnienie do oceny skutków, jakie w sferze prawa wywołują zawierane przez podatników transakcje. Uprawnienie takie, w przypadku braku wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji wynika z zasad ogólnych postępowania podatkowego, a zatem organy mają prawo do samodzielnego dokonywania oceny zawartych przez podatnika umów pod kątem ich zgodności z przepisami podatkowymi, a także rzeczywistych zamiarów stron umowy, gdy wykażą one w sposób bezsporny pozorność danych transakcji (patrz wyrok NSA sygn. akt I FSK 1851/07).
Zatem, zdaniem Organu, w świetle powyższego przekazanie znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny nie pozwala na przyjęcie, że mamy tutaj do czynienia z majątkiem osobistym, który nie był nabyty w celu wykorzystania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej, że małżonka Wnioskodawcy, na rzecz której Wnioskodawca przekazał znak towarowy, zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
W konsekwencji czynność przekazania przez Wnioskodawcę znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny na rzecz małżonki Wnioskodawcy nosi znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy VAT, zaś Wnioskodawca dla tej czynności występuje w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy VAT.
Odnośnie opodatkowania czynności przekazania przez Wnioskodawcę znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny na rzecz małżonki Wnioskodawcy należy wskazać, że zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy VAT, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zatem dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy VAT, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Wypełnienie warunku określonego w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy VAT, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Należy zatem stwierdzić, iż opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością. Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej.
Należy zauważyć, że wartość znaku towarowego mieści się w kategorii "wartości niematerialnych i prawnych", o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, a zatem przeniesienie wartości ww. znaku zalicza się do świadczenia usług.
Jak wynika z niniejszej interpretacji, przekazanie znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny nie pozwala na przyjęcie, że mamy tutaj do czynienia z majątkiem osobistym, który nie był nabyty w celu wykorzystania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej, że małżonka Wnioskodawcy, na rzecz której Wnioskodawca przekazał znak towarowy, zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W konsekwencji czynność przekazania przez Wnioskodawcę znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny na rzecz małżonki Wnioskodawcy nosi znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy VAT, zaś Wnioskodawca dla tej czynności występuje w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż znak towarowy będzie nieodpłatnie przekazany na rzecz małżonki Wnioskodawcy, która zamierza wprowadzić go do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a zatem na cele niezwiązane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą czynność ta będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustaw VAT. W związku z powyższym przedmiotowe nieodpłatne przekazanie (darowizna) będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, czynność ta podlega opodatkowaniu 23% stawką podatku od towarów i usług zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy VAT.
2.2.2. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
3. Postępowanie przed Sądem I instancji.
3.1. W skardze Skarżący, wnosząc o uchylenie pisemnej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił Organowi wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem następujących przepisów prawa:
1) art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy VAT poprzez uznanie, iż opisana w treści wniosku czynność nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku towarowego na małżonkę Skarżącego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
2) art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., dalej: o.p.) poprzez arbitralne ustalenie okoliczności stanu faktycznego sprawy, niepodanych w treści wniosku przez Skarżącego.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż Organ błędnie utożsamia prowadzenie działalności gospodarczej z uzyskiwaniem dochodów z praw przysługujących Skarżącemu.
W opinii Skarżącego Organ nie odniósł się w żaden sposób do przedstawionych w treści wniosku okoliczności, dotyczących pozostałych elementów definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Analiza pozostałych elementów powołanej definicji w okolicznościach niniejszej sprawy jest natomiast niezbędna, jako że zagadnienie prawne przedstawione przez Wnioskodawcę sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia kwestii, czy opisane w treści wniosku nieodpłatne przeniesienie prawa do znaku stanowi zwykłe wykonywanie prawa własności, czy też mieści się już w definicji prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący ponadto zaznaczył, że przedmiotowy znak został nabyty do majątku prywatnego Skarżącego, a nabycie nie miało służyć prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się zasadna.
4.2. Przystępując do sądowej kontroli zaskarżonej interpretacji w pierwszej kolejności przypomnieć należy regulacje Ordynacji podatkowej, które determinują kształt pisemnych interpretacji w zakresie prawa podatkowego.
Stosownie do postanowień art. 14b § 1 o.p. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (§ 2). Przypomnieć zatem należy, iż z art. 14c § 1 i § 2 o.p. wynika, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Zgodnie z art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
4.3 Wskazać także należy, że powołane wyżej przepisy były wielokrotnie przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych, a poglądy, które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, uznać należy za ugruntowane.
W orzecznictwie wskazuje się, że organ wydający interpretację rozstrzyga, czy zainteresowany prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej i zdarzenia przyszłego na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Oznacza to, że wnioskodawca może uzyskać stanowisko organu wyłącznie co do zastosowania przepisów prawa w konkretnej sytuacji faktycznej lub zdarzenia przyszłego, przy czym obowiązkiem określenia tej sytuacji oraz wyczerpującego jej przedstawienia we wniosku o interpretację ustawodawca obciążył wnioskodawcę (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2015r., III SA/Wa 763/15, LEX nr 1729396).
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny ustalać lub zmieniać. A zatem gdy własna ocena prawna wnioskującego odnosi się do przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, to i indywidualna interpretacja organu podatkowego zawierająca ocenę stanowiska wnioskodawcy musi także być odniesiona do tego samego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (por. wyrok WSA z dnia 9 kwietnia 2015r., SA/Łd 8/15, LEX nr 1746586).
Sąd podziela także pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 10 marca 2015r., że obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej obciąża wnioskodawcę (II FSK 103/13LEX nr 1666128), a organ podatkowy jest przedstawionym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym związany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2015r., III SA/Wa 1988/14, LEX nr 1730522).
Zdaniem Sądu organ interpretacyjny nie może wykraczać poza granice, które wyznaczają po pierwsze - treść zadanego pytania i po drugie - okoliczności stanu faktycznego przedstawiane we wniosku przez pytającego. Oznacza to, że jeżeli podatnik o coś nie pyta, to organ nie może tego oceniać ani też ingerować w stan faktyczny zawarty we wniosku (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2015r., I SA/Łd 900/14, LEX nr 1646700).
Wskazać także należy, że organ podatkowy nie może stanu faktycznego zmieniać. Podjęte przez organ działania zmierzające do zweryfikowania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, stanowią niedopuszczalną w postępowaniu o wydanie interpretacji, ingerencję organu.
Organy podatkowe nie są uprawnione do weryfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2014r., II FSK 2452/12, LEX nr 1588080, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 lutego 2015r., I SA/Gl 991/14, LEX nr 1652757).
Reasumując, pisemna interpretacja prawa podatkowego jest dokonywana na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę. W tym zakresie organ interpretacyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych i nie weryfikuje przedstawionego stanu faktycznego, a jedynie opiera się na stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę.
To wnioskodawca - w ramach regulacji dotyczących interpretacji indywidualnych - wyznacza organowi zakres przepisów, które mają być przedmiotem interpretacji, a w konsekwencji zakres odpowiedzi organu, czym organ jest związany.
A zatem to przedstawiony przez wnioskodawcę we wniosku o interpretację stan faktyczny wyznacza granice, w których "porusza" się organ. Powoduje to w konsekwencji, że stan faktyczny nie może być przedmiotem sporu w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ interpretacyjny nie może również ustalać stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.
4.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że Strona we wniosku o interpretację wyraźnie wskazała, że "Wnioskodawca jako osoba prywatna przekazał ze swojego majątku osobistego w drodze darowizny (czynności nieodpłatnej) na rzecz swojej małżonki również jako osoby prywatnej do jej majątku osobistego wartość niematerialną i prawną w postaci zgłoszonego do ochrony znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który jest znakiem słowno-graficznym.(...) Wskazany znak towarowy mimo, iż Wnioskodawca ma zarejestrowaną działalność gospodarczą (jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) stanowił jego majątek prywatny/majątek osobisty. Składnik ten nie był w przeszłości wykorzystywany przez darczyńcę na potrzeby jego działalności gospodarczej (nie był wprowadzony ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych działalności gospodarczej, nie były w stosunku do niego dokonywane odpisy amortyzacyjne). Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, nie korzystał jednak nigdy z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z posiadaniem przedmiotowego znaku słowno- graficznego".
4.5. Natomiast Organ podatkowy, co wynika wprost z zaskarżonej interpretacji, dokonał własnych ustaleń faktycznych (kwestionując stan faktyczny przedstawiony we wniosku) i w kontekście tak ustalonego (zmienionego) stanu faktycznego ocenił stanowiska Wnioskodawcy, przez co naruszył art. 14b § 1 i § 2, 14c § 1 i § 2 o.p. Organ w ustalonym przez siebie stanie faktycznym wykluczył, z charakter znaku towarowego i korzyści wynikające z faktu bycia jego właścicielem, by mógł być on wykorzystywany na cele osobiste. "Funkcje znaku towarowego, czyli oznaczanie pochodzenia, jakościowa oraz reklamowa powodują że niemożliwym jest skuteczne realizowanie praw z niego wynikających w sferze "życia prywatnego", w oderwaniu od działalności gospodarczej. A zatem prawo do znaku towarowego nie stanowi majątku prywatnego (s. 9 zaskarżonej interpretacji).
Uprawnienie do zmiany stanu faktycznego Organ upatruje w prawie do oceny skutków podatkowych transakcji zawieranych przez podatników, stwierdzając na s. 9 interpretacji: "Z kolei na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, organy podatkowe posiadają uprawnienie do oceny skutków, jakie w sferze prawa wywołują zawierane przez podatników transakcje. Uprawnienie takie, w przypadku braku wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji wynika z zasad ogólnych postępowania podatkowego, a zatem organy mają prawo do samodzielnego dokonywania oceny zawartych przez podatnika umów pod kątem ich zgodności z przepisami podatkowymi, a także rzeczywistych zamiarów stron umowy, gdy wykażą one w sposób bezsporny pozorność danych transakcji (patrz wyrok NSA sygn. akt I FSK 1851/07)". (...)
"Zatem w świetle powyższego przekazanie znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny nie pozwala na przyjęcie, że mamy tutaj do czynienia z majątkiem osobistym, który nie był nabyty w celu wykorzystania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej, że małżonka Wnioskodawcy, na rzecz której Wnioskodawca przekazał znak towarowy, zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej"(s. 10 zaskarżonej interpretacji).
W konsekwencji Organ doszedł do następującej konkluzji: "Jak wynika z niniejszej interpretacji, przekazanie znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny nie pozwala na przyjęcie, że mamy tutaj do czynienia z majątkiem osobistym, który nie był nabyty w celu wykorzystania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej, że małżonka Wnioskodawcy, na rzecz której Wnioskodawca przekazał znak towarowy, zamierza przedmiotowy znak towarowy wprowadzić do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W konsekwencji czynność przekazania przez Wnioskodawcę znaku towarowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze umowy darowizny na rzecz małżonki Wnioskodawcy nosi znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, zaś Wnioskodawca dla tej czynności występuje w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy" (s. 11 interpretacji).
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że w świetle powołanych regulacji prawnych wynikających z art. 14b i art. 14c o.p. Organ nie miał prawa do jakiejkolwiek weryfikacji stanu faktycznego, a tym bardziej do badania oceny skutków podatkowych dokonywanych przez Wnioskodawcę czynności. Organ interpretacyjny zapomniał bowiem, że uprawnienie to przysługuje wyłącznie w toku postępowania podatkowego. W postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej organ nie ustala stanu faktycznego. Natomiast w przypadku wszczęcia i prowadzenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego w sprawie, do której odnosić się będzie wydana interpretacja podatkowa, organ ten będzie miał nie tylko możliwość ale i obowiązek, wynikający z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.
A zatem to przedstawiony przez Wnioskodawcę we wniosku o interpretację stan faktyczny wyznacza granice, w których "porusza" się organ. Skoro Strona wskazała, że prawo do znaku towarowego stanowi jej majątek osobisty, to Organ nie miał prawa tego elementu stanu faktycznego kwestionować, a dokonując oceny stanowiska Wnioskodawcy, powinien mieć na względzie ten element stanu faktycznego.
4.5. Przyjęcie za podstawę wydanej interpretacji stanu faktycznego ustalonego przez Organ stoi w sprzeczności z jego twierdzeniem, iż "Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym"(s. 12). Ustalenie przez Organ odmiennego stanu faktycznego od wskazanego we wniosku o interpretację powoduje, że nie spełnia ona funkcji, dla której została ustanowiona.
Organ nie dostrzegł bowiem, że tylko indywidualna interpretacja podatkowa, która zawiera ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do przedstawionego we wniosku o interpretację stanu faktycznego wypełnia funkcję informacyjną i gwarancyjną nadaną instytucji interpretacji indywidualnej przez ustawodawcę w art. 14b § 1, art. 14c § 1, art. 14k § 1 o.p. Funkcji takiej nie spełnia interpretacja, w której organ podatkowy przedstawia pogląd prawny w kontekście ustalonego przez siebie stanu faktycznego pozostającego w sprzeczności ze stanem faktycznym wynikającym z wniosku o interpretację. Strona nie tylko nie uzyskuje stanowiska organu w sprawie, w której wystąpiła z wnioskiem o interpretację, pozostaje także pozbawiona zastosowanie się do wskazań z interpretacji i uzyskanie pewności oceny prawnej swojego postępowania.
Tak prowadzone postępowanie organu interpretacyjnego narusza art. 121 § 1 o.p. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
4.10. Rozpoznając sprawę ponownie organ oceni stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku o interpretacje w odniesieniu do przestawionego przez Stronę stanu faktycznego, mając na uwadze regulacje ustawy VAT, a w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy VAT, do czego po myśli art. 153 p.p.s.a. jest zobowiązany.
4.11. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło