II OSK 793/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-12

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd sprowadzony z zagranicy, sprzedany z adnotacją "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE", z wycofanym dowodem rejestracyjnym, stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach i podlega przepisom o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uszkodzony pojazd sprowadzony z zagranicy, którego poprzedni właściciel pozbył się go z zamiarem złomowania lub rozebrania na części, stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Kluczowe jest ustalenie, czy w dacie przekraczania granicy pojazd mógł być wykorzystywany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a nie możliwość jego późniejszej naprawy. Nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów uzasadnia wezwanie do zagospodarowania odpadu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Organ wezwał skarżącą do zagospodarowania uszkodzonego pojazdu marki MERCEDES CLK 240, sprowadzonego z Niemiec, uznając go za odpad. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2360/15 w sprawie ze skargi L. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2360/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. Nr 124, poz. 458 ze zm., zwana dalej: u.m.p.o.) w związku z art. 24 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem nr 1013/2006), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 140, zwana dalej: u.r.p.) oraz art. 124 K.p.a. • w pkt 1) orzekł o wezwaniu L.W. do zastosowania procedur, określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki MERCEDES CLK 240 o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wysłanego z Niemiec na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, • w pkt 2) określił, iż obowiązek określony w pkt 1 może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie punktu zbierania pojazdów, • w pkt 3) określił termin realizacji działań określonych w pkt 1 na 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu decyzji GIOŚ podał, iż w związku z kontrolą deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki MERCEDES CLK 240 przeprowadzoną przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Łodzi, ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. W wyniku działań kontrolnych organ celny ustalił następujące dane: 1) rodzaj odpadów - uszkodzony pojazd marki MERCEDES CLK 240 o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; 2) kod odpadu: 16 01 04*; 3) wysyłający - [...], Niemcy; 4) odbiorca - skarżąca; 5) zgromadzone dokumenty: faktura nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wystawiona przez [...] GmbH; niemiecki dowód rejestracyjny pojazdu MERCEDES CLK 240 o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; opinia rzeczoznawcy Nr [...] sporządzona przez Z. K. 8 stycznia 2015 r.; opinia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska; dokumentacja fotograficzna. Organ ustalił także, że międzynarodowe przemieszczanie odpadów nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 35 (a) rozporządzenia nr 1013/2006 w dacie przemieszczania stanowiło przemieszczanie nielegalne. Powyższe skutkowało zawiadomieniem GIOŚ przez organ celny o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację. Analizując zgromadzoną w toku postępowania dokumentację, organ stwierdził, iż ww. pojazd został sprowadzony z Niemiec na terytorium Polski w stanie uszkodzonym. Powyższe wynika z opinii rzeczoznawcy nr [...] z 8 stycznia 2015 r. wykonanej przez Z. K. oraz z faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r., dokumentującej zakup spornego pojazdu przez skarżącą. Wskazana faktura [...] lutego 2015 r., zawiera adnotację: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Uznał, iż poprzedni właściciel pojazdu (firma [...] GmbH) sprzedał stronie przedmiotowy pojazd zgodnie z ww. fakturą jako pojazd powypadkowy z adnotacjami "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Zgodnie z tłumaczeniem dowodu rejestracyjnego z 2 marca 2015 r., przedmiotowy pojazd został wycofany eksploatacji na terenie Niemiec 5 listopada 2014 r. Zatem poprzedni posiadacz, nie dokonując napraw tego pojazdu, sprzedał go stronie w przekonaniu, że zostanie wykorzystany na części zamienne, a więc zbywał go ze świadomością, iż nie będzie on mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym pozbył się go na rzecz strony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., zwana dalej: u.o.). GIOŚ ocenił, iż wyjaśnienia strony odnośnie stanu technicznego oraz zmiana treści faktury pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Istotny dla sprawy jest bowiem stan pojazdu wraz z dokumentacją w dniu dokonania jego przemieszczenia na terytorium Polski. Strona posługiwała się fakturą wystawioną przez [...] GmbH, zawierającą adnotację: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE" w momencie składania deklaracji uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Powyższe wskazuje, że ww. faktura była przez stronę traktowana jako dokument autentyczny, odzwierciedlający stan faktyczny pojazdu. Zaskarżonym postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez L. W., Główny Inspektor Ochrony Środowiska orzekł: w pkt 1) o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w punkcie 3 ww. postanowienia, tj. w części dotyczącej terminu jego wykonania; w pkt 2) utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie; w pkt 3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Organ podał, iż wedle ustawowej definicji (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". W obowiązującym stanie prawnym jedyną przesłanką do uznania substancji lub przedmiotu za odpad jest przesłanka "pozbycia się". Według orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "pozbycie się, które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko". Wyjaśnił, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że 13 stycznia 2015 r. strona dokonała, w związku ze sprowadzeniem do Polski ww. pojazdu, zgłoszenia nabycia wewnątrzwspólnotowego. Analiza załączonej do ww. zgłoszenia dokumentacji wykazała, że przedmiotowy pojazd został sprzedany na podstawie faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r., wystawionej przez niemiecki podmiot [...] GmbH na rzecz skarżącej z następującą adnotacją: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE" (zgodnie z tłumaczeniem z 16 lutego 2015 r. tłumacza przysięgłego E. P.). Co więcej, pojazd marki: MERCEDES CLK 240 w momencie przemieszczenia był uszkodzony. Potwierdzenie powyższego stanowi znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, opinia rzeczoznawcy Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. sporządzona przez Z. K. oraz opinia rzeczoznawcy nr [...] z 18 marca 2015 r. sporządzona przez R. G. Według ww. dokumentacji, przedmiotowy pojazd posiadał liczne uszkodzenia, w tym wzmocnienia bocznego z podłużnicą, a wśród części do wymiany wskazane zostały m.in.: wzmocnienie czołowe kompletne, pokrywa przednia, błotnik przedni. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że zaniechanie przez zbywcę ewentualnych napraw i sprzedaż ww. pojazdu z adnotacją "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE " przemawia za pozbyciem się przedmiotowego pojazdu przez sprzedającego na rzecz strony i potwierdza wolę "pozbycia się" pojazdu. W ocenie organu, ww. zapis bezspornie dowodzi, że dla poprzedniego posiadacza pojazd utracił przydatność do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. GIOŚ ocenił, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka pozbycia się w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., zatem w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu spełnione zostały ustawowe warunki do uznania, iż pojazd ten stanowi odpad w rozumieniu ww. przepisu prawa. Organ za bezzasadny uznał zarzut zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Wskazał, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyraźnie wynika, iż organ przeanalizował całą dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym również nadesłane w toku postępowania oświadczenie sprzedającego, tj. firmy [...] GmbH oraz nową wersję faktury nr [...] wystawioną przez firmę [...] GmbH. Rozpoznając skargę na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że analiza całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazuje, iż pojazd, którego dotyczy postępowanie, stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Bezzasadne są zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa procesowego, a poczynione ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego. To do organu należy ustalenie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Przedmiotowy pojazd już na terenie Niemiec miał status odpadu, ponieważ nie był sprawny techniczne i bez naprawy nie mógł funkcjonować zgodnie z jego przeznaczeniem. Poprzedni właściciel pojazdu - firma [...] GmbH, mając tego świadomość, dokonała jego zbycia na rzecz skarżącej, a wydany na powyższą okoliczność dokument: faktura nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wyraźnie określał, iż umowa dotyczy samochodu osobowego powypadkowego, a sprzedaży dokonuje się z wyłączeniem jakiejkolwiek gwarancji, do rozebrania na części, złomowania lub na export poza UE. Dodatkowym potwierdzeniem, iż przedmiotowy pojazd traktowany był przez zbywcę jako odpad jest wycofanie go z ruchu z dniem 5 listopada 2014 r., o czym świadczą dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, istotne są dokumenty "towarzyszące" pojazdowi w momencie jego sprowadzenia, wskazujące na zaistnienie przesłanki "pozbycia się", a późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżąca nie dysponowała w dacie przemieszczania pojazdu, nie może mieć wpływu na ocenę sprawy. Dla uznania danego przedmiotu jako odpadu, podlegającego regulacjom ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia nr 1013/2006, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia przedmiotu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w chwili przekraczania granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w sprawie, w ocenie Sądu, trafnie organ uznał sporny pojazd za odpad, ponieważ utracił on swoje dotychczasowe przeznaczenie na terenie Niemiec i w takim stanie technicznym, w jakim został sprowadzony do Polski, nie mógł poruszać się po drogach. Jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej, był on sprowadzony na lawecie, zakupiony bez tablic rejestracyjnych, nie miał żadnych dokumentów, pozwalających na poruszanie się po terenie Niemiec. Przedmiotowy samochód nie był więc sprawny i bez naprawy nie mógł być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła L. W., zarzucając mu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 151 w zw. z art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskutek oddalenia skargi, mimo że rozstrzygnięcie administracyjne narusza przepisy prawa materialnego, a to: art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek dokonania przez organ całkowicie błędnej wykładni pojęcia "pozbycia się", dokonanej w stanie faktycznym niniejszej sprawy, determinującej uznanie pojazdu za odpad, 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskutek oddalenia skargi, mimo że rozstrzygnięcie administracyjne narusza przepisy prawa materialnego, a to: art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 140) - poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowy samochód stanowi odpad o kodzie 16 01 04* i w konsekwencji nakazanie skarżącej zagospodarowanie przedmiotowego samochodu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, 3) art. 151 w zw. z art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskutek oddalenia skargi, mimo że rozstrzygnięcie administracyjne narusza przepisy prawa materialnego, a to: art. 219 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej - poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne pominięcie korekty faktury nr 812 z dnia 15 grudnia 2014 r., wystawionej przez niemieckiego sprzedawcę [...] GmbH, II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy to miało wpływ na wynik sprawy, a nadto naruszenia zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, ponadto wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i dokonanie jej w sposób całkowicie dowolny, w szczególności co do uznania samochodu marki MERCEDES CLK 240 o numerze identyfikacyjnym nadwozia : [...] jako odpadu o kodzie 16 01 04* i w konsekwencji wezwanie skarżącej do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, pomimo, iż pojazd nie stanowi odpadu, 2) pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego wyjaśnienia strony odnośnie celu i zamiaru stron umowy sprzedaży pojazdu, a także stanu technicznego pojazdu oraz przedłożonych dokumentów w postaci: faktury, faktury korygującej i oświadczenia sprzedawcy pojazdu. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a. okazał się niezasadny. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znajduje oparcie w całokształcie zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego sprawy. Ocena zgromadzonych dowodów przez organy orzekające w sprawie dokonana została zgodnie z regułami przyjętymi w przepisach prawa procesowego, z zagwarantowaniem udziału strony, w tym przez umożliwienie wypowiedzi co do materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. W oparciu o dokumenty: fakturę nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wystawioną przez [...] GmbH, niemiecki dowód rejestracyjny pojazdu MERCEDES CLK 240, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] (część I i część II), opinię rzeczoznawcy nr [...] sporządzoną przez Z. K. 8 stycznia 2015 r., ekspertyzę rzeczoznawcy R. G. z 18 marca 2015 r. oraz dokumentację fotograficzną organ zasadnie stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów i odpowiedzialność za nie przypisał skarżącej. Stanowisko organów uwzględnia również okoliczności przedstawione w nadesłanym oświadczeniu sprzedającego pojazd, tj. [...] GmbH oraz nową wersję faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz Sąd pierwszej instancji przedstawiły w sposób przekonujący argumenty, które sprawiły, że odmówiono wiarygodności wyjaśnieniom skarżącej i złożonej w toku postępowania fakturze korygującej. Przede wszystkim w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie wskazano na znaczny rozmiar uszkodzeń pojazdu, potwierdzony w sporządzonych ekspertyzach i dokumentacji fotograficznej. Udokumentowany stan techniczny pojazdu korespondował z treścią pierwszej faktury, w której odnotowano jego sprzedaż z adnotacją : "do rozbierania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Logiczne było wnioskowanie organu, że charakter powypadkowych uszkodzeń przedmiotowego pojazdu oraz jego wycofanie z ruchu przemawia za tym, że dla poprzedniego właściciela pojazd ten utracił przydatność do jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a tym samym potwierdza wolę "pozbycia się" go. W rezultacie słusznie Sąd Wojewódzki zaakceptował ustalenia faktyczne, które warunkowały kwalifikację sprowadzonego przez skarżącą z Niemiec pojazdu jako odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zaznaczyć należy, że przepis ten wiąże pojęcie odpadu z substancją lub przedmiotem, należących do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, co czyni przesłankę pozbycia się substancji lub przedmiotu za kluczową dla jej uznania za odpad. Wniosek taki wynika z szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyr. NSA z 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11 czy wyr. NSA z 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08), ale również wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyr. z 18 grudnia 2007 r., w sprawie C - 194/05). Dla uznania danego przedmiotu za odpad decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wprowadzania przedmiotu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w dacie przekraczania granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może poruszać się pod drogach. Organy administracji zasadnie uznały również, że przedmiotowy pojazd stanowiący odpad w rozumieniu cyt. przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. sprowadzony został na teren Polski poza procedurą określoną przepisem art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 (bez zgłoszenia właściwym organom), a zatem nielegalnie. Uzasadniało to procedowanie przez organy orzekające w sprawie w zakresie obowiązku zagospodarowania odpadu zgodnie z art. 24 tego rozporządzenia. Konsekwencją braku dokonania zgłoszenia i nieuzyskania zgody organów na przemieszczenie odpadu było przypisanie skarżącej odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów i wezwanie do zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów. Zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje zatem oparcie zarówno w przepisach prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. ( powinno być: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. nie okazał się zasadny. Wykładnia przez organy administracji publicznej oraz Sąd Wojewódzki pojęcia "pozbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., determinująca uznanie pojazdu za odpad jest prawidłowa. Jak już wyżej zaznaczono, przesłanka pozbycia się odnosi się do uprzedniego posiadacza pojazdu, co oznacza, że to jego wola i sposób postępowania ma wpływać na kwalifikację pojazdu jako odpadu. Wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przesłankę "pozbycia się" można stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza pojazdu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru jaki był w dacie przekazania przedmiotu innemu podmiotowi. Zebrana w sprawie dokumentacja potwierdza, że pojazd nie mógł być wykorzystywany przez poprzedniego właściciela zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem na terenie Niemiec, a możliwość poddania go naprawie przez skarżącą po sprowadzeniu do Polski nie podważa oceny, że w odniesieniu do pojazdu spełniona została przesłanka pozbycia się (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.). Przesłankę tę należało oceniać w kontekście, czy w dacie przekraczania granicy pojazd może być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może poruszać się po drogach. W postępowaniu w sprawie międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi tych cech, które umożliwiają mu poruszanie się po drogach zgodnie z zasadami ruchu drogowego. Odpadami mogą być także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej (por. wyr. NSA z 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08, z 13 kwietnia 2012 r., II OSK 157/11, z 16 kwietnia 2014 r., II OSK 2793/12). W niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sprzedaży wskazują na zamiar trwałego wyzbycia się przez [...] GmbH władania pojazdem, który nie odpowiadał wymaganiom jakościowym i nie nadawał się do dalszego wykorzystania na rzecz skarżącej z oznaczonym przeznaczeniem. Właściwe było również stanowisko organów orzekających w sprawie, że w związku z faktem, iż przedmiotowy pojazd wyposażony jest w jednostkę napędową, zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów należy go zaklasyfikować do odpadu o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Z tych powodów niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. ( powinno być: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) w powiązaniu z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 18 u.r.p. Chybiony okazał się ponadto zarzut kasacyjny dotyczący art. 219 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej. Wymieniony przepis nie miał w sprawie zastosowania, gdyż stanowi regulację obowiązującą w przedmiocie postępowań podatkowych. Tymczasem w niniejszej sprawie faktura pierwotna i korygująca były dowodami ocenianymi wyłącznie w kontekście ustaleń związanych z okolicznościami nabycia przedmiotowego pojazdu przez skarżącą, a zwłaszcza jego stanu technicznego, co było istotne dla jego kwalifikacji jako odpadu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło