I SA/Wa 544/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-11

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania nieruchomości, ustanowione decyzją administracyjną przed 1 stycznia 1998 r., może zostać przekazane na rzecz innego podmiotu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 48 w zw. z art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomimo jego niezbywalności wynikającej z art. 254 Kodeksu cywilnego?
Ratio decidendi
Prawo użytkowania nieruchomości, ustanowione decyzją administracyjną przed 1 stycznia 1998 r., nie może zostać przekazane na rzecz innego podmiotu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 48 w zw. z art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niezbywalność użytkowania, wynikająca z art. 254 Kodeksu cywilnego, jest cechą jego istoty i wyklucza możliwość zastosowania przepisów o przekazaniu trwałego zarządu w trybie art. 48 u.g.n., gdyż prowadziłoby to do przeniesienia prawa między podmiotami, co jest sprzeczne z naturą tego prawa.
Stan faktyczny
Spółka X. sp. z o.o. sp.k. wniosła o przekazanie na rzecz spółki X. sp. z o.o. prawa użytkowania nieruchomości, które pierwotnie zostało ustanowione decyzją administracyjną z 1984 r. na rzecz poprzednika prawnego spółki X. sp. z o.o. sp.k. Organy administracji odmówiły przekazania, uznając, że prawo użytkowania jest niezbywalne i nie można go przenieść w drodze decyzji administracyjnej. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi spółki U. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania X. Sp. z o.o. , od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] znak: [...], o odmowie przekazania spółce X. sp. z o.o., prawa użytkowania przysługującego spółce X. sp. z o.o. sp.k. do części nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą KW nr [...], utrzymało wskazaną decyzję w mocy . Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Spółka X. sp. z o.o. sp.k. oraz X. sp. z o.o. złożyły wniosek w dniu 6 lutego 2014r. o przekazanie na podstawie art. 210 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, na rzecz spółki X. sp. z o.o., prawa użytkowania przysługującego spółce pod firmą X. sp. z o.o. sp.k. do części nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Część nieruchomości gruntowej położona w W. przy ul. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], stanowi własność W. na podstawie: decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.). Decyzją znak: [...] z dnia [...] lutego 1984r. Naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, przekazał w użytkowanie [...] Spółdzielni [...] z siedzibą w W. nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. Powyższa decyzja nie była załączona do przedmiotowego wniosku. W związku z tym Biuro Gospodarki Nieruchomościami podjęło działania mające na celu zgromadzenie dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, w tym odnalezienia ww. decyzji. Ostatecznie oryginał ww. decyzji został odnaleziony w Sądzie Rejonowym dla W. w IX Wydziale Ksiąg Wieczystych, w aktach prowadzonych dla księgi wieczystej KW nr [...]. W uzasadnieniu powyższego wniosku stwierdzono, że spółka X. sp z o.o. sp.k. chce zrezygnować z przysługującego jej prawa użytkowania, nabytego na mocy ww. decyzji z dnia [...] lutego 1984r., na rzecz spółki pod firma X. sp. z o.o. Z dniem [...] maja 2013r., Sąd Rejonowy dla W. w W. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, dokonał wpisu przekształcenia spółdzielni pracy pod firmą [...] Spółdzielnia Pracy U. w spółkę komandytowo-akcyjną pod firmą Usługi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna. Powyższe przekształcenie nastąpiło w trybie art. 203f oraz art. 203s § 3 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2013, poz. 1443), ze skutkiem przewidzianym w szczególności w art. 203h § 1 tej ustawy, zgodnie z którym spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółdzielni przekształcanej, co zostało potwierdzone zmianą wpisu w Dziale III księgi wieczystej KW nr [...], gdzie jako użytkownik wpisana została ww. spółka komandytowo-akcyjna. Następnie z dniem [...] listopada 2013r. Sąd Rejonowy dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, dokonał wpisu przekształcenia spółki pod firmą U. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w spółkę komandytową pod firmą X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...]. Z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż ww. przekształcenia dokonano na podstawie art. 551 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013, poz. 1030). W związku z tym, zgodnie z art. 553 § 1 ksh "Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej". Organ ustalił zatem, że spółce X. sp. z o.o. sp.k. przysługuje obecnie prawo użytkowania wynikające z decyzji znak: [...] z dnia [...] lutego 1984r. Naczelnika Dzielnicy W., co zostało potwierdzone zmianą wpisu w Dziale III księgi wieczystej KW nr [...], gdzie jako użytkownik wpisana jest ww. spółka komandytowa. Organ wskazał , że podstawy prawne powołane we wniosku z dnia [...] lutego 2014r. dotyczą instytucji trwałego zarządu. Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż "Do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998r. stosuję się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu". Przepisy o trwałym zarządzie uregulowane są w "Dziale II. Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność samorządu terytorialnego" w "Rozdziale 5. Oddawanie w trwały zarząd". Zgodnie z art. 48 ugn "1. Właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się wygaśnięcie trwałego zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, i jego ustanowienie na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie". Ponadto organ zauważył, że art. 50 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje do trwałego zarządu, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu tj. art. 244 - 270 i art. 284 tego kodeksu. Prezydent podkreślił, że prawo użytkowania jest ściśle związane z osobą użytkownika i jest prawem niezbywalnym (art. 254 k.c), a co za tym idzie jest co do zasady wyłączone z obrotu prawnego oraz wygasa w chwili ustania osoby prawnej, na rzecz której prawo to zostało ustanowione (art. 284 w związku z art. 266 k.c). Zatem powołany art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepis art. 48 tej ustawy, nie mogą stanowić podstawy do przeniesienia prawa użytkowania ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej, z woli użytkownika, na inną osobę prawną. Od powyższej decyzji X. sp. z o.o. zastępowane przez r.pr. M. L. złożyły odwołanie. Odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Strona w odwołaniu wniosła o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. W odwołaniu podniesiono, że grunt został przekazany [...] spółdzielni [...] decyzją Naczelnika W. z dnia [...] lutego 1984 r. znak [...], zatem prawo użytkowania zostało ustanowione przed dniem 5 grudnia 1990 r. i stosuje się do niego przepisy dotyczące trwałego zarządu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami dopuszcza przekazanie trwałego zarządu na mocy decyzji organu na zgodny wniosek jednostek organizacyjnych (art.48. ust. 1 u.g.n.). Wskazano także , że organ pierwszej instancji pominął fakt, iż instytucja użytkowania w rozumieniu przepisu art. 210 u.g.n. jest instytucją szczególną, dla której ustawodawca przewidział odpowiednie stosowanie przepisów o trwałym zarządzie. Nie ma podstaw do tego, aby przyjąć, iż należy wyłączyć w niniejszej sprawie art. 48 u.g.n. W myśl art. 50 u.g.n. do trwałego zarządu w sprawach nie uregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu Cywilnego o użytkowaniu. W ocenie odwołującej spółki przekazanie użytkowania powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której organ stwierdzi wygaśnięcie użytkowania stronie dotychczas uprawnionej i ustanowi to prawo w dotychczasowym kształcie na rzecz drugiego z wnioskodawców. Nie będzie tu miało miejsca zbycie użytkowania, o którym mowa w art. 254 Kodeksu cywilnego. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podkreślił , że przedmiotem niniejszej sprawy jest prawo użytkowania, rozumiane jako rzeczowe prawo ograniczone. Wskazał , że w okresie gospodarki planowej obok użytkowania uregulowanego w Kodeksie cywilnym istniało jeszcze użytkowanie różnych państwowych jednostek organizacyjnych, któremu - pomimo nazwy - odmawiano charakteru prawa cywilnego, tożsamego z użytkowaniem uregulowanym w k.c. W piśmiennictwie jednakże podkreślano, że przekazanie terenów w użytkowanie organizacjom społecznym przewidziane w ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowiło ograniczone prawo rzeczowe w rozumieniu art. 252 k.c. Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464) przyznała tym stosunkom prawnym, którym wcześniej odmawiano charakteru prawa cywilnego, tożsamego z użytkowaniem uregulowanym w k.c, status ograniczonego prawa rzeczowego w rozumieniu art. 252 i n. k.c. Dotyczyło to gruntów Skarbu Państwa lub jednostek i samorządu terytorialnego będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w faktycznym użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej pozostających nadal w ich użytkowaniu. Kolegium podkreśliło zatem , że obecnie istnieje więc tylko jedno pojęcie użytkowania jako prawa unormowanego w art. 252-270 k.c. Organ wskazał , że zgodnie z obowiązującym aktualnie stanem prawnym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu (zob. art. 210 ust. 1 i 3 u.g.n.). To sformułowanie ..pozostają nadal w użytkowaniu" tych jednostek zawarte w przepisie art. 210 ust. 1 u.g.n. prowadzi , zdaniem Kolegium , do wniosku, iż niewątpliwie chodzi o użytkowanie, jako ograniczone prawo rzeczowe. Użytkowanie nie jest jednakże prawem jurydycznie jednolitym. W doktrynie wyróżnia się użytkowanie przez osoby fizyczne, rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne wypadki użytkowania odnoszące się do użytkowania przez osoby prawne oraz inne jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (zob. Gniewek E. (red.). Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2011, s. 436). Zgodnie zatem z art. 284 k.c. do prawa użytkowania uregulowanego przepisami u.g.n.. w tym o którym mowa w art. 210 ust. 1 u.g.n.. zastosowanie znajdą wprost ogólne przepisy regulujące to prawo - art. 252-266 k.c. (zob. Gniewek E. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2011, s. 454-455). Niemniej jednak do użytkowania, o którym mowa w art. 210 ust. 1 u.g.n. należy stosować przepisy art. 43- art. 50 u.g.n.. które regulują trwały zarząd. Kolegium podkreśliło jednakże , że klauzula "odpowiednio" oznacza, iż niektóre przepisy stosuje się wprost, niektóre stosuje się z modyfikacją, a innych zaś nie stosuje się wcale. W ocenie Składu Orzekającego do użytkowania, o którym mowa w art. 210 u.g.n. nie znajdzie zastosowanie art. 48 1 u.g.n., zgodnie z którym właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki. Zgodnie bowiem z art. 254 k.c. użytkowanie jest niezbywalne. Jest ono prawem o charakterze osobistym, tzn. związanym z osobą użytkownika. Łączy się z tym niezbywalność użytkowania, która jest cechą każdego rodzaju użytkowania, bez względu na jego przedmiot i podmioty. Z tej przyczyny użytkowanie nie wchodzi do spadku po użytkowniku (art. 922 § 2 k.c.) i nie może stanowić przedmiotu obrotu prawnego . Kolegium podkreśliło , że niezbywalność użytkowania jest wpisana w istotę tego prawa. Wyjątek od tej zasady winien być zatem wyraźnie wyrażony w przepisach ustawy . Organ wskazał ponadto, że nie bez znaczenia jest również charakter prawny art. 210 u.g.n. W systematyce u.g.n. przepis ten został zakwalifikowany jako przejściowy. W chwili obecnej u.g.n. nie przewiduje możliwości ustanowienia użytkowania w drodze postępowania administracyjnego (zob. Gniewek E. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2011, s. 435). Użytkowanie może być ustanowione wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej (zob. art. 13 ust. 1 u.g.n.). Z takiego stanu można wywodzić, iż ustawodawca chciał ujednolicić treść prawa użytkowania obciążającego nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Sprzeczne z tym założeniem byłby dopuszczenie na gruncie art. 210 u.g.n. dopuszczenie przeniesienia użytkowania na inny podmiot, w sytuacji, gdy użytkowanie ustanowionego w drodze umowy jest niezbywalne. Spółka pod firmą X. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła na powyższą decyzję skargę do tutejszego Sądu. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) naruszenie przepisu art. 48 w zw. art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta W.; 2) naruszenie przepisu art. 210 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że w rozstrzyganej sprawie nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 3) naruszenie przepisu art. 254 Kodeksu cywilnego poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że z uwagi na niezbywalność użytkowania nie jest możliwe przekazanie prawa użytkowania w rozumieniu art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w drodze decyzji administracyjnej. Wobec powyższego: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 lit. a p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zostały obszernie rozwinięte zarzuty skargi. Skarżąca podniosła w szczególności, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest przede wszystkim wykładania przepisu art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniami SKO. Bezspornym jest fakt, że użytkowanie uregulowane w Kodeksie cywilnym jest prawem niezbywalnym. Jednakże w tym przypadku należy wziąć pod uwagę to, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wyróżniono dwa typy użytkowania tj. użytkowanie powstałe do dnia 5 grudnia 1990 r. oraz te powstałe po tej dacie. Konieczne jest więc w każdej sprawie ustalanie daty powstania przedmiotowego prawa, gdyż odmienna jest regulacja prawa obu użytkowań . W przypadku użytkowania powstałego na gruncie Skarbu Państwa lub gminy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przy ocenie jego treści zastosowanie miały przepisy kodeksu cywilnego. Natomiast odmienna regulacja użytkowania dotyczy prawa powstałego przed dniem 5 grudnia 1990 r., bowiem do niego zastosowanie miały przepisy art. 2 ust. 4, 5 oraz ust. 8 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawodawca przyjął wówczas, że do takiego użytkowania stosuje się przepisy dotyczące zarządu (art. 2 ust. 8 ww. ustawy). Skarżąca wskazała, że wprawdzie w pierwotnym brzmieniu art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdowało się odwołanie do przepisów Kodeksu cywilnego to jednak w drodze nowelizacji ustawy z 7 stycznia 2000 r. (ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw z dnia 7 stycznia 2000 r.) przywrócono zasadę, że do użytkowania stosuje się przepisy o trwałym zarządzie. Zdaniem Spółki, bezspornym jest fakt iż chodzi tutaj o "odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących trwałego zarządu", które rozumiane jest w ten sposób, że niektóre przepisy są stosowanie bezpośrednio, inne z modyfikacją, a jeszcze innych się nie stosuje. Jednakże biorąc pod uwagę to, że instytucja użytkowania w rozumieniu przepisu art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest instytucją szczególną dla której ustawodawca przewidział odpowiednie stosowanie przepisów o trwałym zarządzie nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że w rozstrzyganej sprawie wyłączeniu z zastosowania podlega przepis art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl przepisu art. 50 ww. ustawy do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Co jednakże oznacza, że zastosowanie mają przepisy w zakresie nie uregulowanym tą ustawą. Ponadto podkreśliła, iż przekazanie prawa użytkowania nastąpić w tym wypadku powinno w drodze decyzji administracyjnej, w której organ stwierdzi wygaśnięcie powyższego prawa po stronie dotychczas uprawnionego i ustanowi to prawo w dotychczasowym kształcie na rzecz drugiego z wnioskodawców. Nie będzie tu miało miejsca, zbycie użytkowania, o którym mowa w art. 254 Kodeksu cywilnego. Nie dojdzie bowiem do jego przeniesienia w drodze czynności prawnej jaką byłaby np. umowa sprzedaży czy darowizny, ale w drodze aktu administracyjnego jakim jest decyzja właściwego organu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie niniejszej organy administracji rozpoznały wniosek spółki "X. spółka z o.o. spółka komandytowa o przekazanie spółce X. spółka z o.o. prawa użytkowania gruntu części nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Wskazaną nieruchomość , Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z dnia [...] lutego 1984 r., działając na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, przekazał w użytkowanie [...] Spółdzielni [...] z siedzibą w W. , której następcą prawnym jest spółka U. spółka z o.o. spółka komandytowa . Istota sporu zaistniałego w toku postępowania sprowadza się do kwestii, czy na podstawie art.48 ust.1, w związku z art. 210 ust.1 zd.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami , możliwe jest przekazanie w drodze decyzji administracyjnej, pomiędzy dwoma podmiotami prawa, prawa użytkowania gruntu, objętego działaniem art. 210 ust.1 tej ustawy . Stosownie do treści art. 210 ust.1 zd.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. W zdaniu drugim przywołanego przepisu wskazano natomiast, że do przedmiotowego użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Jak trafnie podkreślono w wyroku tutejszego Sądu zapadłym w sprawie sygn. I SA/Wa 2549/14 ,ustawodawca kształtując charakter prawny instytucji użytkowania, o którym mowa w art.210 ust.1 u.gn., nie przewidział skutku w postaci przekształcenia się prawa użytkowania, z mocy prawa, w trwały zarząd, poprzestając jedynie na odpowiednim odesłaniu do przepisów regulujących trwały zarząd. W świetle stanowiska piśmiennictwa prawniczego pojęcie "odpowiedniości" stosowania określonego przepisu oznacza, że: 1) niektóre postanowienia tego przepisu będzie można stosować bez żadnej modyfikacji, 2) inne trzeba będzie odpowiednio zmodyfikować, 3) jeszcze innych w ogóle nie będzie można stosować z uwagi na ich bezprzedmiotowość lub oczywistą sprzeczność z charakterem prawnym instytucji, do której miałyby znaleźć zastosowanie. Tym samym odesłanie zawarte w treści przepisu art.210 ust.1 ustawy do odpowiedniego stosowania przepisów o trwałym zarządzie nie należy rozumieć jako poddanie opisanej tam instytucji użytkowania wyłącznie przepisom o trwałym zarządzie, z wyłączeniem dalszego stosowania przepisów o użytkowaniu, zamieszczonych w kodeksie cywilnym (252 i nast.). Należy w tym kontekście mówić o współistnieniu obu tych reżimów prawnych. W tej sytuacji zastosowanie w danej kwestii, dotyczącej prawa użytkowania, o którym mowa w art.210 ust.1 ustawy, przepisów o trwałym zarządzie wymaga uprzedniego rozważenia, czy zastosowanie tych przepisów nie prowadziłoby do konfliktu z cywilnoprawną istotą tego prawa. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej , organ II instancji trafnie wskazał przykłady zagadnień prawnych, związanych z wykonywaniem prawa użytkowania, do których mają zastosowanie przepisy, dotyczące trwałego zarządu. Kolegium powołało w tym kontekście orzecznictwo sądów administracyjnych, prezentujące stanowisko, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie do użytkowania przepisów o trwałym zarządzie dopuszcza możliwość wydania decyzji o aktualizacji opłaty rocznej na podstawie stosowanego odpowiednio art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (który stanowi, że za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013r. sygn.akt I OSK 2206/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn.akt IV SA/Po 135/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn.akt II SA/Łd 433/11, Centralna Baza Orzeczeń NSA), oraz decyzji o wygaśnięciu użytkowania na podstawie odpowiednio stosowanego art.46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2012r. sygn.akt II SA/Sz 452/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Gd 47/08). Jednocześnie jednak Sąd podziela pogląd Kolegium, że zasadnicza cecha instytucji użytkowania, jaką jest niezbywalność tego prawa w świetle art.254 k.c., wyklucza możliwość zastosowania do użytkowania przepisów o przekazaniu trwałego zarządu w oparciu o art.48 u.g.n. Przepis art.48 u.g.n przewiduje, że właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki (ust.1). W decyzji orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie. W sprawach tych stosuje się przepis art. 45 ust. 3 (ust.2). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że uwzględnienie wniosku zgłoszonego w sprawie i orzeczenie - w trybie analogicznym do trybu przenoszenia trwałego zarządu - o przekazaniu pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami prawa użytkowania, prowadziłoby do spowodowania przeniesienia tego prawa z jednego podmiotu na drugi (zmiany osoby użytkownika), a zatem do czynności sprzecznej z zasadą nieprzenoszalności użytkowania. Sąd w pełni akceptuje pogląd wyrażony w przywołanym wyżej wyroku, że oceny tej nie podważa podniesiona w skardze okoliczność, że z formalnego punktu widzenia, w świetle art.48 ust.2 ustawy, decyzja o przekazaniu trwałego zarządu nie prowadzi do bezpośredniego przeniesienia tego prawa pomiędzy podmiotem, któremu przysługuje to prawo a podmiotem zainteresowanym jego uzyskaniem, a do łącznego wygaśnięcia dotychczas wykonywanego prawa trwałego zarządu i jego ustanowienia na rzecz podmiotu nowego. Oczywistym jest bowiem , że ostatecznie powyższe wywołuje skutki tożsame z przeniesieniem prawa pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło