II SA/Gl 904/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Dnia [...] r. pracownicy Inspektoratu Grup Mobilnych w C. przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego [...] wraz z naczepą, kierowanego przez R. M. Właścicielem pojazdu jest D. G. zam. w P. przy ul. [...] - prowadzący działalność pod nazwą "A". W trakcie kontroli stwierdzono, że na impulsatorze skrzyni biegów pojazdu został umieszczony magnes neodymowy zakłócający pracę cyfrowego urządzenia rejestrującego aktywność kierowcy. Kierowca przyznał się do umieszczenia magnesu a jednocześnie oświadczył, że ani D. G. ani nikt w przedsiębiorstwie transportowym nie wiedział o jego działaniach. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wszczął postępowanie, jednakże D. G. nie wypowiedział się w sprawie. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym). Odwołanie od tej decyzji złożył D. G. podnosząc, iż nie ponosi on odpowiedzialności za działania kierowcy, który przeszedł odpowiednie szkolenie. Dodatkowym pismem z dnia 13 marca 2015 r. podniósł, że: - kara została nałożona bez podstawy prawnej, - organ naruszył art. 92a ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, że tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy skoro karta kierowcy znajdowała się w urządzeniu, - 77 § 1 i 78 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Podejmując postępowanie odwoławcze Dyrektor Izby Celnej w K. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z zapytaniem, czy od stycznia 2013 r. w siedzibie przedsiębiorcy była prowadzona kontrola w zakresie przestrzegania przepisów o transporcie drogowym. W odpowiedzi zostało przesłane pismo zawierające informację iż w okresie od 20 listopada do 20 grudnia 2014 r. przeprowadzono kontrolę w ramach której stwierdzono znaczną ilość uchybień zwłaszcza w zakresie przestrzegania czasu pracy. Co istotne część owych uchybień dopuścili się zarówno kontrolowany w niniejszej sprawie kierowca R. M. jak i sam D. G. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r, nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy uznając, że zarówno przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie, jaki i wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie odpowiadają prawu. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył D. G. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej w K. naruszenie: - art. 15 w związku z art. 127 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, - art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie zasadności zastosowania przepisów, - błędną wykładnię treści załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym, - art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie błędnych ustaleń oraz dowolnych ustaleń, w tym odmowę ponownego przesłuchania ukaranego kierowcy, - art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie art. 92b lub 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący wskazuje przede wszystkim, że kierowca R. M., co nie jest kwestionowane, naruszył przepisy o transporcie drogowym w zakresie lp. 13.1 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie drogowym – "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie urządzenia rejestrującego". Niedopuszczalne zatem, w ocenie D. G. ukaranie go za "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi" (lp. 6.2.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym). Wskazał, że w momencie kontroli karta kierowcy R. M. znajdowała się w tachografie, zatem nie można mówić, iż aktywność nie była rejestrowana. Odpowiadając na skargę organ wskazał, że przesłanką wymierzenia kary jest nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego na wykresówce lub karcie wskazań urządzenia w zakresie prędkości i czasu. Założone na impulsatorze urządzenie powodowało spowodowało, że dane nie były rejestrowane. Wskazał również na brak możliwości zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż przedsiębiorca nie wykazał, iż uczynił wszystko aby do naruszeń nie doszło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie składu orzekającego podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a rozstrzygnięcie podjęte przez organ administracji odpowiada przepisom prawa. Sprawa dotyczy wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, określonych w art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.). Przy czym w sprawie niesporna jest okoliczność, iż kierowca R. M. poprzez umieszczenie magnesu neodymowego na impulsatorze skrzyni biegów zakłócił jego pracę, przez co na karcie kierowcy nie doszło do zarejestrowania prawem wymaganych informacji, przede wszystkim w zakresie czasu pracy i ilości przejechanych kilometrów. Stąd niezasadny jest zarzut skarżącego błędnego zakwalifikowania okoliczności faktycznych będących podstawą wymierzenia kary. D. G. podnosi, że nie można w sprawie mówić o "nierejestrowaniu" aktywności kierowcy ale o tym o tym, iż tachograf rejestrował dane, tylko fałszywe. Zatem przesłanka z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie została spełniona. Z taką wykładnią przepisów ustawy o transporcie drogowym nie sposób się zgodzić. Przedmiotowa kara została nałożona za "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi". Z całości zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że na karcie nie zostały zarejestrowane powyższe dane (na skutek nielegalnych działań kierowcy). Zatem rozstrzygnięcie organów administracji było prawidłowe. Nie do końca zrozumiałe są zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności przez organ drugiej instancji. W istocie działania tego ostatniego polegały na rozpatrzeniu sprawy oraz uzupełnieniu postępowania o informacje uzyskane od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wynikach kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa D. G. Takie działania nie naruszają prawa a wręcz przeciwnie, przyczyniają się do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Należy wreszcie odnieść się do zarzutu niezastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Istotą powyższych regulacji jest umożliwienie przewoźnikowi uwolnienia się od odpowiedzialności finansowej w przypadku, gdy jego pracownik (kierowca) dopuścił się naruszeń w zakresie przepisów ustawy o transporcie drogowym, postępując wbrew intencji samego przewoźnika, który podjął wszystkie możliwe działania w celu zapewnienia właściwej (zgodnej z prawem) organizacji pracy. Podmiot świadczący usługi transportowe, domagając się zastosowania wobec niego art. 92b ustawy o transporcie drogowym winien wykazać w postępowaniu, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. II SA/Gl 1173/14 – wszystkie orzeczenia przywołane w uzasadnieniu za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W istocie można przyjąć, iż zwolnienie się od odpowiedzialności za czyny dokonane przez kierowcę może nastąpić w sytuacji, gdy przedsiębiorca wykaże, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Przy czym pod tym pojęciem nie należy rozumieć tylko przeprowadzania szkoleń, czy też niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Gl 933/14). Brak właściwego i w rezultacie skutecznego nadzoru lub akceptacja zachowań kierowcy, a w konsekwencji dopuszczenie do powstania naruszeń, obciąża wykonującego przewóz drogowy. Profesjonalny przewoźnik winien posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną i wdrożyć rozwiązania organizacyjne, pozwalające na prawidłowe wykonywanie przewozów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. III SA/Gd 698/13). Przedsiębiorca ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Powinnością pracodawcy jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać obowiązujące przepisy, ale również bieżące kontrolowanie wykonania powierzonych obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. II GSK 1473/13). Warto wreszcie podkreślić, iż wykazanie należytej staranności, zarówno przy organizowaniu pracy kierowców, jak i przy prowadzeniu późniejszego nadzoru nad nią, należy do przewoźnika. To nie organ, lecz przedsiębiorca powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów u.t.d. W dyspozycji tego przepisu nie mieszczą się w szczególności sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Go 843/14). W rozpatrywanej sprawie D. G., poza słownymi deklaracjami w żaden sposób nie wykazał, iż nie przyczynił się do powstania naruszeń. Niezależnie od tego należy wskazać, iż ze znajdującego się w aktach sprawy pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] r. wynika jednoznacznie, że w przedsiębiorstwie "A" wielokrotnie dochodziło do naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego. W okresie kontrolowanym (lata 2013-2014) naruszenia miały wręcz charakter nagminny. Dopuszczał się ich zarówno zatrzymany do kontroli w niniejszej sprawie R. M., jak i sam D. G. Zatem niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 92b i 92c było w pełni uzasadnione. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargi.