IV SA/Wa 2748/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-14
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Paweł Groński, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji organu pierwszej instancji, prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz prawa strony do udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji o umorzeniu postępowania dotyczącego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wydane w 1978 r. na czas nieoznaczony (opisowo) na okres dłuższy niż 20 lat, zgodnie z przepisami przejściowymi, wygasło po 20 latach od jego ostateczności. Umorzenie postępowania w tej sytuacji było rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 k.p.a. (prawo do udziału w postępowaniu), wskazując, że strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i nie wykazała, aby uchybienie w tym zakresie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (PKZGW), która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (DRZGW) stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. o umorzeniu postępowania dotyczącego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z 1978 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a., w tym prawa do udziału w postępowaniu i pozbawienie możliwości wypowiedzenia się. Organy administracji uznały, że pozwolenie wodnoprawne z 1978 r. wygasło z mocy prawa po upływie 20 lat, a decyzja o umorzeniu postępowania była rażąco wadliwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] lipca 2015 r., znak: [...] (dalej: PKZGW, organ II instancji, organ odwoławczy) wydana na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka z o.o. (dalej: skarżąca, Spółka strona skarżąca) od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej: DRZGW w P., organ I instancji) z [...] marca 2015 r., znak: [...].
W decyzji z [...] lipca 2015 r. PKZGW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
Organ I instancji w decyzji z [...] marca 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...], wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P. [...] w P. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza w decyzji z [...] sierpnia 1978 r.
W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła: naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 16 oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W odwołaniu podniesiono następujące kwestie:
wniosek Spółki dotyczący uzupełnienia zawiadomienia o wszczęciu postępowania pozostał bez rozpatrzenia przez cały czas trwania tego postępowania;
odpisy dokumentacji postępowania zostały dostarczone do siedziby Spółki po wydaniu decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie;
Spółka została pozbawiona prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, w związku z czym decyzja Dyrektora RZGW w P. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 10 k.p.a.;
postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją DRZGW w P. stanowi próbę "obejścia przepisów prawa dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych przez Marszałka Województwa [...] i jako takie nie może korzystać z ochrony prawnej", bowiem Marszałek Województwa [...] nie skorzystał z prawa do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...], co w ocenie Spółki, oznacza akceptację zawartego w niej rozstrzygnięcia;
zaskarżona decyzja DRZGW w P. została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...];
rozstrzygnięcie DRZGW w P. zostało wydane bez uwzględnienia treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]: sygn. akt: [...].
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania Spółki zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że analizowana pod kątem wygaśnięcia decyzja dotycząca udzielenia P. [...] w P. pozwolenia wodnoprawnego została wydana na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 230), zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne wydawało się w okresie obowiązywania tego aktu na czas oznaczony (art. 21 ust. 1). W przypadku, gdy pozwolenie takie zostało wydane na okres powyżej 20 lat, wówczas zastosowanie znajduje art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż korzystanie do celów rybackich, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu tych pozwoleń stały się ostateczne. Jednocześnie w myśl art. 138 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji.
Z uwagi na fakt, że analizowane pozwolenie zostało wydane w 1978 r., wskazany w ww. ustawie termin 20 lat niewątpliwie już upłynął, zatem organ miał podstawy do prowadzenia przedmiotowego postępowania. W związku z tym w ocenie organu II instancji umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia rozstrzygnięcia dotyczącego udzielenia przedmiotowego pozwolenia stanowiło rażące naruszenie prawa, co jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Umorzeniu podlegają bowiem wyłącznie postępowania, które stały się bezprzedmiotowe w całości lub części (art. 105 § 1 k.p.a.), a taka sytuacja w przedmiotowym przypadku nie nastąpiła.
Skargę na decyzję PKZGW złożyła Spółka, zarzucając, że organ nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym: 1) do naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a.; 2) do naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy w sposób niewłaściwy uzasadnił "próbę obejścia prawa przez Marszałka Województwa [...], który nie skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r.".
Skarżąca podkreśliła również, że przedmiot postępowania jest regulowany nie tylko przepisami ustawy Prawo wodne, ale również innymi aktami powszechnie obowiązującymi, w tym np. ustawą z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając na względzie kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja PKZGW z [...] lipca 2015 r., w której organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia wydanego na art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Artykuł 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie określa wprawdzie przesłanek do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, niemniej jednak należy zauważyć, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie narusza ona przepisów materialnych i procesowych. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza tylko to, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ I instancji. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego.
Przenoszą powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że GDOŚ nie naruszył normy wynikającej z treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności zostały prawidłowo ustalone na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu.
Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. Sprawa nie toczy się bowiem w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie naruszenia prawa mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, że zachodzi konieczność uznania jej za nieważną.
Organy obu instancji analizując dokumentację sprawy zasadnie uznały, że przedmiotowe pozwolenie zostało udzielone na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. Organy kontrolując decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 badały, czy decyzja dotycząca umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego podmiotowi [...] Spółka z o.o. obarczona jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. Organy weryfikowały przede wszystkim zaistnienie podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P. [...] w P. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza w decyzji z [...] sierpnia 1978 r.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 230), pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony, z tym że pozwolenie na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich wydaje się na okres krótszy niż dziesięć lat. W przeciwieństwie do prawa wodnego z 1962 r. ustawa Prawo wodne z 1974 r. nie przewidywała wydawania pozwoleń na czas nie oznaczony. Takie unormowanie sprawy odpowiadało dotychczasowej praktyce działania organów administracji wodnej, które w zasadzie nie udzielały pozwoleń bezterminowo. Wprowadzenie w prawie wodnym z 1974 r. zasady, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony podyktowane zostało troską o ochronę gospodarczych interesów Państwa. Państwo w pozwoleniu wodnoprawnym powierzało osobie uprawnionej pewien zasób praw dla celów gospodarczych. W miarę postępu technicznego sposoby realizacji tych celów są zmienne. W literaturze wprowadzenie zasady wydawania pozwolenia na czas oznaczony uznano za rozwiązanie słuszne (zob. T. Zwięglińska, [w:] S. Surowiec, W. Tarasiewicz, T. Zwięglińska, Prawo wodne. Komentarz. Przepisy wykonawcze, Warszawa 1981, s. 58).
Przedmiotowe pozwolenie zostało wydane na czas oznaczony. W przypadku, gdy pozwolenie takie zostało wydane na okres powyżej 20 lat, wówczas zastosowanie znajduje art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż korzystanie do celów rybackich, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Według art. 138 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Prezydent Miasta P. w decyzji z [...] października 2014 r., ograniczył się do wskazania, że "nie został spełniony warunek upływu terminu ważności pozwolenia" i stwierdził, że prowadzone przez niego postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest bezprzedmiotowe, a zatem w myśl art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu.
Wskazać należy, że termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] sierpnia 1978 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nie został określony wprost, ale opisowo, tj. "do czasu budowy miejskiej sieci kanalizacyjnej w rejonie baz". W trakcie prowadzonego postępowania Prezydent Miasta P. ustalił, że do [...] września 2014 r., czyli przez ponad 36 lat, sieć kanalizacji miejskiej w rejonie ul. [...] nie została wykonana. W związku z tym organy obu instancji słusznie uznały, że przedmiotowe pozwolenie zostało wydane na okres dłuższy niż 20 lat, zatem w analizowanej sytuacji znajduje zastosowanie ww. przepis ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.
Organ I instancji słusznie zatem stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P. [...] w P. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza w decyzji z [...] sierpnia 1978 r. Nie można bowiem stwierdzić, aby postępowanie to było bezprzedmiotowe, a zatem decyzja z [...] października 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. wskazać należy, że organ I instancji o wszczęciu postępowania nieważnościowego zawiadomił strony postępowania na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. w piśmie z 19 stycznia 2015 r., następnie w piśmie z 13 lutego 2015 r., poinformował o zebraniu niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy na podstawie art. 10 k.p.a. Wyżej wymienione zawiadomienia zostały odebrane przez skarżącą w terminach umożliwiających wgląd w dokumentację. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni podziela, że "Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". (zob. wyrok NSA z 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1767/13, LEX nr 1773573).
Z akt sprawy nie wynika, aby strona skarżąca skorzystała z uprawnienia wynikającego z art. 73 k.p.a. i zapoznała się z aktami sprawy w siedzibie organu administracji publicznej, pomimo, że od dnia wszczęcia postępowania do dnia wydania decyzji minęło ponad 2 miesiące.
Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym czynności tych dokonuje się w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu.
Podnieść także należy, że przepisy k.p.a. nie przewiduje natomiast obowiązku przesyłania przez organ prowadzący postępowanie kopii dokumentacji stronom tego postępowania. Fakt, że organ I instancji przesłał kopię całości akt sprawy do siedziby Spółki w takim terminie, że zostały one odebrane po wydaniu przez ten organ decyzji kończącej postępowanie, nie może przesądzać o naruszeniu art. 10 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, "1. Organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczanie ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. 2. Skoro realizacja uprawnienia z art. 73 § 2 k.p.a. uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem, to błędny jest pogląd, iż już sam status strony uprawnia ją do żądania wydania uwierzytelnionych kserokopii. W przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystywać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem" (zob. wyrok NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12, LEX nr 1579468).
Wskazać zatem należy, że zasady regulujące prawo strony do wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, wynikają z obowiązujących przepisów prawa, a organy administracji publicznej są obowiązane do ich stosowania.
Nie można podzielić zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia przez organy obu instancji, art. 7, 8 i 9 k.p.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, ze strona skarżąca nie powołuje się na żadne konkretne fakty, potwierdzające naruszeniu tych przepisów. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., zostało przeprowadzone zgodnie z treścią art. 7, 8 i 9. k.p.a.
W niniejszej sprawie organom obu instancji nie można postawić zarzutu zaniechania podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia sformułowanej w art. 7 k.p.a. ogólnej zasady postępowania administracyjnego odnoszącej się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie nieustalenia przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcia w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych.
Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.
Należy jednak zauważyć, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie art. 8 k.p.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu drugiej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.
Sąd dokonując kontroli działania organów administracji w obu instancjach nie stwierdził naruszenia zasady wynikającej z treści art. 8 k.p.a. Zdaniem NSA "Użyty w przepisie art. 9 k.p.a. zwrot "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych" nie może być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania" (zob. wyrok NSA z 11 sierpnia 2013, sygn. akt II OSK 758/12, LEX nr 1364262).
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, że zaskarżona decyzja nie odniosła się do podstawowych kwestii podniesionych w odwołaniu z [...] kwietnia 2015 r. W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji na stronach 4-6 odniósł się szczegółowo do treści zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło