II GSK 1994/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-24

Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działania Najwyższej Izby Kontroli, w tym wszczęcie postępowania kontrolnego, podlegają kognicji sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Działania Najwyższej Izby Kontroli, w tym wszczęcie postępowania kontrolnego, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, ponieważ NIK nie jest organem administracji publicznej, a jej czynności nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej określonym w art. 3 § 2 PPSA. Skarga na takie działania jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na działanie Najwyższej Izby Kontroli (NIK) polegające na wszczęciu postępowania kontrolnego bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, uznając, że NIK nie jest organem administracji publicznej i jej działania nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Fundacja wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne uznanie niedopuszczalności skargi i pozbawienie prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3456/15 w sprawie ze skargi [...] na działanie Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie wszczęcia postępowania kontrolnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3456/15, odrzucił skargę [...] na działanie Najwyższej Izby Kontroli polegające na wszczęciu postępowania kontrolnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji podał, że [...] (dalej: skarżąca lub Fundacja) wniosła skargę na działanie Najwyższej Izby Kontroli (NIK) polegające na wszczęciu w stosunku do Fundacji postępowania kontrolnego bez podstawy prawnej Sąd I instancji przytoczył treść przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.) i wywiódł, że pozytywne określenie właściwości sądów administracyjnych wskazane w cyt. wyżej przepisie oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 p.p.s.a. Skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 p.p.s.a., ze szczególnym uwzględnieniem prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady domniemania właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Z powołanych wyżej norm konstytucyjnych i ustawowych, wynika, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje wyłącznie działania lub zaniechania administracji publicznej. Z tego względu działania innych organów władzy publicznej niż organy administracji publicznej (czy to w tzw. znaczeniu ustrojowym, czy funkcjonalnym) - nie są objęte kognicją sądów administracyjnych. W ocenie WSA, Najwyższa Izba Kontroli ze swej istoty nie jest organem administracji publicznej. W konsekwencji, jej działalność nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Pozycja ustrojowa tego organu określona została w art. 202 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem już przepisy Konstytucji przesądzają o usytuowaniu Najwyższej Izby Kontroli jako organu kontroli państwowej, a nie jako organu administracji publicznej. W kolejnych przepisach (art. 203 i art. 204 ust. 2) ustawa zasadnicza określa przedmiot działalności Najwyższej Izby Kontroli, jej zakres i sposób sprawowania kontroli, a także obowiązki wynikające z podległości wobec Sejmu. Sąd I instancji podkreślił, że organizację oraz tryb działania Najwyższej Izby Kontroli, w tym postępowanie kontrolne, określa ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2015 r., poz. 1096). Z ustawy tej wynika, że Najwyższa Izba Kontroli nie dysponuje środkami przymusu, które mogłyby doprowadzić do realizacji wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym i nie ma umocowania do stosowania w tym celu środków, które miałyby władczy i jednostronny charakter, zatem środków, które spełniałyby podstawowe kryteria, pozwalające zakwalifikować je jako czynności opisane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wystąpienie pokontrolne stanowi wytknięcie nieprawidłowości i wskazówkę dla kierownictwa kontrolowanej jednostki, nie jest natomiast władczym i jednostronnym aktem organu administracji publicznej. Nie wynikają z niego bezpośrednie skutki dla podmiotu kontrolowanego w sferze uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takich skutków nie wywołują również czynności proceduralne, podejmowane w toku postępowania kontrolnego. W konsekwencji czynności, te poczynając od wszczęcia postępowania, a kończąc na wystąpieniu pokontrolnym, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej [...] zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu I instancji w całości. Domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy WSA w Warszawie celem nadania skardze biegu. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Powołując się na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że skarga złożona przez [...] na działanie Najwyższej Izby Kontroli jest niedopuszczalna, do którego to wniosku doprowadziło nieuzasadnione założenie, że Najwyższa Izba Kontroli nie jest ze swej istoty organem administracji publicznej; 2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga złożona przez Fundację Porozumienie z siedzibą w Poznaniu na działanie Najwyższej Izby Kontroli jest niedopuszczalna, albowiem zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynności postępowania kontrolnego, poczynając od jego wszczęcia, a kończąc na wystąpieniu pokontrolnym nie podlegają kognicji sądu administracyjnego jako niebędące władczym i jednostronnym aktem organu administracji publicznej, podczas, gdy z powodu udaremnienia przeprowadzenia kontroli [...]Najwyższa Izba Kontroli złożyła w Prokuraturze zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez [...] przestępstwa stypizowanego w art. 98 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, co oznacza, że wbrew ustaleniom Sądu istnieje prawny przymus poddania się i kontroli NIK. Na skutek wyżej wymienionych naruszeń skarżąca została pozbawiona fundamentalnego i konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2. Art. 78 Konstytucji RP). Argumentację na poparcie zarzutów Fundacja przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Najwyższa Izba Kontroli w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z treści art. 183 § 1 p.p.s.a i oznacza pełne związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznając, że skarga złożona przez Fundację na działanie Najwyższej Izby Kontroli polegające na wszczęciu postępowania kontrolnego jest niedopuszczalna. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że jest on nieuprawniony. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Cyt. przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Badając dopuszczalność skargi rozważyć należy, czy zaskarżone czynności NIK polegające na wszczęciu postępowania kontrolnego mieszczą się w katalogu aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć przecząco z następujących względów. Wszczęcie postępowania kontrolnego przez NIK względem skarżącej Fundacji nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, jak również nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, nie jest również innym indywidualnym aktem administracyjnym /innym niż decyzje lub postanowienia/ czy czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, jest skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt /czynność/ dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kryterium wyznaczającym zakres dopuszczalności skargi na taki akt lub czynność jest kryterium "z zakresu administracji publicznej", a o treści nałożonego na stronę uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną /element władztwa administracyjnego/ - zob. też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 września 2006 r. II SA/OL 456/06, LEX nr 193384. Oceniając zatem, charakter prawny czynności o wszczęciu postępowania kontrolnego NIK należy uznać, iż jest to akt procesowy, inicjujący postępowanie, który w konsekwencji ma prowadzić do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Na postanowienie to nie służy zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi też wątpliwości, że skierowane do skarżącej Fundacji zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli NIK stanowią czynności materialno-techniczne podjęte, w związku z prowadzeniem postępowania kontrolnego. Czynności te mieszczą się także, w katalogu czynność dotyczących "obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Spełniają one bowiem podstawowe cechy tego typu czynności wskazywane w nauce prawa administracyjnego, tj.: są oparte na upoważnieniu wynikającym z przepisów prawa, wywołują określony skutek prawny (np. poprzez aktualizację obowiązku kontrolowanego do udostępnienia, przygotowania dokumentów), kształtują nową sytuację prawną poprzez fakty i mają charakter władczy (jakkolwiek nie koniecznie wyraża się on w możliwości zastosowania przymusu w braku podporządkowania się) - zob. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej jako przedmiot skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.), w: Podmioty administracji publicznej i prawne formy ich działania, Studia i Materiały z konferencji jubileuszowej profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 2005, s. 367 i nast. oraz powołane tam piśmiennictwo). Nie oznacza to jednak, że wskazane czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając bowiem na względzie początkową treść art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, w szczególności zwrot "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności" przyjąć należy, że akty lub czynności organu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegają kontroli sądu administracyjnego w oparciu o wskazaną podstawę prawną (pkt 4), o ile nie są decyzją administracyjną, postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę, co do istoty, a ponadto postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Konsekwencją takiego uregulowania zaskarżalności ww. innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej jest stwierdzenie, że nie podlegają zaskarżeniu do sądu również te z nich, które wprawdzie dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, prowadzą jednak do wydania jednego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Czynności lub akty tego rodzaju podlegają bowiem (pośredniej) kontroli sądowej w ramach badania zgodności z prawem decyzji (lub aktu) wydanej w postępowaniu, w ramach którego, te czynności (akty) podjęto. Wobec tego należy przyjąć, że dana czynność czy akt organu, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy nie zostały podjęte w ramach postępowania zmierzającego do wydania jednego z aktów prawnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia aktu kończącego postępowanie, w którym dokonano czynności materialno-technicznej lub wydano inny akt dotyczący uprawnień lub obowiązków strony niejako "konsumuje" bowiem możliwość zaskarżenia działań do niego prowadzących. Stanowisko takie znajduje oparcie w doktrynie (zob. np. L. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z dnia 12 marca 1998 r., II SA 1247/97, OSP 1999/2/25). Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności proceduralne (tutaj działanie NIK polegające na wszczęciu postępowania kontrolnego względem Fundacji) podlegają odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej tylko w ramach sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej i tylko wtedy, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest zatem samo skontrolowanie poprawności poszczególnych czynności proceduralnych podejmowanych w toku postępowania kontrolnego, bez możliwości kontroli samej sprawy sądowoadministracyjnej, a czego nie mogą zastąpić ujęte w wystąpieniu pokontrolnym wyniki kontroli NIK (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 759/11). Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji stosując te przepisy działał na podstawie i w granicach prawa zasadnie uznając, że droga sądowa jest w sprawie niedopuszczalna. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że w Konstytucji RP w oddzielnych rozdziałach wyodrębnione zostały organy administracji (Rada Ministrów, Administracja Rządowa, Samorząd Terytorialny), organy władzy sądowniczej (Sądy i Trybunały) oraz w rozdziale IX Organy Kontroli Państwowej i Ochrony Prawa. Spośród organów kontroli państwowej wyodrębniona jest Naczelna Izba Kontroli, jako organ niezależny od Rady Ministrów, powołany do kontroli rządu i jednostek organizacyjnych jemu podporządkowanych, a także organów samorządu i innych podmiotów wymienionych w ustawie o NIK. Najwyższa Izba Kontroli jest organem naczelnym, co podkreśla jej zwierzchnią pozycję w stosunku do podległych jednostek organizacyjnych (por. Wiesław Skrzydło, "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz", wyd. Zakamycze 2002, str. 275). NIK jest powiązana z Sejmem, któremu podlega, na którego zlecenie działa i któremu, jako organ kontroli, przedstawia analizę wykonania budżetu państwa oraz założeń polityki pieniężnej, opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów, a także informacje o wynikach kontroli, wnioski i wystąpienia. W konstytucyjnym ujęciu NIK nie mieści się zatem w żadnej z trzech władz, tj. ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a specyfika jej pozycji ustrojowej polega na oddzieleniu jej od struktur władzy wykonawczej z równoczesnym poddaniem zwierzchnictwu Sejmu (por. Jacek Jagielski, "Kontrola administracji..",. s. 114, Lech Garlicki, "Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu", Warszawa 2004, str. 346). Przedmiotem działania NIK jest kontrola. Kontrola oznacza funkcję państwową odrębną od stanowienia prawa, jego wykonywania i sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Jej istota polega na ustaleniu stanu rzeczy, który istnieje oraz porównanie go ze stanem, jaki powinien istnieć w świetle obowiązującego prawa. Stwierdzenie rozbieżności między stanem istniejącym i pożądanym znajduje odzwierciedlenie w protokole kontroli. W protokole kontroli kontroler przedstawia stan faktyczny wraz z opisem ustalonych nieprawidłowości z uwzględnieniem ich przyczyn, zakresu, skutków oraz osób za nie odpowiedzialnych. Niejako zwieńczeniem kontroli jest wystąpienie pokontrolne, które zawiera uwagi i wnioski w sprawie sposobu usunięcia nieprawidłowości. NIK nie dysponuje jednak środkami przymusu, które mogłyby doprowadzić do realizacji wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym i nie ma umocowania do stosowania w tym celu środków władczych, która to cecha jest cechą organu sprawującego administrację publiczną tak też NSA w postanowieniu z 20 listopada 2009 r., II GSK 1041/08). W tym stanie rzeczy, skoro co do zasady niedopuszczalna jest ze względów ustrojowych sądowa kontrola działań NIK podejmowanych w ramach wykonywanej kontroli, nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kwalifikacji prawnej kwestionowanych orzeczeń, będących elementami działań kontrolnych NIK. Zaskarżone orzeczenia zawierają informację o wszczęciu postępowania kontrolnego względem Fundacji. Nie stanowią one działań administracji publicznej i nie mieszczą się w granicach przedmiotowych zakreślonych przez art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zasada "prawa do sądu" musi być powiązana z "sądem właściwym" do rozpoznania danego rodzaju sprawy. Konstytucja RP w art. 175 stanowi, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości powierza różnym sądom, m.in. sądom powszechnym (art. 177 Konstytucji RP) i sądom administracyjnym (art. 184 Konstytucji RP). Granica właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy została określona wprost w art. 184 Konstytucji RP. Sądy zobligowane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej. Niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce, gdy skarga dotyczy m.in. aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy sąd administracyjny uznaje, że sprawa w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a jednocześnie strona nie jest pozbawiona w danej sprawie ochrony sądowej, np. przed sądem powszechnym, nie można przyjąć jak to usiłuje wykazać skarżąca, że orzeczenie wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. narusza art. 45 ust. 1 art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku NIK o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSA i WSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło