II SA/Wa 966/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-20
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględniająca skargę, musi zawierać stwierdzenie, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględniająca skargę, musi zawierać stwierdzenie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Brak takiego stwierdzenia skutkuje wadliwością decyzji i koniecznością jej uchylenia przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Rodzice złożyli wniosek o zezwolenie na spełnienie przez ich córkę obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym. Dyrektor szkoły odmówił, wskazując na złożenie wniosku po terminie. Kurator Oświaty początkowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, jednak WSA uznał pismo dyrektora za decyzję administracyjną. Następnie Kurator utrzymał w mocy decyzję dyrektora. Po wniesieniu skargi przez rodziców, Kurator Oświaty, działając w trybie autokontroli, uchylił swoje decyzje i poprzedzającą decyzję dyrektora, umarzając postępowanie. Rodzice zaskarżyli tę decyzję, zarzucając jej wydanie na niewłaściwej podstawie prawnej i brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W.K. i M.K. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym uchyla zaskarżoną decyzję
[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku ze skargami: W. K. z dnia [...] marca 2015 r. i M. K. z dnia [...] marca 2015 r. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. z dnia [...] października 2013 r. (bez numeru) w sprawie odmowy zezwolenia P. K. na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. z dnia [...] października 2013 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż M. i W. K. w dniu [...] września 2013 r. złożyli wniosek do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. o wydanie zezwolenia córce – P. K., na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza odziałem przedszkolnym tej szkoły.
Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. pismem z dnia [...] października 2013 r. odmówił wydania zezwolenia P. K. na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym prowadzonym przez ww. szkołę. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że nie ma podstaw prawnych umożliwiających wydanie ww. zezwolenia na rok 2013/2014 z uwagi na złożenie wniosku po 31 maja 2013 r., gdyż przepis art. 16 ust. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) stanowi, iż zezwolenie może być wydane, jeżeli wniosek o jego wydanie został złożony do dnia 31 maja.
Od powyższej decyzji Dyrektora, w przewidzianym ustawą terminie, W. i M. K. [...] października 2013 r. złożyli odwołanie do [...] Kuratora Oświaty.
[...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej w Z. z dnia [...] października 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, ze zgodnie z przepisem art. 127 § 1 kpa odwołanie przysługuje stronie od decyzji administracyjnej, zaś ww. pismo Dyrektora nie ma formy decyzji administracyjnej, tj. nie zawiera składników decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 1 kpa.
Od powyższego postanowienia W. i M. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 581/14, uchylił zaskarżone postanowienie w całości, uznając skargę za zasadną. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. jest decyzją administracyjną, bowiem zawiera niezbędne elementy wymagane przez przepis art. 107 § 1 kpa.
W związku z ww. orzeczeniem Sądu, [...] Kurator Oświaty rozpatrzył odwołanie W. i M. K. od decyzji Dyrektora /Szkoły Podstawowej w Z. z dnia [...] października 2013 r., dotyczącej odmowy zezwolenia P. K. na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym. Decyzją znak: [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora stwierdzając, iż decyzja ta została podjęta zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w dniu jej wydania. [...] Kurator Oświaty podkreślił, że wniosek W. i M. K. został złożony po dniu 31 maja, a zatem nie spełniał ww. warunku określonego w art. 16 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w dniu jego składania), a tym samym nie było podstaw prawnych do wydania zezwolenia P. K. na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym.
Skarżący M. K. oraz W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z. z dnia [...] października 2013 r.
Skarżący M. K. zarzucił ww. decyzjom "błędną wykładnię prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu według stanu prawnego na dzień 1 października 2013 r.)", a ponadto decyzji [...] Kuratora Oświaty zarzucił naruszenie przepisów art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.
Skarżąca W. K. zarzuciła ww. decyzjom "błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, które miały wpływ na jej treść oraz błędną i dyskryminującą wykładnię art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty".
W uzasadnieniu W. K. i M. K. podnieśli kwestię braku równości wobec prawa ich córki P. K. w kwestii dostępu do nauczania poza oddziałem przedszkolnym na skutek ww. decyzji, wykazali obiektywny brak możliwości złożenia wniosku przed 31 maja 2013 r. (prawomocne przysposobienie P. nastąpiło po 31 maja 2013 r.) oraz podkreślili niejednoznaczność zapisu art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem Skarżącego M. K.:
- przyjęcie przez organy, że wniosek o spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym musi być złożony w terminie zawitym do dnia 31 maja roku kalendarzowego, w którym dziecko rozpocznie spełnianie ww. obowiązku, jest błędną wykładnią prawa,
- wobec powyższego wniosek o zezwolenie na spełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym złożony w dniu [...] września 2013 r., wypełnia warunki art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i rozważył argumenty przedstawione przez Skarżących,
- rozstrzyganie sprawy w 2015 r., dotyczącej wyrażenia zgody na spełnienie w roku szkolnym 2013/2014 obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym, przez organ drugiej instancji jest bezprzedmiotowe, gdyż rok szkolny 2013/2014 już się zakończył.
Zdaniem Skarżącej W. K.:
- stanowisko zajęte przez [...] Kuratora Oświaty oraz Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Z., w kwestii interpretacji zapisu art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, jest niezgodne z prawem,
- termin wskazany w art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty nie podaje literalnie roku, do którego należy odnieść datę 31 maja,
- termin składania wniosku o wydanie zezwolenia na spełnianie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym "do 31 maja " nie jest terminem zawitym,
- poprzez analogię do innych przepisów ustawy można odnieść, że termin "do 31 maja" dotyczy 31 maja roku kalendarzowego, w którym dziecko ma być objęte obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym (Skarżąca m. in. poddała analizie porównawczej przepisy dotyczące wcześniejszego rozpoczynania obowiązku szkolnego i jego odraczania oraz wskazała związek terminu rekrutacji do przedszkola z terminem składania wniosku).
W związku ze złożonymi przez Skarżących skargami [...] Kurator Oświaty uznał, że skargi te zasługują na uwzględnienie w całości. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Przywołany przepis reguluje instytucję autokontroli, której celem jest umożliwienie organom administracji publicznej dokonanie ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem.
Dokonując weryfikacji własnego działania w trybie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ administracji publicznej nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 85/11).
Mając powyższe na uwadze, [...] Kurator Oświaty dokonał powtórnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i rozważył argumenty przedstawione przez Skarżących.
Organ uznał za przekonywujące argumenty Skarżących oraz ocenił, że zasadny jest zarzut, że rozstrzyganie w 2015 r. sprawy dotyczącej wyrażenia zgody na spełnianie w roku szkolnym 2013/2014 obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym, stało się bezprzedmiotowe.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. i M. K. zarzucili zaskarżonej decyzji błędy formalne i proceduralne, tj.
– wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, tj. nieobowiązującą już treść art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
– brak stwierdzenia w decyzji, że działania i przewlekłe postępowanie [...] Kuratora Oświaty było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa,
– umorzenie postępowania bez orzeczenia co do istoty sprawy, tj. przyznania, że złożony przez W. i M. K. wniosek w sprawie realizacji przez P. K. obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 8 ustawy o systemie oświaty, a więc otrzymane przez skarżących decyzje odmowne były bezprawne.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli kwestię nieuwzględnienia w decyzji pełnego brzmienia art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. zapisu: "uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa". Zdaniem skarżących decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie zawiera stwierdzenia, że działanie i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżących odmowa wydania zezwolenia na realizację przez P. K. obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym była działaniem bezprawnym i stanowiła rażące naruszenie przepisów prawa. Ich zdaniem naruszono przepisy regulujące tryb odwoławczy oraz przewlekle prowadzono postępowanie odwoławcze. Skarżący uznali, że zaskarżona decyzja [...] kuratora Oświaty nie rozstrzyga jednoznacznie kwestii wniosku o wydanie P. K. zezwolenia na realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym.
W odpowiedzi na skargę [...] Kurator O światy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Zdaniem organu w zaskarżonej decyzji podjął rozstrzygnięcie zgodne z intencją Skarżących, uchylając własna decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. oraz decyzję Dyrektora szkoły z dnia [...] października 2013 r. i umarzając postępowanie I instancji.
Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. organ utrzymał w mocy decyzję dyrektora szkoły o odmowie zezwolenia P. K. na spełnianie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza oddziałem przedszkolnym wyłącznie z przyczyny formalnej, jaką było złożenie przez Skarżących stosownego wniosku po upływie ustanowionego terminu.
Nie można zatem zgodzić się z zarzutem, iż działanie [...] Kuratora Oświaty nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a postępowanie było prowadzone przewlekle. Organ ten dopełnił obowiązku wydania decyzji w przepisanym terminie, a wcześniejsze wydanie postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. o niedopuszczalności odwołania, skutkujące badaniem legalności tego orzeczenia przez sąd administracyjny wynikało z odmiennej oceny pisma Dyrektora szkoły z dnia [...] października 2013 r.
Argument Skarżących o bezprawności decyzji poprzez umorzenie postępowania bez przyznania, że wniosek Skarżących w sprawie realizacji obowiązku przedszkolnego przez P. K. spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania zezwolenia, nie zasługuje na uwzględnienie. Jest to subiektywna ocena Skarżących oraz dowolna wykładnia przepisu art. 16 ust. 10 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.
Nadto zdaniem [...] Kuratora Oświaty w sytuacji, gdy organ w trybie autokontroli uchyla swoją wcześniejszą decyzję nie wypowiadając się wprost odnośnie okoliczności określonych w art. 54 § 3 zd. 2 p.p.s.a., należy przyjąć, iż jego wcześniejsze działanie nie było obarczone brakiem podstawy prawnej albo działaniem z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w przeciwnym razie stwierdziłby jego nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwaną dalej p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującymi w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, bądź postanowienia w całości lub w części następuje, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyznaczonych wyżej ramach Sąd uznał, ze przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Cytowany przepis reguluje instytucję samokontroli, której celem jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania, bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania z prawem. Autokontrola służy zatem realizacji zasady szybkości postępowania, prowadząc do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego. Powyższy tryb wymaga jednocześnie, aby wydana decyzja autokontrolna spełniała najwyższe standardy stosowania prawa tak, by w jej rezultacie nie było już potrzeby dalszej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 955/11 oraz postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 2108/11 - opubl. na stronach internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).
Podstawowym warunkiem skorzystania z trybu przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skarg w całości, a więc uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, jak i wniosków, co oznacza, że organ może skorygować zaskarżone działanie wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego. Przez uwzględnienie skargi w całości należy zatem rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony, wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu. Przy czym, oczekiwania strony co do załatwienia sprawy, należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (por. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt
II SA/Kr 7/10, opublik. w CBOSA). Oznacza to, że organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej albo przez jej rozstrzygniecie co do istoty albo przez umorzenie postępowania. Bez wątpienia dokonana przez organ autokontrola wcześniejszego rozstrzygnięcia powinna być dokonana wyłącznie pod względem zgodności z prawem, czyli według takich samych kryteriów, którymi posłużyłby się sąd administracyjny, kontrolując własne rozstrzygnięcie. Dokonując autokontroli rozstrzygnięcia organ administracji stwierdza, że rozstrzygnięcie to narusza prawo. Takie stwierdzenie – wraz z jego podstawą prawną i jej wyjaśnienie, - musi być zatem zawarte w podjętym przez organ akcie kontrolnym.
Stwierdzić należy, że decyzja [...] Kuratora Oświaty nie spełnia w tym zakresie powyższych wymagań, bowiem uszło jego uwadze, iż omawiany przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., w aktualnym brzmieniu wymaga, aby uwzględniając skargę, organ stwierdził jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Redakcja tego przepisu nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości, że organ uwzględniając skargę w trybie autokontroli jest obecnie zobowiązany w rozstrzygnięciu decyzji każdorazowo zawrzeć rozstrzygnięcie w przedmiocie tego, czy m. in. działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis nie pozostawia w tym zakresie organowi ani dowolności, uznaniowości, ani nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstąpienia od tego obowiązku. Tego ostatniego warunku zaskarżona decyzja nie spełnia.
Dostrzec również trzeba, że obowiązek zawarcia rozstrzygnięcia w tym zakresie dodano ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173 – zwanej dalej ustawą o odpowiedzialności majątkowej), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r. Zawarcie takiego rozstrzygnięcia w wydanym akcie ma istotne znaczenie z punktu widzenia późniejszego ewentualnego dochodzenia przez jego adresata odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 5 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych ponosi odpowiedzialność majątkową w razie łącznego zaistnienia następujących przesłanek:
– na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub na mocy ugody zostało wypłacone przez podmiot odpowiedzialny odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa;
– rażące naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 1, zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego;
– rażące naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 1, zostało stwierdzone zgodnie z art. 6.
Jednocześnie przepis art. 6 pkt 3 ustawy o odpowiedzialności majątkowej stanowi, że przez stwierdzenie rażącego naruszenia prawa należy rozumieć: stwierdzenie braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.
Organ, wydając decyzję autokontrolną jest zatem zobligowany do zawarcia rozstrzygnięcia dotyczącego tego czy postepowanie prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Brak stwierdzenia tych przesłanek również powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji. Nieodniesienie się przez organ do tej kwestii świadczy o tym, że nie rozważono tego zagadnienia.
W świetle powyższych konstatacji brak takiego zapisu w zaskarżonej decyzji skutkuje tym, że jest ona obarczona wadą, a sąd rozstrzygając sprawę, zobowiązany jest do jej uchylenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 955/11 oraz wyrok z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1139/13, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 109/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 października 2012 r, sygn. akt IISA/Kr 934/12- opublik. w CBOSA). Należy jeszcze raz podkreślić, że ta część orzeczenia organu wydanego w trybie autokontroli ma istotne znaczenie z punktu widzenia późniejszego, ewentualnego dochodzenia przez stronę odpowiedzialności odszkodowawczej, gdy organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa.
Wobec powyższego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie sprawy odnotować należy, że w myśl art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazując skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z wykładni językowej powyższego przepisu wynika, że organ administracji publicznej, w razie uwzględnienia skargi w trybie autokontroli, obowiązany jest wykonać czynności przewidziane w art. 54 § 2, czyli przekazać skargę wraz z aktami sądowi administracyjnemu (por. R. Mikosz, Konsekwencje uwzględnienia (...), s. 288 i n.).
W kontrolowanej sprawie wskazać należy, iż za numerem II SA/Wa 592/15 zawisła sprawa ze skargi W. K. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], w której postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r. postępowanie przed sądem zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 oraz art. 131 p.p.s.a.
Uchylenie przez Sąd administracyjny decyzji autokontrolnej jak w niniejszej sprawie, skutkuje tym, że odżywa zarówno decyzja organu jak i skarga złożona na nią do Sądu i skarga ta zostanie rozpoznana po uprawomocnieniu się powyższego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło