I SA/Go 419/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-01-21

Skład orzekający: Anna Juszczyk - Wiśniewska, Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska - Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustawowe odsetki od zasądzonego wyrokiem sądu zadośćuczynienia za krzywdę podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, mimo że samo zadośćuczynienie jest zwolnione z tego podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Ustawowe odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę, mimo że samo zadośćuczynienie jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, podlegają opodatkowaniu. Odsetki te, nawet jeśli traktowane jako forma odszkodowania za utracone korzyści, są objęte wyłączeniem ze zwolnienia na podstawie lit. b art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Brak wyraźnego wskazania w ustawie na zwolnienie odsetek od zadośćuczynienia oznacza, że podlegają one opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.
Stan faktyczny
Skarżąca M.H. wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie opodatkowania ustawowych odsetek od zasądzonego jej wyrokiem sądu zadośćuczynienia za krzywdę. Skarżąca uważała, że odsetki te, podobnie jak zadośćuczynienie, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, stwierdzając, że odsetki podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.H. na indywidualną interpretację Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. M.H. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim interpretację indywidualną Ministra Finansów, wydaną przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek. Skarżąca 14 kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wskazując, że jej przedmiotem mają być przepisy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), zwanej u.p.d.o.f. Przedstawiając zaistniały stan faktyczny podała, że w grudniu 2010 r została potrącona przez samochód, w wyniku czego doznała poważnych obrażeń ciała. W 2011 r. wystąpiła na drogę postępowania sądowego przeciwko ubezpieczycielowi – C (...)o zapłatę z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Podstawę jej roszczeń stanowiły przepisy art. 23, art. 34 – 36 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym (UFG) i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK) w zw. z art. 445 § 1 kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. (sygn. akt [...]) zasądził na jej rzecz kwotę 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 20.000 zł – od dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz od kwoty 100.000 zł od dnia [...] października 2012 r. Wyrok stał się prawomocny i na jego mocy pozwany wypłacił skarżącej kwotę główną a także odsetki, w skapitalizowanej kwocie 37.269,04 zł. Do tak przedstawionego stanu faktycznego skarżąca przyporządkowała następujące pytanie: "Czy wypłacone mi ustawowe odsetki od zasądzonego przez Sąd zadośćuczynienia za krzywdę podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?" Prezentując własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego stwierdziła, że zasądzone zadośćuczynienie podlega przedmiotowemu zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., jako że zostało zasądzone wyrokiem sądowym. Wskazała, że przepis ten nie wyłącza od zwolnienia świadczenia ubocznego jakim są ustawowe odsetki. Dyrektor Izby Skarbowej w wydanej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), zwanej Ordynacja podatkowa, interpretacji indywidualnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał , że zgodnie z art. 9 ust.1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c tej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przywołując art.11 ust.1 cyt. ustawy podał, że przychodami, z zastrzeżeniem art.14 -15, art.17 ust.1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art.19 i art.20 ust.3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wskazał również, że stosownie do treści art.10 ust.1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są tzw. "inne źródła". Za takie przychody, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.d.of., uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z takiego konta, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Podkreślono, że użycie w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. zwrotu "w szczególności" świadczy o przykładowym katalogu przychodów z innych źródeł. Przychodami takimi są także inne przychody, niewymienione wprost w tym przepisie. Przyjęty katalog nie jest zamknięty, zatem każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 – 8 u.p.d.o.f. jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Organ przytoczył następnie przepisy art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., zgodnie z którymi wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania i zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przedstawił ponadto uregulowania z art. 21 ust. 1 pkt 4 tej ustawy dotyczące zwolnienia kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Przytoczone zostały również przepisy art. 13 ust. 1, art. 34 ust. 1 i 2 oraz art. 35 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK. W nawiązaniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację organ przywołał treść przepisów art. 444 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego oraz jego art. 445 § 1, który określa, że w wypadkach przewidzianych w art. 444 k.c sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W kwestii odsetek organ wskazał art. 481 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki ustawowe należą się wówczas, gdy stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził następnie, że odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania (zadośćuczynienia) nie są wliczane do wartości głównego świadczenia. Wynika to z art. 20 kodeksu postępowania cywilnego określającym, że do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne. Wywodził na tej podstawie, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem (zadośćuczynieniem) czy innym świadczeniem, np. naprawieniem szkody. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Wyraził pogląd, że z tych względów wyłączenie z opodatkowania należności głównej (zadośćuczynienia) nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń – zwalnia od opodatkowania jedynie należność główną, tj. zadośćuczynienie. Organ zauważył przy tym, że ww. ustawa zawiera regulacje dotyczące zwolnienia odsetek. Jako przykłady takiego zwolnienia przytoczył przepisy art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119 oraz pkt 130, obejmujące zwolnieniem odpowiednio odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie ustawy o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe, odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń tego rodzaju, odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i oferowanych na rynkach zagranicznych. W konkluzji organ stwierdził, że skoro ustawodawca nie zamieścił w katalogu zwolnień odsetek przysługujących od zasądzonego skarżącej świadczenia głównego w postaci zadośćuczynienia, to odsetki te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. Podkreślił, że na gruncie opisanego we wniosku stanu faktycznego otrzymane odsetki nie podlegają zwolnieniu, ponieważ ani przywołany w tym wniosku art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., ani też żaden inny przepis takiego zwolnienia nie przewidują. Odsetki te stanowią zatem dla skarżącej przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Interpretacja indywidualna została skarżącej doręczona w dniu 16 lipca 2015 r. a 29 lipca 2015 r. zostało wniesione przez nią wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...] lipca 2015 r. Zgłoszony został zarzut niezgodności z prawem interpretacji dotyczący w pierwszej kolejności błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia nie podlegają zwolnieniu od podatku od osób fizycznych, podczas gdy w przepisie tym użyto pojęcia "kwoty" otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, co stanowi pojęcie szersze od pojęcia "odszkodowanie" i "zadośćuczynienie" i obejmuje wszystkie świadczenia główne i uboczne wypłacone z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Zarzut niezgodności z prawem dotyczył ponadto błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3b cyt. ustawy przez przyjęcie, że odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, podczas gdy świadczenie uboczne jakim są odsetki stanowi również odszkodowanie, albowiem jest pochodną wynikającą z istnienia świadczenia głównego. Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. w odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia naruszania prawa stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej [...] lipca 2015 r. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji ponawiając zgłoszone w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oba zarzuty, tj. błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 4 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Dodała jedynie w odniesieniu do drugiego z wymienionych przepisów, że nie zawiera on wyłączeń dotyczących świadczeń ubocznych. Skarżąca podtrzymała swoje twierdzenie, że w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f ustawowe odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia podlegają zwolnieniu od podatku przede wszystkim dlatego, że przepis ten precyzyjnie formułuje dwa wyłączenia od tej zasady dotyczące odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzona działalnością gospodarczą oraz dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Podniosła również, że odsetki są świadczeniem ubocznym, są pochodną wynikającą z istnienia świadczenia głównego i jako takie stanowią też świadczenie odszkodowawcze. Zbędne jest zatem, aby ustawodawca wymieniał je osobno redagując przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.of. Ponadto wskazała, że odsetki za opóźnienie stanowią w myśl przepisów prawa cywilnego zryczałtowane odszkodowanie, rekompensatę uszczerbku, stanowią także odszkodowanie, gdyż szkoda zawiera również uszczerbek – utracone korzyści, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym ze względu na charakter, istotę i funkcję ustawowych odsetek. Zdaniem skarżącej argumentację tę potwierdza brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., w którym mowa o zwolnieniu "kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych". Pojęcie "kwoty" jest szersze od pojęcia "odszkodowanie" i "zadośćuczynienie" i obejmuje wszystkie świadczenia główne i uboczne wypłacone z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, argumentując identycznie jak w zaskarżonej interpretacji, wniósł o oddalenie skargi. Alternatywnie został zgłoszony wniosek o odrzucenie skargi z uwagi na to, że nie czyni ona zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego. Do skargi nie został bowiem załączony przez stronę dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, co stanowi jeden z obligatoryjnych elementów skargi, o którym mowa w art. 57 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem jednak do rozważań merytorycznych, w związku z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi, Sąd chce wskazać, że nie znalazł podstaw, by orzekać o odrzuceniu skargi. Przepis art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej P.p.s.a. określa, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a ponadto zawierać wymienione w tym przepisie elementy. Od 15 sierpnia 2015 r., tj. od nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) oprócz dotychczasowych wymogów określonych w art.57 § 1, tj. wskazania zaskarżonego aktu lub czynności, oznaczenia organu, którego skarga dotyczy oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 1-3), w dodanym pkt 4 został ujęty wymóg dotyczący dowodu, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na dosłowne brzmienie tego przepisu, który określa, że to skarga ma zawierać taki dowód. Wobec powyższego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznaje za wystarczające w tej mierze dokładne wskazanie w skardze, że wezwanie takie w konkretnej dacie zostało skierowane do organu. Potwierdzeniem tego wskazania są akta przekazane Sądowi wraz ze skargą, zatem nie ma wątpliwości co do spełnienia wymogu uprzedniego terminowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd stoi na stanowisku, że bezwzględne żądanie załączenia przez skarżącego do skargi odrębnego dokumentu jako dowodu, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, zwłaszcza w przypadku skargi na indywidualną interpretację podatkową, byłoby nacechowane zbyt daleko idącym rygoryzmem. Ponadto nie można tracić z pola widzenia celu wprowadzenia tego dodatkowego wymogu. Ma on związek z nowym uprawnieniem Sądu ustanowionym w art. 52 § 3 P.p.s.a. a dotyczącym, w przypadku skargi, której dopuszczalność zależy od uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, możliwości jej rozpoznania mimo uchybienia terminu tego wezwania. Zwrócić też trzeba uwagę, że brakami, co do których powinno być stosowane wezwanie do ich usunięcia pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 P.p.s.a.) a w przypadku skargi pod rygorem odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) są braki co do warunków formalnych, uniemożliwiające nadanie pismu/skardze prawidłowego biegu. Takiej przeszkody Sąd nie stwierdził w sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd przyjął, że skarga w rozpoznawanej sprawie spełniała wymogi formalne, o których mowa w art. 57 § 1 P.p.s.a. W zakresie merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego jest uregulowaniem szczególnym. Przedmiotem tego postępowania jest dokonanie wykładni zagadnienia prawnego przedstawionego uprawnionemu organowi do wyjaśnienia w trybie przepisów rozdziału 1a Działu I Ordynacji podatkowej. W postępowaniu interpretacyjnym przedstawiony we wniosku stan faktyczny, przyporządkowane mu pytanie oraz własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego wyznaczają organowi granice takiej interpretacji i w tych też granicach przeprowadzana jest kontrola sądu administracyjnego co do zgodności z prawem wydanej interpretacji. Zasadniczą kwestią w zaskarżonej interpretacji jest to, czy odsetki, wypłacone skarżącej na mocy wyroku wraz z zasądzonym zadośćuczynieniem, objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W związku z powyższym za bezpodstawny należy uznać zarzut niezgodności z prawem zaskarżonej interpretacji w zakresie błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., ponieważ przepis ten nie był przedmiotem interpretacji. Został on wprawdzie przywołany przez organ, niemniej stanowił tylko element uzupełniający stanowiska organu, w związku z faktem dochodzenia roszczeń przez skarżącą od ubezpieczyciela. Świadczenie otrzymane przez skarżącą wraz z odsetkami, z którymi wiąże się pytanie o zwolnienie podatkowe, to nie są "kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych", o których mowa w ww. przepisie, zatem nie ma podstaw do wyrażania stanowiska i oceny prawnej w tym zakresie. W tej też sytuacji organ nie mógł popełnić błędu wykładni ww. przepisu, ponieważ nie dokonywał interpretacji w tym zakresie i nie był też do tego zobowiązany. Natomiast w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. dokonana interpretacja odpowiada prawu. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą; b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Nie ma zatem sporu, że otrzymane przez skarżącą na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2014 r. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w kwocie 120.000 zł jest wolne od podatku dochodowego na podstawie ww. art. 21 ust.1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zwolnienie z opodatkowania należności głównej nie oznacza jednak, że wolne od tego podatku, na tej samej podstawie, są także odsetki od niej naliczone. Sąd opowiada się za poglądem, że odsetki nie stanowią części składowej roszczenia głównego, gdyż ich podstawą jest odrębny stan faktyczny, odrębna też jest podstawa materialnoprawna. Roszczenie o odsetki za opóźnienie z art. 481 k.c jest więc innym roszczeniem niż roszczenie odszkodowawcze, czy o zadośćuczynienie. Co do charakteru prawnego odsetek za zwłokę otrzymanych na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego jest przyjmowane, że jeżeli już, to stanowią one odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odsetki należne w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego należy ewentualnie traktować jako wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z cudzego kapitału, są one zatem odszkodowaniem za pozbawienie wierzyciela możliwości dysponowania tym kapitałem. Innymi słowy odsetki, jeżeli przypisać im charakter odszkodowawczy, to świadczenie za niezgodne z prawem przetrzymywanie pieniędzy podmiotu, który mógłby osiągnąć korzyści, gdyby mu szkody nie wyrządzono (tak w wyrokach: NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 588/08, WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 6/10 oraz w powołanej tam uchwale 7 s. SN z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt III CZP 125/2005 – orzeczenia sądów administracyjnych w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie, tzn. nawet przyjmując, że odsetki pozostają w pewnym związku z należnością główną, ale jako swoistego typu odszkodowanie dotyczące utraconych korzyści, bo spełniają rolę kompensacji tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej, to jako takie są objęte wyłączeniem ze zwolnienia, stosownie do zapisu lit.b w art. 21 ust.1 pkt 3b u.p.d.o.f. W rozważaniach dotyczących zwolnienia odsetek nie można również pomijać, że w katalogu zwolnień określonych w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy zostały wyraźnie wyodrębnione także odsetki jako należności zwolnione od podatku dochodowego. W zaskarżonej interpretacji organ wskazał takie przypadki (pkt 52, pkt 95, pkt 119 oraz pkt 130). Zgodzić się należy z twierdzeniem, że skoro ustawodawca wyraźnie określa przypadki, w których także odsetki od określonych przychodów wolne są od podatku, natomiast w stosunku do innych kategorii zwolnień o odsetkach nie wspomina, to jest to celowe uregulowanie, pozwalające wywieść wniosek, że tylko w niektórych przypadkach, wyraźnie w ustawie wskazanych, także odsetki od określonych przychodów objęte są zwolnieniem od podatku. W tym stanie rzeczy, wobec niestwierdzenia w zaskarżonej interpretacji naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło