II SA/Wa 2098/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego, będącego własnością gminy, wydana przez organ Służby Więziennej funkcjonariuszowi tej służby, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia prawa własności gminy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ Służby Więziennej nie wykazał, iż posiadał uprawnienie do dysponowania lokalem mieszkalnym będącym własnością gminy. Brak dowodów na przekazanie lokalu do dyspozycji Służby Więziennej oraz cofnięcie dorozumianej zgody właściciela na dysponowanie lokalem przez organ Służby Więziennej, świadczy o naruszeniu prawa własności gminy, co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Miasto wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego o przydziale lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, argumentując, że lokal stanowi własność miasta i przydział narusza jego prawo własności. Organy Służby Więziennej odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że organ Służby Więziennej był właściwy do przydziału lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organ Służby Więziennej nie wykazał podstawy prawnej do dysponowania lokalem będącym własnością miasta.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na rzecz skarżącego Miasta kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Jacek Fronczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] na rzecz skarżącego Miasta [...] kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.) w zw. z art. 172, art. 177 i art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Dzielnicy [...] od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektora Aresztu Śledczego [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor Aresztu Śledczego [...] przydzielił lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W.. S.B.– funkcjonariuszowi służby stałej (od [...] sierpnia 2010 r.) tej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. W dniu 5 maja 2011 r. do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w W. wpłynął wniosek Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji nr [...] z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, gdyż stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Burmistrz Dzielnicy [...] odwołał się od tej decyzji i podniósł, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. stanowi własność miasta [...] w dzielnicy [...] i jest niezbędny do realizacji ustawowych zadań gminy. Wywiódł też, że zasiedlanie takich lokali przez jednostki organizacyjne Służby Więziennej jest pozbawione podstaw prawnych. Stwierdził ponadto, że wydanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o przydziale ww. lokalu w sytuacji, gdy do Służby Więziennej została wystosowana prośba o zwracanie zwalnianych lokali do miasta, jest w ocenie Urzędu naruszeniem obowiązujących przepisów prawa i uprawnień właściciela lokalu – [...] – do rozporządzania swoją własnością. Naruszono też, zdaniem odwołującego się, art. 177 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i art. 140 Kodeksu cywilnego. Ponadto nie dokonano oceny przedmiotowej sprawy w kontekście wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w II instancji, Dyrektor Generalny Służby Więziennej podzielił zasadność odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przede wszystkim nie można skutecznie twierdzić, że decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] posiadał uprawnienie do przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.. Z akt administracyjnych wynika, że lokal ten jest własnością miasta [...]i pozostaje on w dyspozycji Aresztu Śledczego w [...]. Organ II instancji nie podzielił poglądu odwołującego się, że przydzielając powyższy lokal mieszkalny S.B., funkcjonariuszowi służby stałej Aresztu Śledczego w [...], organ Służby Więziennej naruszył przepisy o właściwości, bowiem tylko właściciel – [...] jest wyłącznie uprawnione do wskazania najemcy lokalu mieszkalnego. Gdyby tylko miasto [...] uprawnione było do wskazywania osób uprawnionych do zajmowania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji, zbędny byłby przepis art. 3 ust 2 ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 177 ust. 1, w którym między innymi wymieniono lokale pozostające w dyspozycji Służby Więziennej. Organ II instancji nie stwierdził również występowania w przedmiotowej sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w postaci wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, o której mowa z kolei w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut rażącego naruszenia prawa odwołującego się jest oparty na interpretacji art. 177 ust. 2 ustawy i na art. 140 Kodeksu cywilnego. W myśl zaprezentowanej przez odwołującego się wykładni, dysponent lokalu mieszkalnego nie posiada żadnych uprawnień, bowiem wyłącznie właściciel ma pełną możliwość rozporządzania lokalem mieszkalnym. Tymczasem interpretacja przepisów prawa nie może być podstawą do stwierdzenia występowania rażącego naruszenia prawa. Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika, że decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono występowania pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ II instancji nie podzielił również poglądu odwołującego się, że wydanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o przydziale ww. lokalu w sytuacji, gdy do Służby Więziennej została wystosowana prośba o zwracanie zwalnianych lokali do miasta stanowi o naruszeniu prawa i jest podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. Przytoczone przez miasto [...]okoliczności wykonywania przez Urząd Dzielnicy [...] uprawnień do lokali socjalnych i wykonywania wyroków eksmisyjnych i ustawowych zadań gminy nie mają znaczenia w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych samych powodów nie można brać pod uwagę powołania się przez odwołującego się na spotkanie Burmistrza Dzielnicy [...] z przedstawicielami Centralnego Zarządu Służby Więziennej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie miasto [...] wniosło o uchylenie decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w W., która rażąco naruszała prawo, tj. art. 177 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez dokonanie przydziału lokalu wbrew woli jego właściciela (strony skarżącej) oraz przyjęcie, że Dyrektor Aresztu Śledczego [...] jest właściwy do wydania decyzji o przydziale lokalu, którego przydział jest wykluczony ze względu na uprawnienia właściciela – miasta [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2408/11, po rozpoznaniu skargi miasta [...] uchylił zaskarżoną i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził koszty postępowania. Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z porządku prawnego obu decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale S.B. lokalu mieszkalnego, aby umożliwić organowi przeprowadzenie ponownego, prawidłowego i wolnego od wad postępowania, wszczętego wnioskiem miasta [...].. W wyniku skargi kasacyjnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1579/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie Sądu kasacyjnego, argumentacja przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji, nie mogła stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem ujawniona niezgodność uzasadnienia decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, którymi dysponował Sąd, a kopią decyzji przedstawioną na rozprawie przez stronę skarżącą, sama w sobie nie stanowi naruszenia prawa skutkującego eliminacją z obrotu prawnego decyzji obu instancji bez jednoczesnego precyzyjnego oznaczenia związanego z tym naruszeniem prawa oraz określenia prawdopodobieństwa oddziaływania takiego naruszenia na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na proceduralny charakter uchybień stwierdzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, wykładnia dotyczyła tych właśnie kwestii. Ponad wszelką wątpliwość wyjaśniono, iż złożona na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. kopia decyzji organu II instancji o numerze [...], a zatem o innym numerze niż znajdująca się w aktach postępowania pozostających w dyspozycji Sądu (o numerze [...]), wynika z pomyłki będącej skutkiem wydawania w tym samym czasie innej, tożsamej przedmiotowo decyzji. Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] dotyczyła tożsamego przedmiotowo postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale, lecz w odniesieniu do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., dla M. J. i pozostawała przedmiotem rozpoznania tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2438/11. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem jego treści. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji może zapaść tylko w sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że decyzja obarczona jest jedną z kwalifikowanych wad, a więc, że została podjęta w okolicznościach określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ, przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 1 i § 2). W rozpoznawanej sprawie postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte wnioskiem miasta [...], które zwróciło się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] o przydziale S. B. lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w W., wskazując, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organ Służby Więziennej nie był uprawniony do zadysponowania lokalem, poprzez jego przydzielenie funkcjonariuszowi Służby Więziennej, wszak prawo własności przedmiotowego lokalu przysługuje Miastu. Dla oceny legalności podjętych w sprawie decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji konieczne jest wykazanie, że miasto [...] ma interes prawny w domaganiu się wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji, a także ustalenie, czy organ Służby Więziennej mógł w sposób władczy rozstrzygnąć o przydziale spornego lokalu. W postępowaniu administracyjnym, a takim jest także postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, interes prawny wnioskodawcy winien być oceniany w świetle art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że treść pojęcia "interes prawny" wypełnia najczęściej publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (zob. J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 187). Artykuł 28 k.p.a. nie stanowi zatem normy samoistnej. Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego są głównie przepisy prawa materialnego. Konieczne jest zatem odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) jako tej, której normy regulują przydział lokali pozostających w dyspozycji organów Służby Więziennej. Zgodnie z brzmieniem art. 177 ust. 1 ww. ustawy o Służbie Więziennej, na lokale mieszkalne lub kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej oraz pozostające i przekazane do dyspozycji Służby Więziennej. Przepisy ustawy nie naruszają wynikających z prawa własności uprawnień do rozporządzania lokalem mieszkalnym właściciela innego, niż Skarb Państwa (ust. 2). Ustęp 2 powołanego przepisu wskazuje wprost, że przydział lokali mieszkalnych funkcjonariuszom Służby Więziennej nie może naruszać uprawnień wynikających z prawa własności do rozporządzania lokalem, jeśli właścicielem lokalu nie jest Skarb Państwa. Zatem przysługujące w niniejszej sprawie miastu [...] prawo własności do przedmiotowego lokalu mieszkalnego korzysta z przewidzianej tym przepisem ochrony, który jednocześnie stanowi źródło interesu prawnego Miasta. Stosownie do art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Artykuł 64 Konstytucji wskazuje, że każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (ust. 1). Prawa te podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (ust. 2). Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (ust. 3). Stosownie zaś do art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe. Z ochrony prawa własności należy wyprowadzić prawo przeciwdziałania naruszaniu własności i prawo, aby dysponowanie należącym do właściciela lokalem mieszkalnym pozostawało w zgodzie z jego wolą. Z treści prawa własności wynika bowiem, że właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób, o czym stanowi art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Ochrona własności zaś obejmuje zakaz naruszania własności w jakikolwiek sposób, a nie tylko przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą (art. 222 § 2 kc). Tak więc również z tych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, będącego własnością miasta [...], a zadysponowanego przez organ Służby Więziennej, dotyczy interesu prawnego Miasta. Zatem zarówno przepis art. 177 ust. 1 i 2 ww. ustawy o Służbie Więziennej, jak i art. 140 kc oraz ww. przepisy konstytucyjne uprawniają miasto [...]do domagania się wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o przydziale S.B. lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w W.. Wypływający z tych przepisów interes prawny Miasta pozwala mu na formułowanie zarzutów pod adresem podjętego aktu administracyjnego, jako rozstrzygnięcia, które – poprzez przydział lokalu mieszkalnego osobie trzeciej – ogranicza i ingeruje w istotę przysługującego Miastu prawa własności. Miasto [...]., domagając się stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji, twierdzi bowiem, że Dyrektor Aresztu Śledczego [...] nie był uprawniony do podjęcia ww. decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, gdyż organ ten nie miał prawa do dysponowania lokalem. Nie powinno budzić wątpliwości, że organy Służby Więziennej na podstawie przepisów ww. ustawy o Służbie Więziennej mają prawo wydawać wobec podległych im funkcjonariuszy, zgodnie z przepisami tej ustawy, decyzje w przedmiocie przydziału lokali mieszkalnych, będących w dyspozycji organów tej Służby. Powyższe stwierdzenie wynika wprost z treści art. 170 ust. 1 i art. 177 ust. 1 w związku z art. 192 pkt 2 lit. "a" ww. ustawy o Służbie Więziennej i ma to swoje odzwierciedlenie także w kwestionowanej decyzji. Istota sprawy nie dotyczy więc problemu właściwości organu, jak mylnie wskazuje miasto [...]w swym wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, wywodząc, że ww. decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., wszak Dyrektor Aresztu Śledczego jest organem właściwym do podjęcia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego podległemu funkcjonariuszowi. Problem prawny dotyczy natomiast tego, czy organ Służby Więziennej mógł w sposób władczy zadysponować tym konkretnym lokalem w dniu [...] października 2011 r., będącym własnością Miasta. Przepis art. 177 ust. 1 ww. ustawy o Służbie Więziennej wskazuje, że na lokale mieszkalne lub kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej oraz pozostające i przekazane do dyspozycji Służby Więziennej. Przedmiotowy lokal mieszkalny nie został uzyskany w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej, a zatem konieczne jest wykazanie, że lokal ten jest lokalem "pozostającym i przekazanym do dyspozycji Służby Więziennej". Ma to istotne znaczenie prawne dla oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji, jako że tylko w przypadku posiadania dowodów świadczących o przekazaniu organom Służby Więziennej spornego lokalu do dyspozycji i istnieniu zgody na dalsze jej kontynuowanie, lokal ten mógł w tej dyspozycji pozostawać w chwili podejmowania przez Dyrektora Aresztu Śledczego [...] decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]. Organ nie wskazał jednak takiego dokumentu (np. porozumienie, oddanie do dyspozycji, przekazanie w zarząd, etc.), z którego wynikałoby, że Dyrektor Aresztu Śledczego na moment wydania kwestionowanej decyzji posiadał uprawnienie do zadysponowania tym konkretnym lokalem. Brak dowodów w tym względzie świadczy o nieprawidłowym i wadliwym motywowaniu rozstrzygnięć przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Powoływanie się w tym przypadku jedynie na okoliczności faktyczne, mające świadczyć o pozostawaniu lokalu w zasobach organów Służby Więziennej od 1951 r., jest niewystarczające dla odparcia argumentów miasta [...], jako właściciela, o nieuprawnionym zadysponowaniu spornym lokalem przez organ Służby Więziennej. Co więcej, niewskazanie dowodów świadczących o przekazaniu przedmiotowego lokalu organom Służby Więziennej do dyspozycji prowadzi do wniosku, że takich dowodów po prostu może nie być. Nawet jeżeli po wejściu w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) i potwierdzeniu faktu nabycia prawa własności przedmiotowego lokalu przez miasto [...]. mocą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] organ Służby Więziennej nadal dysponował spornym lokalem, to w przypadku braku jakichkolwiek dowodów, dysponowanie to odbyło się jedynie na zasadzie wyrażonej w sposób dorozumiany zgody (per facta concludentia). Jednakże z chwilą, w której Burmistrz Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], powołując się na art. 177 ww. ustawy o Służbie Więziennej, wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o zwrot pustych lokali mieszkalnych, a takim lokalem z pewnością był w chwili przydziału w dniu [...] lutego 2011 r. lokal mieszkalny nr [...], położony przy ul. [...] w W., wyrażona w sposób dorozumiany zgoda właściciela lokalu na dysponowanie nim mogła zostać uznana za cofniętą, a wobec tego odpadła przesłanka pozostawania przekazanego lokalu w dyspozycji organów Służby Więziennej. Jeśli natomiast istniały po stronie organu wątpliwości co do tego, czy rzeczone pismo Burmistrza pozbawiało Służbę Więzienną dysponowania tym konkretnym lokalem, to organ winien wątpliwości te wyjaśnić w toku postępowania administracyjnego, gdyż ma to istotne znaczenie prawne dla oceny legalności kwestionowanej decyzji, zwłaszcza w aspekcie jej kwalifikowanych wad. Zadysponowanie bowiem spornym lokalem w formie władczej przez organ Służby Więziennej w sytuacji skutecznego cofnięcia zgody przez właściciela na dysponowanie nim, świadczy o naruszeniu interesu prawnego miasta [...]., wywodzonego z art. 21 i art. 165 Konstytucji RP, art. 177 ust. 1 i 2 ww. ustawy o Służbie Więziennej i art. 140 kc, które to naruszenie organ winien odnieść do treści kwestionowanej decyzji i zawartego w niej rozstrzygnięcia, by zbadać, czy podjęcie takiego aktu nie narusza w sposób rażący wskazanych przepisów, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Dwa 753/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając zatem skargę za uzasadnioną, stosując art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego miasta [...] kwotę 440 zł, w tym kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi oraz kwotę 240 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło