II SA/Bk 867/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] Komendant P. Oddziału Straży Granicznej w B. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], którą wymierzono F. Sp. z o. o. w B. (dalej: Spółka) karę pieniężną w kwocie 5 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] maja 2022 r. o godz. [...] na drogowym przejściu granicznym w Bobrownikach zgłosił się do kontroli granicznej na kierunku wyjazdowym z Polski obywatel Białorusi R. D. kierujący samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Na podstawie przedstawionych dokumentów kontrolujący ustalili, że wykonywał on międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy na rzecz F. Sp. z o.o. w B. (przewoził ładunek w postaci artykułów medycznych z Holandii do Rosji na podstawie listu przewozowego CMR nr [...] w łącznej ilości 4506,5 kg). Podczas kontroli paszportowej przeprowadzonej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.), dokonano kontroli dokumentów wymaganych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy. Kierowca przedstawił: wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...] na blankiecie o numerze [...] oraz litewskie świadectwo kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej nr [...], wydane przez urząd litewski na rzecz U. V., Ż. g. [...], Lietuvos Respublika, poświadczające zatrudnienie w ww. firmie przewozowej. Kierowca nie okazał do kontroli świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, poświadczającego zatrudnienie w Spółce. Do protokołu kontroli kierowca nie wniósł zastrzeżeń oświadczając, że nie wiedział o obowiązku posiadania polskiego świadectwa kierowcy. W dniu [...] maja 2022 r. przesłano zapytanie do Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektora Transportu Drogowego w celu ustalenia, czy Spółka posiada świadectwo kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, poświadczającego zatrudnienie u niej kierowcy D. R. W odpowiedzi (pismo ww. Biura z 10 czerwca 2022 r.) wskazano, że F. Sp. z o.o. w B. nie posiada świadectwa kierowcy dla ww. osoby. Następnie organ zawiadomieniem z [...] czerwca 2022 r. poinformował Spółkę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego, prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłoszenia uwag i wniosków dotyczących rozpatrywanej sprawy. Z prawa tego strona nie skorzystała w wyznaczonym terminie. Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz Ip. 3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy. Organ pierwszej instancji wskazał na wynikający z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. obowiązek kierowcy pojazdu samochodowego posiadania przy sobie, przy wykonywaniu przewozu drogowego, i okazywania na żądanie uprawnionego organu wymaganego w międzynarodowym transporcie drogowym świadectwa kierowcy. Następnie organ zacytował regulacje art. 32a u.t.d. oraz art. 5 pkt 1 i pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L 2009.300.72 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1072/2009) - i wyprowadził na ich podstawie, że przewoźnik mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonujący międzynarodowy transport rzeczy, posługujący się kierowcą niebędącym obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, powinien posiadać świadectwo kierowcy wystawione przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika. Nadto przewoźnik powinien przekazać świadectwo do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, gdy ten wykonuje przewóz. Organ pierwszej instancji nie stwierdził przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. umożliwiającego odstąpienie od nałożenia kary i umorzenie postępowania. Jak wskazał, Spółce będącej przewoźnikiem w przedmiotowej sprawie należało przypisać wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, co stanowi naruszenie art. 5 pkt 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 87 ust. 1 pkt 4 (Ip. 3.3. załącznika nr 3) u.t.d. W odwołaniu od tej decyzji wniesionym przez Spółkę podniesione zostały zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 74 u.t.d. przez oparcie się na protokole kontroli, który nie zawiera danych faktycznych opisanych w taki sposób, aby na jego podstawie można było ustalić wszystkie istotne okoliczności faktyczne dotyczące ewentualnego naruszenia przepisów o transporcie drogowym; 2) art. 87 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 92a ust. 1, 2, 3 i 7 (Ip. 3.3. załącznika nr 3) u.t.d. przez nieprawidłowe uznanie, iż kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nie posiadając ważnego świadectwa kierowcy; 3) art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego skutkujący wyciągnięciem błędnych wniosków, w szczególności przez posłużenie się jako dowodem protokołem kontroli, który nie zawiera danych faktycznych opisanych w taki sposób, aby na jego podstawie można było ustalić wszystkie istotne okoliczności faktyczne dotyczące ewentualnego naruszenia przepisów o transporcie drogowym; 4) art. 8 K.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Spółka do odwołania załączyła "Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy" z [...] lutego 2022 r., zawarte między "G.", V., Ż. g. [...], Lietuvos Respublika (jako "Pracodawcą") a F. Spółka z o.o. w B. (jako "Pracodawca Wypożyczający"), którego przedmiotem jest świadczenie przez Pracodawcę na rzecz Pracodawcy Wypożyczającego usług outsourcingu pracowniczego w zakresie wykonywania pracy przez pracownika zatrudnionego przez Pracodawcę na rzecz Pracodawcy Wypożyczającego. W § 2 Porozumienia wskazano, że D. R. jest pracownikiem Pracodawcy zatrudnionym od [...] grudnia 2021 r. Zaskarżoną decyzją Komendant P. Oddziału Straży Granicznej w B. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak organ pierwszej instancji. Wskazał też i zacytował w całości przepisy art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 32a u.t.d. a także art. 3, art. 5 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia nr 1072/2009, na których to podstawie wywiódł, że Spółka jako przewoźnik w przedmiotowej sprawie, wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, posiadający siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej i licencję wspólnotową oraz korzystający z usług kierowcy niebędącego obywatelem Unii Europejskiej, powinna legitymować się świadectwem kierowcy wydanym dla tego kierowcy przez organ właściwy dla swojej siedziby, tj. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Spółka jako przewoźnik powinna przekazać ww. świadectwo do dyspozycji kierowcy wskazanemu w nim, który prowadząc pojazd korzysta z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego niewątpliwie wynika, że [...] maja 2022 r. międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywała Spółka na podstawie licencji nr [...] oraz, iż w dniu kontroli kierowca będący obywatelem państwa trzeciego nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy wydanego Spółce. Okazane w trakcie kontroli przez D. R. świadectwo kierowcy nr [...] wydane zostało dla innego przewoźnika, a więc podmiotu, który nie wykonywał przewozu drogowego w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wniosła Spółka. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 74 u.t.d. w związku z art. 76 § 1 oraz art. 8 K.p.a. przez ich niezastosowanie i oparcie się na protokole kontroli, który nie zawiera danych faktycznych opisanych w sposób umożliwiający ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących ewentualnego naruszenia przepisów u.t.d., 2) art. 8 K.p.a. w związku z art. 34 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) oraz art. 356 § 1 Kodeku cywilnego a contrario poprzez ich niezastosowanie i brak zweryfikowania, w jakim charakterze U. G. T. z siedzibą w W. brał udział w wykonywaniu przewozu, w trakcie którego przeprowadzono kontrolę kierowcy D. R., 3) art. 87 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 92a ust. 1, 2, 3 i 7 (Ip. 3.3, załącznika nr 3) u.t.d. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nie posiadając ważnego świadectwa kierowcy, 4) art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kierowca, będący obywatelem państwa trzeciego, nie posiadał świadectwa kierowcy, 5) art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2021, poz. 162 ze zm.; dalej: Prawo przedsiębiorców) w związku z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skutkujące wydaniem decyzji, której treść godzi w jedną z podstawowych zasad ustrojowych porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, jaką jest swoboda działalności gospodarczej, 6) art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego skutkujące wyciągnięciem błędnych wniosków, w szczególności przez pominięcie w zebranym materiale dowodowym dokumentów o istotnej doniosłości prawnej, 7) art. 8 § 1 K.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa. W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła argumentację sformułowaną w odwołaniu. Dodatkowo, w odniesieniu do zarzutu nr 2 zaakcentowała, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji została nieprawidłowo pouczona o nieobowiązującym art. 33 § 3a K.p.a. i o nieistniejącym 39 § 1d K.p.a., co jej zdaniem potwierdza, że kontrola prowadzona była w sposób rutynowy, nastawiony na zakończenie postępowania. Ponadto, odnosząc się do zarzutów nr 3 i 4, wskazała że organy powinny były ustalić czy U., w kontekście zawarcia Porozumienia oraz § 3 ust. 2 i 5 Porozumienia, był podwykonawcą czy też przewoźnikiem sukcesywnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana przy prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego i po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego. W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, przy czym jazda pojazdu pomiędzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie przejazd pojazdu odbywał się z przekroczeniem granic Polski – kierowca przewoził towar z Holandii do Rosji, co wypełnia definicję międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Ustalenia te dały podstawę do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie wykonywany był przewóz międzynarodowy. Zgodnie z art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie nr 1072/2009. Rozporządzenie to dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 jego preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz (pkt 12 preambuły). Jest to również zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1. Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Stosownie natomiast do treści art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Z powołanych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Jeżeli zatem przewoźnik posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy. Kierowca obowiązany jest posiadać i okazywać do kontroli świadectwo wydane na wniosek tego przewoźnika, który wykonuje przewóz. Świadectwo służy bowiem wykazaniu, że przewoźnik wykonujący przewóz zatrudnia kierowcę lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego legalnie, dlatego też wykonując przewóz na rzecz określonego przewoźnika kierowca nie może posługiwać się świadectwem wystawionym dla innego przewoźnika. Podkreślić przy tym należy, iż organem wydającym świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej w Polsce jest Główny Inspektor Transportu Drogowego. Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 32b u.t.d.). Ze zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że [...] maja 2022 r. międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywała F. Sp. z o.o. w B. (wówczas posiadająca siedzibę w W.) na podstawie licencji nr [...], zaś kierowcą był obywatel państwa trzeciego – Białorusi, który nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy wydanego na wniosek ww. Spółki. Okazane w trakcie kontroli przez kierowcę świadectwo kierowcy nr [...] wydane zostało dla innego przewoźnika – U., a więc podmiotu, który nie wykonywał przewozu drogowego w niniejszej sprawie na terytorium RP. Bezsporne przy tym w sprawie było to, że w czasie kontroli pojazdu skarżącej Spółki, wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy przez tą Spółkę, która to przewóz wykonywała na terenie Polski. Powyższe wynikało nie tylko z przedmiotowej licencji wspólnotowej udzielonej skarżącej, która została okazana w czasie kontroli, ale również z międzynarodowego listu przewozowego CMR, dotyczącego przewożonego towaru, gdzie Spółka została wskazana jako przewoźnik (poz. 16 "Przewoźnik" i 23 "Podpis i stempel przewoźnika" CMR). Prawidłowe było zatem ustalenie organu pierwszej instancji, że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca Spółka, co znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który skutecznie nie został przez skarżącą podważony. Nie zasługują na uwzględnienie formułowane przez Spółkę wobec organu zarzuty nieustalenia czy na podstawie załączonego do odwołania "Porozumienia" U. było przewoźnikiem sukcesywnym czy podwykonawcą strony, co uprawniałoby kierowcę do posługiwania się świadectwem kierowcy wystawionym na U. oraz zwalniało Spółkę z odpowiedzialności za brak świadectwa kierowcy wystawionego dla niej na tego konkretnego kierowcę. Sąd podkreśla, że według załączonego do akt listu przewozowego CMR to Spółka w kontrolowanym przewozie była na terytorium RP przewoźnikiem posługującym się tym konkretnym kierowcą. Z tego powodu miały do niej zastosowanie regulacje art. 32a, art. 32b u.t.d. i obowiązek posiadania świadectwa kierowcy. Odnośnie kategorii przewoźnika sukcesywnego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 34 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) (Dz.U. z 1962, nr 49, poz. 238), jeżeli przewóz jest wykonywany na podstawie jednej umowy przez kilku kolejnych przewoźników drogowych, każdy z nich przyjmuje na siebie odpowiedzialność za wykonanie całego przewozu, przy czym drugi przewoźnik i każdy z następnych przewoźników staje się przez przyjęcie towaru i listu przewozowego stroną umowy na warunkach określonych w liście przewozowym. Oznacza to, że każdy z przewoźników sukcesywnych przyjmuje na siebie odpowiedzialność za wykonanie przewozu, czyli również i tych części przewozu, który były wykonywane przez pozostałych przewoźników sukcesywnych. Bez względu jednak na to, czy taki przewoźnik sukcesywny występuje w sprawie, czy nie - odpowiedzialność z art. 34 dotyczy odpowiedzialności cywilnoprawnej za przewożony towar tj. zaginięcie, uszkodzenie czy opóźnienie w dostawie, a nie odpowiedzialności administracyjnej, tj. kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganych dokumentów. Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. oparte na treści "Porozumienia" z [...] lutego 2022 r. Zdaniem skarżącej, kierowca samochodu ciężarowego – obywatel Białorusi nie był i nie jest jej pracownikiem, a jest pracownikiem spółki litewskiej U. z siedzibą w W., która na mocy ww. Porozumienia świadczy na rzecz skarżącej Spółki usługi outsourcingu pracowniczego (wypożyczenia pracownika). W ocenie skarżącej, fakt posiadania litewskiego świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanego spółce litewskiej, oznaczał że kierowca wykonujący przewóz [...] maja 2022 r. legitymował się ważnym świadectwem kierowcy. Jak wnioskuje skarżąca, z treści art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 wynika wprawdzie obowiązek posiadania licencji wspólnotowej i świadectwa kierowcy, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, jednakże nie wynika obowiązek posiadania obydwu dokumentów przez jednego przewoźnika. A zatem, jak Spółka wywodzi, skoro podmiot litewski (U."), który legalnie zatrudniał kierowcę (obywatela Białorusi) uzyskał dla tego kierowcy wymagane przepisami rozporządzenia nr 1072/2009 świadectwo kierowcy uprawniające do wykonywania przewozów na terenie Unii Europejskiej, a podmiot, który wykonywał usługę transportową (Spółka) posiadał w czasie kontroli pojazdu na terytorium RP ważną licencję wspólnotową wydaną zgodnie z przepisami państwa swojej siedziby oraz przepisami UE - obowiązki wynikające z treści ww. przepisu zostały spełnione. Zdaniem sądu, powyższe twierdzenia skarżącej nie znajdują jednak potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, wyżej zacytowanych. Okazanie przez kierowcę świadectwa kierowcy wydanego na wniosek podmiotu innego niż wykonujący przewóz, posługującego się tym kierowcą w sposób legalny, stanowi naruszenie obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 2 i 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Bez wpływu na odpowiedzialność skarżącej pozostaje, że kierowca zatrudniony jest przez przedsiębiorcę U. (spółkę litewską) a skarżąca "wypożyczyła" tego pracownika – obywatela Białorusi – w celu wykonania przez niego usługi kierowania pojazdem, w ramach legalnej współpracy, realizowanej na podstawie odrębnej umowy tj. "Porozumienia pracodawców" z [...] lutego 2022 r. Sąd nie przesądza jaki faktycznie rodzaj stosunku prawnego łączył skarżącą Spółkę, spółkę litewską i kierowcę obywatela Białorusi, tzn. czy zawarte porozumienie ma charakter stricte cywilnoprawny, czy też ma cechy leasingu pracowniczego uregulowanego w art. 1741 Kodeksu pracy, a także nie przesądza znaczenia poszczególnych zapisów zawartego porozumienia pracodawców i sposobu kształtowania tej umowy. Ocena charakteru stosunku prawnego łączącego strony, która musi być poprzedzona ustaleniem zarówno treści oświadczeń woli złożonych przez strony przy zawieraniu umowy, jak i celu oraz zamiaru, a także treści ukształtowanego w ten sposób stosunku prawnego, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że to właśnie kierowca wskazany w tej umowie dokonywał międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącej Spółki. Jak podkreśla się w orzecznictwie, "zasada swobody umów, obowiązująca także w prawie pracy zgodnie z art. 3531 k.c. w związku z art. 300 K.p., pozwala stronom swobodnie ukształtować stosunek prawny, w ramach którego ma być wykonana praca. O rodzaju zawartej umowy rozstrzyga więc przede wszystkim zgodna wola stron" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., II PK 29/04, OSNP 2005/7/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000, I PKN 594/99, OSNP 2001/21/637). Niewątpliwie więc korzystanie z usług pracownika innego przewoźnika jest dopuszczalne, ale przy spełnieniu wszystkich wymogów prawa. W innym wypadku może bowiem stanowić próbę obejścia pewnych regulacji. Zatem zawarta pomiędzy stronami umowa nie może zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że z powyższych względów nie ma znaczenia podniesiony przez Spółkę zarzut braku ustalenia przez organy czy U. pełnił rolę podwykonawcy, czy też był przewoźnikiem sukcesywnym. Bezsporne w sprawie bowiem było, że międzynarodowy przewóz drogowy, wykonywany na terenie Polski, wykonywany był przez Spółkę przy legalnym posługiwaniu się kierowcą nieposiadającym obywatelstwa UE (a wiec przy legalnym skorzystaniu z usług takiego kierowcy, w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. "b" rozporządzenia nr 1072/2009). Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego, wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą dowolnie interpretować. Świadectwo kierowcy służy wykazaniu, że przewoźnik legalnie zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego. Każdy przewoźnik obowiązany jest do wystąpienia o świadectwo dla kierowcy, którego zatrudnia na podstawie umowy o pracę lub korzysta z jego usług na podstawie innej umowy, co wprost wynika z treści art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, gdzie pojawia się pojęcie nie tylko "kierowcy legalnie zatrudnionego", ale także "kierowcy pozostającego w dyspozycji przewoźnika". To oznacza, że zawarte porozumienie pracodawców w sposób jednoznaczny potwierdza legalność pozostawania w dyspozycji przewoźnika, a zatem i konieczność posiadania świadectwa kierowcy wydanego temu konkretnemu przewoźnikowi, który wykonuje transport międzynarodowy. Legitymowanie się przez kierowcę pisemnym porozumieniem pracodawców, upoważniającym do legalnego korzystania z pojazdu skarżącej i wykonywania przedmiotowego przewozu, nie wyłącza obowiązku posiadania przez Spółkę świadectwa kierowcy i nie konwaliduje niespełnienia tego obowiązku. W ocenie sądu, przepis art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jasno określa wymogi, jakie należy spełnić, aby otrzymać świadectwo kierowcy. Świadectwo może otrzymać tylko przedsiębiorca posiadający licencję wspólnotową oraz legalnie zatrudniający kierowcę lub legalnie korzystający z usług kierowcy spoza Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 lit. "a" i "b"). Niespełnienie jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmówienia wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy. W sytuacji gdy skarżąca, jak utrzymuje, legalnie korzystała z usług kierowcy – obywatela Białorusi - i na tę okoliczność powołuje się na wiążącą ją odrębną umowę (porozumienie pracodawców) – dla potwierdzenia wykonywania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązana była wystąpić z wnioskiem o wydanie dla tego kierowcy świadectwa kierowcy. Realizowanie przewozu bez dopełnienia powyższego obowiązku wiązało się z ryzykiem nałożenia na przewoźnika sankcji administracyjnej. Tym samym sąd nie podziela zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., czy też art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Stanowisko sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzekał w podobnych stanach faktycznych (wyroki NSA z 26 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 3221/17 oraz sygn. akt II GSK 3087/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu z pkt 1 skargi należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy został ustalony przede wszystkim w oparciu o sporządzony w sprawie protokół kontroli z [...] maja 2022 r., podpisany przez kierowcą kontrolowanego pojazdu "bez zastrzeżeń", a także pozostałe dokumenty, w tym licencję i CMR. Protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, został sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli - w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. – jest dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W trakcie kontroli kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń wskazując, że nie wiedział, iż musi mieć polskie świadectwo kierowcy. Nie wynika ze zgromadzonych dokumentów, aby istniały problemy komunikacyjne między kontrolującymi a kontrolowanym kierowcą, w tym by nie był on w stanie posługiwać się językiem polskim w stopniu umożliwiającym swobodne porozumiewanie się z osobą kontrolującą oraz by potrzebował tłumacza. Analiza treści protokołu kontroli nie wzbudza wątpliwości odnośnie stopnia znajomości języka polskiego przez kierowcę. Sąd nie podziela tym samym zarzutu nieskuteczności oświadczeń kierowcy w trakcie kontroli i sporządzania protokołu. Należy wskazać na art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. 2021 poz. 672 ze zm.), zgodnie z którym język polski jest językiem urzędowym. W świetle treści art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Organ Straży Granicznej nie jest więc zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast przedsiębiorca, zatrudniając kierowcę (czy też legalnie korzystając z jego usług), który nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa, tym bardziej, że kierowca w toku kontroli nie zgłaszał problemów ze zrozumieniem języka polskiego, a następnie podpisał protokół bez uwag. Zauważyć też trzeba, że zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. w przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej, podczas przeprowadzanej kontroli drogowej, sporządza się protokół kontroli. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na szczególne dowodowe znaczenie takiego protokołu, który jest często podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Istotne jest również, że podawane przez uczestniczących w kontroli informacje są z reguły wypowiadane "na gorąco", spontanicznie, bez kalkulowania ich znaczenia i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, tak uzyskany dowód ma zatem walor szczególny (vide wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1157/18). Nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 74 u.t.d. w zw. z art. 76 § 1 oraz art. 8 K.p.a., zaś organ wyczerpująco rozpatrzył zgromadzony materiał dowody i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zdaniem sądu, podnoszona przez skarżącego kwestia błędnego pouczenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wskazał, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z 15 czerwca 2022 r. zostało zawarte błędne pouczenie o treści nieobowiązującego już przepisu art. 33 § 3a K.p.a., zgodnie z którym jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia, o którym mowa w § 3, dokonuje się, opatrując odpisy kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. Odpisy pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie uwierzytelniane elektronicznie są sporządzane w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Skarżący zwrócił uwagę także na błędne pouczenie o nieistniejącym art. 391 § 1d K.p.a., zgodnie z którym jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ administracji publicznej doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oba te przepisy były zawarte w K.p.a. w wersji obowiązującej od [...] maja 2014 r. do [...] października 2021 r., a więc faktycznie nie obowiązywały już nie tylko w dacie wszczynania kontrolowanego postępowania administracyjnego, ale nawet w dacie kontroli. Uchybienia te nie miały jednak żadnego znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. Warto wskazać, że sam skarżący kwestię tę poruszył dopiero na etapie skargi oraz nie wykazał, jaki miała ona wpływ na treść zaskarżonych decyzji. W trakcie postępowania nie podnosił, jak również w skardze na to nie wskazał, aby miał problemy z komunikacją z organem w jakiejkolwiek formie tę komunikację prowadząc. Nie umotywował, w czym to błędne pouczenie przeszkodziło mu w uczestniczeniu w postępowaniu i podjęciu jakiejś czynności procesowej. Zdaniem sądu, nie doszło również do naruszenia art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2021, poz. 162 ze zm.) w związku z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, skutkującego wydaniem decyzji godzącej w swobodę działalności gospodarczej. Swoboda ta nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji. Swoboda działalności gospodarczej oznacza tyle, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem sądu, przepisy zastosowane w sprawie niniejszej przez organy mają raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego przez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności. W wykonywaniu transportu międzynarodowego wymagane jest zatem posiadanie przez przewoźnika licencji, a także świadectwa kierowcy w sytuacji korzystania z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego, co służy zweryfikowaniu legalności zatrudnienia, a co za tym idzie posiadania przez kierowcę właściwych kwalifikacji do wykonywania transportu drogowego. Stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Zgodnie z treścią lp.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, jest sankcjonowane karą pieniężna w wysokości 5 000 złotych. Zatem kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie została nałożona w prawidłowej wysokości. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Stan faktyczny sprawy został wnikliwie wyjaśniony na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a organy wyprowadziły na jego podstawie prawidłowe wnioski. Sąd ma też w polu widzenia, że decyzja została wydana na F. Spółkę z o.o. z siedzibą w W., natomiast sąd rozpoznał skargę F. Spółki z o.o. z siedzibą w B. Jak wynika z załączonego KRS, zmiana siedziby nastąpiła w październiku 2022 r., a więc po wydaniu decyzji a przed wniesieniem skargi. W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne, sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), skargę oddalił.