I SA/Po 2151/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 2151/15 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie: zwolnienia od opłat sądowych w całości w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. [...], złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od opłat sądowych w całości. W uzasadnieniu spółka wniosku podała, że z uwagi na zabezpieczenie w toku sprawy wszelkich środków finansowych nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego. Oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi: w [...] zł, w [...] [...] zł, w [...] na jednym i drugim rachunku bankowym [...] [...] zł. Starszy referendarz zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2015 r. wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. W odpowiedzi na wezwanie spółka oświadczyła, że w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. nie prowadziła aktywnej działalności gospodarczej. Przychody w deklaracjach VAT-7 za miesiące od stycznia 2015 r. do września 2015 r. wskazują wartość [...]. Koszty netto z tytułu nabycia towarów i usług wyniosły [...] zł. W okresie od [...] stycznia 2015 r. do dnia uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, t.j. do dnia [...] grudnia 2015 r. nie dysponuje środkami pieniężnymi w kasie. Nie prowadzi w związku z tym ewidencji środków pieniężnych. Spółka od [...] stycznia 2015 r. do dnia uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zatrudnia pracowników. Koszty bieżące spółki ponoszone są przez jedynego udziałowca [...] z jego środków własnych. Spółka do pisma załączyła: zeznanie roczne podatkowe za rok podatkowy od [...] 01.2013 do [...] 12.2013 r., z którego wynika, że jej przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł, zeznanie roczne podatkowe za rok podatkowy od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., z którego wynika, że jej przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł. Spółka przedłożyła: sprawozdanie za 2013 r., z rachunku zysków i strat wynika, że zysk netto wyniósł [...] zł, z bilansu wynika, że na dzień [...] grudnia 2013 r. posiadała środki na bieżących rachunkach bankowych i w kasie w łącznej kwocie [...] zł, sprawozdanie za 2014 r., z którego wynika, że jej podstawową działalnością jest sprzedaż hurtowa paliw ciekłych, w sprawozdaniu finansowym wskazano, że zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości, wypracowany zysk przeznaczono do dalszego obrotu handlowego, zysk netto wyniósł [...] zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach spółki na dzień [...] grudnia 2014 r. wynosiły [...] zł. Spółka przedłożyła deklaracje VAT-7 za miesiące od marca 2015 r. do sierpnia 2015 r., z których wynika, że podstawa opodatkowania w marcu 2015 r. wynosi [...] zł, nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, w kwietniu 2015 r. podstawa opodatkowania wynosi [...] zł, nie nabyła towarów i usług, w maju 2015 r. podstawa opodatkowania wynosi [...] zł, nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, w czerwcu 2015 r. podstawa opodatkowania wynosi [...] zł, nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, w lipcu 2015 r. podstawa opodatkowania wynosi [...] zł, nie nabyła towarów i usług, w sierpniu 2015 podstawa opodatkowania wynosi [...] zł, nie nabyła towarów i usług. Spółka załączyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] października 2015 r., z którego wynika, że saldo końcowe na tym rachunku wynosi (-)[...] zł, z rachunku tego w dniu [...] kwietnia 2015 r. spłacono zajęcie egzekucyjne na rachunek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] w wysokości [...] zł. Do pisma załączyła zawiadomienia o uchyleniu zajęcia wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., z którego wynika, że w dniu [...] marca 2015 r. wydano nowe zarządzenia zabezpieczenia, aktualne jest zabezpieczenie na łączną kwotę [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że w 2014 r. dochód spółki wyniósł [...] zł, natomiast przychód [...] zł. Spółka posiada cztery rachunki bankowe, przy czym przedłożyła wyciąg z jednego rachunku bankowego. Podała, że w okresie od stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. nie prowadziła aktywnej działalności gospodarczej, koszty z tytułu nabycia towarów i usług w tym okresie wyniosły [...] zł. Oświadczyła, że koszty te ponoszone są przez jedynego udziałowca [...] z jego środków własnych. Nie wyjaśniła jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca , nie podała także, czy zwróciła się do udziałowca z żądaniem uiszczenia dopłat, które zostałyby przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w sprawie. Spółka w sprzeciwie postanowieniu zarzuciła, że zgodnie z art. 177 § 1 K.s.h. umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, a zatem możliwość skorzystania z uregulowanej w tym przepisie instytucji dopłat istnieje jedynie w sytuacji, gdy umowa spółki obowiązek ich dokonywania przewiduje. W przedmiotowej sprawie skorzystanie z tej instytucji przez skarżącą nie było dowodzone, albowiem umowa spółki [...] nie została załączona do akt, stąd też referendarz sądowy nie mógł przyjąć, że dopłaty udziałowców w ogóle są możliwe. Zarzucono, że okoliczności tej referendarz w ogóle nie dostrzegł, pomimo wyraźnego podniesienia jej w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku. Ponadto skarżąca wskazała, że to nie ona zaniechała zabezpieczenia rezerw finansowych. Spółka podniosła, że nie ma aktualnie środków na poniesienie kosztów postępowania z powodu zajęcia środków finansowych stanowiących te rezerwy przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego. Spółka podała, że w przeszłości posiadała właśnie takie rezerwy finansowe (co więcej znaczne albowiem na kontach zabezpieczono ok. [...] zł), a zatem zachowała w tym zakresie najwyższe standardy staranności biznesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów po-stępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Osoba prawna, którą jest spółka obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (tak: postanowienia NSA: z 01 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu przedstawione przez spółkę okoliczności oraz przedłożone przez nią dokumenty nie dają podstaw do przyjęcia oceny, że nie jest w stanie wnieść wpisu w kwocie [...] zł. Z oświadczeń spółki wynika, że posiada cztery rachunki bankowe, jeden w [...], jeden w [...] i dwa w [...], ale w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przedłożyła jedynie wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez [...]. Mimo wezwania nie dostarczyła wyciągów z pozostałych rachunków bankowych. W sprzeciwie do tej kwestii w ogóle się nie odniosła. Spółka wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Z informacji , że w okresie od stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. poniosła koszty z tytułu nabycia towarów i usług w kwocie [...] zł wynika, że koszty te poniósł jej jedyny udziałowiec [...]. Zatem spółka podjęła działania, aby zdobyć i zdobyła fundusze na pokrycie tych wydatków. Jednakże, mimo wezwania, nie wyjaśniła jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki. Mając zatem na uwadze fakt, że jeszcze w 2014 r. spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami (przychód wyniósł [...] zł) , że nie znajduje się ona w stanie likwidacji, że nie dostarczyła wyciągów z pozostałych rachunków bankowych , że w wybranym zakresie podjęła działania, aby zdobyć i zdobyła fundusze na pokrycie wydatków, sąd uznał, że spółka nie wykazała , aby uiszczenie wpisu od skargi w kwocie kwoty [...] zł przekraczało jej możliwości. Skoro udziałowiec poniósł w 2015 r. koszty netto z tytułu nabycia towarów i usług w wysokości [...] zł, spółka jest w stanie pozyskać wsparcie udziałowca co do wydatku w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 i art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.