VII SA/Wa 956/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-11
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa materialnego, może być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa materialnego, co uniemożliwiało mu uznanie za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak wpływu inwestycji na zagospodarowanie nieruchomości skarżącego, zgodnie z przepisami prawa, wyklucza jego legitymację procesową. Ochrona w zakresie ewentualnych immisji czy naruszenia posiadania powinna być dochodzona na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący A F złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu pierwotnym i że inwestycja narusza jego interes prawny. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie zgodnie z prawem. Organ drugiej instancji (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A F na postanowienie [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., znak [...] na podstawie art. 61a § 1, art. 104 w związku z art. 144 k.p.a. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 i art. 84b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku cyt. "[...] z siedzibą w [...]ul. [...]" z dnia 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu 5 września 2014 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]o pozwoleniu na rozbudowę hali produkcyjnej nr 3, budowę fundamentu pod silos oraz przebudowę ściany szczytowej hali nr 1 na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości [...] gm. [...]- odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Ai F w ww. wniosku stwierdził, iż jako właściciel działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją zakończoną decyzją o pozwoleniu na budowę nie brał udziału w postępowaniu o wydanie tej decyzji. Podniósł, że inwestor - firma [...] ograniczyła zaś drogi wewnętrzne i z tego powodu wystąpiła z wnioskiem o ustalenie służebności drogi koniecznej na działce [...] będącej jego własnością na co nie wyraża zgody.
Organ pierwszej instancji powołał się na przepisy prawa - art. 157 § 2 k.p.a. zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu oraz przepis art. 61 a § 1 k.p.a. - gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślił, że z treści cytowanego przepisu prawa wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.
Zgodnie z treścią przepisu art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Koniecznymi cechami interesu prawnego jest zatem to, że jest on indywidualny konkretny, aktualny i sprawdzony obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuacje w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem w danej sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ponadto, choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
Organ wskazał, że badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczy etapu wstępnego, polegającego na ocenie interesu prawnego według stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ. Mając to na uwadze, Wojewoda [...] , pismem z dnia [...] października 2014r. Nr [...] wezwał A F o sprecyzowanie swojego żądania i wskazanie czy wnioskuje o wznowienie postępowania na podstawie art. 145. §1 pkt 4 k.p.a., czy o stwierdzenie nieważności ww. decyzji pozwolenia na budowę. Jednocześnie prosił o podanie konkretnego przepisu z art. 156 §1 pkt 1 do 7 k.p.a., na podstawie którego występuje o stwierdzenie nieważności ww. decyzji pozwolenia na budowę oraz wykazania interesu prawnego i przedłożenie dokumentu legitymującego do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony.
W piśmie z dnia 15 października 2014 r. wnioskodawca powołał się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i ponownie wskazał na fakt, że nie brał udziału w postępowaniu o wydanie ww. pozwolenia na budowę przez co został naruszony jego interes prawny zgodnie z art. 28 § 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził też, że planowana inwestycja spowoduje wzrost produkcji i tym samym wzrost zanieczyszczenia środowiska.
Organ stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał na okoliczności, które ograniczałby zabudowę jego nieruchomości. Jak wynika zaś z projektu budowlanego planowana inwestycja obejmuje rozbudowę hali produkcyjnej nr 3 o część magazynową budowę fundamentu pod silos wentylacyjny oraz przebudowę ściany szczytowej hali nr 1 na działce nr [...] i [...] obręb [...].
W ocenie Wojewody, sporna inwestycja nie oddziałuje negatywnie na nieruchomość wnioskodawcy i w żaden sposób nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działek nr [...],[...] i [...] będących jego własnością. Projektowana rozbudowa hali nr 3 o wysokości 6,52 m z przeznaczeniem pomieszczeń na magazyny oraz budowa fundamentów pod silos i przebudowa ściany szczytowej hali nr 1 w odległości w odległości powyżej 19,40 w żaden sposób nie zwiększy uciążliwości zakładu w tym nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska. Przede wszystkim inwestycja nie spowoduje przekroczenia zanieczyszczenia środowiska, dopuszczalnych poziomów hałasu czy zapachu oraz nie wpłynie negatywnie na stosunki gruntowo - wodne na sąsiednich nieruchomościach. Planowane zamierzenie inwestycyjne nie spowoduje także zwiększenia produkcji i nie jest kwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowiska w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 9 listopada 20l0r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 20120r. Nr 213 poz. 1397).
Rozbudowa hali w odległości około 20 m od granicy z działką wnioskodawcy oznaczoną nr [...] spełnia przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690, ze zm.), który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, inny niż określony w ust. 1 ww. paragrafu (bliżej niż 3 m od granicy), powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Realizacja spornej inwestycji nie wpływa także na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis art. 271 i in. ww. warunków technicznych). Projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] (sygn. [...] ), nie przewiduje robót budowlanych na nieruchomości A F jak też nie przewiduje dojść lub dojazdów do nieruchomości inwestycyjnej przez działkę nr [...],[...] i [...] oraz nie umożliwia powyższym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej a także dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, prąd, ciepło, telekomunikacja itp.).
Wojewoda [...] stwierdził, że w świetle ww. ustaleń należąca do wnioskodawcy nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania nowoprojektowanej inwestycji, gdyż nie wprowadza ona na działkach wnioskodawcy ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, o których mowa w art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego. W konsekwencji, wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego uzasadniający wszczęcie postepowania na jego wniosek.
Ponadto, organ wskazał, że zarzuty dotyczące inwestycji nieobjętych kwestionowanym pozwoleniem na budowę nie ma wpływu na ocenę posiadania interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] . Subiektywne odczucia i uciążliwości danego podmiotu spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie poparte żadnym ograniczeniem prawnym świadczy jedynie o interesie faktycznym a nie prawnym skarżącego podmiotu, a tylko posiadanie interesu prawnego uzasadnia przyznanie przymiotu strony postępowania. A F nie wykazał naruszenia jego własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego tj., że realizacja spornej inwestycji ograniczy swobodę w korzystaniu z należących do niego nieruchomości.
Reasumując organ wskazał, że wniosek o zbadanie legalności został wniesiony przez osobę nie posiadającą przymiotu strony, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności administracyjnej w oparciu o art. 61a §1 k.p.a.
Dodatkowo organ zawarł wskazanie - jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi to przesłankę do wznowienia postępowania, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r.,znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia A F na opisane powyżej postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że postępowanie zażaleniowe w omawianej sprawie sprowadza się wyłącznie do oceny, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony uzasadniający wszczęcie na jego wniosek postępowania nieważnościowego, dotyczącego decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia
2014 r., Nr [...], znak: [...].
Następnie organ omówił przepisy definiujące pojęcie strony postępowania administracyjnego - art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane.
Organ drugiej instancji podkreślił, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, przymiot strony postepowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07). Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane , który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że A F swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] , znak: [...] , wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego działek nr ewid. [...] i [...] (KW [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...][...] ), prawa użytkowania wieczystego działek nr ewid. [...] i [...] (KW [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...][...] ) oraz prawa własności działki nr ewid. [...] (KW [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...][...] ). Tymczasem z dokumentacji projektowej wynika, że sporna inwestycja - rozbudowa hali produkcyjnej nr 3 wraz z rozbudową instalacji wewnętrznych (elektrycznej i sanitarnej), budowa stalowego silosu o pojemności 375,00 m3 wraz z fundamentem o wymiarach 8,0 x 8,0 m oraz przebudowa ściany szczytowej hali nr 1 poprzez zamurowanie otworów w celu wykonania ściany oddzielania przeciwpożarowego na działkach nr ewid. [...] i [...] - nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu ww. działek nr ewid. [...] i [...] [...],[...] oraz [...]. Analiza akt sprawy, w tym zwłaszcza projektu zagospodarowania terenu, wykazała, że najbliżej projektowanej inwestycji jest położona działka nr ewid. [...], znajduje się w odległości 19,40 m od najbliższego elementu inwestycji (rozbudowywana hala produkcyjna nr 3 o wysokości 6,52 m). Pozostałe działki należące do skarżącego, tj. działki nr ewid. [...] i [...] znajdują się w odległości ponad 50 m, zaś działki nr ewid. [...] i [...] w odległości ponad 100 m od hali produkcyjnej nr 3.Projektowany silos jest oddalony od granicy z działką nr ewid. [...] o ok. 55 m, od granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] o ponad 100 m, zaś od granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] o ponad 110m.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawione powyżej usytuowanie wymienionych elementów projektowanej inwestycji, jak również wysokość projektowanej hali produkcyjnej nr 3 (wynosząca ok. 6,52 m), wskazuje, że nieruchomości należące do A F z całą pewnością nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowana działek o nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...]. Innymi słowy, A F może bez przeszkód zagospodarować działki będące jego własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Nieruchomości należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia (dotyczącego odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną). Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271- 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z akt sprawy, zwłaszcza dokumentacji projektowej spornej inwestycji wynika, że realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia nie pozbawi nieruchomości skarżącego dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§271 i nast. ww. rozporządzenia) usytuowanych na nich obiektów (istniejących, jak i potencjalnych).
Wskazując, że A F z całą pewnością nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia
2014 r., Nr [...], znak: [...] organ zauważył, że sam skarżący również nie wykazał swego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji organu stopnia podstawowego, tj. nie wykazał, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania należących doń nieruchomości, będzie niedopuszczalny - w świetle przepisów prawa - wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia. Zgodnie zaś ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1572/09, to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że źródłem interesu prawnego nie mogą być również immisje pośrednie (hałas, emisja pyłów), do których odwołuje się skarżący w zażaleniu. Należy bowiem zwrócić uwagę, co jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08, że fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z definicji "obszaru oddziaływania obiektu" wynika bowiem, że chodzi o takie ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu, które są skutkiem obowiązywania odrębnych przepisów. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi natomiast wyłącznie określone roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony w rozumieniu unormowań Prawa budowlanego. Ponadto, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 904/08 - nawet pewne ustalenia dotyczące uciążliwości związanych z działalnością powstających obiektów np. w postaci zwiększonego hałasu lub ruchu samochodowego nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu cytowanych przepisów (...). Czym innym jednak jest interes prawny, którego granice zakreślają przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego i realizowanych inwestycji. Podkreślenia wymaga, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. (...). Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 k.p.a. , jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego" (por. też wyr. WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1454/05).
Organ zauważył też, że z projektu budowlanego wynika, iż sporna inwestycja obejmuje rozbudowę hali produkcyjnej o część magazynową, a nie o część produkcyjną, jak twierdzi skarżący. Także podnoszona przez skarżącego argumentacja, dotycząca zrealizowania spornej inwestycji niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz niewłaściwego sposobu jej użytkowania, nie przesądza o jego interesie prawnym do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...], znak: [...]. Ewentualne problemy skarżącego związane z eksploatacją już wybudowanych obiektów budowlanych, jak również ewentualne odstąpienie przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego nie mają żadnego związku z interesem prawnym w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wprawdzie może być wszczęte z urzędu, na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. , ale uprawniony do wszczęcia takiego postępowania organ samodzielnie przesądza, czy na podstawie przedłożonych informacji czy też wniosków, dokona wszczęcia takiego postępowania. W omawianej sprawie organem właściwym do wszczęcia postępowania z urzędu jest Wojewoda [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł A F. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Skarżący stwierdził, że podtrzymuje stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym. Podkreślił, że przedmiotowa inwestycja wpływa bezpośrednio na jego działkę, skutkuje wymuszanie na nim udostępnienie działki dla celów przeciwpożarowych inwestora, gdyż realizacja inwestycji spowodowała umniejszenie placu manewrowego, na którym pojazdy straży pożarnej mogły zawracać po naczerpaniu wody ze stosownego stanowiska. Zdaniem skarżącego Firma "[...]" realizuje kolejne inwestycje na terenie swojej nieruchomości, zabudowując ją i starając się wymusić na skarżącym udostępnianie jego działki dla celów przeciwpożarowych oraz gospodarczych a decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...]z dnia [...] grudnia 2014 cyt. "bezpośrednio wiąże skarżącego z funkcjonowaniem firmy [...]". Decyzja ta została dołączona cyt. "na posiedzeniu Sądu Okręgowego" przez przedstawiciela firmy [...]. Tymczasem, płot z siatki, o którym mówi decyzja, firma skarżącego wykonała zgodnie z prawem, po uprawomocnieniu się zgłoszenia, co było badane przez nadzór budowlany z inicjatywy firmy [...], który potwierdził legalność wykonania ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie jest obarczone żadną z wad uzasadniających jego uchylenie. Sąd stwierdza - w toku postępowania zasadnie oceniono - mimo, że skarżący operował zarzutem, o którym mowa w art. 145 § 1 k.p.a. jednoznacznie dążył do wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przepisy, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne zostały wyczerpująco omówione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tym samym nie ma potrzeby powtarzania tej problematyki w tym miejscu.
Kluczowe w sprawie było dokonanie wstępnej oceny tego, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pochodzi od podmiotu, który ma przymiot strony tego postepowania.
Jak słusznie wskazano stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (bez względu na tryb postępowania) zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane jest w szczególności właściciel nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania inwestycji.
Organy, ponad wszelką wątpliwość, w warunkach prostej oczywistej, a tym samym nie wymagającej wszczęcia postępowania, analizy projektu budowlanego wykazały, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją objętą jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Inwestycja, podkreślmy w świetle zatwierdzonego projektu budowlanego, nie ma bowiem żadnego wpływa na sposób zagospodarowania jego nieruchomości.
Wpływ przedmiotowej inwestycji na zagospodarowanie nieruchomości skarżącego oraz ewentualne w tym zakresie ograniczenia musiały zostać ocenione li tylko przez pryzmat przepisów, które inwestycja powinna spełniać by nie wprowadzała ww. ograniczenia. W tym kontekście rozważania organu Sąd ocenia jako prawidłowe i wyczerpujące.
Wskazać należy, że ubieganie się przez właściciela sąsiedniej nieruchomości o ustanowienie drogi koniecznej na nieruchomości skarżącego nie mogło być oceniane w kontekście badania przymiotu strony skarżącego do żądania stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe stanowi materie prawa cywilnego w zakresie, którego możliwe są własne wzajemne ustalenia osób fizycznych lub prawnych oraz postepowanie przed sądem powszechnym.
Także powoływana i przedłożona przez skarżącego decyzja organu straży pożarnej (opisana szczegółowo powyżej) jest nakazem skierowanym do Spółki [...], zobowiązującym ją do zapewnienia na jej nieruchomości drogi pożarowej prowadzącej przez teren zakładu.
Inwestycja, objęta przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę, nie obejmuje żadnej z działek skarżącego ani nie oddziałuje na nie. Wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu pożarowego o tym, że doszło do zatarasowania wjazdu/wyjazdu od strony działki [...] (która stanowi własność skarżącego) co przyczynia się do utrudnienia dostępu do drogi pożarowej zakładu "[...]" pozostaje bez wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącego w postepowaniu objętym jego wnioskiem w niniejszym postępowaniu.
Powyższe może świadczyć o naruszaniu posiadania czyli władztwa faktycznego lub też o naruszeniu własności. Podkreślmy obie te okoliczności nie mają jednak nic wspólnego z postępowaniem administracyjnym w szczególności zakończonym wydaniem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. A ochrona dla tego, kto upatruje naruszenia jego władztwa lub prawa w ww. zakresie może być poszukiwana w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Należy wskazać także i to, że skarżący, w ocenie którego rozstrzygnięcie organu pożarowego bezpodstawnie wpływa czy wymusza ingerencję w jego prawo własności do określonej nieruchomości, może dążyć do wyeliminowania, we właściwym trybie, takiego orzeczenia z obrotu prawnego.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło