II OSK 1445/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-18

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Łuczaj, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej jest zobowiązany do ustalenia, u którego z pracodawców powstała choroba zawodowa, czy też wystarczy ustalenie, że istnieje wysoce prawdopodobny związek choroby z warunkami pracy w jednym z zakładów?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej nie jest zobowiązany do ustalania, u którego z pracodawców powstała choroba zawodowa. Wystarczające jest ustalenie, że istnieje wysoce prawdopodobny związek choroby z warunkami pracy w jednym z zakładów, ponieważ odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawców stanowi odrębną kwestię należącą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika. Pracownikowi zdiagnozowano chorobę układu oddechowego, którą Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał za chorobę zawodową, wskazując na pracę w zakładzie skarżącej spółki jako przyczynę. Spółka wniosła odwołanie, zarzucając niewłaściwą ocenę narażenia zawodowego i brak analizy innych miejsc pracy pracownika. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, spółka zaskarżyła ją do WSA, który oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 kwietnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "B." Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1016/15 w sprawie ze skargi "B." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1016/15, oddalił skargę "[...]" sp. z o.o. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] stwierdził u P. J. chorobę zawodową układu oddechowego wymienioną pod poz. 7.2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenie lekarskie [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej układu oddechowego pod postacią zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych o charakterze przewlekłym oraz wyniki wykonanych badań, dokumentację lekarska i wyniki oceny higienicznej środowiska pracy potwierdzające, że praca w zakładzie [...] stwarzała istotne ryzyko zdrowotne powstania choroby zawodowej. W odwołaniu [...] sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie powyższej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. Spółka zarzuciła, że prowadzone w sprawie postępowanie pozbawione było wnikliwej oceny narażenia zawodowego oraz oparte na niewyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym, bowiem związek przyczynowy między warunkami pracy a stwierdzonym schorzeniem ograniczono wyłącznie do jednego pracodawcy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 1367) oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że wystąpił do organu I instancji o uzupełnienie zgromadzonej dokumentacji o ustalenia dotyczące rodzaju czynności wykonywanych przez P. J. w gospodarstwie rodzinnym. W odpowiedzi organ I instancji dokonał obszernych ustaleń w kwestii powiązania P. J. z gospodarstwem rodzinnym, co znalazło odzwierciedlenie w protokole z dnia 11 czerwca 2015r. Organ II instancji, mając na uwadze poczynione ustalenia jak i uwagi pracodawcy podnoszone w odwołaniu, zwrócił się pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. do [...] celem wydania opinii uzupełniającej. Organ orzeczniczy w piśmie nr [...] stwierdził, że ponowna szczegółowa analiza przebiegu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, w tym dokumentacji medycznej oraz wyników badań i konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w [...], nie dają podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia z dnia [...] marca 2015r. Brak jest również podstaw do weryfikacji treści rubryki miejsce zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że z ustaleń [...]wynika, że w przypadku P. J. choroba układu oddechowego pod postacią zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych o charakterze przewlekłym ma związek przyczynowy z pracą wykonywaną w zakładzie [...]. Schorzenie to związane jest z powtarzaną inhalacją pyłów organicznych (w tym przypadku suszonych drożdży piwowarskich) zawierających antygeny. Istotne w sprawie jest także to, że występowanie objawów u P. J. ma powiązanie czasowe z ekspozycją zawodową w zakładzie [...]. Lekarz orzecznik wyraźnie wskazał okres pracy, który należy wiązać ze zdiagnozowaną chorobą. Z orzeczenia [...] wynika, że w roku 2013 w badaniach obrazowych z uwzględnieniem HRCT stwierdzono u P. J. charakterystyczne dla przedmiotowego schorzenia, śródmiąższowe włóknienie płuc z całkowitą niewydolnością oddechową. Miało to zatem miejsce w okresie trwania narażenia zawodowego w skarżącej Spółce. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie spełniona została podstawowa przesłanka zawarta w art. 2351 Kodeksu pracy, którą jest ustalenie wysoce prawdopodobnego związku choroby z warunkami pracy, co jest warunkiem niezbędnym od rozpoznania choroby zawodowej. Dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych jest orzeczenie lekarskie. W skardze na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. w [...] zarzuciła naruszenie: § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, że choroba zawodowa u P. J. ma związek z zatrudnieniem w [...] sp. z o. o. i potwierdzenie w tym zakresie ustaleń organu l instancji, pomimo braku ustaleń co do prawdopodobieństwa wystąpienia choroby zawodowej w związku z zatrudnieniem w innym zakładzie pracy zatrudniającym P. J. w okresie przed podjęciem pracy w [...], braku miarodajności wyniku oceny narażenia zawodowego odniesionego wyłącznie do środowiska pracy w [...] sp. z o. o. z pominięciem innych miejsc świadczenia pracy i braku ustaleń co do okresu rozpoczęcia leczenia przez P. J. w zakresie schorzenia, które ostatecznie przyjęło postać zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych - w postaci przewlekłej; art. 7, 75 i 107 § 3 k.p.a. przez: wybiórcze uzupełnienie materiału dowodowego i faktyczne zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego dotyczącego rodzajów i warunków zatrudnienia P. J. u poprzednich pracodawców; oparcie orzeczenia na ustaleniach niepełnych i niekompletnych i w związku tym całkowicie dowolne przyjęcie, iż z alergenami wywołującymi stany chorobowe P. J. zetknął się wyłącznie w środowisku pracy [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że organy wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, uczestnik postępowania był poddany badaniom uprawnionej jednostki orzeczniczej I stopnia w celu orzeczenia, czy dolegliwości ze strony układu oddechowego mają charakter choroby zawodowej. W wyniku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego zainteresowany uzyskał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Rozpoznanie choroby zawodowej miało odniesienie do analizy narażenia zawodowego, przebiegu klinicznego choroby, dokumentacji medycznej oraz wyników wykonanych badań. Z ustaleń [...], który orzekał i opiniował w niniejszym postępowaniu wynika, że w przypadku P. J. choroba układu oddechowego pod postacią zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych o charakterze przewlekłym ma związek przyczynowy z pracą wykonywaną w zakładzie [...]. Lekarz orzecznik wyraźnie wskazał okres pracy, który należy wiązać ze zdiagnozowaną chorobą. Z orzeczenia [...] wynika, że w roku 2013 w badaniach obrazowych z uwzględnieniem HRCT stwierdzono u P. J. charakterystyczne dla przedmiotowego schorzenia, śródmiąższowe włóknienie płuc z całkowitą niewydolnością oddechową. Zatem miało to miejsce w okresie trwania narażenia zawodowego w skarżącej Spółce. Sąd podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, w trakcie pracy w skarżącej Spółce skarżący był poddany badaniom okresowym w roku 2007, 2008, 2010 i 2012 i co istotne za każdym razem nie stwierdzono przeciwskazań do dalszej pracy. W ocenie Sądu wskazuje to na bezpodstawność podnoszonych w skardze zarzutów. Ponadto Sąd wskazał, że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby na organach sanitarnych orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej spoczywał obowiązek badania, u którego pracodawcy choroba ta powstała. Zadanie ich polega bowiem jednie na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy, bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. W przypadku więc, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym na rzecz kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna. Wniosek taki płynie również z treści § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy, będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym, stanowi odrębną kwestię, która nie podlega w niniejszej sprawie ocenie Sądu, gdyż wykracza poza zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia choroby zawodowej. Organ inspekcji sanitarnej nie ma też kompetencji do polemizowania z opinią wyrażoną przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, jedynie może kwestionować wydane orzeczenia, w sytuacji jego niespójności bądź nielogicznych wniosków. Zdaniem Sądu bez znaczenia w sprawie pozostaje powoływana przez skarżącą okoliczność, że uprawnione jednostki kontrolujące nie stwierdzały na stanowiskach pracy uchybień w zakresie warunków pracy, pracownicy ze względu na charakter czynności zawodowych byli zaopatrzeni w środki ochrony indywidualnej w postaci masek przeciwpyłowych i masek chroniących przed parami, a P. J. na stanowisku mistrza i magazyniera miał sporadyczny kontakt (w sytuacjach awaryjnych) z pyłami organicznymi zawierającymi alergeny. Fakt, że w przedsiębiorstwie nie odnotowano przypadków choroby będącej następstwem wystąpienia czynnika biologicznego, nie oznacza, że w tym środowisku pracy czynnik ten nie występuje i pracownicy nie są narażeni na jego działanie. Sąd zaznaczył też, że zastrzeżenia skarżącej dotyczące możliwej pozazawodowej etiologii choroby jej pracownika (praca w gospodarstwie rolnym rodziców) były podstawą do wystąpienia do jednostki orzeczniczej o dodatkowe uzasadnienia orzeczenia tej jednostki, która w opinii uzupełniającej stwierdziła, że ponowna szczegółowa analiza przebiegu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, w tym dokumentacji medycznej oraz wyników badań i konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w [...] [...], nie dają podstaw do weryfikacji orzeczenia nr [...]. Brak jest również podstaw do weryfikacji treści rubryki miejsce zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. W sprawie wyjaśniono więc kwestię związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a stwierdzonym schorzeniem pracownika skarżącej. Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości orzeczenia kompetentnej placówki orzeczniczej. Skargą kasacyjną "[...]" sp. z o.o. w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 2351 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że Sąd bez dostatecznej ku temu podstawy zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji. Zdaniem skarżącej Spółki w sprawie należałoby poczynić ustalenia co do innych środowisk, w których P. J. mógł mieć styczność z wpływem czynników szkodliwych i dopiero po takiej analizie i porównaniu wyników ocenić, z którym miejscem pracy związane jest wystąpienie choroby zawodowej. W tym kontekście orzeczenie Sądu I instancji oparte zostało na niewłaściwie i niezupełnie zgromadzonym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Po pierwsze, nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a to z poniższych względów. Przede wszystkim przepis art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. nie stanowi samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. winien być powiązany z przepisami normującymi procedurę przed organami administracji publicznej. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji nie dostrzeże, że organ naruszył przepisy postępowania, bądź błędnie uzna, że naruszenie określonych przepisów nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie powiązała art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z żadnym przepisem normującym postępowanie przed organami administracji publicznej i z tego już względu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nadto wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić wadliwości twierdząc, że wyrok Sądu oparty został na niezupełnie zgromadzonym materiale dowodowym. Strona skarżąca nie wskazała żadnego przepisu postępowania, któremu miałyby uchybić organy inspekcji sanitarnej. Stan faktyczny sprawy odzwierciedla przeprowadzone przez organy postępowanie w zakresie narażenia na powstanie choroby zawodowej i jej rozpoznania przez właściwe jednostki medyczne. Sąd pierwszej instancji dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w oparciu o całość akt administracyjnych przekazanych przy skardze wniesionej do Sądu i doszedł do prawidłowego wniosku, że organy administracji publicznej wyjaśniły należycie okoliczności istotne dla rozpatrzenia tej sprawy. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że organy w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nie naruszyły przepisów prawa procesowego. Nie można podzielić zarzutu strony skarżącej, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że zebrany przez organ materiał dowodowy jest niewystarczający. Przypomnieć należy, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367) określa m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, iż organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 powołanego wyżej rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827). Zaznaczyć też należy, iż właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1184 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 - § 5 ust. 1 rozporządzenia. Nieusprawiedliwiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 2351 Kodeksu pracy przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367). Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 235¹ Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762 ). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Zaznaczyć też należy, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28 ). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA /1982 /1/33 ). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana /wyłącznie/ przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 2351 Kodeksu pracy. Rację ma też Sąd pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną ( bądź wspólnie z innymi ) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37, z dnia 8 czerwca 2001r., I SA 1780/00, LEX nr 77662, z dnia 18 sierpnia 1998, I SA 823/98, LEX nr 45821). Wobec spełnienia przesłanek ustawowych choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy organ był zobowiązany do podjęcia takiego jak kontrolowane w sprawie rozstrzygnięcie, a ocena Sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy przez jego niewłaściwe zastosowanie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło