I SA/Go 553/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-01-22
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne (oznaczone w ewidencji jako 'Ls') znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, na których prowadzona jest działalność gospodarcza przez zakłady energetyczne, powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, czy podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że grunty leśne (oznaczone w ewidencji jako 'Ls') faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne, wyłączające możliwość prowadzenia działalności leśnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie gruntów na cele gospodarcze, a nie tylko hipotetyczna możliwość prowadzenia działalności leśnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów Nadleśnictwa, oznaczonych w ewidencji jako lasy ('Ls') oraz tereny różne ('Tr'), na których posadowione są linie energetyczne. Organy podatkowe uznały, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne i powinny być opodatkowane według najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Nadleśnictwo kwestionowało tę kwalifikację, twierdząc, że zakłady energetyczne są posiadaczami służebności, a nie nieruchomości, oraz że grunty te nadal mogą być wykorzystywane w gospodarce leśnej. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Nadleśnictwo wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Nadleśnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę.
W dniu 17 października 2013r. Nadleśnictwo wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] określającą Nadleśnictwu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 282.226,00 zł.
Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. Wójt Gminy wszczął postępowanie w sprawie określenia Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. określił skarżącemu wysokość ww. zobowiązania na kwotę 282.226,00 zł.
Uzasadniając decyzję Wójt wskazał, które działki zakwalifikował do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez E S.A. i P oraz wyjaśnił, że podstawą obliczenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w zakresie gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej stał się wykaz gruntów zajętych pod linie energetyczne dostarczony przez skarżącego. Podkreślił, że z uwagi na fakt, iż organowi nie przedstawiono dokumentów, z których wynikałoby, że została zawarta umowa z zakładami energetycznymi przenosząca posiadanie gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi na te podmioty, to podatnikiem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Za kwestię sporną uznał opodatkowanie gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Wskazał, że grunty te są wyłączone z produkcji leśnej, a w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego oznaczone symbolem Tr – tereny różne oraz częściowo Ls. Ponadto podkreślił, że z pisma z [...] stycznia 2009 r. wynika, że Nadleśnictwo nie prowadzi na tych terenach jakiejkolwiek działalności
leśnej, na co wskazuje również ekspertyza Instytutu Badawczego Leśnictwa.
Za bezsporne natomiast uznał, że w sprawie na omawianych gruntach posadowione są słupy przesyłowe oraz rozciągnięte pomiędzy nimi linie energetyczne, co spowodowało wyłączenie ich z działalności leśnej zarówno w rzeczywistości, jak i w ewidencji. Tym samym w jego ocenie należało uznać te grunty jako związane z działalnością gospodarczą i opodatkować według stawek najwyższych. Ponieważ posiadanie tych gruntów jest bezumowne, to za podatnika należało uznać Nadleśnictwo.
Od powyższego rozstrzygnięcia Nadleśnictwo wniosło odwołanie, którym zaskarżyło tę część decyzji, która dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego pod liniami energetycznymi i zarzuciło jej:
1. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 336 kc przez ich niewłaściwe zastosowanie a w szczególności przez przyjęcie, że grunty, na których posadowione są linie energetyczne znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i z tego powodu powinny być opodatkowane według stawki określonej w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy,
2. sprzeczność istotnych ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez przyjęcie, że zakłady energetyczne są posiadaczami nieruchomości, na których posadowione są linie energetyczne.
Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi podatkowemu celem ponownego rozpoznania.
Uzasadniając odwołanie Nadleśnictwo wskazało, że zakłady energetyczne są posiadaczami służebności gruntowej, a nie posiadaczami nieruchomości. Podkreśliło, że można stwierdzić, iż tereny pod liniami energetycznymi są związane z gospodarką leśną, natomiast samo posadowienie linii i urządzeń elektroenergetycznych na gruntach Skarbu Państwa, zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe nie wyłącza przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej, które nadal w zakresie swojegowykorzystywania pozostają w dyspozycji i faktycznym władaniu Nadleśnictwa. Grunty te mogą być wykorzystywane w gospodarce leśnej między innymi na potrzeby gospodarowania zwierzyną, plantacji choinek i innych roślin przemysłowych, ognisk biocenotycznych. Nie bez znaczenia pozostaje możliwość wykorzystania pasów technologicznych pod liniami jako pasów przeciwpożarowych oraz linii podziału przestrzennego lasu.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że podatnikiem w stosunku do gruntów zajętych pod linie elektroenergetyczne jest Nadleśnictwo, a w przypadku przyjęcia opodatkowania według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, organ nie musi wykazywać jakie podmioty prowadzą działalność gospodarczą na konkretnych gruntach Nadleśnictwa, gdyż nie ma to znaczenia dla ustalenia wysokości i stawki podatku. Powołując się na bezsporny fakt, że na gruntach są posadowione linie elektroenergetyczne, poprzez które działalność gospodarczą prowadzą podmioty, z którymi Nadleśnictwo nie ma podpisanych umów dających określone tytuły prawne, przyjął że grunty te są zajęte faktycznie na prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ stwierdził, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż zakłady energetyczne prowadzą działalność gospodarczą, na potrzeby której zajmują grunty leśne, natomiast linie energetyczne nie są wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. Podkreślił, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż grunty pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, na których posadowione zostały słupy linii energetycznych i linie energetyczne, są gruntami, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne. Zaliczył do nich m. in. budowę i utrzymanie słupów oraz linii elektroenergetycznych, przesyłanie nimi energii elektrycznej.
Odnosząc się do poglądów doktryny zwrócił uwagę, że określenie "grunty w posiadaniu przedsiębiorcy" obejmuje swoim zakresem nie tylko posiadanie gruntów w rozumieniu art. 336 kc, ale dotyczy każdego przejawu władztwa nad gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej, w tym także posiadanie służebności gruntowej w rozumieniu art. 352 §1 kc. Tym samym, jeżeli Nadleśnictwo podnosi, że zakłady energetyczne są posiadaczem służebności gruntowej, to nie można przyjmować, że nie są one (w ograniczonym zakresie) posiadaczami rzeczonych nieruchomości, gdyż prowadziłoby to do wniosku, iż nie przysługują im podstawowe uprawnienia wynikające z posiadania służebności gruntowej, a więc, że im ta służebność nie przysługuje.
W skardze na powyższą decyzję Nadleśnictwo wniosło o jej uchylenie w części dotyczącej opodatkowania gruntów pod liniami elektroenergetycznymi podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie zarzuciło zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o podatku leśnym w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez ich niezastosowanie w sprawie;
2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że grunty pod liniami elektroenergetycznymi podlegają opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
3. naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz brak uzasadnienia faktycznego decyzji.
W uzasadnieniu skargi podkreśliło, że organy obu instancji nie poczyniły ustaleń faktycznych w zakresie sposobu wykorzystania spornych gruntów, tak przez Nadleśnictwo, jak i przedsiębiorstwo energetyczne w danym roku podatkowym, a takie ustalenia mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż decydują o rodzaju podatku. Rozstrzygające powinno być faktyczne wykorzystanie gruntów przez Nadleśnictwo, a organ żadnych ustaleń faktycznych w tym zakresie nie czyniąc, pominął również złożoną przez podatnika deklarację. Podniosło, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków w jako lasy (Ls), z uwagi na fakt że na gruntach tych prowadzone jest działalność leśna podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. W przypadku gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne (Tr) zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale grunty te nie będą podlegać opodatkowaniu według stawek najwyższych. Podniosło przy tym, że jego zdaniem zakłady energetyczne nie są posiadaczami spornych gruntów w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych lecz posiadaczami służebności.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, Nadleśnictwo podniosło, że zaniechanie podjęcia przez organ czynności, których celem jest zebranie całego materiału dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania. Podkreśliło, że SKO wyciągnęło nieuprawniony wniosek, że sporne grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w związku z samym faktem istnienia na nich urządzeń elektromagnetycznych, a zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 210 § 1 pkt 4 i § 6 Ordynacji podatkowej jeśli wziąć pod uwagę ocenę faktycznego wykorzystywania spornych gruntów przez skarżącego na prowadzenie działalności leśnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na ustaleniu jaki podatek - leśny, czy od nieruchomości - powinno płacić Nadleśnictwo od gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem "Ls" stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w jej zarządzie, nad którymi przebiegają linie energetyczne oraz jaką stawkę podatku od nieruchomości należało zastosować w stosunku do gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem Tr (tereny różne), znajdujących się pod napowietrznymi liniami energetycznymi.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że w sprawie bezspornym jest to, iż grunty znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls) oraz tereny różne (Tr). Potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy w postaci wydruku z rejestru gruntów, a i same strony tego nie kwestionują.
Ustosunkowując się do pierwszej z ww. kwestii spornych, Sąd podziela pogląd organów, zgodnie z którym, istotnym dla jej rozstrzygnięcia było prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania. Zatem, mając to na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, poz. 1682 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Z kolei, w myśl ust. 3 powołanego przepisu za działalność leśną w rozumieniu ustawy, uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Tożsamej treści definicję "działalności leśnej" zawiera również art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.). Stosownie natomiast do brzmienia art. 2 ust. 2 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym - to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". Również w art. 1a ust. 3 pkt 2 o podatkach i opłatach lokalnych wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozmieć grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Stosownie zatem do przytoczonych powyżej regulacji wyprowadzić należy wniosek, że pierwszym kryterium wynikającym z treści art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu w tym rejestrze ma bowiem podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi to danymi jest związany. Stanowią one zatem podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z 14 września 2011r. sygn. akt II FSK 533/10). Tym samym, w sytuacji, gdy grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ("Ls"), to co do zasady winny zostać opodatkowane podatkiem leśnym.
Od reguły tej istnieje jednak wyjątek, kolejnym bowiem kryterium, o którym mowa w treści art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest okoliczność, czy grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem, grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy organ podatkowy wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co - jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych - należy rozumieć w sposób wyłączający możliwość prowadzenia działalności leśnej.
Nadto wskazać należy, że nie wystarczy stwierdzenie, że grunty te "związane są" z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezbędne jest bowiem wykazanie, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 30 października 2007 r. I SA/Wr 819/07). Pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" nie jest tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2005 r. III SA/Wa 346/05).
W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia lasów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, innej niż działalność leśna, gdyż ta w rozumieniu art. 1a ust. 2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych działalnością gospodarczą nie jest. Brak definicji gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej powoduje, że należy posiłkować się przy interpretacji tego określenia jego językowym znaczeniem. Zgodnie zatem z definicjami zawartymi w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją Stanisława Dubisza (Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 468) wyraz "zająć", "zajmować" oznacza - zapełnić (zapełniać), wypełnić (wypełniać) sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię, zaś zwrot "zająć się", "zajmować się" oznacza - zacząć coś robić lub pracować nad czymś, wykonywać jakąś pracę. Z definicji tych wynika, że przez pojęcie gruntów "zajętych" na wykonywanie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podobnie Leonard Etel w komentarzu: Podatki i opłaty samorządowe (Dom Wydawniczy ABC 2003, s. 48) stwierdza, że grunty "zajęte" to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że jednoznaczną podstawą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych symbolami Ls, będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Co więcej, muszą to być czynności wykonywane w sposób trwały i wykluczający prowadzenie innej działalności (tu) leśnej. A więc nie mogą to być czynności incydentalne (tak wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2009 r. III SA/Wa 2129/08; także Leonard Etel: Podatek rolny, podatek leśny, Komentarz, Warszawa 2012, s. 243).
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy zasadnie przyjęły, że podstawę opodatkowania stanowią grunty leśne pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, które zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a na których nie jest prowadzona działalność leśna. Tak określony przedmiot podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W sprawie wykazano bowiem w dostateczny sposób, że grunty oznaczone symbolem "Ls" zostały faktycznie zajęte przez zakłady energetyczne na prowadzenie działalności gospodarczej, którą bez wątpienia jest przesył energii. Na terenach tych wykonywane są również czynności składające się na tę działalność, jak choćby te związane z utrzymaniem słupów i linii, na co wskazuje m.in. pismo Nadleśnictwa z [...] lutego 2007 r. skierowane do PPU E sp. z o.o. o wyrażeniu zgody na wejście Spółki na teren będący własnością Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa w celu wykonania wycinki pod linią.
Jednocześnie organy ustaliły, że na spornych gruntach nie jest prowadzona – choćby w ograniczonym zakresie - działalność leśna. Znamiennym jest, że taką informację uzyskały od samego skarżącego Nadleśnictwa, które w piśmie z [...] stycznia 2009 r. (będącym odpowiedzią w postępowaniu podatkowym za inny rok) informującym o rzeczywistych czynnościach wykonywanych na gruntach znajdujących się pod napowietrznymi liniami energetycznymi wskazało, iż na terenach tych Nadleśnictwo nie prowadzi czynności związanych z gospodarka leśną, poza monitoringiem pod kątem szkodnictwa leśnego oraz ochrony przeciwpożarowej. Natomiast w niniejszym postępowaniu, mimo wezwania z [...] kwietnia 2013 r. skierowanego przez organ pierwszej instancji do skarżącego Nadleśnictwa, Nadleśnictwo to nie udzieliło odpowiedzi na temat czynności faktycznie wykonywanych na przedmiotowych gruntach w 2011 r.
Nie zmienia powyższej kwalifikacji podnoszona konsekwentnie przez skarżącego m.in. w odwołaniu teza, że grunty pod liniami mogą być wykorzystywane w gospodarce leśnej na potrzeby gospodarowania zwierzyną, plantacji choinek i innych roślin przemysłowych, ognisk biocenotycznych. Skarżący wskazuje bowiem jedynie na hipotetyczną możliwość prowadzenia działalności leśnej, nie dowodząc żaden sposób, że działalność leśną w jakiejkolwiek formie prowadzi na spornych gruntach w rzeczywistości. Wręcz przeciwnie, w powołanym wyżej piśmie z [...] stycznia 2009 r. poinformował organ podatkowy, że nie prowadzi na gruntach pod liniami energetycznymi gospodarki leśnej, a wezwanie organu skierowane do niego w niniejszej sprawie pominął milczeniem. Zatem organ podatkowy nie mógł opodatkować gruntów oznaczonych symbolem "Ls" podatkiem leśnym w sytuacji, gdy bezsprzecznie na gruntach tych prowadzona jest działalność gospodarcza, przy jednoczesnym braku rzeczywistego wykonywania działalności leśnej. Przyjęcie innego stanowiska, prowadziłoby bowiem do opodatkowania hipotetycznego stanu faktycznego i sprzeciwiałoby się zasadzie prawdy materialnej.
Tym samym, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 ustawy o podatku leśnym, zgodnie z którym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez ich niezastosowanie. Prawidłowo bowiem ustalony stan faktyczny nakazywał Wójtowi Gminy opodatkować grunty leśne, na których prowadzona jest działalność gospodarcza z wyłączeniem gospodarki leśnej podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym, a co za tym idzie również zastosować - celem dokonania prawidłowej subsumcji - normy dotyczące podatku od nieruchomości. Przyjęcie zaś zapisów zawartych w ewidencji gruntów za jedynie miarodajnych, co sugeruje skarżący przez ww. zarzut w powiązaniu z hipotetyczną możliwością prowadzenia gospodarki leśnej, w niniejszej sprawie jest niewystarczające dla opodatkowania gruntów podatkiem leśnym.
Skarżący podniósł ponadto zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że grunty pod liniami elektroenergetycznymi podlegają opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zwrócił uwagę, że w jego ocenie zakłady energetyczne nie są posiadaczami gruntów, lecz posiadaczami służebności, co uniemożliwia ich opodatkowanie według stawki najwyższej. Jak wynika z uzasadnienia skargi, Nadleśnictwo wiąże ten zarzut z terenami oznaczonym jako "Tr" (tereny różne). Sąd powyższy zarzut uznał za chybiony.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...). Z kolei w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy ustawodawca zakreślił maksymalne stawki podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do powyższego zarzutu, Sąd zwraca uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 września 2011 r. (sygn. akt II FSK 548/10) w sprawie ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r., które w niniejszym składzie w pełni podziela. NSA przesądził w nim bowiem, że to, iż Nadleśnictwo nie zawarło z zakładami umowy przenoszącej posiadanie nieruchomości, nie wyklucza faktycznego władania gruntami przez te zakłady. W ocenie NSA nie ulegało wątpliwości, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż nie tylko doszło do wydania gruntów zakładom energetycznym, co spełnia warunek przeniesienia posiadania określony w art. 348 kc, lecz również, że grunty te służą zakładom energetycznym do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej.
Ponadto, również w niniejszej sprawie brak oświadczenia właściciela nieruchomości o ustanowieniu ograniczonego praw rzeczowego jakim jest służebność (art. 245 § 2 kc), w związku z czym nie można przyjąć, że takie prawo na rzecz zakładów energetycznych zostało ustanowione. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego, posiadaczem służebności jest ten, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, a korzystanie to ma cechy trwałości. Natomiast, jeżeli korzystanie to ma swoje źródło w oświadczeniu o ustanowieniu służebności gruntowej, złożonym bez zachowania formy aktu notarialnego, mamy do czynienia z posiadaniem w złej wierze.
Jeżeli zaś idzie o zastosowanie stawki podatku na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy stwierdzić za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż grunt należy uznać za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakłady energetyczne prowadząc działalność gospodarczą, są posiadaczami gruntów, co z uwagi na fakt, iż posiadanie to jest bezumowne, skutkuje koniecznością opodatkowania Nadleśnictwa wyższą stawką podatku. Chybiony jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej przez nie odniesienie się przez organy podatkowe do stanowiska skarżącego o możliwości prowadzenia na gruntach pod liniami napowietrznymi gospodarki leśnej. W ocenie Sądu, organy podatkowe w dostateczny sposób zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, związku z czym nie można zarzucić, że działały w sposób nie budzący zaufanie. Tymczasem pogląd skarżącego na możliwość prowadzenia działalności leśnej jest czysto hipotetyczny, co potwierdza choćby wielokrotnie powoływane pismo Nadleśnictwa, w którym strona skarżąca jednoznacznie opisała w jaki sposób przedmiotowe grunty są wykorzystywane. Sam skarżący przyznaje, że organy podatkowe nie mają obowiązku podzielania opinii prezentowanych przez przeciwną stronę sporu, żądając jednocześnie od organu oparcia się na dowodach zebranych w sprawie. W niniejszej sprawie organy to uczyniły, a skarżący w trakcie postępowania podatkowego wykazał się biernością w przedstawianiu tych dowodów na żądanie organu, choćby pomijając milczeniem wezwanie z [...] kwietnia 2013 r. do udzielenia informacji na temat czynności faktycznie wykonywanych na spornych gruntach w 2011 r. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, to na organie podatkowym ciąży obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie oznacza to jednak, że organ podatkowy ma nieograniczony obowiązek poszukiwania faktów mających znaczenie dla sprawy, gdyż co do pewnych okoliczności wiedzę ma tylko podatnik. Jeżeli natomiast podatnik pozostaje bierny, ograniczając się tylko - jak w niniejszej sprawie - do powoływania się na możliwość prowadzenia na spornych terenach gospodarki leśnej, a do tego zachowuje bierność w udzielaniu istotnych dla niego informacji, mimo kierowanego do niego wezwania, nie może następnie zarzucać organowi podatkowemu braku dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku zebrania materiału dowodowego w sprawie.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło