I OSK 814/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-25

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Marek Stojanowski, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba psychiczna skarżącego, która uniemożliwiała mu właściwe rozpoznanie znaczenia podjęcia zatrudnienia dla prawa do zasiłku dla opiekuna, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania nie są zasadne. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a okoliczności dotyczące choroby psychicznej skarżącego nie były podnoszone w toku postępowania przed organami administracji ani w skardze do WSA. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej został uznany za spóźniony i nie spełniający przesłanek z art. 106 § 3 P.p.s.a. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były nieuzasadnione i nie mogły służyć podważeniu ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Burmistrz uznał zasiłek dla opiekuna wypłacony A. K. za nienależnie pobrany, ponieważ skarżący podjął zatrudnienie w okresach, w których pobierał świadczenie, a we wniosku o wyrównanie prawa do zasiłku oświadczył, że nie podejmował zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. WSA w Lublinie oddalił skargę A. K. NSA oddalił skargę kasacyjną A. K., który twierdził, że jego choroba psychiczna uniemożliwiła mu właściwe rozpoznanie znaczenia podjęcia zatrudnienia dla prawa do zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 76/16 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia za nienależnie pobrane oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 września 2016r. sygn. akt II SA/Lu 76/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń za nienależnie pobrane. Wspominany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] uznał kwotę wypłaconego w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 14 maja 2014r. zasiłku dla opiekuna – A. K. w wysokości 5442,70zł oraz ustawowe odsetki w wysokości 279,47zł, stanowiące w łącznej kwocie 5722,17zł przyznane decyzją z dnia [...] maja 2014r. Nr [...], za świadczenia nienależnie pobrane. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 25 czerwca 2015r. otrzymał z ZUS informację, z której wynika, że w okresach od dnia 17 czerwca 2013r. do dnia 1 sierpnia 2013r., od dnia 16 września 2013r. do dnia 1 listopada 2013 r. oraz od dnia 20 grudnia 2013r. do dnia 1 marca 2014r. A. K. był zgłoszony do ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia. W związku z podjęciem zatrudnienia od dnia 17 czerwca 2013r. utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że we wniosku o wyrównanie prawa do zasiłku dla opiekuna złożonym w dniu 28 maja 2014r. A. K. oświadczył, że w okresie od 1 lipca 2013r. do 15 maja 2014r. nie podejmował zatrudnienia oraz spełniał warunki do przyznania zasiłku dla opiekuna, co było niezgodne z prawdą. Od powyższej decyzji A. K. wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu wskazał na art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", uzasadniając, że we wniosku o wyrównanie prawa do zasiłku dla opiekuna złożonym w dniu 28 maja 2014r. A. K. oświadczył, że w okresie od 1 lipca 2013r. do 15 maja 2014r. nie podejmował zatrudnienia oraz spełniał warunki do przyznania zasiłku dla opiekuna, co było niezgodne z prawdą. Organ odwoławczy stwierdził, iż ta okoliczność wyczerpuje dyspozycję ww. przepisu i pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowe świadczenia zostały nienależnie pobrane. Podkreślił też, że A. K. utracił od dnia 17 czerwca 2013r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane decyzją z dnia [...] października 2012r. Nr [...] nie w wyniku wygaśnięcia decyzji przyznającej mu świadczenie pielęgnacyjne i utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013r., ale z uwagi na to, że podjął pracę i nie sprawował opieki nad matką. Okoliczność ta przesądziła o tym, że nie był on uprawniony do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Wobec powyższych ustaleń – w ocenie organu odwoławczego – argumenty odwołania jako nietrafne nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. A. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności: naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", oraz art. 77 § 1 w związku z art. 61 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim tego, czy rzeczywiście i na jakiej podstawie skarżący był zatrudniony w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz kiedy i w jakiej wysokości ujęte w decyzji należności zostały przekazane skarżącemu. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie art. 76 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie uznania świadczeń za nienależnie pobrane w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] maja 2014r. nr [...] o przyznaniu ww. świadczeń nie została ostatecznie uchylona oraz poprzez przyjęcie, że skarżący utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 17 czerwca 2015r. w sytuacji gdy decyzja z dnia [...] października 2012r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego została ostatecznie uchylona. Skarżący podniósł także, że organ naruszył art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że skarżący nie był zatrudniony nieprzerwanie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 14 maja 2014r., a przez to zaniechanie miarkowania wysokości nienależnie pobranego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 września 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna stanowiły przepisy u.ś.r., stosowane na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014r. poz. 567 ze zm.). Następnie Sąd przytoczył treść art. 30 ust.1 oraz ust. 2 pkt 2 u.ś.r. i zwrócił uwagę, że w orzecznictwie, na tle regulacji wynikającej z art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r., wskazuje się, że należy odróżnić "nienależne świadczenie" od "świadczenia nienależnie pobranego". Podając różnice między tymi pojęciami zaznaczył, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje m.in. wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Dalej Sąd I instancji wskazał, że w dniu 25 czerwca 2015r. organ otrzymał informację z ZUS, że w okresach: od 17 czerwca 2013r. do 1 sierpnia 2013r., od 16 września 2013r. do 1 listopada 2013r. oraz od 20 grudnia 2013r. do 1 marca 2014r. skarżący zgłoszony był do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia. Poza tym skarżący w oświadczeniu z dnia 2 lipca 2015r. potwierdził powyższe okoliczności. Zdaniem Sądu z powyższych ustaleń wynika, że skarżący podjął pracę po wydaniu decyzji przyznającej mu zasiłek dla opiekuna z tytułu opieki nad matką od dnia 1 lipca 2013r. do 14 maja 2014r. i nie poinformował o tym fakcie podmiotu realizującego świadczenia rodzinne. Sąd zauważył jednocześnie, że skarżący we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia 28 maja 2014r. oświadczył, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do zasiłku dla opiekuna, jako osoba ubiegająca się, jest zobowiązany niezwłocznie poinformować o tych zmianach podmiot realizujący świadczenia rodzinne. Niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych o zmianach, w tym o fakcie zatrudnienia może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Ponadto we własnoręcznie podpisanym wniosku o wyrównanie prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia 28 maja 2014r. skarżący oświadczył, że w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 15 maja 2014r. nie podejmował zatrudnienia. Ponadto w dalszej części tego wniosku, gdzie wskazano, że "Jeśli zatrudnienie zostało podjęte proszę podać w jakich okresach" skarżący nie wpisał żadnych informacji w tym zakresie, pomimo, że wiedział, że w powyższym czasie podejmował pracę, co potwierdził w oświadczeniu z dnia 2 lipca 2015r. W ocenie Sądu I instancji powyższe świadczy o tym, że strona świadomie wprowadziła organ w błąd, zatajając w momencie składania wniosku o wyrównanie prawa do zasiłku dla opiekuna, że nie podejmowała żadnej pracy. Powyższe sprawia, że spełniona została przesłanka uznania zasiłku przyznanego w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 14 maja 2014r.za nienależnie pobrany, przy czym nie ma znaczenia fakt, że praca ta była podejmowana w określonych odstępach czasowych. Skarżący bowiem został skutecznie pouczony o obowiązku wskazania okoliczności, które mogły mieć wpływ na przyznanie mu prawo do zasiłku dla opiekuna. Zdaniem Sądu w sytuacji gdy zainteresowany podpisał pouczenie, przyjąć należy, że został z nim w odpowiedni sposób zaznajomiony i nie ma podstaw do kwestionowania tego, że zrozumiał jego treść. Warunek z art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. należy zatem uznać za spełniony. Żaden przepis powołanej ustawy nie nakłada bowiem na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia rodzinnego zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Takiej powinności organu nie da się także wyprowadzić z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K. zaskarżając wyrok w całości podniósł następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. i w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie prawidłowej oceny, czy w sprawie organ administracji publicznej nie naruszył norm postępowania, podczas gdy A. K. cierpi na chorobę psychiczną i dlatego nie mógł w sposób właściwy rozpoznać tego, że fakt jego wcześniejszego zatrudnienia ma znaczenie w sprawie wypłaty zasiłku dla opiekuna; 2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w zw. z art. 30 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.ś.r., a w konsekwencji uznanie kwoty zasiłku dla opiekunów za świadczenie nienależnie pobrane, w sytuacji gdy A. K. nie był świadomy tego, że wcześniejsze zatrudnienie ma znaczenie w sprawie ustalenia zasiłku dla opiekuna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd I instancji pominął okoliczność, że organ administracji, pomimo takiego obowiązku, nie zweryfikował tego czy skarżący, który cierpi na chorobę psychiczną, mógł w sposób właściwy powiązać fakt podjęcia zatrudnienia z brakiem przesłanek do przyznania zasiłku dla opiekuna. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną niezbędne do wyjaśniania powstałych wątpliwości jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z historii choroby załączonej do skargi kasacyjnej na okoliczność braku możliwości rozeznania przez A. K. tego, że nie miał on prawa do pobierania świadczenia, z uwagi na jego chorobę psychiczną. Skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że A. K. od 1991r. leczy się psychiatryczne. Występują u niego zaburzenia osobowości, stany lękowe oraz urojeniowe. Z uwagi na powyższe przyjmuje silne leki psychotropowe. Powyższe powoduje zaś, że A. K. ma znacznie ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem oraz rozeznawania w sprawach dotyczących jego osoby, co uzasadnia twierdzenia strony, że nie miał świadomości, iż świadczenia w okresie od 2013 do 2014r. nie były mu należne. Wskazano, że zaburzenia osobowości sprawiają, że A. K. ma problemy z pamięcią oraz nie potrafi zrozumieć skomplikowanych komunikatów. Z tego względu nawet gdyby organy pomocy społecznej informowały go o przesłankach do przyznania świadczeń, to nie miał on właściwego rozeznania, aby zrozumieć kierowane pouczenia. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie nie można mówić o świadomym wprowadzeniu w błąd przez osobę pobierającą zasiłek, ponieważ A. K. z uwagi na postępujące zaburzenia psychiczne oraz przyjmowanie silnych leków psychotropowych znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W końcowej części skargi kasacyjnej podkreślono, że w sprawie niezasadnie zastosowano art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r., a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów przyczyni się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższych względów autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej A. K. na okoliczność tego, że organ administracji zaniechał dokonania oceny wpływu choroby psychicznej skarżącego na zdolność właściwej oceny faktu, że skarżący pobierając świadczenie działał niezgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. wypada na wstępie wskazać, iż sąd administracyjny co do zasady – a wyjątki w tym zakresie istniejące nie mają zastosowania w niniejszej sprawie – wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Aktami sprawy w rozumieniu powyższego przepisu są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne stanowiące łącznie pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności, pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne, a w rezultacie na kontrolę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 53; wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014r. sygn. akt II OSK 2331/12; wyrok NSA z dnia 9 września 2005r. sygn.. akt FSK 1925/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Kluczowym ustaleniem dokonanym w postępowaniu administracyjnym – które zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku i które nie jest podważane w skardze kasacyjnej – jest to tyczące nienależnego pobrania przez skarżącego świadczeń z tytułu zasiłku dla opiekuna, przyznanego i wypłaconego skarżącemu w okresie od 1 lipca 2013r. do 14 maja 2014r. w sytuacji gdy skarżący w okresach od 17 czerwca 2013r. do 1 sierpnia 2013r., od 16 września 2013r. do 1 listopada 2013r. i od dnia 20 grudnia 2013r. do 1 marca 2014r., wbrew przesłankom przyznanego zasiłku, wykonywał pracę w warunkach zatrudnienia. Brak zarzutów kasacyjnych skierowanych wobec tegoż ustalenia prowadzi do jego petryfikacji i nie pozwala aktualnie przyjąć innych okoliczności za podstawę wyrokowania niż te wskazane przez Sąd I instancji. Dopiero w skardze kasacyjnej po raz pierwszy przywołana została okoliczność wskazująca, iż skarżący cierpiąc na chorobę psychiczną nie mógł w sposób właściwy rozpoznać znaczenia wpływu wykonywanego zatrudnienia na przyznane mu prawo do zasiłku dla opiekuna. Skoro powyższe okoliczności nie były podnoszone przez skarżącego w toku dotychczasowego postępowania, a z przeprowadzonego wywiadu rodzinnego wynika jedynie, że skarżący cierpi na depresję, co jednak nie stało na przeszkodzie temu aby sprawował opiekę nad matką, to wypada wyraźnie wskazać, iż zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji nie miały sposobności odnieść się do powyższych okoliczności, a tym samym bezzasadne jest stawianie zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Skoro sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, to brak w tych aktach okoliczności, które wskazywałyby na tego rodzaju schorzenia psychiczne skarżącego, które nie pozwalałyby rozpoznać znaczenia przedsiębranych działań i pokierować postępowaniem, uniemożliwia potwierdzenie zasadności zarzutu zaniechania przez Sąd I instancji niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie jest natomiast możliwe w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego kasacyjnie tyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentacji medycznej skarżącego na okoliczność zaniechania przez organy administracji oceny wpływu choroby psychicznej skarżącego na jego zdolność właściwej oceny faktu niezgodnego z prawem pobierania świadczenia. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. jest bowiem możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powszechnie przyjmuje się, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, przy czym postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem dyspozycja art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (vide: wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005r. sygn. akt I FSK 239/05; wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006r. sygn.. akt I OSK 9/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Natomiast przez nadmierne przedłużenie postępowania należy rozumieć konieczność odroczenia rozprawy. Mając na uwadze powyższe przesłanki wypada stwierdzić, iż wnioskowany dowód nie tylko nie ma charakteru uzupełniającego, wobec podniesienia dopiero w skardze kasacyjnej okoliczności związanych z chorobą psychiczną skarżącego uniemożliwiającą mu rozpoznanie znaczenia działań i pokierowania własnym postępowaniem, a nadto byłby co najwyżej początkiem dowodu na okoliczność istnienia u skarżącego choroby psychicznej mającej wpływ na jego poczytalność, zaś ustalenie powyższej okoliczności mogłoby nastąpić wyłącznie po zasięgnięciu opinii biegłego określonej specjalności. Tym samym przeprowadzenie tegoż dowodu nadmiernie przedłużyłoby postępowanie. Tak więc żadna z dwóch przesłanek kumulatywnie opisanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest spełniona w okolicznościach niniejszej sprawy. Nie jest także trafnie poniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Co prawda zarzut ten nie doczekał się jakiegokolwiek uzasadnienia w motywach skargi kasacyjnej, co już dostatecznie go deprecjonuje (vide: wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), to dodatkowo należy wskazać, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast mankamenty uzasadnienia wyroku polegające na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011r. sygn. akt I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2693/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przytoczone powyżej okoliczności sprawy wyraźnie wskazują, iż brak jest niejasności zarówno co do podstawy faktycznej, jak i prawnej zaskarżonego wyroku, natomiast ewentualna wadliwość zaprezentowanej przez Sąd I instancji motywacji i tak nie stanowiłaby o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. na gruncie wymagań określonych przez przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art., 30 ust. 1 i 2 pkt 2 u.ś.r. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014r. poz. 567 ze zm.), wypada wskazać, iż został on postawiony wyłącznie w związku z nieuwzględnieniem przez Sąd I instancji braku świadomości skarżącego, iż zatrudnienie ma znaczenie w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, a ponadto zarzut ten w ogóle nie został uzasadniony w motywach skargi kasacyjnej. Tak sformułowany zarzut uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku, bowiem ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., Sąd ten nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. To do autora skargi kasacyjnej należy nie tylko podanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które w jego ocenie naruszono zaskarżonym wyrokiem, ale także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. (vide: wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010r. sygn. akt II FSK 764/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Analizowana skarga kasacyjna zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu pozbawiona jest jakiegokolwiek odniesienia do powyższych wymagań w formułowaniu zarzutów kasacyjnych, a postawione zarzuty naruszenia prawa materialnego wiąże wyłącznie z pominięciem wśród ustalonych okoliczności sprawy tych odnoszących się do braku świadomości skarżącego w zakresie znaczenia zatrudnienia dla możliwości uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna. Sformułowane w taki sposób zarzuty naruszenia prawa materialnego są oczywiście wadliwe także z tego powodu, że zarzut naruszenia prawa materialnego - zarówno poprzez jego błędną wykładnię, jak też niewłaściwe zastosowanie - nie może służyć podważeniu ustaleń faktycznych (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2004r. sygn. akt FSK 568/04; wyrok NSA z dnia 2 października 2009r. sygn. akt II FSK 684/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło