I OSK 1442/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia del. WSA Marian Wolanin, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2091/15 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odprawy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2091/15 oddalił skargę J. B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odprawy mieszkaniowej. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: J. B., wnuk zmarłego w dniu 1 października 1997 r. gen. bryg. E. P., w dniu 15 czerwca 2012 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Warszawie wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej za lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 23 ust. 3 i 4 w zw. z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wyjaśnił, że w dniu śmierci dziadka stale zamieszkiwał w tym lokalu mieszkalnym, a zmarły emeryt wojskowy i żadne z jego dzieci nie skorzystali z realizacji prawa do kwatery, zgodnie z przepisami powołanej ustawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dacie śmierci dziadka wnioskodawcy nie istniały przepisy o odprawie mieszkaniowej, a przepisy tej ustawy obowiązujące w dacie wydawania decyzji nie przewidują prawa do tego świadczenia dla emeryta wojskowego, a po jego śmierci dla członków jego rodziny. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając że w sprawie brak jest podstawy prawnej do wypłaty odprawy mieszkaniowej wnukowi osoby innej niż wymieniona w art. 23 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 23 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP; 2) art. 23 ust. 9 powołanej ustawy; 3) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a., art. 6 - 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/WA 1790/13 oddalił skargę, jednakże wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1368/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że dokonanie przez organ wykładni art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (według stanu prawnego na dzień złożenia wniosku, tj. 15 czerwca 2012 r.) przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowiło naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdził natomiast, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie spełniało wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Powołując się na art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Sąd wskazał, że odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej lub kontraktowej, zaś wspólnie zamieszkałym z żołnierzem osobom, wymienionym w art. 23 ust. 3 ww. ustawy, przysługuje odprawa jako prawo pochodne od prawa do świadczenia podstawowego przysługującego żołnierzowi. Ustawodawca wyraźnie określił zatem krąg podmiotów, którym przedmiotowe świadczenie przysługuje. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy precyzyjnie określa, że odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej lub kontraktowej zwalnianemu ze służby, a nie zwolnionemu ze służby kiedykolwiek bez uwzględniania cenzury czasowej. Stosując zarówno wykładnię językową, jak i celowościową przy interpretacji powołanego przepisu, Sąd doszedł do wniosku, że nie bez przyczyny ustawodawca posłużył się pojęciem "żołnierza zwalnianego ze służby" (czas teraźniejszy), a nie "zwolnionego ze służby" (czas przeszły). Zatem punktem właściwym dla określenia czasu, zdarzenia warunkującego nabycie prawa do odprawy mieszkaniowej jest dzień zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Z zawodowej służby wojskowej można zwolnić jedynie żołnierza będącego w czynnej służbie pełnionej w formie stałej lub kontraktowej – art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Będący już w rezerwie żołnierz, w tym uprawniony do resortowego zaopatrzenia emerytalno – rentowego, nie jest adresatem powyższej normy prawnej, gdyż ubiegając się o to świadczenie nie jest zwalniany ze służby. Jego sytuacja mieszkaniowa została uregulowana do dnia zwolnienia ze służby. Przepis art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewiduje zachowanie prawa do lokalu mieszkalnego (nie będącego kwaterą) przez żołnierza służby stałej zwalnianego ze służby. W każdym jednak przypadku "pomoc mieszkaniowa" (w naturze, czy pieniężna) przysługuje w związku z zaprzestaniem pełnienia służby zawodowej przez żołnierza i potrzebą zabezpieczenia jego potrzeb mieszkaniowych. Powyższą tezę potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II CSK 693/10. Sąd podkreślił, że odprawa mieszkaniowa lub inne formy realizacji tego prawa (art. 23 ust. 4 pkt 2 i 3 powołanej ustawy), które przysługują m.in. zstępnym (wnukowi) zmarłego żołnierza zawodowego jest świadczeniem pochodnym od świadczenia przysługującego temu żołnierzowi. Osoba wspólnie zamieszkała z żołnierzem zawodowym w dniu jego śmierci, nabywa prawo do przedmiotowego świadczenia w razie śmierci żołnierza służby stałej, który jeszcze ją pełniąc nabył prawo emerytury wojskowej, lub gdy śmierć żołnierza: służby stałej, kontraktowej, pełniącego służbę kandydacka, pozostawała w związku ze służbą wojskową. W każdym z tych przypadków prawo takiej osoby do odprawy mieszkaniowej jest powiązane z faktem śmierci żołnierza zawodowego pełniącego służbę. Wyjątek od tej zasadny stanowi art. 23 ust. 3 pkt 4 tej ustawy zakreślając 3 letni okres śmierci żołnierza zawodowego po zakończeniu służby, gdy śmierć nastąpiła wskutek doznanych urazów w czasie pełnienia służby lub wystąpienia choroby powstałej w tym czasie lub śmierć jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Jednym wspólnym mianownikiem przesłanek warunkującym nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia przez osobę wspólnie zamieszkująca ze zmarłym żołnierzem zawodowym jest to, że śmierć żołnierza musiała nastąpić w trakcie pełnienia służby lub mieć związek z pełnieniem tej służby. Gen. bryg. E. P. z zawodowej służby wojskowej odszedł w dniu 21 czerwca 1968 r. Zmarł 1 października 1997 r. i do dnia śmierci pozostawał na zaopatrzeniu emerytalno-rentowym. J. B., wnuk zmarłego, występując w dniu 15 czerwca 2012 r. o wypłatę odprawy mieszkaniowej, nie był więc osobą zamieszkującą z żołnierzem zawodowym, który zmarł w tracie pełnienia służby lub poniósł śmierć w związku z pełnieniem tej służby. Tym samym nie spełnia on przesłanek warunkujących nabycie prawa do odprawy mieszkaniowej z art. 23 ust. 3 pkt 1-4 ustawy o zaopatrzeniu Sił Zbrojnych RP. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. B., zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania w ich całokształcie zarzutów formułowanych wobec treści skarżonej decyzji, a w konsekwencji brak poczynienia rzeczywistych ustaleń co do naruszeń tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jak również brak wykazania w uzasadnieniu wydanego wyroku okoliczności i dowodów stanowiących podstawę do ustaleń zawartych w tym uzasadnieniu, a jedynie skrótowe powtórzenie części argumentacji zawartej w decyzji będącej przedmiotem skargi i dodanie dodatkowych argumentów, nie mających związku z rzeczywistą treścią przepisów prawa materialnego i stanem faktycznym, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo istnienia jej uzasadnionych podstaw; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ponowne sporządzenie uzasadnienia wyroku w części dotyczącej rozważań prawnych Sądu w sposób lakoniczny, bez wskazania wszystkich przepisów przywołanych przez organ w uzasadnieniu decyzji oraz bez pełnego odniesienia się do zarzutów skargi w tym względzie, co w sposób znaczący nadal utrudnia uzasadnienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, a w części może wręcz prowadzić do uznania, że wyrok ten wymyka się kontroli instancyjnej i to pomimo jednoznacznego wytyku uczynionego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nakazującego właśnie wyjaśnienia w sposób jasny i wyczerpujący podstawy prawnej, a także bez żadnego odniesienia się do zarzutów skarżącego dotyczących faktu, że wykładnia przepisów prawa materialnego wyrażona w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. sformułowana przy poprzednim rozpoznawaniu sprawy skarżącego jest taka sama jak wykładnia przedstawiona w skardze przez skarżącego, bez żadnego odniesienia się do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie w decyzji wydanej przez organ oceny prawnej wyrażonej w wyżej wymienionym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz bez żadnego wyjaśnienia, dlaczego w zaskarżanym obecnie wyroku przedstawia wykładnię tych samych przepisów zgodną z wykładnią prezentowaną przez organ, ale całkowicie sprzeczną z oceną prawną wyrażoną przez tenże Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku wydanym przy poprzednim rozpoznawaniu sprawy skarżącego, co w konsekwencji może prowadzić do naruszenia normy prawnej art. 190 p.p.s.a.; 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie pozornego zastosowania się przez organ do wyrażonej w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. i sformułowanej przy pierwszym rozpoznawaniu sprawy skarżącego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, tzn. poprzez zastosowanie przez organ wskazanych w tym wyroku przepisów prawnych, ale przyjęcie wykładni tychże przepisów całkowicie sprzecznej z podaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyżej wskazanym wyroku oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, co w konsekwencji spowodowało oparcie rozstrzygnięcia w skarżonym wyroku na takiej odmiennej ocenie prawnej; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych R.P. (Dz. U z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie niezgodnej z rzeczywistym zakresem treściowym, a przy tym zawężającej definicji osób, którym przysługuje uprawnienie do żądania wypłaty odprawy mieszkaniowej, podczas gdy wskazany przepis wykładany w sposób właściwy takich ograniczeń nie zawiera. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości, uchylenie w całości wyroku z dnia 25 lutego 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; względnie, w przypadku uznania przez Sąd, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 188 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o: 3) uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w całości wyroku z dnia 25 lutego 2014 r. i uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2013 r.; 4) zasądzenie od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych za obie instancje. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wyraźnie podkreślić, że ustalony stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny, niekwestionowany przez skarżącego, a istota sporu sprowadza się do wykładni przepisów materialnoprawnych, tj. art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. W zarzutach opartych na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (bez wskazania właściwego ppkt), art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Sformułowane zarzuty są niezasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2145/12. Przypomnieć bowiem należy, że wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję organu II instancji, tj. Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2012 r., który po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej wypłaty odprawy mieszkaniowej, uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd wskazał, że zasadność żądania skarżącego powinna być oceniana według stanu prawnego obowiązującego na moment złożenia wniosku, tj. 15 czerwca 2012 r. Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek uzasadniających przyjęcie, że postępowanie dotyczące wypłaty odprawy mieszkaniowej stało się bezprzedmiotowe, albowiem nadal istnieje przedmiot sprawy, tj. żądanie wypłaty odprawy mieszkaniowej, które wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2145/12 nie dokonywał wykładni merytorycznych przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej, ani nie wypowiadał się merytorycznie co do zasadności żądania. Jednym słowem uchylając zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że organ II instancyjny ma merytorycznie rozpoznać złożone odwołanie. Dlatego też zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowy, albowiem organ II instancyjny rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji organu I instancji. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w tym przepisie tzn. przedstawia zwięźle stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia, a fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem nie oznacza wadliwości uzasadnienia. Przechodząc do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych R.P. przez jego błędną wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 przysługuje żołnierzowi: pkt 1) służby stałej, zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałem w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty, pkt 2) służby kontraktowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty. Zgodnie zaś z art. 47 ust. 2 ustawy, Dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Wydanie decyzji następuje po przedstawieniu jednego z wskazanych dokumentów. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi, który spełnia równocześnie dwie przesłanki o charakterze podmiotowym tzn. jest żołnierzem zwalnianym z służby stałej lub służby kontraktowej i równocześnie nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty. Dodatkowym potwierdzeniem przedstawionej wykładni art. 23 ust. 1 ustawy jest treść art. 47 ust. 2 ustawy z którego wynika zasada, że decyzja o wypłacie odprawy mieszkaniowej wydawana jest w dniu zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Słusznie zatem stwierdza Sąd I instancji, że odprawa mieszkaniowa jest świadczeniem wypłacanym żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej. Powołany przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy posługuje się bowiem bądź formą czasownika niedokonanego "zwalniany", bądź też używa zwrotu "do dnia zwolnienia". Taki zabieg ma, w ocenie Sądu, swoje konsekwencje w postaci wyraźnego wskazania, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby. Gdyby miało być inaczej, ustawodawca posłużyłby się zwrotem "żołnierzowi zwolnionemu". Jednym słowem zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi, który zwalniany jest ze służby stałej lub kontraktowej i równocześnie żołnierz ten nabył prawo do emerytury lub renty wojskowej. Powyższa wykładnia art. 23 ust. 1 ustawy ma istotne znaczenie dla prawidłowej wykładni art. 23 ust. 3 pkt 1. Mianowicie art. 23 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy przewiduje rozwiązanie szczególne zgodnie z którym w razie śmierci żołnierza służby stałej lub żołnierza służby kontraktowej, wskazanym w ust. 3 osobom przysługuje odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47. Zgodnie z art. 23 ust. 3 w razie śmierci: pkt 1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny, lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową. Z powołanego przepisu art. 23 ust. 3 pkt 1 jednoznacznie wynika, że prawo do odprawy mieszkaniowej wskazanym osobom przysługuje w przypadku śmierci żołnierza służby stałej o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub śmierć pozostaje w związku ze służbą. Z treści art. 23 ust. 3 pkt 1 wynika, że aby prawo do odprawy mieszkaniowej powstało na rzecz wskazanych osób musi nastąpić śmierć żołnierza służby stałej i żołnierz ten do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej (lub jego śmierć pozostaje w związku z służbą). Rozwiązanie to koresponduje z rozwiązaniem zawartym w art. 23 ust. 1 regulującym kiedy żołnierzowi przysługuje odprawa mieszkaniowa. Warunkiem otrzymania odprawy mieszkaniowej przez żołnierza służby stałej jest zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej, zaś zstępnym żołnierza odprawa mieszkaniowa przysługuje w razie śmierci żołnierza służby stałej o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej. W obu przypadkach dla powstania prawa do odprawy mieszkaniowej istotne jest aby żołnierz posiadał status żołnierza służby stałej i był zwalniany z zawodowej służby wojskowej, albo będąc żołnierzem służby stałej nastąpiła jego śmierć nadto w obu tych przypadkach żołnierz musiał nabyć prawo do emerytury wojskowej. Tym samym wykładania art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a wcześniej organy w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest prawidłowa, jak również Sąd w uzasadnieniu wyroku prawidłowo przedstawił i wyjaśnił stan prawny, a zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia powyższego przepisu materialnego jest niezasadny. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.