VII SA/Wa 1234/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-26

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej z podmiotem nieposiadającym autoryzacji bezpieczeństwa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając za prawidłowe postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa była uzasadniona brakiem autoryzacji bezpieczeństwa przez wnioskodawcę, co uniemożliwiało merytoryczne załatwienie wniosku i wydanie decyzji zastępującej umowę o udostępnienie infrastruktury kolejowej. Brak podstaw prawnych do wydania decyzji stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak posiadania przez wnioskodawcę autoryzacji bezpieczeństwa, która jest warunkiem koniecznym do zawarcia takiej umowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o transporcie kolejowym, twierdząc, że organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Prezes Urzędu Transportu Kolejowego postanowieniem z [...] marca 2015 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a. - po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z/s w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] stycznia 2015 r. [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zawarcia z [...] Sp. z o.o. w [...] umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej w rozkładzie jazdy pociągów 2014/2015 z powodu nieposiadania przez [...] autoryzacji bezpieczeństwa. Prezes UTK, powołując się na art. 29 ust. 1 e, art. 29 ust. 1 i, art. 9 pkt 9, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 18 a oraz art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie kolejowym wskazał kto może być przewoźnikiem kolejowym, kiedy nabywa prawo do uzyskania dostępu do infrastruktury kolejowej i świadczenia usług trakcyjnych na podstawie certyfikatu bezpieczeństwa oraz czym jest owa autoryzacja bezpieczeństwa. Ponadto wyjaśnił czym jest licencja i na czym polega licencjonowanie usług trakcyjnych. Następnie organ podkreślił, że [...] jest przewoźnikiem kolejowym i jest uprawniony do uzyskania dostępu do infrastruktury kolejowej [...]. Jednakże [...] nie posiada jeszcze dokumentu uprawniającego do zarządzania infrastrukturą kolejową, tj.: 1) budowy i utrzymania infrastruktury kolejowej; 2) prowadzenia ruchu pociągów na liniach kolejowych; 3) utrzymywania infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 4) udostępniania tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczeniu usług z tym związanych; 5) zarządzania nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej. Wobec powyższego zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie - wszczęcie postępowania nie mogłoby się bowiem zakończyć wydaniem decyzji zastępującej umowę o udostępnienie infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 29 ust. 1i u.t.k. Konieczne było wydanie zatem decyzji umarzającej postępowanie. Skargę na powyższe postanowienie złożyła [...] S.A. z s. w [...] i wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia poprzedzającego zarzuciła naruszenie przepisów: I. postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 61 a § 1, art. 61 § 1 i 3 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy art. 29 ust. 1e, 1f, 1 h, 1 i utk wyraźnie wskazuje, że Prezes UTK na pisemny wniosek przewoźnika kolejowego jest zobowiązany wydać decyzję w sprawie udostępnienia infrastruktury kolejowej, która zastępuje umowę o udostępnienie infrastruktury kolejowej, 2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 20 Konstytucji, art. 22 Konstytucji i art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez odmowę podjęcia czynności, do których podjęcia Prezes UTK, jako organ nadzorujący rynek kolejowy i czuwający nad przestrzeganiem zasad uczciwej konkurencji i niedyskryminującego dostępu do infrastruktury kolejowej jest zobowiązany na mocy art. 29 ust. 1e - 1i, co burzy zaufanie [...] do Państwa i jego organów, II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 29 ust. 1 e - 1 i utk poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy spełniono wszystkie przesłanki do wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd kontrolował, w świetle powyższych kryteriów, postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z [...] marca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] stycznia 2015 r., którym odmówił skarżącej - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.- wszczęcia postępowania w sprawie zawarcia między [...] Sp. z o.o. z/s w [...] a [...] umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej w rozkładzie jazdy pociągów 2014/2015 z powodu nieposiadania przez sp [...] dokumentu uprawniającego do zarządzania infrastrukturą kolejową, tj. autoryzacji bezpieczeństwa. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania jest ocena, czy wnioskujący ma przymiot strony konieczny do skutecznego wszczęcia postępowania oraz czy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W tej sprawie wnioskodawca posiada przymiot strony, a zatem organ rozważyć musiał pozostałe kwestie niezbędne do wszczęcia postępowania. Analiza akt wykazała, że Spółka [...] nie posiada dokumentu autoryzacji bezpieczeństwa, uprawniającego do zarządzania infrastrukturą kolejową, co stanowi przeszkodę do zawarcia umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 18b u.t.k. autoryzacja bezpieczeństwa jest bowiem dokumentem potwierdzającym ustanowienie przez zarządcę infrastruktury systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz zdolność spełniania przez niego wymagań niezbędnych do bezpiecznego projektowania, eksploatacji i utrzymania infrastruktury kolejowej; W konsekwencji prawidłowo stwierdził organ, że wszczęcie postępowania nie mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji zastępującej umowę o udostępnienie infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 29 ust. 1i ustawy o transporcie kolejowym. W opisanym stanie faktycznym konieczne było zatem wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania. W doktrynie prawa i orzecznictwie znany jest pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. następuje gdy wniosek strony nie może być załatwiony merytorycznie. Rozstrzygnięcie to ma charakter formalny, a powodem jest bezprzedmiotowość postępowania. "Uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie", (por. wyrok NSA z 22 lipca 2014 r. I OSK 1635/14, LEX nr 1517991; publ: www.orzeczenia.nsa.qov.pl oraz wyrok WSA w W- wie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2356/11, LEX nr 1139835, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). W świetle przedstawionej argumentacji chybione okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 20 Konstytucji, art. 22 Konstytucji i art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez odmowę podjęcia czynności, do których podjęcia Prezes UTK, jako organ nadzorczy, był zobligowany. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddali skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło