II SA/Łd 1117/15
WyrokWSA w Łodzi2016-03-02
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot – Szustowska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, uchwalony na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązki wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego, w szczególności dotyczące uprzątania zanieczyszczeń z chodników i innych części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz wprowadzania ograniczeń dotyczących psów?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że niektóre jej postanowienia (w szczególności § 3 i § 14 ust. 3 i 4) wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nakładanie dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości, które nie wynikają wprost z ustawy, lub wprowadzanie zbyt restrykcyjnych zakazów dotyczących psów, stanowi naruszenie prawa i skutkuje nieważnością tych postanowień.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Radomsku zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Lgocie Wielkiej dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając naruszenie prawa poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości dodatkowych obowiązków (np. uprzątanie błota, śniegu, lodu z chodników i innych części nieruchomości służących do użytku publicznego) oraz wprowadzenie nadmiernych ograniczeń dotyczących psów. Rada Gminy broniła swoich zapisów, twierdząc, że mieszczą się one w granicach upoważnienia ustawowego i stanowią uszczegółowienie przepisów ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 oraz § 14 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały, a w pozostałej części oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Radomsku na uchwałę Rady Gminy w Lgocie Wielkiej z dnia 27 marca 2013 r. nr XXIX/186/2013 w przedmiocie przyjęcia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lgota Wielka". 1. stwierdza nieważność § 3, § 14 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały; 2. oddala skargę w pozostałej części. LS
Prokurator Rejonowy w Radomsku zaskarżył do sądu administracyjnego uchwałę nr XXIX/186/2013 Rady Gminy w Lgocie Wielkiej z dnia 27 marca 2013r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lgota Wielka, stanowiącego załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały zarzucając, że została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, poprzez wprowadzenie rozwiązań w regulaminie, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 1593 ze zm.) - zwanej dalej również jako: "ustawa" poprzez:
1. nałożenie w § 3 uchwały na właścicieli nieruchomości dodatkowych obowiązków w postaci uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwastów, trawy) z chodników wzdłuż nieruchomości oraz z innych części nieruchomości, służących do użytku publicznego;
2. nałożenie w § 9 ust. 1 dodatkowych obowiązków nieuregulowanych w ustawie w zakresie utrzymania pojemników na odpady w odpowiednim stanie sanitarnym, technicznym i porządkowym;
3. wprowadzenie w § 14 obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe w odniesieniu do psów - wyposażenie psa w smycz, a w stosunku do psów ras uznawanych za agresywne - w kaganiec oraz bardzo szczegółowe określenie zakazów i obowiązków związanych z przebywaniem psów w różnych miejscach na terenie Gminy Lgota Wielka.
Odwołując się do art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1515) Prokurator stwierdził, że postanowienia zaskarżonego regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji w tych przepisach zawartych, ani też formułować ustanowionych w nim nakazów czy zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego, regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.
W ocenie Prokuratora, Rada Gminy w Lgocie Wielkiej w § 3 nałożyła na właścicieli nieruchomości nowe dodatkowe obowiązki, które nie wynikają z treści ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nałożenie bowiem na właścicieli nieruchomości dodatkowego, innego niż określone w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, obowiązku podejmowania działań, stanowi istotne naruszenie prawa. Naruszeniem prawa jest także uregulowanie, dotyczące obowiązku należytego utrzymania pojemników na odpady, z tego względu, że stanowi próbę powtórzenia regulacji z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei w § 14 regulaminu wymieniony został szereg obowiązków właścicieli, utrzymujących zwierzęta domowe w odniesieniu do psów oraz bardzo szczegółowe określenie zakazów i obowiązków związanych z przebywaniem psów w różnych miejscach na terenie Gminy Lgota Wielka. Według Prokuratora brak jest podstawy prawnej rangi ustawowej dla rady gminy do przyjęcia przytoczonych przepisów. Ustawodawca nie upoważnił rady gminy do sformułowania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, czy obowiązku prowadzenia ich na uwięzi, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy i nie zagrażał przebywającym tam osobom. Wprowadzenie w regulaminie kwestionowanej regulacji jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym również właścicielom zwierząt domowych. Zasady i tryb korzystania z obiektów użyteczności publicznej, rada gminy winna uregulować w osobnej uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Na tej podstawie Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności załącznika do zaskarżonej uchwały zawierającej ww. regulamin w części obejmującej przepisy w części § 3, § 9 ust. 1 oraz § 14 ust. 3 i 4.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lgota Wielka wyjaśniła, że kwestionowane zapisy, które znalazły się w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Lgota Wielka, mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego, natomiast zawarte w skardze próby wykładni powyższych postanowień uchwały dokonane przez Prokuratora Rejonowego w Radomsku stanowią niczym nieuprawnioną nadinterpretację.
Odnosząc się po poszczególnych zarzutów organ wyjaśnił, że wymogi wynikające z art. 4 ust. 2 ustawy o czystości i porządku w gminach zostały szczegółowo, prawidłowo doprecyzowane w zakwestionowanych przez Prokuratora Rejonowego zapisach regulaminu. Kwestionując zapis § 3 regulaminu skarżący wskazał, iż na właścicieli nieruchomości nałożone zostały dodatkowe obowiązki w postaci uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwastów, trawy) z chodników wzdłuż nieruchomości oraz z innych części nieruchomości służących do użytku publicznego, co stanowi istotne naruszenie prawa. Powyższe stanowisko Prokuratora wskazuje, iż doszło do niezrozumienia zapisów powyższego paragrafu. Zgodnie bowiem z § 3 Regulaminu "Uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwasty, trawa) z chodników w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, położonych wzdłuż nieruchomości oraz części z innych nieruchomości służących do użytku publicznego, winno być dokonywane przez właścicieli nieruchomości w sposób nie powodujący zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów. W przedmiotowym paragrafie nie znalazły się zapisy, nakładające na właścicieli nieruchomości dodatkowe obowiązki. W przedmiotowym paragrafie znalazło się jedynie szczegółowe określenie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń poprzez wskazanie, iż czynności te winny być dokonywane przez właścicieli nieruchomości w sposób nie powodujący zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów. Powyższe zapisy regulaminu są zgodne z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na mocy którego rada gminy jest uprawniona do określenia wymagań w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.
Dalej rada gminy podniosła, że kwestionując zapis zawarty w § 9 ust. 1 pkt 1-3 regulaminu Prokurator wskazał, iż na właścicieli nieruchomości nałożone zostały dodatkowe obowiązki nieuregulowane w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie utrzymania pojemników na odpady w odpowiednim stanie sanitarnym, technicznym i porządkowym. Jednocześnie skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż, jego zdaniem, nałożony obowiązek należytego utrzymania pojemników na odpady stanowi próbę powtórzenia regulacji z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednakże, w ocenie organu, powyższy zarzut jest również bezzasadny, bowiem zapis zawarty w § 9 regulaminu nie stanowi powtórzenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a uszczegółowienie warunków, na jakich odbywać się winno utrzymanie pojemników na odpady w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, zgodne jest z obowiązkiem, wynikającym z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż obowiązek utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym ciąży z mocy prawa na właścicielach nieruchomości, z wyłączeniem sytuacji gdy w zamian za pobieraną opłatę za odpady obowiązek ten przejmie gmina w drodze uchwały. Na terenie gminy Lgota Wielka obowiązek ten nie przejęła gmina, tym samym Rada Gminy w regulaminie zobowiązana była określić szczegółowe zasady utrzymania we właściwym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym pojemników na odpady przez właścicieli nieruchomości.
Następnie Rada Gminy podkreśliła, że ostatni zarzut zawarty w skardze odnosi się do zapisów § 14 regulaminu, jednakże, w ocenie organu, z powyższym zarzutem również nie można się zgodzić. Powołując się na art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy organ wyjaśnił, że szczegółowe uregulowania, dotyczące m.in. obowiązku wyposażenia zwierzęcia w smycz lub kaganiec spełniają przedmiotowy wymóg ustawowy. Ogólne upoważnienie dla Rady Gminy do określenia obowiązków właścicieli zwierząt, odnoszących się do zasad utrzymania psów, pozostawia Radzie możliwość samodzielnego doboru kryteriów różnicujących te zasady z uwagi na zagrożenie dla otoczenia. Potrzeba zróżnicowania tych zasad wynika z celu, wskazanego w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest ochrona otoczenia przed zagrożeniem, jakie zwierzę stwarza, a w konsekwencji wymagającego dostosowania obowiązków właścicieli psów w zakresie utrzymania, do cech osobniczych zwierzęcia, tj. elementów obiektywnie różnicujących zagrożenie.
Mając powyższe na uwadze Rada Gminy w Lgocie Wielkiej wniosła o oddalenie skargi Prokuratora Rejonowego w Radomsku jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego – art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego sąd administracyjny stwierdza jego nieważność albo orzeka, iż został on wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności.
W niniejszej sprawie skarga została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a jej wniesienie nie było ograniczone żadnym terminem, gdyż skarga dotyczy aktu prawa miejscowego (art. 53 § 3 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do ustępu 2 powołanego artykułu, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych urządzeń; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
3) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;
4) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;
5) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
6) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
7) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Przepis ten stanowi delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Z jednej strony nie daje on zatem radzie gminy prawa ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Konieczność uszczegółowienia ogólnych zapisów ustawowych nie może prowadzić do objęcia regulacją podustawową kwestii, do których upoważnienia wynikającego z przepisów ustawy organ gminy nie posiada (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2012/12 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z drugiej strony regulacja art. 4 ust. 2 ustawy ma przy tym charakter wyczerpujący, tj. uchwalając na jej podstawie regulamin czystości i porządku, rada gminy powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2013r., sygn. akt IV SA/Po 507/13 – orzeczenie dostępne jw.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że niektóre z zaskarżonych postanowień regulaminu świadczą o wykroczeniu przez Radę Gminy w Lgocie Wielkiej poza zakres delegacji ustawowej. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Prokuratora, że zapis § 3 nakłada na właścicieli nieruchomości dodatkowe, nieprzewidziane w ustawie obowiązki, bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy jednoznacznie wynika, że obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń dotyczy wyłącznie chodników, które położone są wzdłuż nieruchomości (bezpośrednio przy jej granicy) i które stanową część drogi publicznej. Tymczasem w regulaminie oprócz ww. obowiązku nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania ww. zanieczyszczeń także z części innych nieruchomości służących do użytku publicznego. Utrzymywanie porządku na innych terenach publicznych należy do wyłącznego obowiązku gminy, co wprost wynika z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy. W regulaminie nie powinno się także dokonywać powtórzeń obowiązków wynikających wprost z ustawy, a tym bardziej nakładać innych, ponad ustawowych obowiązków. Regulamin ma za zadanie uszczegółowić jedynie te obowiązki, które zostały wskazane w ustawie. Natomiast sporny § 3 nie tylko nakłada dodatkowe obowiązki, lecz nie określa ponadto w jaki sposób obowiązki te mają być wykonane. Regulamin mówi bowiem o uprzątnięciu zanieczyszczeń w sposób nie powodujący zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów, nie precyzując przy tym na czym to uprzątnięcie ma polegać – czy ma to być odgarnięcie zanieczyszczeń w wyznaczone miejsce na chodniku, czy uprzątnięcie ich do specjalnie do tego przeznaczonych kontenerów, czy też preferowany jest inny sposób. Trudno zaś oczekiwać, by właściciel nieruchomości "odgarniał" zanieczyszczenia na jego własną nieruchomość, ponadto, w świetle już powołanego art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy, to gmina ma obowiązek odebrać zanieczyszczenia z chodników, uprzątnięte przez właścicieli nieruchomości. Natomiast skoro w § 2 ust. 3 regulaminu, wprowadzono zakaz zbierania i gromadzenia śniegu, błota oraz lodu do pojemników przeznaczonych na odpady komunalne, rodzi się pytanie - co właściciel nieruchomości ma zrobić z uprzątniętymi z chodnika zanieczyszczeniami.
Odnośnie § 14 ust. 3 i ust. 4 regulaminu wskazać należy, że również w tym zakresie przekroczenie przez Radę Gminy ustawowej delegacji jest oczywiste. W § 14 ust. 3 zaskarżonej uchwały Rada Gminy uzależniła możliwość wyprowadzenia psa w miejsca publiczne od spełnienia przez właściciela lub opiekuna psa obowiązku wyprowadzania psa na smyczy, a psy ras dużych i olbrzymich bądź uznanych za agresywne lub zachowujące się w sposób agresywny - na smyczy i w kagańcu oraz wyłącznie przez osoby dorosłe. Rada Gminy zastrzegła jednocześnie, że zwolnienie psa ze smyczy dozwolone jest tylko wtedy gdy pies jest w kagańcu, w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i tylko wtedy gdy opiekun psa ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem (ust.4)
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1492/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto jak wszelkie ograniczenia praw jednostki także ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Postanowienia regulaminu czystości i porządku nie pozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne w rezultacie prowadzące do sankcji karnych mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej gdy nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego. Ponadto zaznaczyć należy, że to z art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 856 ze zm.) wynika zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Podobnie wielokrotnie wypowiadały się również wojewódzkie sądy administracyjne m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. akt II SA/Po 916/13 oraz z dnia 22 października 2015r. sygn. akt IV SA/Po 372/15, z dnia 19 listopada 2015r. sygn. akt IV SA/Po 593/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 27 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Op 595/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 16 września 2015r. sygn. akt II SA/Łd 386/15 (wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Natomiast jeżeli chodzi o przekroczenie delegacji ustawowej w § 14 ust. 3 pkt 3 regulaminu, to z kolei wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Z regulacji tej wynika, że uprawnieniem legislacyjnym rady gminy jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, ale wyłącznie takich obowiązków, które dotyczą po pierwsze: ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi, a po drugie: ochrony przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Jednakże z powyższego przepisu w żadnym wypadku nie można wyprowadzać bezwzględnego zakazu wpuszczania, czy wprowadzania psów lub innych zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej i na tereny rekreacyjne, w tym także na place zabaw dla dzieci. Tym samym zapisy § 14 ust. 3 pkt 3 regulaminu nie znajdują swojej podstawy w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co niejednokrotnie potwierdziło orzecznictwo sądów administracyjnych. Ustawodawca nie upoważnił bowiem rady gminy do sformułowania definitywnego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na określone tereny, lecz - jak już zostało wspomniane - do określenia obowiązków ich właścicieli w celu ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2013r., sygn. akt IV SA/Po 507/13 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Obowiązek usuwania zanieczyszczeń pozostawionych przez psy z obiektów, budynków, ulic, chodników, skwerów i zieleńców (§ 14 ust. 3 pkt 4) stanowi natomiast jedynie niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowej (w zakresie, który odnosi się do terenów przeznaczonych do wspólnego użytku – art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy) w pozostałym zaś przekroczenie delegacji ustawowej, która odnosi się jedynie do terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
Nie są natomiast zasadne zarzuty przekroczenia delegacji ustawowej w zakresie uregulowania § 9. Przepis ten stanowi bowiem jedynie uszczegółowienie, nałożonego na właścicieli nieruchomości, obowiązku utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym pojemników na odpady komunalne. Obowiązek ten wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, zaś przekazany został do regulacji regulaminowej przez normę delegacyjną, zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ani przeto zobowiązanie do poddawania pojemników czyszczeniu, ani naprawiania w razie ich uszkodzenia, jak również zapobiegania wydzielaniu zapachów, nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej. W przypadku "zapobiegania wydzielaniu nieprzyjemnych zapachów" można co najwyżej mieć wątpliwości dotyczące możliwości jego wyegzekwowania (wobec braku ustawowych norm odorowych z jednej strony oraz nieokreśleniu sposobów zapobiegania ich wydzielaniu z drugiej), jednakże uszczegółowienia wspomnianego nie można uznać za przekraczające umocowanie.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w § 3 i 14 ust. 3 i 4, oddalając skargę w pozostałej części w oparciu o art. 151 p.p.s.a. z uwagi na jej bezzasadność.
Lp/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło