I SA/Łd 10/16
WyrokWSA w Łodzi2016-03-03
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jest zobowiązany do przechowywania dokumentów zakupu usług od podwykonawców na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ podatkowy nie zastosował się do wcześniejszego wyroku WSA, który ograniczył zakres interpretacji do treści wniosku i art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Sąd podkreślił, że art. 15 ust. 1 tej ustawy nie zawiera regulacji dotyczących przechowywania dokumentów zakupu usług, a jedynie towarów, co było przedmiotem pytania wnioskodawczyni. Organ wykroczył poza zakres pytania, odwołując się do przepisów Ordynacji podatkowej, które nie miały zastosowania w kontekście zadanego pytania.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, zwróciła się o interpretację dotyczącą obowiązku przechowywania dokumentów zakupu usług od podwykonawców za lata 2008-2010. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie dotyczy przepisów proceduralnych. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, organ wydał interpretację uznającą stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi wykroczenie poza zakres pytania i niezastosowanie się do wytycznych sądu. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. O. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie przechowywania dokumentów zakupu usług na wykonanie prac budowlanych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Dnia 26 maja 2014 r. J. O. złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ponieważ nie spełniał on wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 – dalej jako "o.p."), pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. organ wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Strona uzupełniła wniosek w zakreślonym terminie.
Ostatecznie przedstawiła następujący stan faktyczny.
J. O. od 2001 r. prowadzi firmę w zakresie usług budowlanych oraz sprzątania, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Uzyskiwane przychody opodatkowuje w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Do dnia 28 lutego 2012 r. Wnioskodawczyni była czynnym podatnikiem VAT, a od 1 marca 2012 r. korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 z wył. art. 3 i art. 82 ustawy (ze względu na obroty).
W ramach prowadzonej działalności wykonuje usługi budowlane wyłącznie w zakresie robocizny (z materiałów powierzonych przez zamawiającego). Wszystkie wykonywane usługi w skali roku wahają się około 100.000 zł i udokumentowane były fakturami VAT - do 28 lutego 2012 r. oraz rachunkami - od 1 marca 2012 r. Wnioskodawczyni wykonuje usługi budowlane na rzecz zamawiającego prowadzącego działalność gospodarczą, polegające na budowie domów oraz kupnie i sprzedaży nieruchomości, tj. np. mieszkań, które są następnie przez nią remontowane, a całość materiałów niezbędnych do wykonania remontu dostarcza zamawiający. Wnioskodawczyni nie zatrudnia pracowników, a wykonywanie usługi zleca innym firmom jednoosobowym niebędącym podatnikami VAT. Umowy w zakresie robocizny zawierane są na ogół ustnie. Wszystkie usługi z racji swojego niewielkiego zakresu wykonywane są i kończone na przestrzeni jednego roku podatkowego, w związku z tym oraz z faktem niedokonywania zakupu materiałów przez wnioskodawczynię, remanent końcowy na dzień 31 grudnia kolejnych lat wynosi "0".
W piśmie z dnia 12 sierpnia 2014 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wnioskodawczyni wskazała, że za lata 2008 - 2010 nie posiada dokumentów potwierdzających zlecenie wykonania usług budowlanych podwykonawcom.
W związku z powyższym opisem zadała następujące pytanie.
Jakie dokumenty i przez jaki okres wnioskodawczyni jest zobowiązana przechowywać w związku z wykonywanymi usługami prowadząc działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych w zakresie wykonywanych usług za lata 2008 - 2010 oraz po tym okresie?
W uzupełnieniu wniosku z dnia 12 sierpnia 2014 r., wnioskodawczyni doprecyzowała, że pytanie dotyczy wyłącznie przechowywania dokumentów zakupu usług na wykonanie prac budowlanych przez podwykonawców?
Zdaniem strony, jako podatnik opodatkowany zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych, jest zobowiązana do posiadania i przechowywania, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, dowodów zakupu towarów, prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wraz z dokumentami będącymi podstawą do wpisów, ewidencji wyposażenia oraz ewidencji przychodów wraz z dokumentami stanowiącymi podstawy wpisów przez okres 5 lat od zakończenia roku podatkowego oraz sporządzenia na koniec roku podatkowego remanentu, w którym do 31 grudnia 2010 r. należało ujmować, np. roboty w toku, ale w zakresie zużytych do ich wykonania materiałów, natomiast od 1 stycznia 2011 r. roboty w toku powinny również zawierać wykonane usługi w niezakończonym zleceniu. Ponieważ wnioskodawczyni wszystkie wykonywane usługi zakańczała w trakcie jednego roku podatkowego i remanent na koniec roku wynosił "0", to konieczność przechowywania na powyższych zasadach (5 lat) dokumentów jej nie dotyczy.
W ocenie strony, nie jest ona zobowiązana przez okres 5 lat od zakończenia roku, w którym upłynął termin płatności podatku, do posiadania i przechowywania dokumentów, np. umów, rachunków, itp. dotyczących zawieranych z podwykonawcami umów o wykonanie usług budowlanych, w sytuacji, gdy zawierane przez nią umowy z zamawiającym dotyczyły tylko robocizny. Może więc wg własnych potrzeb określić ten termin, np. w zależności od potrzeb gwarancyjnych wynikających z wykonanych prac, ale bez związku z wymogami podatkowymi. Wnioskodawczyni wywodzi takie stanowisko z treści art. 15 ust. 1 ustawy zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, który to artykuł precyzyjnie określa, które dokumenty podatnik musi posiadać przechowywać, natomiast z ustawy Ordynacja podatkowa wynika czas ich przechowywania (5 lat od zakończenia roku, w którym przypadał obowiązek zapłaty podatku). Nie ma w tym katalogu dokumentów związanych z zakupem usług, a jedynie z zakupem towarów, które to precyzyjnie zostały zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Zakładając racjonalność działalności ustawodawcy, gdyby życzył sobie, aby podatnik był do tego zobowiązany, to niewątpliwie taki zapis by się pojawił.
W uzupełnieniu wniosku z dnia 12 sierpnia 2014 r. wnioskodawczyni wycofała z przedstawionego we wniosku stanowiska w sprawie oceny prawnej swoje uwagi w kwestii różnicy pomiędzy sposobem sporządzania remanentu na dzień 31 grudnia 2010 r. i zmiany zasad sporządzania tego remanentu od l stycznia 2011 r.
Po dokonaniu analizy złożonego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działający w imieniu Ministra Finansów, postanowieniem z dnia [...] r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku.
Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie, po rozpoznaniu którego organ podatkowy drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Dnia 17 listopada 2014 r. strona złożyła skargę na postanowienie organu II instancji, wnosząc o wydanie interpretacji, zgodnie z wnioskiem z dnia 19 maja 2014 r. wraz z późniejszym uzupełnieniem.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1347/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 23 października 2014 r.
W ww. wyroku stwierdzono, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Sąd wskazał, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o interpretację stała się teza wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, że przedmiotem interpretacji indywidualnej nie mogą być przepisy regulujące sposób dokumentowania zaistnienia zdarzeń lub czynności, tj. przepisy prawa podatkowego o charakterze proceduralnym, normujące szereg kwestii "technicznych", związanych z problematyką realizacji obowiązków podatkowych. Z powyższym twierdzeniem sąd się nie zgodził.
Sąd uznał natomiast, że zgodnie z wolą ustawodawcy, na wniosek zainteresowanego, wydaje się, w jego indywidualnej sprawie, indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, to znaczy, że interpretację indywidualną wydaje się wówczas, gdy dotyczy ona przepisów mogących mieć znaczenie dla sytuacji prawnopodatkowej zainteresowanego, z wyłączeniem przepisów skierowanych wyłącznie do organu podatkowego, jak np. terminów do wydania decyzji w ramach postępowania podatkowego. Innych ograniczeń przedmiotu interpretacji w ramach wykładni przepisów prawa podatkowego ustawa nie zna.
Jeżeli natomiast, jak w rozpoznawanej sprawie, przedmiotem pytania była powinność określonego zachowania podatniczki, a nie organu, a zainteresowana upatrywała podstawy prawnej swego stanowiska w wykładni art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930, ze zm.), a więc przepisu prawa podatkowego, to znaczy, zdaniem sądu, że brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego. Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że wnioskująca o wydanie interpretacji jest zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 o.p., a pytanie to ma za przedmiot przepis prawa podatkowego, który ma zastosowanie do prawnopodatkowej sytuacji wnioskodawczyni, to nie ma mowy o spełnieniu przesłanek odmowy wszczęcia postępowania z art. 165a § 1 o.p. W opinii sądu, odmowa wszczęcia postępowania ma charakter formalny i dotyczy sytuacji, w których brak jest w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie podstawa taka istnieje. Jest nią treść art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, o wykładnię którego wniosła zainteresowana.
W uzasadnieniu, sąd podniósł także, że jeśli nawet przyjąć, że organ ma rację twierdząc, że "żądanie uzyskania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego odnosi się do stanów faktycznych, co do których wykładnia, znajdujących w nim zastosowanie przepisów podatkowych, może rzutować na prawidłowe rozliczenie podatnika w ramach tego podatku", to nie oznacza to, że wniosek o wydanie interpretacji w rozpoznawanej sprawie nie może być rozpatrzony.
Sąd podkreślił, że nie jest tak, że przechowywanie dokumentów kosztowych przez podatnika nie ma znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jak trafnie bowiem zauważył, na gruncie omawianego art. 15 ust. 1, WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Ol 466/08, organy podatkowe, uprawnione do kontroli podatników pod względem wywiązywania się przez nich z obowiązku wykazywania oraz płacenia powstających z mocy prawa zobowiązań podatkowych, podczas takiej kontroli mają prawo badać i analizować nie tylko ewidencję przychodu, ale także inne ewidencje oraz dowody źródłowe, w szczególności dotyczące zakupu towarów i innych wydatków poniesionych przez podatnika.
Zatem pytanie zadane we wniosku o wydanie interpretacji nie jest więc, w ocenie sądu, wnioskiem o udzielenie porady prawnej, zaś przechowywanie dokumentów kosztowych może mieć wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, także w przypadku opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Sąd podkreślił, że odpowiedź na pytanie zadane we rozpatrywanym wniosku interpretacyjnym, do udzielenia której organ jest zobowiązany mocą niniejszego wyroku (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") winna ograniczać się do stwierdzenia, czy cytowany art. 15 ust. 1 przewiduje powinność podatnika przechowywania dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na zakupione usługi, a jeżeli tak, to jakiego rodzaju dokumenty mają być przechowywane. Pytanie interpretacyjne zostało sformułowane wyłącznie w oparciu o treść cytowanego przepisu prawa podatkowego, wobec czego organ będąc zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w granicach zakreślonych we wniosku o interpretację nie może wydawać interpretacji wykraczającej poza granice pytania. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia kontekst wynikający z uregulowań ogólnych dotyczących powinności podatnika, zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa, lecz jedynie kontekst wynikający z treści art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Mając na względzie treść powyższego orzeczenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dnia [...] r. wydał postanowienie, uchylające w całości postanowienie z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wydając w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną, w której wskazał, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego, uwzględniając rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1347/14 oraz mając na uwadze postanowienie z dnia [...] r., stanowisko J. O. w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, iż w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnicy oraz spółki, których wspólnicy są opodatkowani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, są obowiązani posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz, odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję przychodów, zwaną dalej "ewidencją", z zastrzeżeniem ust. 3 i 3a.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, przez towary uważa się towary handlowe, surowce i materiały podstawowe, z tym że:
towarami handlowymi są towary (wyroby) zakupione w celu dalszej odprzedaży, w stanie nieprzetworzonym,
surowcami i materiałami podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu; do materiałów podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone, z tym że za surowce i materiały podstawowe nie uważa się paliw i olejów zużywanych w transporcie.
Stosownie natomiast do definicji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, dowodami zakupu są otrzymane faktury, rachunki, paragony, dowody wewnętrzne oraz opis otrzymanego towaru.
Organ przytoczył treść § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 701), co do sposobu prowadzenia ewidencji. Wskazał, iż przytoczone uregulowania dotyczą jednak jedynie zapisów w ewidencji przychodów prowadzonych przez podatników zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne dowodów księgowych potwierdzających uzyskiwane przez podatników tego podatku przychody z tytułu świadczonych usług w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ zacytował również regulacje zawarte w art. 86 § 1 o.p., 3 pkt 4 o.p. oraz 70 § 1 o.p.
Wskazał, że zaletą opodatkowania w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest uproszczona księgowość dla tego rodzaju działalności, w której nie ewidencjonuje się kosztów uzyskania przychodów. Podatnicy zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne obowiązani są prowadzić ewidencję przychodów, w której dokumentowane są jedynie przychody, mające decydujące znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania ww. podatkiem, odrębnie za każdy rok podatkowy. Nie są zobowiązani natomiast do prowadzenia ewidencji ponoszonych wydatków, co nie zwalnia ich od przechowywania wszelkich niezbędnych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa.
Obok obowiązku prowadzenia ewidencji przychodów, uregulowanego w art. 15 ust. 1ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnicy zryczałtowanego podatku dochodowego mają obowiązek przechowywania dokumentów, na podstawie których dokonują wpisów do ewidencji przychodów oraz dokumentów zakupu towarów, które są wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wykonując w ramach prowadzonej działalności gospodarczej m.in. usługi budowlane, wykorzystuje przy tym również usługi świadczone przez podwykonawców. W tej sytuacji nie będzie posiadała ona dokumentów zakupu towarów użytych do świadczenia konkretnej usługi, co nie znaczy, że nie powinna posiadać innego dokumentu, który będzie potwierdzeniem, że do finalnego wykonania przez nią usługi zostały wykorzystane usługi świadczone przez inne podmioty, za które wnioskodawczyni dokonała zapłaty. Dokumentem potwierdzającym takie zdarzenie gospodarcze jest dowód zakupu usługi (dowód księgowy).
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa, organ stwierdził, że wnioskodawczyni ma obowiązek przechowywania dokumentów zakupu usług na wykonanie prac budowlanych przez podwykonawców, zgodnie z ogólnymi zasadami, tj. do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wobec powyższego stanowisko przedstawione w rozpatrywanym wniosku należy uznać za nieprawidłowe.
Strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, po stwierdzeniu przez organ, iż w jego ocenie brak jest podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą interpretację.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji z dnia [...] r. i zobowiązanie organu do wydania interpretacji zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu podatniczka podniosła, iż w zaskarżonej interpretacji organ wykroczył poza treść pytania zawartego we wniosku. Nadto, w ocenie skarżącej, organ nie zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 24 lutego 2015 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt. I SA/Łd 1347/14, które to orzeczenie wyraźnie ograniczyło możliwość wydania interpretacji tylko do treści wniosku tj, art. 15 ust 1 wskazanej ustawy. Uznając stanowisko skarżącej za nieprawidłowe organ działał zatem wbrew zaleceniom sądu oraz niezgodnie z treścią cytowanego art. 15 ust 1. z którego brzmienia nie można wyciągnąć wniosku o konieczności posiadania dokumentów poświadczających zakup usług ,a jedynie towarów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że podatniczka na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od 2001 r. prowadzi firmę w zakresie usług budowlanych oraz sprzątania. Uzyskiwane przychody opodatkowuje w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wnioskodawczyni wykonuje usługi budowlane wyłącznie w zakresie robocizny (z materiałów powierzonych przez zamawiającego). Wykonuje usługi budowlane na rzecz zamawiającego, prowadzącego działalność gospodarczą, polegające na budowie domów oraz kupnie i sprzedaży nieruchomości, tj. np. mieszkań które są następnie remontowane przez Wnioskodawczynię. Całość materiałów niezbędnych do wykonania remontu dostarcza zamawiający. Wnioskodawczyni nie zatrudnia pracowników, a wykonywane usługi zleca innym firmom jednoosobowym niebędącym podatnikami VAT. Umowy w zakresie robocizny zawierane są na ogół ustnie. Wszystkie usługi z racji swojego niewielkiego zakresu wykonywane są i zakańczane na przestrzeni jednego roku podatkowego. Za lata 2008 - 2010 nie posiada dokumentów potwierdzających zlecenie wykonania usług budowlanych podwykonawcom.
W związku z powyższym opisem wnioskodawczyni zadała następujące pytanie.
Jakie dokumenty i przez jaki okres jest ona zobowiązana przechowywać w związku z wykonywanymi usługami prowadząc działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych w zakresie wykonywanych usług za lata 2008 - 2010 oraz po tym okresie? Przy czym niniejsze pytanie dotyczy wyłącznie przechowywania dokumentów zakupu usług na wykonanie prac budowlanych przez podwykonawców?
Zdaniem Wnioskodawczyni, jako podatnik opodatkowany zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych, jest zobowiązana do posiadania i przechowywania, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, dowodów zakupu towarów, prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wraz z dokumentami będącymi podstawą do wpisów, ewidencji wyposażenia oraz ewidencji przychodów wraz z dokumentami stanowiącymi podstawy wpisów przez okres 5 lat od zakończenia roku podatkowego oraz sporządzenia na koniec roku podatkowego remanentu, w którym do 31 grudnia 2010 r. należało ujmować, np. roboty w toku, ale w zakresie zużytych do ich wykonania materiałów, natomiast od 1 stycznia 2011 r. roboty w toku powinny również zawierać wykonane usługi w niezakończonym zleceniu. Ponieważ Wnioskodawczyni wszystkie wykonywane usługi zakańczała w trakcie jednego roku podatkowego i remanent na koniec roku wynosił "0", to konieczność przechowywania na powyższych zasadach (5 lat) dokumentów jej nie dotyczy.
W ocenie strony, nie jest ona zobowiązana przez okres 5 lat od zakończenia roku, w którym upłynął termin płatności podatku, do posiadania i przechowywania dokumentów, np. umów, rachunków, itp. dotyczących zawieranych z podwykonawcami umów o wykonanie usług budowlanych, w sytuacji, gdy zawierane przez nią umowy z zamawiającym dotyczyły tylko robocizny. Może więc wg własnych potrzeb określić ten termin, np. w zależności od potrzeb gwarancyjnych wynikających z wykonanych prac, ale bez związku z wymogami podatkowymi. Wnioskodawczyni wywodzi takie stanowisko z treści art. 15 ust. 1 ustawy zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, który to artykuł precyzyjnie określa, które dokumenty podatnik musi posiadać przechowywać, natomiast z ustawy Ordynacja podatkowa wynika czas ich przechowywania (5 lat od zakończenia roku, w którym przypadał obowiązek zapłaty podatku). Nie ma w tym katalogu dokumentów związanych z zakupem usług, a jedynie z zakupem towarów, które to precyzyjnie zostały zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Zakładając racjonalność działalności ustawodawcy, gdyby życzył sobie, aby podatnik był do tego zobowiązany, to niewątpliwie taki zapis by się pojawił.
W ocenie sądu stanowisko strony zasługuje na uwzględnienie, również w zakresie zarzutów sprecyzowanych w treści skargi.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (art. 14b § 1 o.p.). Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (art. 14c § 1 o.p.).
Z powyżej przytoczonych regulacji prawnych w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, iż interpretacja indywidualna winna odnieść się do opisanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w uzasadnieniu wydanej interpretacji winno znaleźć się uzasadnienie stanowiska wnioskodawcy. Oznacza to, że organ wydający interpretację, winien skoncentrować się jedynie na opisie i stanowisku zawartym we wniosku.
W przedmiotowej sprawie, pomimo jasnych w tym zakresie zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, organ nie tylko nie odniósł się wprost i konkretnie do problematyki nakreślonej przez podatniczkę w rozpatrywanym wniosku, lecz także, w swych rozważaniach, wyszedł poza zakres pytania zadanego przez stronę.
Sąd w wyroku z dnia 24 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1347/14 wyraźnie wskazał, iż odpowiedź na pytanie strony zadane we wniosku interpretacyjnym winna ograniczać się do stwierdzenia, czy wskazany w pytaniu, a cytowany już powyżej, art. 15 ust. 1 przewiduje powinność podatnika przechowywania dokumentów potwierdzających poniesienie wydatku na zakupione usługi, a jeżeli tak to jakiego rodzaju dokumenty mają być przechowywany.
Dodatkowo sąd wskazał, iż organ jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w granicach zakreślonych we wniosku o wydanie interpretacji i nie może wydawać interpretacji wykraczającej poza granice pytania. Oznacza to, jak wskazał sąd w cytowanym orzeczeniu, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia kontekst wynikający z uregulowań ogólnych dotyczących powinności podatnika, zawartych w ordynacji podatkowej, lecz jedynie kontekst treści art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy.
W zaskarżonej interpretacji niestety próżno szukać wykonania zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. A przecież zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., na co również zwrócił uwagę sąd w przytoczonym powyżej orzeczeniu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r., organ, przy niezmienionej treści wniosku oraz pytania w stosunku do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu swego stanowiska przytoczył treść powoływanego art. 15 ust. 1 wraz z treścią art. 4 ust. 1 pkt. 5 cytowanej ustawy, w którym znajduje się definicja pojęcia użytego we wcześniejszym przepisie – "towary". Nie dokonując oceny i analizy niniejszych regulacji prawnych, organ przeszedł w dalszej części swego uzasadnienia do kwestii i przepisów odnoszących się do dowodów zakupu oraz zasad prowadzenia ewidencji.
Stwierdzając, iż w analizując kwestie poruszone we wniosku, organ stwierdził, że nie można ominąć również treści przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i dokonał omówienia art. 86 (odnoszącego się do obowiązku prowadzenia przez podatników ksiąg podatkowych) i 70 (dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego) niniejszej ustawy.
Niestety pomimo przytoczenia wielu przepisów, organ nie odniósł ich treści do art. 15 ust. 1 cytowanej na wstępie ustawy, jak również nie dokonał analizy niniejszego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, wydając zaskarżona interpretację indywidualną, organ nie wykonał zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych i w sposób jednoznaczny określonych w cytowanym wyroku z dnia 24 lutego 2015 r. Dlatego też, już chociażby z tego względu, rozpatrywana interpretacja podlega uchyleniu.
Natomiast należałoby zauważyć, że gdyby organ dokonał wnikliwej analizy treści cytowanego także przez siebie art. 15 ust. 1, to zauważyłby, iż brak jest w nim jakiejkolwiek regulacji dotyczącej kwestii usług, a której to właśnie kwestii dotyczy pytanie zawarte we wniosku interpretacyjnym. Wnioskodawczyni bowiem w sposób wyraźny określiła, że jej wątpliwości dotyczą wyłącznie przechowywania dokumentów zakupu usług (na wykonanie prac budowlanych przez podwykonawców) w oparciu o treść art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy. Organ natomiast, przytaczając treść tego artykułu, nie wskazał jakie ma on odniesienie właśnie do dokumentów zakupu usług i ewentualnego obowiązku ich przechowywania.
Będąc zatem związanym zarzutami określonymi w skardze oraz podstawą prawną w niej wskazaną (art. 57a p.p.s.a.), w ocenie sądu argumentacja zaprezentowana przez skarżącą zasługuje na uwzględnienie.
Mając zatem powyższe na uwadze oraz treść art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uchylił interpretację indywidualną, będącą przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawie.
O kosztach, sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 i 205 p.p.s.a.
DB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło