III SA/Wa 880/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-04

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Elżbieta Olechniewicz, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne, wniesiona na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, w tym kwestii doręczenia tytułów wykonawczych pełnomocnikowi?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie do zaskarżenia działań organów administracji podjętych w ramach postępowania egzekucyjnego, które mają charakter wykonawczy i nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w tej ustawie. Nie jest ona środkiem do kwestionowania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, jego istnienia czy wymagalności, ani prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kwestie te powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.). Doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi, nie stanowi naruszenia przepisów, jeśli pełnomocnictwo zostało złożone organowi egzekucyjnemu dopiero po wszczęciu egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I.D. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu, argumentując, że powinny być one skierowane do jej pełnomocnika, a także zarzucała brak precyzji w zawiadomieniu. Organy administracji oraz sąd uznały, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest właściwym środkiem do kwestionowania podstawy prawnej egzekucji ani kwestii doręczeń w sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało złożone po wszczęciu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi I.D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: 1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (zwany dalej: "NUS") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. D. (zwana dalej: "Skarżącą") na podstawie tytułów wykonawczych z 21 sierpnia 2013r. o nr [...], [...], wystawionych na podstawie deklaracji o przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, złożonej w związku z dokonanym 28 lutego 2008r. zbyciem przez Skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. NUS zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r. zajął prawo majątkowe stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem – [...] S.A. (zwany dalej: "Bankiem"). Zawiadomienie to z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej 9 września 2013r., a ww. Bankowi 29 sierpnia 2013r. Bank pismem z 3 września 2013r. poinformował, iż na ww. rachunku nie ma środków umożliwiających całkowitą lub częściową realizację zajęcia. 2. Skarżąca 11 września 2013r. złożyła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z wnioskami o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i wszystkich czynności do czasu rozpatrzenia zarzutów. 3. NUS dwoma postanowieniami z [...] października 2013r.: a) odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego i czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych; b) uznał za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, braku uprzednio doręczenia zobowiązanej upomnienia i niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a."). 4. Skarżąca 11 września 2013r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w G. (zwany dalej: "DIS") skargę na ww. czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r., wnosząc o uchylenie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z ww. rachunku bankowego i o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi. Zdaniem Skarżącej doszło do naruszenie art. 80 § 1-3 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie polegające na tym, że jednocześnie z zajęciem pełnomocnik nie otrzymał tytułów wykonawczych. Zawiadomienie z 26 sierpnia 2013r. nie precyzuje obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych, wskazując ogólnikowo, że dotyczą należności za luty 2008 i 2008r. 5. DIS postanowieniem z [...] października 2013r. oddalił ww. skargę, uznając ją za niezasadną. DIS w uzasadnieniu powołując się na treść przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. wskazał, że skarga w rozumieniu wskazanego przepisu prawa jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych i może być wnoszona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i egzekutora. Nie przysługuje natomiast w sytuacjach, gdy przewidziano inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka zaskarżenia można więc wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy podmiotowi zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zgłaszany na podstawie art. 33 u.p.e.a., a Skarżąca złożyła taki środek pismem z 11 września 2013r., kwestionując w nim względy merytoryczne i proceduralne w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. DIS wskazał, że w toku postępowania skargowego miał obowiązek zbadać prawidłowości podjętej przez NUS czynności egzekucyjnej o charakterze wykonawczym - zajęcia zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r. wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej (art. 80 u.p.e.a.). Zdaniem DIS organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., wykonując w jego ramach wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a., w tym prawidłowo i skutecznie doręczając Skarżącej odpis wystosowanego przez organ egzekucyjny zawiadomienia z 26 sierpnia 2013r. i odpisy ww. tytułów wykonawczych, będących podstawą doręczonego odpisu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia Bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje też kwoty, które nie były na rachunku w chwili zajęcia, a zostały wpłacone po zajęciu. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, nie jest naruszeniem przepisów u.p.e.a. doręczenie zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi kopii tytułu wykonawczego z zawiadomieniem o zastosowanym środku egzekucyjnym (wyrok NSA z 23 stycznia 2003r. sygn. akt III SA 1611/01). Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Zdaniem DIS niezasadny był też zarzut Skarżącej o braku sprecyzowania obowiązków wynikających z ww. tytułów wykonawczych, gdyż zawiadomienie z 26 sierpnia 2013r. wystawione przez organ egzekucyjny zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Skarżąca nie może więc mieć wątpliwości, co do tego jakich należności dotyczy zawiadomienie. Ani z art. 67 § 2 u.p.e.a. ani z wzoru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem") nie wynika, iż w zawiadomieniu o zajęciu wskazać należy rodzaj egzekwowanego obowiązku, gdyż te elementy wynikają z tytułu wykonawczego wskazanego w zawiadomieniu o zajęciu. 6. Skarżąca w zażaleniu z 21 października 2013r. wniosła o uchylenie ww. postanowienie DIS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia, z uwagi na naruszenie: a) art. 54 § 1, 5 i 6 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. i art. 40 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a. - przez błędne zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, gdy organ egzekucyjny zaniechał prawidłowego zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym pełnomocnika, kierując zawiadomienie o zajęciu nieskutecznie na adres zobowiązanej, której je doręczono, zamiast na adres pełnomocnika), b) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. - przez nieprawidłowe ustosunkowanie się do skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że pełnomocnik Skarżącej pismem z 15 lipca 2013r. zawiadomił NUS o udzielonym mu przez Skarżącą pełnomocnictwie do reprezentowania jej przed wszystkimi organami podatkowymi, organami i jednostkami kontroli skarbowej, organami egzekucyjnymi, organami nadzoru egzekucyjnego, Ministrem Finansów, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawach dotyczących rozliczeń podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r., w tym w zakresie dotyczącym wydatkowania przychodu z dokonanej 28 lutego 2008r. sprzedaży na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Zakres pełnomocnictwa obejmuje m.in. reprezentację Skarżącej w trakcie wszelkich czynności sprawdzających w ww. sprawach i sprawach z nimi związanych, w szczególności w zakresie wynikającym z wezwania organu egzekucyjnego z 8 kwietnia 2013r. Skarżąca dołączyła też odpis pełnomocnictwa, wnosząc o doręczanie korespondencji na adres biura pełnomocnika. Tym samym NUS naruszył art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. 7. Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2015r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną oraz uznając, że ww. zajęcia z rachunku bankowego dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami: art. 1a pkt 12a, art. 80 § 1, art. 67 § 2 u.p.e.a. oraz załącznika nr 14 do rozporządzenia, kierując zawiadomienie o zajęciu z 26 sierpnia 2013r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych na właściwy adres – Skarżącej. Minister Finansów, odnosząc się do zarzutu braku doręczenia pełnomocnikowi ww. zawiadomienia, wskazał że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej mają. Oznacza, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym tylko niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a. Jednym z nich jest art. 26 § 5 u.p.e.a., na mocy którego wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Na tym etapie postępowania czynności organu egzekucyjnego mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej umożliwia zobowiązanemu ustanowienie pełnomocnika w tym postępowaniu (por. wyroki NSA z: 23 grudnia 2008r. sygn. akt II FSK 1483/07, 13 czerwca 2012r. sygn. akt II FSK 491/11, 4 marca 2014r. sygn. akt II FSK 863/12, 23 grudnia 2008r. sygn. akt II FSK 945/08, 1 lutego 2011r. sygn. akt II FSK 1410/09, 21 kwietnia 2011r. sygn. akt II FSK 2075/09 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołane przez Skarżącą orzecznictwo jest natomiast nieadekwatne do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Skoro pełnomocnictwo z 15 lipca 2013r., obejmujące umocowanie pełnomocnika do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu przed organami egzekucyjnymi złożono NUS 17 lipca 2013r. w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi - jeszcze przed wszczęciem egzekucji w sprawie, słusznie NUS skierował tytuły wykonawcze bezpośrednio do Skarżącej. Minister Finansów wskazał też, że wbrew twierdzeniom Skarżącej postanowienie DIS zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., jego uzasadnienie faktyczne i prawne jest wyczerpujące i nie budzi zastrzeżeń, a DIS uwzględnił art. 54 § 5 u.p.e.a. i pouczył stronę o przysługującym jej prawie do złożenia zażalenia, na postanowienie o oddaleniu skargi. 8. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2015r. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień: Ministra Finansów z [...] stycznia 2015r. i DIS z [...] października 2013r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. - przez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia DIS, b) art. 54 § 1, 5 i 6 w związku z art. z art. 80 § 1-3 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym oddaleniu skargi, gdy Skarżąca wykazała, iż organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował środek egzekucyjny m.in. z tego względu, iż toczą się odrębne postępowania, w których zakwestionowane zostało istnienie egzekwowanego obowiązku, c) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. - przez nieprawidłowe ustosunkowaniu się przez organy obu instancji do skargi na czynności egzekucyjne i wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne postanowień. W uzasadnieniu Skarżąca ponowiła argumentację zażalenia o bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi na ww. czynności egzekucyjne, z uwagi na niedoręczenie pełnomocnikowi zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych oraz brak sprecyzowania w ww. zawiadomieniu obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych – ogólnikowe wskazanie, że dotyczą należności za luty 2008r. i 2008r. Skarżąca odrębnym pismem z 11 września 2013r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z uwagi na to, że zobowiązanie podatkowe objęte ww. zawiadomieniem nie istnieje, bo w obrocie prawnym nie ma deklaracji podatkowej i decyzji podatkowej, które mogłyby stanowić podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Brak więc było podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji, bo Skarżąca skorygowała deklarację PIT-23, wyjaśniając w oświadczeniu z 9 września 2013r. przyczyny bezzasadnego jej złożenia i uchyliła się od skutków prawnych złożenia tej deklaracji i zawartych w nich informacji. Tym samym egzekucja nie mogła się toczyć, a postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, a Skarżącej nie należało obciążać kosztami postępowania egzekucyjnego. Również upomnienie, odpisy tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie zostały skutecznie doręczone, bo pominięto pełnomocnika. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca powołała uchwałę NSA z 28 kwietnia 2014r. sygn. akt I FSK 8/13. Skarżąca wskazała też, że WSA w Gdańsku wyrokiem z 24 września 2014r. sygn. akt I SA/Gd 843/14 oddalił skargę na postanowienie DIS utrzymujące postanowienie NUS o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji NUS z [...] października 2013r. określającej Skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego z 28 lutego 2008r. Skarżąca na to orzeczenie złożyła skargę kasacyjną. Zdaniem Skarżącej uzasadnia to zawieszenie, na mocy art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postępowania przed WSA w Warszawie. Przed NSA toczy się również sprawa z zażalenia Skarżącej na postanowienie WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 878/14 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji DIS z 15 maja 2014r. utrzymującej w mocy ww. decyzję NUS z 24 października 2013r. 9. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. 10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie 4 marca 2016r. odmówił zawieszenie postępowania sądowego na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, ze zm. zwana dalej: "P.p.s.a."). II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). 3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach nie zaszła w sprawie, a podniesione w skardze zarzuty nie uzasadniały uwzględnienia skargi. 4. Sąd na wstępie stwierdza, że w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a., że ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. W postępowaniu wszczętym przez Skarżącą złożeniem skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. U.p.e.a. nie przewiduje więc możliwości zaliczania czynności o charakterze materialno-technicznym do kategorii czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia za pomocą, którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów prawnych i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r. sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z 11 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.nsa.gov.pl). Poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną próby wzruszania w ramach skargi na czynność egzekucyjną rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2009r. sygn. akt III SA/Wa 149/09). 5. Zdaniem Sądu w świetle ww. rozważań prawidłowe było uznanie przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną obu instancji - DIS i Ministra Finansów – że w toku postępowania skargowego organy nadzoru miały jedynie obowiązek zbadać prawidłowości podjętej przez NUS czynności egzekucyjnej o charakterze wykonawczym - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej dokonanego na podstawie zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r. (art. 80 u.p.e.a.). Organ nadzoru nad egzekucją administracyjną – zarówno DIS, jak i Minister Finansów rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, nie mógł więc brać pod uwagę czy toczą się odrębne postępowania, w których Skarżąca zakwestionowała istnienie egzekwowanego obowiązku. Organ ten w trybie art. 54 u.p.e.a. zobowiązany był bowiem poddać ocenie czynności o charakterze wykonawczym należące do zakresu tego postępowania. Skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie służy kwestionowaniu podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Na etapie ww. skargi nie bada się również istnienia, bądź wymagalności obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym. W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się bowiem zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia przewidzianych w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. służy więc wyłącznie do zaskarżenia czynności o charakterze wykonawczym i to tylko takich, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidziany w u.p.e.a. Niezasadny był więc zarzut skargi o naruszeniu art. 54 § 1, 5 i 6 w związku z art. z art. 80 § 1-3 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie ww. przepisów, polegające na bezzasadnym i przedwczesnym oddaleniu skargi, gdy Skarżąca wykazała, iż organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował środek egzekucyjny m.in. z tego względu, iż toczą się odrębne postępowania, w których zakwestionowane zostało istnienie egzekwowanego obowiązku przez złożenie korekty deklaracji podatkowej, na podstawie której wystawiono ww. tytuły wykonawcze, nie doręczono postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a przed WSA w Gdańsku toczy się postępowanie w sprawie prawidłowości wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży. Do weryfikacji istnienia egzekwowanego obowiązku przewidziano inny tryb – wniesienie zarzutów sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.). Toczące się odrębne postępowania, w których zakwestionowano istnienie obowiązku podatkowego nie stoją więc na przeszkodzie w dokonaniu przez orany nadzoru nad egzekucją administracyjną oceny podjętej czynności egzekucyjnej – zajęcia rachunku bankowego Skarżącej, w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. 6. W ocenie Sądu prawidłowe, w świetle akt sprawy było też uznanie przez ww. organy administracyjne, że w sprawie zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej, wykonując w jego ramach wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a., w tym prawidłowo i skutecznie doręczając Skarżącej odpis wystosowanego przez organ egzekucyjny zawiadomienia z 26 sierpnia 2013r. i odpisy ww. tytułów wykonawczych, będących podstawą doręczonego odpisu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia Bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje też kwoty, które nie były na rachunku w chwili zajęcia, a zostały wpłacone po zajęciu. Trafnie organy obu instancji, powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie NSA, wyjaśniły ponadto Skarżącej, że nie jest naruszeniem przepisów u.p.e.a. doręczenie zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi kopii tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zastosowanym środku egzekucyjnym. Sąd podziela stanowisko prezentowane w ww. wyrokach NSA z: 23 stycznia 2003r. sygn. akt III SA 1611/01, 23 grudnia 2008r. sygn. akt II FSK 1483/07, 13 czerwca 2012r. sygn. akt II FSK 491/11, 4 marca 2014r. sygn. akt II FSK 863/12, 23 grudnia 2008r. sygn. akt II FSK 945/08, 1 lutego 2011r. sygn. akt II FSK 1410/09, 21 kwietnia 2011r. sygn. akt II FSK 2075/09 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku, gdy NUS otrzymał pełnomocnictwo jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej mają. Oznacza, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym tylko niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a. Jednym z nich jest art. 26 § 5 u.p.e.a., na mocy którego wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Na tym etapie postępowania czynności organu egzekucyjnego mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej umożliwia zobowiązanemu ustanowienie pełnomocnika w tym postępowaniu. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 § 1-3 u.p.e.a. 7. Zdaniem Sądu niezasadny był również zarzut Skarżącej o braku sprecyzowania obowiązków wynikających z ww. tytułów wykonawczych, gdyż zawiadomienie o zajęciu z 26 sierpnia 2013r. zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Z treści tego przepisu, który został wskazany zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak również w poprzedzającym go postanowieniu DIS z [...] października 2013r. wynika, jakie elementy powinno zawierać ww. zawiadomienie o zajęciu Z akt sprawy wynika zaś, że stanowiące przedmiot kontroli zawiadomienie o zajęciu z 26 sierpnia 2013r. wszystkie te elementy zawierało (k. 20 akt administracyjnych). Skoro ani z art. 67 § 2 u.p.e.a. ani z wzoru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, określonego w załączniku nr 14 do ww. rozporządzenia nie wskazano, że ww. zawiadomieniu należy podać rodzaj egzekwowanego obowiązku, nie można skutecznie organom administracyjnym czynić zarzutu naruszenia ww. przepisów prawa. 8. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia przepisów art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., gdyż wydane w sprawie postanowienia organów obu instancji zawierają zarówno oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie Skarżącej, wskazanie podstawy faktycznej i prawnej, a ich uzasadnienia należy uznać za spójne, logiczne i prawidłowe oraz zawierające pełne ustosunkowanie się zarzutów zawartych w skardze na czynność, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Organ pierwszej instancji pouczył też Skarżącą o prawie do wniesienie zażalenia, natomiast Minister Finansów wydając zaskarżone postanowienie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oba postanowienia zostały podpisane z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. 9. Sąd, mając powyższe rozważania na względzie przyjął, że za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi o naruszeniu przez Ministra Finansów przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. 10. Sąd, na tej podstawie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło