II OZ 134/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 728/15 o odrzuceniu skargi M. W. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 728/15 odrzucił skargę M. W. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie skarżący po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 15 kwietnia 2016 r. W dniu 21 czerwca 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 9 września 2016 r. W związku z prawomocnym rozstrzygnięciem kwestii prawa pomocy oraz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt II OZ 469/16 oddalające zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2015 r.) zarządzeniem z dnia 13 września 2016 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 27 września 2016 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął bezskutecznie 4 października 2016 r. Skarżący w dniu 3 października 2016 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego w wezwaniu do wykonania zarządzenia oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści tego wezwania we wskazanym terminie. Ponieważ skarżący nie uiścił w wyznaczonym terminie wpisu sądowego, Sąd odrzucił jego skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 1 w zw. z art. 257 oraz art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a., jak również pominięcie wszystkich załączonych w zażaleniu dowodów materialnych w sprawie. W dalszej części zażalenia skarżący "w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział VII w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r." opisał swoją sytuację majątkową. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie go w całości i ponowne merytoryczne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o wyznaczenie z urzędu pełnomocnika do dalszego prowadzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność i gdy nastąpi odmowa zwolnienia wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się odmowy. W takiej sytuacji siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania do uiszczenia opłaty (por. postanowienia NSA: z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt II FZ 125/05; z dnia 6 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 481/09; z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 516/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie miała miejsce opisana wyżej sytuacja. Skarżący, po prawomocnym negatywnym rozpoznaniu dwóch jego wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zarządzeniem z dnia 13 września 2016 r. został już wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 listopada 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 września 2016 r., tym samym powinien on uiścić wpis od skargi do 4 października 2016 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego, natomiast złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W tej sytuacji trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09 oraz z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1380/11; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, skoro skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi w zakreślonym terminie, zaistniała przesłanka do jej odrzucenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie nie zawiera argumentacji mogącej podważyć prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W szczególności nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego odnosząca się do jego sytuacji majątkowej, gdyż - jak wyjaśniono wyżej - kwestia odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta i złożenie kolejnego wniosku w tym przedmiocie nie zwalniało z obowiązku wykonania zarządzenia z dnia 13 września 2016 r. Jedynie na marginesie należy wskazać, że kwestia kolejnego trzeciego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., utrzymującym w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2016 r. o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpoznania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.