II GSK 764/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-04
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Gabriela Jyż, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba psychiczna (depresja) może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Choroba psychiczna, w tym depresja, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy strona wykaże, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Samo stwierdzenie choroby nie jest wystarczające; strona musi udowodnić, że choroba uniemożliwiła jej terminowe działanie pomimo dołożenia należytej staranności. W przypadku długotrwałej choroby, która nie jest nagła ani sporadyczna, a strona prowadzi aktywną działalność gospodarczą i korzysta z praw procesowych w innych sprawach, brak winy nie jest uprawdopodobniony.Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu podał m.in. problemy zdrowotne (depresja) oraz sposób doręczenia decyzji. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2016 r.; sygn. akt III SA/Gl 174/16 w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia temu terminowi oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 5 października 2016 r., III SA/Gl 174/16, oddalił skargę G. K. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach (dalej: Dyrektor IC) z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybieniem temu terminowi.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach (dalej: Naczelnik UC) decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, jako urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry. Decyzja została doręczona skarżącemu [...] grudnia 2014 r.
W dniu [...] lutego 2015 r. do IC w Katowicach wpłynęło pismo Naczelnika UC, za którym przesłano odwołanie z [...] stycznia 2015 r. od decyzji Naczelnika UC z [...] listopada 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do odwołania, uzupełnione pismem z [...] stycznia 2015 r., do którego dołączono dokumentację medyczną. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący argumentował tym, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrała a. Z., która nie byłą uprawniona do jej odbioru. Skarżący stwierdził, że przesyłka została mu przekazana dopiero [...] grudnia 2014 r. Ponadto podniósł, że cierpi na depresję, odczuwa ciągły niepokój i lęk, które powodują luki w jego pamięci i problemy z koncentracją. leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego oraz przyjmuje leki psychotropowe. Skarżący stwierdził, że depresja jest na tyle silna, że nawet gdyby zaskarżoną decyzję doręczono skutecznie, to z powodu choroby nie mógł mieć świadomości niekorzystnych konsekwencji związanych z niedotrzymaniem terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor IC postanowieniem z [...] grudnia 2015 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu Dyrektor IC wyjaśnił, że decyzja Naczelnika UC [...] listopada 2014 r. została doręczona skarżącemu w trybie art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: o.p.), odbiór przesyłki potwierdziła osoba wskazana w art. 149 o.p. tj. A. Z. - pełnoletni domownik.
Odnosząc się do okoliczności naruszenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor IC zauważył, że sam skarżący wskazuje, że otrzymał skarżoną decyzję [...] grudnia 2014 r., a termin złożenia odwołania upływał [...] grudnia 2014 r., co powoduje, że miał wystarczający czas do prawidłowego wniesienia odwołania. Tym bardziej, że o świadomości skarżącego, co do biegnących terminów świadczy to, że odwołanie datowane jest na [...] grudnia 2014 r., jednak zostało wysłane w placówce pocztowej [...] grudnia 2014 r., czyli po ustawowym terminie. Odnosząc się do stanu zdrowia skarżącego Dyrektor IC stwierdził, że przedłożona dokumentacja jest nieczytelna, przez co nie może być uznana za dowód w sprawie, gdyż nie wskazuje w żadnym stopniu na wpływ stanu zdrowia na brak możliwości uczestnictwa strony w postępowaniu.
WSA w Gliwicach wyrokiem z 5 października 2016 r. oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora IC z [...] grudnia 2015 r.
Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy ma ocena przyczyny niedotrzymania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2014 r., który upłynął [...] grudnia 2014 r., a odwołanie zostało złożone [...] grudnia 2014 r. Organ uznał jednocześnie, że wniosek o przywrócenie terminu z [...] stycznia 2015 r. został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, choć nie wyjaśnił od jakiej daty liczy ustanie tej przyczyny, Sąd stwierdził, że nie będzie pogarszał sytuacji procesowej skarżącego w tym aspekcie.
Zdaniem Sądu, Dyrektor IC prawidłowo ocenił, że przedstawiony przez skarżącego stan zdrowia, nie uniemożliwiał mu złożenia odwołania w terminie. Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 o.p. – w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Sąd wyjaśnił, że o braku winy w uchybieniu terminu procesowego można mówić wówczas, gdy przyczyna niedotrzymania terminu zaistniała w sposób nieprzewidziany i trudny do usunięcia, a sama strona dołożyła należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych.
Sąd wskazał, że skarżący przedłożył Kartę Informacyjną Leczenia Szpitalnego - Oddział Neurologiczny, na którym był leczony od [...] do [...] stycznia 2014 r. (a więc w terminie odległym od daty doręczenia decyzji i składania odwołania). Z karty leczenia nie wynikają schorzenia mające trwały wpływ na zdolność normalnego funkcjonowania. Nie stwierdzono padaczki, stwierdzono zaburzenia depresyjne bez wskazania ich wpływu na zdolności życiowe. Sąd zgodził się z organem, że przedłożona dokumentacja w dużej mierze nieczytelna - jest historią choroby, czyli opisem przebiegu choroby, stwierdzonych w wywiadzie lekarskim objawów i wskazaniem zastosowanych środków leczenia. Nie jest to zaświadczenie stwierdzające wpływ przebiegu choroby na możliwość funkcjonowania skarżącego. Słusznie zatem – w ocenie Sądu – Dyrektor IC działając w trybie art. 191 o.p. uznał te dokumenty za niewystarczające dla udowodnienia prezentowanej tezy.
Sąd podkreślił, że za przyczynę uzasadniającą brak zawinienia uznawane są wszelkie nadzwyczajne okoliczności i zdarzenia, które w normalnym ciągu zdarzeń życiowych pojawiają się sporadycznie lub niespodziewanie. Z przedłożonej dokumentacji medycznej wynika, że skarżący powołuje się na przyczynę trwałą, występującą u niego w szerszym zakresie czasu i w takim czasie leczoną. Zatem nie jest to przyczyna nagła, ani też sporadyczna.
Sądu uznał także, że oceniając dokumentację medyczną przedstawioną przez skarżącego, jako nieczytelną, organ nie naruszył art. 122 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 187 o.p., gdyż z treści tej dokumentacji nie da się wywieść przyczyny, dla której skarżący nie mógł wnieść odwołania od decyzji doręczonej [...] grudnia 2014 r., w terminie. Skoro z dokumentacji wynika długotrwały okres chorobowy, to nie można mówić o nadzwyczajnych okolicznościach i zdarzeniach, które w normalnym ciągu zdarzeń życiowych pojawiają się sporadycznie lub niespodziewanie.
W ocenie Sądu nie może być usprawiedliwieniem przywołany przez skarżącego nadmiar korespondencji otrzymywanej z urzędów celnych i sądów, gdyż prowadząc działalność gospodarczą na szeroką skalę, skarżący winien przewidzieć możliwość wystąpienia i konieczność prowadzenia takiej korespondencji.
Ponadto Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 122 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 187 o.p. poprzez nieprzesłuchanie w charakterze świadka A. Z. na okoliczność wprowadzenia w błąd skarżącego co do terminu odebrania decyzji, gdyż skarżący nie wnosił o przeprowadzenie takiego dowodu. Podobnie jak zarzut polegający na nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań lekarza, skoro takiego żądania skarżący także nie zgłosił we wniosku o przywrócenie terminu, a dopiero w skardze.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną skarżącego – reprezentowanego przez adwokata – który wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 poz. 658 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący – w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli przepisów zastosowanych przez Dyrektora IC, tj. art. 162 § 1 o.p. polegającej na uznaniu, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego albowiem przedłożona przez niego dokumentacja medyczna jest w dużej mierze nieczytelna i jest historią choroby, a okoliczności w niej wskazane (dotyczące staniu zdrowia skarżącego) nie stanowią przyczyny nagłej oraz sporadycznej, która to przyczyna warunkuje przywrócenie terminu, a w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli przepisów zastosowanych przez Dyrektora IC, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 o.p. polegającej na uznaniu, że nie wystąpiły nieprawidłowości polegające na nieprzeprowadzeniu przez Dyrektora IC dowodu z przesłuchania świadka, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, podczas gdy świadek ten posiada istotne dla sprawy informacje, rzutujące na rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu, a tym samym winien być przesłuchany;
3) art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli przepisów zastosowanych przez Dyrektora IC, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 o.p. polegającej na uznaniu, że nie wystąpiły nieprawidłowości polegające na nieprzeprowadzeniu przez Dyrektora IC dowodu z przesłuchania lekarza, zaniechaniu wezwania skarżącego do przedłożenia "czytelnej" dokumentacji oraz zaniechaniu powołania dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego pozwala na przyjęcie, że do doszło do zawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, podczas gdy lekarz ten posiada istotne dla sprawy informacje, a dokumentacja medyczna i opinia biegłego dotyczą sytuacji zdrowotnej skarżącego, które to okoliczności rzutują na rozstrzygnięcie w sprawie.
Organ nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zauważyć, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie w tym trybie, a druga strona postępowania nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodziła. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji uchybił. Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 p.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, poprzez podanie ich konkretnych jednostek redakcyjnych, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało oraz w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, że mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno odnosić się nie tylko do każdej nich z osobna, ale także do każdego z poszczególnych formułowanych w ich ramach zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, ponadto może odnieść się tylko do przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone, nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych jeszcze przepisów.
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, wobec nieprecyzyjnego przytoczenia przez autora skargi kasacyjnej we wszystkich trzech punktach petitum skargi kasacyjnej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie wskazanie tego przepisu jest niewystarczającym, tzn. nieprecyzyjnym wskazaniem podstawy kasacyjnej z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. posiada dalsze jednostki redakcyjne w postaci oznaczeń literowych (a, b, c), które wskazują na konkretne przyczyny uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie (naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i inne naruszenie przepisów postępowania). Po drugie, autor skargi kasacyjnej przywołuje także naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który dotyczy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, nie wskazując jednak przesłanki do stwierdzenia nieważności określonej przepisami Ordynacji podatkowej. Wskazanie w taki sposób podstaw kasacyjnych, które się wzajemnie wykluczają, powoduje, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. został sformułowany w sposób nieprawidłowy.
Ponadto zauważyć należy, że sama ocena naruszenie tzw. norm wynikowych określonych w art. 145 i art. 151 p.p.s.a., jest uzależniona od trafności pozostałych zarzutów prawa określonych w skardze kasacyjnej. Te pozostały zarzuty dotyczą nieprawidłowego zaakceptowania przez Sąd I instancji ustalenia przez Dyrektora IC stanu faktycznego sprawy, a więc naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 o.p. oraz nieprawidłowego zastosowania art. 162 § 1 o.p., poprzez błędne uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącego.
W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów dotyczących stanu faktycznego sprawy, wskazać należy, że skarżący kasacyjnie wad w ustaleniach stanu faktycznego doszukuje się w nieprzeprowadzaniu dowodu z przesłuchania świadka A. Z., która "posiada istotne dla sprawy informacje, rzutujące na rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu", a także nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania lekarza, zaniechaniu wezwania skarżącego do przedłożenia "czytelnej" dokumentacji oraz zaniechaniu powołania dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego pozwala na przyjęcie, że do doszło do zawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty powyższe są niezasadne. Przede wszystkim dlatego, że nie tyle dotyczą one ustalenia faktów w sprawie, pewnych okoliczności, które nie zostały wzięte pod uwagę przez organ, a następnie Sąd I instancji, a związane są z oceną tych okoliczności tj. stanu zdrowia skarżącego w świetle przesłanki uprawdopodobnienia brak winy w skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji, tak jak organ, nie kwestionował tego, że skarżący jest osobą chorą, cierpiącą na depresję, z powodu której pozostaje pod opieką lekarską. Sąd uznał jednak, że – w świetle przedstawionej dokumentacji medycznej – nie wynikają schorzenia mające trwały wpływ na zdolność normalnego funkcjonowania. W szczególności, że skarżący nie wykazał, aby w okresie doręczenia decyzji Naczelnika UC z [...] listopada 2014 r. tj. [...] grudnia 2014 r. jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Z przedstawionej karty leczenia szpitalnego wynika, że skarżący był hospitalizowany, ale wiele miesięcy wcześniej tj. od [...] do [...] stycznia 2014 r. W związku z tym przeprowadzenie dowodów z przesłuchania lekarza jak i powołanie biegłego było w tej sytuacji zbędne. Podnieść także należy, że stawiając zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, skarżący kasacyjnie, nie wskazuje jakiej konkretnie okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę, czyni to bowiem w sposób ogólny. Tymi okolicznościami, nie może być zaś twierdzenie to, że A. Z. nie była uprawniona do odbioru przesyłki, ponieważ to zostało ustalono, że jest ona dorosłym domownikiem o jakim mowa w art. 149 o.p., czego skarżący kasacyjnie nie kwestionuje. Reasumując tą część zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 o.p., ponieważ ustalony stan faktyczny w sprawie był prawidłowy i umożliwiał ocenę, czy w jego realiach skarżący kasacyjnie uprawdopodobnił brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Jak wynika z ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa i to zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego, brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. orzeczenie SN z 9 sierpnia 1974 r., II CZ 149/74 OSPiKA 1975/2/39). Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 328-329; B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Wrocław 2008, s. 674-678) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; z 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1259/98). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 533/12 i wskazane tam orzecznictwo sądów administracyjnych, CBOSA). Ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 162 § 1 o.p., należy przy tym do organu rozpatrującego wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych uwag wynika zatem, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu w trybie art. 162 o.p. powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej strona nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (por. wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, CBOSA). Istotne jest zatem przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności rozróżnienie samej przeszkody, od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok NSA z 24 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1279/12, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, zły stan zdrowia (depresja) skarżącego w okresie doręczenia decyzji Naczelnika UC tj. w grudniu 2014 r., nie stanowiły obiektywnej i niemożliwej do przezwyciężenia przyczyny, która mogłaby przeszkodzić skarżącemu w dochowaniu należytej staranności i złożenia odwołania w terminie. Należy podkreślić, że nie każda choroba uzasadnia przywrócenie terminu. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14). Skarżący nie przedłożył w załączeniu do wniosku odpowiednich zwolnień lekarskich na potwierdzenie, że w terminie do dokonania czynności, był wyłączony z funkcjonowania na skutek depresji, która niewątpliwie stanowi jednostkę chorobową. Tym bardziej, że oceny uprawdopodobnienia braku winy skarżącego, dokonuje się także w świetle innych okoliczności, a z nich m.in. wynika to, że samo odwołanie zostało sporządzone w terminie, o czym świadczy data jego sporządzenia [...] grudnia 2014 r., a także to, że wobec skarżącego toczyło się wiele innych spraw, w których w sposób umiejętny, a przede wszystkim terminowy korzystał ze swoich procesowych uprawnień.
Z tych też powodów zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione. W konsekwencji podzielić należało ocenę zawartą w zaskarżonym wyroku WSA w Gliwicach, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a więc zarzut skargi kasacyjnej dotyczący nieprawidłowego zastosowania art. 162 § 1 o.p. jest nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło