III SA/Wa 1139/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-24

Skład orzekający: Beata Sobocha, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem dodatkowych czynności, stanowiące usługę restauracyjną, może być opodatkowane obniżoną stawką VAT, z wyłączeniem tej części, która odpowiada wartości sprzedaży produktu opodatkowanego według podstawowej stawki VAT (w szczególności napojów)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługa restauracyjna, której substratem materialnym jest towar wymieniony w poz. 1-6 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów, nie może być dalej dzielona na komponent usługowy i towarowy. W związku z tym, cała taka usługa, w tym dostawa napojów, podlega opodatkowaniu jednolitą stawką VAT, która w tym przypadku wynosi 23%. Podział taki stałby w sprzeczności z konstrukcją świadczenia kompleksowego i ideą jednolitej usługi restauracyjnej.
Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. prowadząca punkty gastronomiczne zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania VAT sprzedaży produktów na miejscu i na wynos. Spółka argumentowała, że sprzedaż na miejscu, wraz z dodatkowymi czynnościami (np. udostępnienie stolika, zastawy, obsługi), stanowi usługę restauracyjną, która powinna być opodatkowana stawką obniżoną, z wyłączeniem części odpowiadającej produktom opodatkowanym stawką podstawową (np. napojom). Minister Finansów początkowo uznał stanowisko spółki za prawidłowe, a następnie zmienił interpretację, uznając, że cała usługa restauracyjna, nawet jeśli obejmuje napoje, podlega jednolitej stawce VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2014 r. nr PT8/033/58/399/SBA/14/RD-118701 w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona" lub "Spółka") zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w zakresie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na terytorium Polski, polskim podatnikiem VAT. Wyjaśniła m.in., że prowadzi punkty gastronomiczne (kawiarnie, bary, bistra, lodziarnie itd.), w których oferuje/sprzedaje produkty żywnościowe. Wskazała, że jej klientami są głównie osoby fizyczne (nie stanowiące podmiotów/osób z nią powiązanych). W ofercie Spółki znajdują się m.in. dania gotowe (sałatki, tortille), kanapki, ciasta i ciastka, napoje zimne, napoje gorące, koktajle mleczne, itp. z tym zastrzeżeniem, iż niektóre produkty oferowane przez Spółkę mogą być towarami wymienionymi w poz. 7 załącznika nr 1 rozporządzenia wykonawczego (a więc produktami, których wydanie powinno być objęte podstawową stawką VAT). Wyjaśniła, że zasadniczo proponuje swoim klientom dwa sposoby dostarczenia produktów żywnościowych - dostawa na miejscu i dostawa na wynos. Te sposoby dostarczania produktów różnią się między sobą zakresem czynności wykonywanych przez Spółkę. Podkreśliła, że przedmiotem niniejszego wniosku jest potwierdzenie zasad opodatkowania sprzedaży produktów oferowanych do konsumpcji na miejscu (niemniej jednak, dla lepszego pokazania różnicy pomiędzy produktami oferowanymi na miejscu i na wynos, przedstawia również informacje o produktach oferowanych do konsumpcji na wynos). Dostawa na wynos: Jeśli klient jest zainteresowany nabyciem produktów od Skarżącego celem konsumpcji na wynos, powinien ten fakt zadeklarować Wnioskodawcy w momencie zakupu produktów (w przypadku sprzedaży produktów, a w szczególności napojów gorących, konieczne będzie ich przygotowanie przez obsługę Spółki). W takiej sytuacji klientowi, po zapłaceniu określonej ceny, będzie przysługiwać dany produkt w opakowaniu jednorazowego użytku do samodzielnego odbioru w lokalu (punkcie gastronomicznym) Spółki. Dostawa na miejscu: Jeśli klient jest zainteresowany nabyciem produktów od Skarżącej celem konsumpcji na miejscu, powinien ten fakt zadeklarować Stronie w momencie zakupu produktów (w przypadku sprzedaży produktów, w szczególności napojów gorących, konieczne będzie ich przygotowanie przez obsługę Spółki). W takiej sytuacji klientowi, po zapłaceniu określonej ceny, będzie przysługiwać dany produkt, a Spółka wykona lub będzie gotowy wykonać na rzecz dodatkowe działania i czynności (dalej: Czynności dodatkowe) obejmujące w szczególności: - danie możliwości zajęcia miejsca przy stoliku w lokalu (punkcie gastronomicznym) Spółki, - danie możliwości korzystania z zastawy stołowej wielorazowego użytku (m.in. kubki czy talerze porcelanowe) udostępnianej przez Spółkę, - danie możliwości podania nabytych produktów przez obsługę do stolika w lokalu (punkcie gastronomicznym) Spółki, - danie możliwości czytania aktualnej prasy i książek udostępnianych przez Spółkę, - danie możliwości słuchania radia/oglądania telewizji udostępnianych przez Spółkę, - danie możliwości korzystania z internetu bezprzewodowego udostępnianego przez Spółkę, - danie możliwości sprzątnięcia zastawy stołowej przez obsługę Wnioskodawcy. Cena płacona przez klienta. Ustalając ceny za sprzedawane produkty Spółka określa je z uwzględnieniem tego, czy produkt będzie konsumowany na miejscu czy też na wynos. W zależności bowiem od sposobu podania produktu, Wnioskodawca ponosi różne koszty, co przekłada się również na realizowaną marżę. Skarżąca wskazała, że w przypadku produktów sprzedawanych na wynos, głównymi kosztami ponoszonymi przez Spółkę są koszty: wytworzenia lub nabycia produktu, opakowania jednorazowego; zarejestrowania sprzedaży (koszty obsługi sprzedaży); najmu części powierzchni lokalu, w której przygotowywany jest produkt (punktu gastronomicznego); energii elektrycznej i mediów; ogólnego zarządu. Z uwagi na fakt, iż sprzedaż na wynos ma charakter "jednorazowy" (tj. klient bierze produkt i wychodzi z lokalu), Spółka chce realizować wyższą marżę na takich produktach. Wyjaśniła, że w przypadku produktów sprzedawanych na miejscu, głównymi kosztami ponoszonymi przez nią są koszty: wytworzenia / koszt nabycia produktu; najmu części powierzchni restauracyjnej w lokalu (tj. miejsc do siedzenia i konsumpcji); zastawy wielorazowego użytku; obsługi części restauracyjnej lokalu; prasy / książek / radia / telewizji / internetu; zarejestrowania sprzedaży (koszty obsługi sprzedaży); najmu części powierzchni lokalu, w której przygotowywany jest produkt (punktu gastronomicznego); energii elektrycznej i mediów oraz koszt ogólnego zarządu. W rzeczywistości więc, sprzedając produkty na miejscu, tylko część kosztów dotyczącą tej sprzedaży jest generowana przez koszt wytworzenia / nabycia produktu - istotna część jest natomiast generowana przez koszty obsługi "restauracyjnej" (mającej na celu zapewnienie klientowi spożycie nabytych produktów w komfortowych warunkach). Z uwagi na fakt, iż sprzedaż na miejscu wiąże się z tym, iż klient pozostaje w lokalu przez co może potencjalnie kupować więcej produktów (co zwiększa obrót i przychody Spółki), Spółki może realizować niższą marżę/narzut na kosztach ponoszonych w związku ze sprzedażą produktów na miejscu (niż w przypadku sprzedaży produktów na wynos). Dlatego też, efektywnie, ceny brutto produktów oferowanych do konsumpcji na miejscu i na wynos są podobne (różnica jest wyłącznie w poziomie ponoszonych kosztów i realizowanej marży). W związku z tak przedstawionym opisem zdarzenia przyszłego Skarżąca zapytała: 1. Czy świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowi, z perspektywy przepisów w zakresie VAT, świadczenie złożone podlegające opodatkowaniu VAT? 2. Czy świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowi usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem)? 3. Czy świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowiące usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem) może być opodatkowane obniżoną stawką VAT, z wyłączeniem tej części która odpowiada wartości sprzedaży produktu opodatkowanego według podstawowej stawki VAT (w szczególności napojów)? Zdaniem Skarżącej: Ad. 1) Świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowi, z perspektywy przepisów w zakresie VAT, świadczenie złożone podlegające opodatkowaniu VAT. Ad. 2) Świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowi usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem). Ad. 3) Świadczenie Spółki obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych stanowiące usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem) może być opodatkowane obniżoną stawką VAT, z wyłączeniem tej części która odpowiada wartości sprzedaży produktu opodatkowanego według podstawowej stawki VAT (w szczególności napojów). Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 2 sierpnia 2013 r. stanowisko Skarżącej uznał za prawidłowe. Następnie Minister Finansów w dniu 19 grudnia 2014 r. wydał interpretację nr PT8/033/58/399/SBA/14/RD-118701 zmienił powyższą interpretację. Uznał w tej zmianie, że stanowisko Skarżącej zawarte we wniosku o interpretację jest prawidłowe - w zakresie uznania, iż świadczenie obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem czynności dodatkowych stanowi, z perspektywy przepisów w zakresie VAT, świadczenie złożone, podlegające opodatkowaniu VAT. Za prawidłowe uznał też stanowisko w zakresie oceny, iż świadczenie obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu), wraz z wykonaniem czynności dodatkowych, stanowi usługę restauracyjną/gastronomiczną (związaną z wyżywieniem). Za nieprawidłowe uznał jednak stanowisko Skarżącej w zakresie oceny, że świadczenie obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu (w lokalu), wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych, stanowiące usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem), może być opodatkowane obniżoną stawką VAT, z wyłączeniem tej części, która odpowiada wartości sprzedaży produktu opodatkowanego według podstawowej stawki VAT (w szczególności napojów). Zdaniem Ministra Finansów czynności Skarżącej polegające na dostawie produktu do spożycia na miejscu (w lokalu) wraz z wykonaniem opisanych Czynności dodatkowych, stanowią na gruncie podatku od towarów i usług świadczenie złożone. Transakcja Skarżącej niewątpliwie składa się z kilku czynności (wydanie produktu wraz z czynnościami towarzyszącymi), których rozdzielanie miałoby charakter sztuczny i dodatkowo nie byłoby ekonomicznie uzasadnione. Celem ustalenia, czy świadczenie Skarżącej stanowi usługę restauracyjną, o której mowa w art. 6 wspólnotowego rozporządzenia wykonawczego Rady, Minister Finansów dokonał analizy orzecznictwa TSUE (m.in. wyroki C-41/04, C-395/11, C-231/94). W ocenie Ministra Finansów świadczenie kompleksowe Skarżącej, polegające na sprzedaży (na miejscu) klientowi produktu żywnościowego lub napoju, czy też produktu żywnościowego i napoju wraz z Czynnościami dodatkowymi, stanowi świadczenie usług. Biorąc bowiem pod uwagę całokształt czynności wykonywanych przez Skarżącą (od przygotowania produktu do jego fizycznego podania w celu spożycia), z wykorzystaniem całości infrastruktury lokalu oraz otoczenia (m.in. korzystanie z zastawy stołowej), zasadnym jest stwierdzenie, że czynności te stanowią cechy charakterystyczne i typowe dla usługi restauracyjnej/gastronomicznej, i tym samym są one dominujące w stosunku do elementu dostawy towarów. Reasumując Minister Finansów wskazał, że w jego ocenie dostawa artykułów żywnościowych lub napojów stanowi tylko jeden ze składników jednolitego świadczenia, a przeważa w nim świadczenie usług. Zatem świadczenie obejmujące dostawę produktu do spożycia na miejscu, wraz z wykonaniem Czynności dodatkowych, stanowi usługę, która spełnia warunki do uznania jej za usługę restauracyjną z art. 6 rozporządzenia wykonawczego Rady. Przechodząc do kwestii możliwości wyodrębniania z usługi restauracyjnej dostawy towarów i, w zależności od produktów, które są przedmiotem tego świadczenia, opodatkowania takiej usługi dwoma stawkami podatku VAT, Minister Finansów zauważył, że uznanie świadczenia Skarżącej za kompleksową (jednolitą) usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem), nie pozwala na opodatkowanie jej odrębnymi stawkami podatku VAT. Zatem usługa restauracyjna (związana z wyżywieniem), obejmująca dostawę produktu, co do zasady w całości podlega opodatkowaniu 8% stawką podatku VAT, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów. Natomiast w sytuacji, gdy usługa ta obejmuje dostawę produktu żywnościowego lub napoju wymienionego w pozycji 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów, w całości jest opodatkowana stawką podstawową (23%). Zdaniem Ministra Finansów w analizowanych zdarzeniach przyszłych Skarżąca świadczy na rzecz swoich klientów kompleksową (złożoną) usługę restauracyjną opodatkowaną jednolitą stawką podatku VAT (8% lub 23 % - jeżeli w wyniku realizacji świadczenia usługi restauracyjnej dochodzi do wydania artykułu z poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów), dla której podstawę opodatkowania ustala się w oparciu o cenę sprzedaży usługi pomniejszonej o wartość należnego podatku VAT (8% lub 23% - gdy w wyniku realizacji świadczenia usługi restauracyjnej dochodzi do wydania artykułu z poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów). Po wezwaniu Organu do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zmienionej interpretacji indywidualnej. Skarżąca, nie zgadzając się z wydaną zmianą interpretacji, złożyła skargę do Sądu. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 14e § 1 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p.") - poprzez zmianę interpretacji pomimo braku wystąpienia ku temu istotnych powodów (w tym braku orzecznictwa sądów, Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które mogłoby wskazać na nieprawidłowość stanowiska przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 22 maja 2013r.) oraz bez uwzględnienia istniejącego już orzecznictwa TSUE. Spółka wskazała ponadto na naruszenie art. 7 i art. 29 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa VAT") w związku poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów w związku z art. 6 rozporządzenia wykonawczego Rady - poprzez stwierdzenie, że poprzednio wydana interpretacja jest nieprawidłowa w zakresie uznania, że jedna usługa może być opodatkowana dwoma różnymi stawkami VAT, a w konsekwencji zakwestionowanie prawidłowości zastosowania stawki 8% do przedstawionych we wniosku usług gastronomicznych, z wyłączeniem z nich części opodatkowanej stawką podstawową. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej zmiany interpretacji w całości. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach oraz zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w brzmieniu do dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Po pierwsze Sąd zauważa, że organ uznał za prawidłowe stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 1 i nr 2. Organ uznał zatem, że świadczone usługi są kompleksowe, a także, że jest to usługa związana z wyżywieniem. Ta okoliczność determinuje sposób rozumienia zaskarżonej zmiany interpretacji, gdyż – co trzeba przyznać – stanowisko Ministra Finansów nie zostało wyrażone jasno i czytelnie. Na str. 17 zaskarżonej zmiany Organ stwierdził, że "...sytuacji gdy usługa ta obejmuje dostawę produktu żywnościowego lub napoju wymienionego w pozycji 7 załącznika nr 1 (...) w całości jest opodatkowana stawką podstawową 23%. Ponieważ w zakresie pytania nr 1 i nr 2 wniosku organ zgodził się ze Spółką, że opisane czynności stanowią dla potrzeb VAT jedną, kompleksową usługę restauracyjną (związaną z wyżywieniem), to zacytowane zdanie mogłoby wskazywać, że - według Ministra – o ile przedmiotem dostawy jest np. kawa, herbata lub woda mineralna, serwowane obok (równolegle) produktu żywnościowego sensu stricte (np. dań głównych w restauracjach – przygotowanych lub surowych warzyw, produktów mięsnych, surówek itd.), to taka jedna, kompleksowa usługa restauracyjna, obejmująca także kawę lub wodę mineralną, opodatkowana jest stawką podstawową. Na taki pogląd organu wskazywać mógłby przywołany zwrot "...w całości...", który – jakby się mogło wydawać – odnosić należy do wspomnianej, jednej, nierozerwalnej restauracyjnej usługi kompleksowej, obejmującej serwowanie żywności (np. odpowiednio przygotowanego dania mięsnego), jak i napojów (np. wody mineralnej), tj. usługi, której istnienie Organ potwierdził w zaskarżonym akcie (odpowiedź na pytanie nr 1 i 2). Inaczej wyrażając ten drugi pogląd Organu – o ile klient zamawia danie główne, bez napoju, stawka podatkowa na taką usługę restauracyjną wynosi 8%, o ile jednak do tego dania głównego dodatkowo zamawia też np. herbatę albo wodę mineralną, całość takiej usługi, włącznie z daniem głównym, opodatkowana jest stawką 23%. Ten pogląd Organu prowadzi jednak do wniosków absurdalnych. Otóż byłby on równoznaczny z przypisaniem prawodawcy intencji preferencyjnego potraktowania tylko usługi restauracyjnej nie obejmującej napoju, czyli z uznaniem, że z jakichś względów prawodawcy zależy na tym, aby nabywcy usług restauracyjnych zamawiając obiad nie pili np. wody mineralnej albo herbaty. Ponadto taki pogląd oznaczałby akceptację zupełnie sztucznych i niezrozumiałych zabiegów dzielenia zamówienia klienta na część "żywnościową" i część związaną z zamówieniem napoju, a to w tym celu, aby uniknąć większego opodatkowania tej pierwszej oraz opodatkowania stawką podstawową tylko tej drugiej. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona zmiana interpretacji wyraża pogląd Organu, iż sprzedaż towaru enumeratywnie wymienionego w pkt 1 – 6 poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 4 kwietnia 2011 r. opodatkowana jest stawką podstawową w całości, bez możliwości dzielenia takiej sprzedaży na komponent usługowy i towarowy, choćby ten pierwszy miał większy udział w generowaniu obrotu z tytułu takiej sprzedaży, i choćby miał przez to charakter dominujący. Za takim poglądem Organu przemawia – powtórzmy – okoliczność, że zaakceptowana została koncepcja jednolitej usług związanej z wyżywieniem. Rozbicie tej jedności następuje wówczas, gdy przedmiotem usługi staje się jeden z towarów wymienionych w załączniku. Spór w sprawie polegał na tym, czy usługa wyodrębniona ze względu na przedmiot (np. piwo) może być dalej podzielona ze względu na komponent usługowy sensu stricte oraz komponent towarowy. Na str. 16 zaskarżonej interpretacji Organ stwierdził przecież, że przez czynność złożoną rozumie usługę "...w zakresie produktów spożywczych wymienionych w pkt 1-6 poz. 7 załącznika...", która "...objęta jest w całości stawką podstawową (nie ma podstaw do zastosowania dwóch różnych stawek do tego świadczenia).". Sąd rozumie, że użyty tu zaimek "tego" odnosi się do świadczenia towarów wymienionych w pkt 1-6 poz. 7 załącznika. Należy zauważyć, że jakkolwiek Minister Finansów skonstruował zaskarżoną zmianę interpretacji wokół tezy, iż dzielenie jednej, kompleksowej usługi restauracyjnej na wspomniane dwa komponenty "...stałoby w sprzeczności z konstrukcją i ideą takiego właśnie świadczenia kompleksowego..." (str. 15 zaskarżonej zmiany), to jednak sam Organ w istocie odszedł od tej "idei" i "konstrukcji". Skoro, jak wyżej Sąd akcentował, w punkcie 1 i 2 zaskarżonej zmiany interpretacji Organ podzielił stanowisko Spółki, że opisane przez nią czynności stanowią co do zasady jedną, kompleksową usługę związaną z wyżywieniem, to wyodrębniając z takiej usługi tę jej część, która wiąże się ze sprzedażą towaru wymienionego w pkt 1 – 6 poz. 7 załącznika do rozporządzenia, Minister zerwał funkcjonalny, gospodarczy związek wszystkich czynności, jakie składają się na kompleksową usługę restauracyjną, i uznał, że jakaś jej część jest już jakościowo inna, co nie pozwala zastosować do niej konstrukcji świadczenia jednorodnego. Z punktu widzenia konsumenta nabycie wody mineralnej albo herbaty jest przecież immanentną częścią usługi, jaką nabywa on w restauracji, i trudno byłoby mu wyjaśnić, że zamawiając tę herbatą lub wodę staję się stroną oddzielnej podatkowo transakcji, która podlega innej stawce podatkowej, niż transakcja, w ramach której zamówił danie mięsne z warzywami. Problematyczne w sprawie jest zatem nie to, czy transakcja jednorodna pod względem ekonomicznym może być podzielona ze względów prawnych, lecz to, jak daleko sięgać może ten podział – czy należy go zastosować tylko dla wyodrębnienia usługi nabycia towaru wymienionego w pkt 1 – 6 poz. 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego, czy też w ramach takiej usługi dokonywać dalszego podziału na komponent "usługowy" (opodatkowany stawką preferencyjną) i generujący zasadniczą część ceny, oraz komponent "towarowy", generujący relatywnie niewielką jej część. Zasadniczy spór niniejszej sprawy sprowadza się więc do kwestii, czy transakcja polegająca na nabyciu przez klienta produktu wymienionego w pkt 1 – 6 poz. 7 załącznika powinna być dalej podzielona według wspomnianych komponentów. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jest przecząca – podział usługi restauracyjnej obejmującej dostawę towaru wymienionego w pkt 1 – 6 poz. 7 załącznika, tj. wyodrębnianie w niej części "usługowej" oraz części towarowej", a następnie alokowanie uzyskanej ceny do tych części i opodatkowanie transakcji różnymi stawkami, nie jest możliwa. Stoi temu na przeszkodzie już literalna wykładnia załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r., który pod pozycją III wymienia u s ł u g i (podkreślenie Sądu), jakie korzystają ze stawki preferencyjnej. Nie sposób bronić tezy, że prawodawca jest tak niekonsekwentny i nielogiczny, że miesza dwa różne porządki, i w miejscu, w którym opisuje usługi korzystające ze stawki preferencyjnej wskazuje jednocześnie dostawy stanowiące wyjątki od tej stawki preferencyjnej dla usług. Skoro w omawianym miejscu rozporządzenie dotyczy usług, to należy konsekwentnie przyjmować, że wyjątki od preferencji - jako przewidziane w tym samym miejscu tego samego aktu normatywnego – także dotyczą usług. W efekcie trafne jest stanowisko Organu, że stosując normatywny zwrot "...z wyłączeniem sprzedaży..." prawodawca ma na myśli w całości usługę (nie dostawę), której materialnym substratem są dalej wymienione towary. Taka sprzedaż, zgodnie z definicją art. 2 pkt 22 ustawy, jest więc usługą, i w tym właśnie sensie stosuje ten termin rozporządzenie wykonawcze. Ponieważ w opisanym przypadku mamy do czynienia z jednolitą usługą opodatkowaną stawką 23%, w ramach której Spółka sprzedaje jeden z wymienionych towarów, cała ta usługa podlega tej stawce. Taka interpretacja rozporządzenia nie stoi w opozycji do wskazywanego w skardze prawa wspólnotowego, jak i orzecznictwa ETS (TSUE). Otóż wypada stwierdzić, że samo preferencyjne opodatkowanie usług restauracyjnych jest w art. 98 ust. 1 i 2 dyrektywy 112 w zw. z poz. 12a załącznika III jedynie uprawnieniem państwa członkowskiego. Państwa mogą, a nie muszą stosować stawki preferencyjnej (jeśli prawodawca krajowy mógł zastosować stawkę preferencyjną do wszystkich usług restauracyjnych, to mógł też zastosować ją tylko do niektórych). Przy czym także na gruncie prawa wspólnotowego dylemat, czy pod pojęciem "dostawa napojów" rozumieć usługę obejmującą ich podawanie, czy też jedynie samą dostawę napoju, powinien być rozstrzygnięty tak samo, jak wyżej wskazano – skoro prawodawca wspólnotowy w art. 98 dyrektywy stanowi o preferencyjnej stawce podatkowej dla usług, to odstępstwa od tej preferencji także dotyczyć muszą usług. W ten sposób problem zaistniały w niniejszej sprawie sprowadzić należy do właściwej wykładni prawa krajowego – rozporządzenia wykonawczego z 4 kwietnia 2011 r. (obecnie analogicznego rozporządzenia z 23 grudnia 2013 r.). Odwoływanie się do prawa wspólnotowego byłoby uzasadnione tylko w razie niedających się usunąć wątpliwości co do treści prawa krajowego, a takie wątpliwości, jak Sąd wyżej wyjaśnił, nie występują. Sąd nie neguje stanowiska Skarżącej, że zarówno w prawie wspólnotowym, jak i krajowym, istnieją przypadki, kiedy jedno świadczenie może podlegać opodatkowaniu dwoma różnymi stawkami. Rzecz jednak w tym, czy taki przypadek zachodzi w sprawie opisanej we wniosku Spółki (w ocenie Sądu nie zachodzi). Okoliczność, że w prawie wspólnotowym oraz krajowym dopuszczalne jest zastosowanie dwóch stawek podatku do jednego zdarzenia, nie stanowi żadnej logicznej podstawy dla wniosku, że tak też jest w sprawie niniejszej. Odnośnie natomiast do zarzutu naruszenia przez Ministra zasady neutralności fiskalnej, tj. zakłócenia konkurencyjności pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność restauracyjną, Sąd wyraża pogląd, że stanowisko wynikające z zaskarżonej zmiany interpretacji odnosi się w równym stopniu do wszystkich przedsiębiorców prowadzących jakiekolwiek usługi związane w wyżywieniem. Niezależnie więc od tego, czy sprzedaż wody mineralnej następuje w restauracji, czy w innym miejscu świadczącym usługi związane z wyżywieniem, usługa obejmująca tę sprzedaż opodatkowana jest tak samo. Końcowo należy wskazać, że powyższe stanowisko Sądu zaprezentowane zostało już wielokrotnie w ostatnim czasie. W wyrokach o sygn. III SA/Wa 605/15, III SA/Wa 96/15, III SA/Wa 601/15, III SA/Wa 602/15, III SA/Wa 964/15, III SA/Wa 959/15, tutejszy Sąd podkreślił, że usługi gastronomicznej mającej za substrat materialny jeden z towarów wymienionych w załączniku do rozporządzenia wykonawczego, nie można dalej dzielić według kryterium komponentu przedmiotowego (usługowego i towarowego). Co więcej – pogląd powyższy zaprezentowany został także przez NSA w wyroku z 2 marca 2016 r., I FSK 1672/14. Mając powyższe na uwadze, na postawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło