I SA/Gd 1113/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-19
Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy od kary pieniężnej, będącej sankcją administracyjną, mogą być naliczane odsetki za zwłokę na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Od kary pieniężnej, będącej sankcją administracyjną o charakterze represyjnym, nie mogą być naliczane odsetki za zwłokę, ponieważ nie jest ona podatkiem, a tym samym nie powstaje w stosunku do niej zaległość podatkowa, która stanowiłaby podstawę do obciążenia podatnika odsetkami. W związku z tym, naliczenie odsetek od kary administracyjnej stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło częściowo postanowienie organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty spółki "A" sp. z o.o. dotyczące postępowania egzekucyjnego opartego na tytule wykonawczym obejmującym karę pieniężną. Dyrektor Izby Skarbowej uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych w zakresie naliczenia odsetek za zwłokę od kary pieniężnej, umarzając postępowanie egzekucyjne w tej części. Skarżący organ kwestionował to rozstrzygnięcie, podnosząc, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne, a kwestia naliczania odsetek powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu orzeczniczym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Dyrektora Izby Celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
I SA/Gd 1113/13
UZASADNIENIE
I.
Dyrektor Izby Skarbowej [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267; dalej jako K.p.a.) oraz art. 33 pkt 1, 3, 4, 9, 10 w związku z art. 34 § 1, § 4 i § 5 oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1015 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez zobowiązaną "A" sp. z o.o. z siedzibą [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] nr [...] z dnia [...], którym oddalono wniesione przez stronę w oparciu o art. 33 pkt 1, 3, 4, 9 i 10 u.p.e.a., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] - uchylił zaskarżone postanowienie w części oddalającej jako niezasadny zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., orzekł o uznaniu tego zarzutu za uzasadniony i umorzył prowadzone przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej [...] do majątku "A" sp. z o.o. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] postępowanie egzekucyjne, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
II.
Stan sprawy: Dyrektor Izby Celnej [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] (k. 26-28) zajął stanowisko i uznał wniesione przez "A" sp. z o.o. w oparciu o art. 33 pkt 1, 3, 4, 9 i 10 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] - za nieuzasadnione.
W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez "A" sp. z o.o., postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Celnej [...] nr [...] z dnia [...] (k. 34-37).
Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej [...], po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela - postanowieniem nr [...] z dnia [...] (k. 46-49), oddalił wniesione przez zobowiązaną, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. Zobowiązana "A" sp. z o.o. - nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej [...] - pismem z dnia [...] (k. 52-58) złożyła zażalenie, w którym ponowiła argumentację zawartą w zarzutach, zgłoszonych pismem z dnia [...], jak też wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej [...] rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] (k. 74-77), którym uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w części oddalającej jako niezasadny zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., orzekł o uznaniu tego zarzutu za uzasadniony i umorzył prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej [...] do majątku zobowiązanej "A" sp. z o.o. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] postępowanie egzekucyjne, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...].
III.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], Dyrektor Izby Celnej [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Zdaniem strony skarżącej tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Strona skarżąca wskazała, że zasadność nałożenia obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od należności nie uiszczonej we wskazanym terminie płatności zobowiązany miał prawo kwestionować w postępowaniu orzeczniczym, a nie egzekucyjnym - wskazując jednocześnie, że kwestii tej nie podnosił w postępowaniu orzeczniczym, składając odwołanie do organu podatkowego drugiej instancji i skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dyrektor Izby Celnej [...] wskazał, że bezzasadność naliczania odsetek za zwłokę zobowiązany podniósł dopiero w zarzutach na postępowanie egzekucyjne. Strona skarżąca powołała się przy tym na prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 509/12 oraz sygn. akt III SA/Wr 510/12 z dnia 17 stycznia 2013r., którymi Sąd oddalił skargi na postanowienia Dyrektora Izby Celnej [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w niniejszym postępowaniu.
Strona skarżąca powołała się także na sprawy firmy "A" sp. z o.o. zawisłe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, które zakończyły się oddaleniem skarg zobowiązanego na postanowienia wierzyciela uznające zarzuty za bezzasadne (nieprawomocne wyroki WSA w sprawach sygn. akt III SA/Wr 229/13 z dnia 26.06.2013r., sygn. akt III SA/Wr 228/13 z dnia 19.06.2013r. oraz sygn. akt
III SA/Wr 230/13 z dnia 20.06.2013r.).
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 27, art. 29 § 1, art. 33 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię
i wniosła o jego uchylenie oraz obciążenie kosztami sądowymi Dyrektora Izby Skarbowej [...].
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
V.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem
i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny bowiem został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
VI.
Stan sprawy jest poza sporem: Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia [...] wymierzył zobowiązanej "A" sp. z o.o. karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem.
Dyrektor Izby Celnej [...] - po uprzednim doręczeniu w dniu [...] upomnienia nr [...] z dnia [...] - w dniu [...] wystawił na zobowiązaną spółkę tytuł wykonawczy nr [...] (k. 3-9 akt postępowania), obejmujący należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, a następnie przekazał go wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji do Dyrektora Izby Celnej [...]. W oparciu o w/w tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] (k. 4-5) zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w "B" S.A. Zawiadomienie nr [...] z dnia [...] dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu [...]. Odpis przedmiotowego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] zobowiązanej doręczono za pośrednictwem poczty również w dniu [...]. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem nr [...] z dnia [...] "B" S.A. uznał zajętą wierzytelność.
Pismem z dnia [...] (k. 10-15) zobowiązana spółka wniosła - z zachowaniem ustawowego terminu - zarzuty w sprawie prowadzenia przez Dyrektora Izby Celnej [...] do jej majątku postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Jako podstawę zarzutów zobowiązana wskazała: 1/ niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 1, 7 oraz § 3 w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a.), 2/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.), 3/ błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.), 4/ nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), 5/ określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.), 6/ nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Zobowiązana podniosła, iż z decyzji stanowiącej podstawę wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego tj. decyzji z dnia [...] nie wynika jakiemu podmiotowi wymierzono karę pieniężną, dlatego też bezpodstawnie wskazano w przedmiotowym tytule wykonawczym jako zobowiązana "A" sp. z o.o., skoro sentencja decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie wskazuje, jako podmiotu, któremu wymierzono karę pieniężną "A" sp. z o.o.
z siedzibą [...]. W ocenie zobowiązanej, skoro w sentencji decyzji nie wskazano w jakikolwiek sposób, komu wymierzono karę pieniężną, tym samym aktu tego nie sposób uznać, jako decyzji podatkowej kreującej jakikolwiek obowiązek, co uzasadnia stwierdzenie, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje.
Ponadto, zdaniem zobowiązanej, w sprawie doszło do wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot, który nie jest wierzycielem. Spółka zauważyła bowiem, iż w tytule wykonawczym wskazano, jako rodzaj należności - karę pieniężną - zaś zgodnie z dyspozycją przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r.
o grach hazardowych, kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zatem przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej [...] w sytuacji, gdy jakikolwiek przepis powszechnie obowiązujący prawa nie stanowi, aby to dyrektor właściwej izby celnej był uprawniony do żądania wykonania decyzji właściwego naczelnika urzędu celnego wymierzającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W ocenie zobowiązanej do tytułu wykonawczego nie dołączono - wbrew dyspozycji art. 27 § 3 u.p.e.a. - dowodu doręczenia "A" sp. z o.o. upomnienia.
Zobowiązana spółka zauważyła również, iż zgodnie z dyspozycją art. 19 § 5 u.p.e.a., dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowana wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości,
w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast, zdaniem w/w, żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie stanowi o prawie poboru organów celnych kar pieniężnych, wymierzanych na zasadzie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a ustawodawca w sposób jednoznaczny w ustawie o Służbie Celnej rozróżnił wymiar od poboru, na co wskazuje przyznanie naczelnikom urzędów celnych kompetencji w zakresie: wymiaru oraz odrębnie poboru podatku akcyzowego i opłaty paliwowej; wymiaru oraz odrębnie poboru podatku od gier oraz dopłat, o których mowa w ustawie o grach hazardowych. Końcowo zobowiązana wskazała, iż w przedmiotowym tytule wykonawczym bezpodstawnie wskazano kwotę odsetek, a nastąpiło to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i faktycznej, bowiem "wskazane w tytule wykonawczym orzeczenie - nie jest jakimkolwiek podatkiem".
Wierzyciel - Dyrektor Izby Celnej [...] w postanowieniu nr [...] z dnia [...] (k. 26-28) zajął stanowisko i uznał wniesione przez "A" sp. z o.o. w oparciu o art. 33 pkt 1, 3, 4, 9 i 10 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] - za nieuzasadnione.
W wyniku rozpoznania zażalenia, w/w postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Celnej [...] nr [...] z dnia [...] (K:34-37).
Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej [...] - po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela - postanowieniem [...] z dnia [...] (k. 46-49), oddalił wniesione przez zobowiązaną zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].
Zobowiązana, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej [...], złożyła zażalenie, w którym ponowiła argumentację zawartą w zarzutach zgłoszonych pismem z dnia [...], jak też wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej [...] - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - postanowieniem nr [...] z dnia [...] (K:74-77) - uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w części oddalającej jako niezasadny zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., orzekł o uznaniu tego zarzutu za uzasadniony i umorzył prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej [...] do majątku zobowiązanej "A" sp. z o.o. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] postępowanie egzekucyjne, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wydając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej [...] oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. W skardze do WSA w Gdańsku wierzyciel Dyrektor Izby Celnej [...] zarzucił naruszenie art. 27 u.p.e.a., art. 29 § 1 u.p.e.a, art. 33 pkt 3 u.p.e.a.
Spór w sprawie dotyczy prezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej [...] poglądu, że orzeczona wobec zobowiązanej "A" sp. z o.o. kara pieniężna nie jest podatkiem, od której mogą być naliczone odsetki.
Sąd pogląd ten podziela, podzielając stanowisko wyrażone przez WSA
w Gdańsku w prawomocnych wyrokach z dnia 8 stycznia 2013r. w sprawie I SA/Gd 1265/12, z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie I SA/Gd 1254/12, z dnia 13 marca 2013r. w sprawie I SA/Gd 1422/12. WSA podkreślił, że orzeczona wobec zobowiązanej spółki kara pieniężna nie jest podatkiem, od którego mogą być naliczone odsetki. Zgodnie z art. 51 § 1 O.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Z mocy art. 51 § 2 O.p. za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a O.p., lub ratę podatku. Przepisy art. 51 § 1 i 2 O.p. stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta (art. 51 § 3 O.p.).
Stosownie do treści art. 52 § 1 O.p. za równi z zaległością podatkową traktuje się także (1) nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa w art. 73
§ 2, została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych; (2) zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy; (3) wynagrodzenie płatników lub inkasentów pobrane nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej; (4) oprocentowanie nienależnej nadpłaty bądź zwrotu podatku zwrócone lub zaliczone na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Z mocy art. 53 § 1 O.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54 O.p., naliczane są odsetki za zwłokę.
Zdaniem WSA, analiza powyższych przepisów uzasadnia twierdzenie, że kara pieniężna nie mieści się w katalogu zaległości podatkowych, a zatem nie mogą być od niej naliczane odsetki za zwłokę. Wymierzona przez organ kara pieniężna ma charakter prawny sankcji administracyjnej, której podstawową funkcją jest wyrządzenie podmiotowi administrowanemu dolegliwości z wyraźnym zamiarem ukarania go. Kary administracyjnej nie należy mylić z tzw. przymusem egzekucyjnym, którego podstawowym celem jest zmuszenie do zrealizowania polecenia organu administracji.
Zasadnie wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej [...] stwierdził, że naliczając odsetki od orzeczonej kary administracyjnej naruszono prawo w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia postanowienia w części oddalającej, jako niezasadny, zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy z [...], wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., uznając tym samym ten zarzut zobowiązanej "A" sp. z o.o. za uzasadniony i umarzając postępowanie egzekucyjne w sprawie.
VII.
Sąd uznał za konieczne odniesienie się do pozostałych zarzutów zobowiązanej spółki.
Sąd podziela i w tym zakresie stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej [...].
(1) Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. ilekroć w tej ustawie jest mowa
o wierzycielu rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowa egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast podmioty uprawnione do inicjowania postępowania egzekucyjnego zostały wskazane w art. 5 u.p.e.a.; przepis ten w § 1 pkt 1 wprowadził w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego zasadę, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej jest zawsze właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a., którego treść przytoczono wyżej, i z którego wynika, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji podmiotem inicjującym postępowanie egzekucyjne jest zawsze właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej.
Natomiast z art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, iż kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
Wobec tego, w przedmiotowej sprawie wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej [...], tj. dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego [...], który wymierzył "A" sp. z o.o. karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem.
(2) W kwestii zarzutu niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 27 § 3 u.p.e.a., należy wskazać, że obowiązek dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw, aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule. Stanowisko zobowiązanej spółki, że wymóg taki, zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a., ciąży na wierzycielu względem zobowiązanego, w ocenie Sądu jest nieprawidłowe.
W rozpoznawanej sprawie zobowiązana wskazywała również, że do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia, co nakazuje art. 27
§ 3 u.p.e.a.; wskazać należy, że upomnienie nr [...] z dnia [...] zostało doręczone zobowiązanej spółce w dniu [...], co zostało podane w tytule wykonawczym w rubryce 49 (kserokopia dowodu doręczenia znajduje się w aktach postępowania).
(3) W ocenie Sądu, nie znajduje potwierdzenia zgłoszony przez zobowiązaną spółkę zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał na przepisy
art. 1a pkt 7 i 13, art. 5 § 1 ust. 4 i art. 19 § 5 u.p.e.a. i przyjął, że w rozpoznawanej sprawie decyzję, którą wymierzono zobowiązanej spółce karę pieniężną wydał Naczelnik Urzędu Celnego [...], wobec czego Dyrektor Izby Celnej [...] posiada na zasadzie art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art. 19 § 5 u.p.e.a. status wierzyciela oraz organu egzekucyjnego.
Sąd aprobuje zaprezentowaną argumentację, że tytuł wykonawczy jest szczególnym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji. Aby to było możliwe powinien zawierać wszystkie elementy wymagane w art. 27 u.p.e.a. Brak chociażby jednego z tych elementów powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, zgodnie z art. 1a pkt u.p.e.a. ilekroć w tej ustawie jest mowa o wierzycielu rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast podmioty uprawnione do inicjowania postępowania egzekucyjnego zostały wskazane w art. 5 u.p.e.a.; przepis ten, w § 1 pkt 1, wprowadził w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego zasadę, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej jest zawsze właściwy do orzekania organ I instancji. Wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a., z którego wynika, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, podmiotem inicjującym postępowanie egzekucyjne jest zawsze właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej. Natomiast z art. 90 ust. 1 u.g.h. wynika, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż w przedmiotowej sprawie wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej [...] jako dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego [...], który wymierzył stronie karę pieniężną.
(4) W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej [...] skarżonym postanowieniem trafnie rozstrzygnął również w kwestii zgłoszonych przez "A" sp. z o.o. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego zarzutów nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.), błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) - wobec czego Dyrektor Izby Skarbowej [...] w tym zakresie postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...], jako wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W badanej sprawie wymieniony tytuł wykonawczy z dnia [...] złożony został do organu egzekucyjnego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej [...].
Przystępując do oceny postawionych w oparciu o art. 33 pkt 1, 3 i 4 u.p.e.a. zarzutów należy wskazać na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowiący, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej [...] został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z powodu nieistnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, czy też nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej.
Z treści ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Celnej [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów wynika, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje, określony został zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, wynika też, że nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Skoro w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej [...] (a w konsekwencji i Dyrektor Izby Skarbowej [...]) będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela, a wierzyciel uznał, że egzekwowany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje, jak też, że został prawidłowo nałożony na podmiot zobowiązany, którym w sprawie jest "A" sp. z o.o., to czyni to bezzasadnymi zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty nieistnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz błędu co do osoby zobowiązanego.
Reasumując:
od orzeczonej kary pieniężnej na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, będącej sankcją administracyjną o represyjnym charakterze, nie mogą być naliczane odsetki, bowiem sankcja administracyjna nie jest podatkiem
i nie może być w stosunku do niej mowy o powstaniu zaległości podatkowej, stanowiącej podstawę obciążenia podatnika odsetkami.
Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż postanowienie to wydane zostało z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
EK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło