I SA/Wa 157/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - po rozpoznaniu wniosku A. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka) - na podstawie art. 58 § 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2010 r. Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o. o z siedzibą w [...] z dnia 7 maja 2009 r., odmówił zmiany wysokości z 3% na 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. Organ wskazał, że dopiero z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, któremu zmieniono sposób użytkowania z biurowo-socjalnego na zamieszkania zbiorowego, istnieje prawna możliwość rozpoczęcia mieszkaniowego sposobu wykorzystania nieruchomości. Zawiadomienie doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 24 sierpnia 2010 r. Zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Prezydent [...], po rozpoznaniu kolejnego wniosku Spółki z dnia 2 listopada 2012 r., ustalił ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2013 r., stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] w wysokości 1 % wartości przedmiotowego gruntu. Zawiadomienie doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 4 lutego 2013r. W dniu 11 lutego 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Spółki z siedzibą w [...] w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o uznanie, że odmowa zmiany z 3% na 1% wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – dokonana zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2010 r. - jest nieuzasadniona. Spółka podała, iż wnioskiem z dnia 7 maja 2009 r. wystąpiła o zmianę z 3% na 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. opisanej nieruchomości gruntowej w związku ze zmianą funkcji budynku położonego na tej działce z biurowo - magazynowego socjalnej na obiekt zamieszkania zbiorowego. Jednakże, właściciel nieruchomości - pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. - odmówił dokonania takiej zmiany. Następnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania z funkcji biurowo - socjalnej na obiekt zamieszkania zbiorowego budynku położonego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Kolegium wyjaśniło, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1980, s. 136). W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie z dnia 13 sierpnia 2010 r. zostało doręczone Spółce w dniu 24 sierpnia 2010 r., doręczenie przedmiotowego pisma potwierdził także przedstawiciel Spółki obecny na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r.. A zatem - trzydziestodniowy termin do wniesienia wniosku o uznanie, że odmowa była nieuzasadniona upływał w dniu 24 września 2010 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek nadany w dniu 11 lutego 2013 r. w urzędzie pocztowym przez Spółkę został wniesiony z uchybieniem ww. terminu. Okolicznością mającą przy tym usprawiedliwiać uchybienie terminu było otrzymanie w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Jednakże, zdaniem Kolegium, wskazana przez Spółkę okoliczność nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do zaskarżenia odmowy zmiany stawki procentowej i w konsekwencji zmiany stawki procentowej od dnia 1 stycznia 2010 r. Odmowa zmiany z 3% na 1% wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] nastąpiła po rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia 7 maja 2009 r., natomiast zmiana stawki dokonana zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. - na wniosek Spółki z dnia 2 listopada 2012r. W świetle powyższego organ uznał, iż w niniejszej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła braku winy, nie spełniła tym samym jednej z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a tylko łączne ich spełnienie pozwala organowi odwoławczemu na przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uznanie odmowy zmiany stawki za nieuzasadnioną. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, wniosła A. spółka z o. o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego W. Z. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie mimo wykazania przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r.; 2) art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i uznanie, że: a) fakt prowadzenia długoletniego postępowania administracyjnego i następnie sądowo-administracyjnego zakończonego powstaniem merytorycznej podstawy do wniesienia odwołania od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. nie stanowił okoliczności uzasadniającej brak winy Skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od tego zawiadomienia; b) wydanie zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. i decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na skutek odrębnych wniosków Skarżącego złożonych w znacznych odstępach czasu świadczy o tym, że otrzymanie w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] nr [...] nie usprawiedliwiało uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 2010 r.; c) Skarżący mógł wnieść w terminie odwołanie od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r., podczas gdy brak było ku temu materialnej podstawy do czasu otrzymania 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada, nr [...] odpowiada prawu, nie istniały bowiem jakiekolwiek przesłanki, aby w przedmiotowej sprawie organ mógł przywrócić termin do złożenia wniosku o uznanie, że odmowa zmiany (z 3% na 1%) stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona. Po pierwsze wskazać należy, że pomimo, iż aktualizacja opłaty rocznej stanowi co do istoty sprawę o charakterze cywilnoprawnym, to jednak rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem jak stanowi art. 59 § 1 k.p.a. Przy czym art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nie przewiduje, aby od takiego rozstrzygnięcia Kolegium służył sprzeciw do sądu powszechnego, gdyż służy on jedynie od orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 tej ustawy, a postanowienie w kwestii przywrócenia terminu orzeczeniem takim nie jest. Jednocześnie z mocy art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami od postanowienia, wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, w myśl zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego nie służy zażalenie. Konsekwencją tego jest uznanie przez Sąd, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jako postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), służy skarga do sądu administracyjnego (pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie – zob. - wyroki NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1141/06, publ. LEX nr 299413; z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/09, publ. LEX nr 594826; z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 876/07, publ. LEX nr 413615; z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 876/10). Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Koniecznym warunkiem więc wniosku o przywrócenie terminu jest przyznanie przez stronę, że do uchybienia terminu doszło i wykazanie, iż uchybienie nie nastąpiło z winy strony. W przedmiotowej sprawie Spółka A., po otrzymaniu w sierpniu 2010 r. zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. o odmowie zmiany stawki procentowej, w ogóle nie złożyła wniosku o ustalenie, że taka odmowa jest niezasadna. Niemożliwym było zatem rozpatrywanie wówczas ponownie, merytorycznie sprawy. Kolejny wniosek w sprawie zmiany stawki procentowej (z 3% na 1%) opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] przy ul. [...] Spółka skierowała do organu dopiero w listopadzie 2012 r., czego następstwem było uwzględnienie tego wniosku przez organ, wyrażone w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. (zmiana stawki na 1% - od dnia 1 stycznia 2013 r.). Argumentem ze strony Spółki uzasadniającym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, dokonana w sierpniu 2010 r., jest nieuzasadniona ma stanowić otrzymanie przez Spółkę w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Decyzją tą organ uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2009 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wskazując, że z dokumentów przedłożonych przez Spółkę wynika, iż do obsługi przedmiotowej nieruchomości przeznaczono wystarczającą ilość miejsc parkingowych, tym samym zgłoszenie inwestora z dnia 18 września 2009 r. spełnia wymogi decyzji o warunkach zabudowy. Pomimo wskazanego wyżej przez Spółkę stanowiska, Kolegium prawidłowo stwierdziło, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że już w dniu 18 września 2009 r. Spółka zgłosiła zamiar zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...]. Ww. decyzją z dnia [...] października 2009 r., Prezydent [...] wniósł sprzeciw do tego zgłoszenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., która z kolei została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2896/11. Zawiadomienie z dnia 13 sierpnia 2010 r. o odmowie zmiany stawki procentowej doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 24 sierpnia 2010 r. i pomimo 30-dniowego terminu Spółka nie wniosła wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki była nieuzasadniona. Skoro więc wówczas nie była dokonana ocena (istotna w sprawie wysokości stawki) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Spółka powinna była taki wniosek (środek zaskarżenia) złożyć występując jednocześnie do Kolegium o zawieszenie tzw. postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. W razie nieuwzględnienia wniosku, Spółce przysługiwały środki prawne przewidziane w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Spółka jakichkolwiek działań w tamtym okresie jednak nie podjęła. Jak słusznie podniosło Kolegium, w orzecznictwie sądów administracyjnych jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Takiej staranności Spółka nie dochowała. Ponadto Spółka nie wskazała na istnienie obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły dokonanie określonej czynności w zakreślonym terminie. Muszą to być okoliczności istniejące obiektywnie, niezależne od woli strony a nie zaniechanie strony, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6