II SA/Kr 247/16

WyrokWSA w Krakowie2016-04-08

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie stwierdzona jako nieważna?
Ratio decidendi
Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego może być wymierzona wyłącznie stronie, która może skutecznie ubiegać się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomić organ o zakończeniu budowy, a tego nie czyni. W sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona jako nieważna, inwestor nie może skutecznie ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie, a co za tym idzie, nie można mu przypisać naruszenia art. 55 Prawa budowlanego i nałożyć kary.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na S.M. karę w wysokości 75 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania myjni bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub zgłoszenia zakończenia budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. S.M. zaskarżył postanowienie, argumentując, że decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie stwierdzona jako nieważna, co powinno skutkować postępowaniem legalizacyjnym, a nie karą za użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S.M. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania myjni I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 600 zł ( słownie: sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia 31.08.2015 r., na podstawie oraz art. 57 ust 7 i art. 59 f ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) wymierzył S.M. karę w wysokości 75000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania myjni jednostanowiskowej bezobsługowej z przyłączem wodociągowym i kanalizacji sanitarnej z separatorem koalescencyjnym substancji ropopochodnych, budową płyty fundamentowej pod montaż urządzenia myjącego oraz budową elektroenergetycznej instalacji przyłączeniowej na działce nr ewid. [...] , obręb – L. zrealizowanej na podstawie udzielonego decyzją Starosty S. z dnia 11.06.2015 r., znak: [...] pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 30.07.2015 r. przeprowadził kontrolę opisanej wyżej inwestycji zrealizowanej przez S.M. na podstawie prawomocnej decyzji Starosty S. o pozwoleniu na budowę z dnia 11.06.2015 r., znak: [...] . Podczas kontroli stwierdzono, że przystąpiono do użytkowania w/w obiektu, na dzień przeprowadzania kontroli bezobsługowa myjnia jednostanowiskowa była ogólnodostępna dla osób trzecich chcących skorzystać z jej usług. Pracownicy PINB w S. po wrzuceniu monet do automatu zamontowanego przy w/w myjni skorzystali z jej usług, myjąc samochód. O przystąpieniu przez inwestora do użytkowania w/w inwestycji, świadczyła również zlokalizowana w pobliżu myjni przy skrzyżowaniu dróg - gminnej i powiatowej - reklama z napisem "myjnia czynna 24h". Organ przytoczył brzmienie art. 54, art. 55, art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane i wyjaśnił, że ustawa nie zawiera legalnej definicji pojęcia "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że rozumienie pojęcia użytkowania obiektu budowlanego jest zbliżone do "korzystania z rzeczy" w ujęciu powszechnie rozumianym (a także w ujęciu prawa cywilnego), przy czym w przypadku użytkowania, o którym mowa w art. 57 ust. 7 ustawy, nie musi mieć ono charakteru trwałego i pełnego, bowiem już sam ustawodawca wskazuje, że podstawę nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania stanowi przystąpienie do użytkowania obiektu choćby w jego części. Pojęcie użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć w znaczeniu języka powszechnego, jako używanie rzeczy czy korzystanie z niej, przy czym bez znaczenia jest tu zakres i długotrwałość, których skala i tak byłaby trudna do jednoznacznego ustalenia w sposób generalny. Natomiast przystąpieniem do użytkowania w myśl art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego będzie wystąpienie określonego stanu faktycznego, polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części. Przystąpić do użytkowania można tylko raz, późniejszy stan faktyczny, w zakresie użytkowania, należy ocenić już jako trwające użytkowanie. Obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia 11.06.2015 r. Zgodnie z zapisem w w/w decyzji obiekt posiada kategorię XVII, ponadto w treści decyzji wskazano, że "inwestor zobowiązany jest przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie." Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy prawo budowlane obowiązującym od dnia 28.06.2015 r. inwestor w/w inwestycji winien przystąpić do użytkowania w/w obiektu po "(...) po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji." Inwestor od momentu otwarcia myjni nie dokonał powyższych czynności, co uzasadnia nałożenie kary tytułu nielegalnego użytkowania. W dniu 17.08.2015 r. wpłynął wniosek S.M. , w którym wniesiono o zawieszenie postępowania z uwagi na postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Starosty S. z dnia 11.06.2015r znak [...] . Postanowieniem z dnia 28.08.2015 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania. Na postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny zażalenie złożył S.M. , domagając się jego uchylenia oraz zawieszenia postępowania z uwagi na postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 11.06.2015 r. Wskazał, że objęte pozwoleniem na budowę roboty budowlane zostały rozpoczęte w 2014 r., co oznacza, że wydana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w czasie, gdy inwestycja została już zrealizowana, zatem doszło do rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie żalący argumentował, że tryb określony w art. 57 ust. 7 oraz tryby legalizacji z art. 48-51 ustawy Prawo budowlane wykluczają się wzajemnie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 29.01.2016 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 kpa oraz art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że brzmienie art. 57 ust. 7 u.p.b. wskazuje, że znajduje on zastosowanie w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt jest użytkowany bez wymaganej przepisami decyzji pozwolenia na użytkowanie, bądź bez dokonania zgłoszenia zakończenia budowy. Prawo budowlane formułuje ogólną zasadę, że do użytkowania obiektu budowlanego, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy, zgodnie z art. 54 u.p.b. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 55 w/w ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że treść sporządzonego protokołu kontroli została bez żadnych uwag podpisana przez inwestora S.M. . Ponadto w trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną, potwierdzającą fakt przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu. Protokół z kontroli przeprowadzonej w trybie art. 81a u.p.b. stanowi dokument, który, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. art. 81a u.p.b, w postępowaniu administracyjnym jest dokumentem urzędowym. PINB będąc w jego posiadaniu mógł, a nawet powinien, bez zbierania dodatkowych dowodów wydać skarżone rozstrzygnięcie, nie narażając się na zarzut naruszenia treści art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem MWINB, podpis złożony przez stronę na urzędowym dokumencie potwierdzającym fakt użytkowania obiektu jest wystarczający dla spełnienia wymogu określonego w zdaniu drugim art. 77 § 4 k.p.a. W/w okoliczności w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazują, iż przedmiotowa myjnia jednostanowiskowej bezobsługowa jest użytkowana pomimo braku zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu. MWINB wskazał przy tym, że użytkowanie obiektu budowlanego nie musi mieć charakteru trwałego i pełnego, bowiem podstawę nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania stanowi przystąpienie do użytkowania choćby części obiektu. Przez użytkowanie obiektu budowlanego należy rozumieć korzystanie z niego. Zdaniem MWINB także sposób ustalenia wysokości kary przez organ I instancji nie budzi zastrzeżeń, bowiem została ona obliczona zgodnie z art. 59f i art. 57 ust 7 u.p.b. Organ I instancji prawidłowo określił zarówno kategorię obiektu - XVII, współczynnik kategorii obiektu - 15, jak i współczynnik wielkości obiektu - 1,0 co dało kwotę kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania w wysokości 75 000 zł. W świetle art. 57 ust. 7 u.p.b., nie mają znaczenia motywy, jakimi kierował się inwestor podejmując użytkowanie. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie legalności użytkowania obiektu, nie jest bowiem pozostawione uznaniu organu administracji publicznej, lecz umocowanie swoje znajduje w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa. Kwestią uznaniową nie jest obowiązek nałożenia kary, jak i jej wysokość. Organ II instancji nadmienił, że regulacja przyjęta przepisami art. 57 ust. 7 w związku z art. 54 u.p.b. nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązku wymierzenia przez właściwy organ. W dacie 30.07.2015 r., podczas przeprowadzonej kontroli, inwestor posiadał pozwolenie na budowę, bowiem wydanie w dniu 18.11.2015 r. przez Wojewodę decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty S. z dnia 11.06.2015 znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę potwierdza, iż inwestor zrealizował inwestycję w oparciu o udzielone pozwolenia na budowę. Brak jest również potwierdzenia, że decyzja Wojewody jest ostateczna. Zdaniem organu odwoławczego, brzmienie zarówno art. 54, jak i art. 55 u.p.b. nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że w sytuacji gdyby została wyeliminowana z obiegu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, a co za tym idzie konieczności przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 u.p.b., inwestor uprawniony jest do przystąpienia do użytkowania takiego obiektu bez akceptacji ze strony właściwego organu. Postępowanie naprawcze może toczyć się obok (niezależnie) postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Argument, że powinność dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie ciąży jedynie na inwestorze legalnie zrealizowanego obiektu, zaś pozostali inwestorzy są z tych obowiązków zwolnieni (ponieważ nie uzyskaliby zgody organu na przystąpienie do użytkowania) jest sprzeczny również z zasadami logiki i podstawowymi celami prawa budowlanego. S.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , domagając się jego uchylenia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, orzeczenie jest wadliwe, albowiem zostało wydane z naruszeniem art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skoro Wojewoda ostateczną decyzją z dnia 18.11.2015 r. stwierdził nieważność pozwolenia na budowę zasadne jest wdrożenie postępowania legalizacyjnego określonego w art. 50-51 ustawy. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący ponownie wskazał, że nie ma możliwości wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania nieruchomości, w sytuacji gdy toczy się postępowanie legalizacyjne. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), a więc w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane (wszystkie przepisy ustawy – Prawo budowane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 28 czerwca 2015 r. z uwagi na treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2015 r., poz. 443), w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 ww. ustawy, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis art. 54 ustawy - Prawo budowlane stanowi zaś, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Art. 55 określa przypadki w których przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Z analizy ww. przepisów wynika, że przesłanką wymierzenia - przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane - kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 albo 55 ww. ustawy. Przepisy te nakładają bowiem na inwestora obowiązek polegający na tym, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego inwestor musi albo zawiadomić właściwy organ o zakończeniu budowy, albo złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i taką ostateczną decyzję uzyskać. W pojęciu kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie chodzi więc o każde nielegalne użytkowanie, lecz jedynie o takie, które jest następstwem zignorowania obowiązków wynikających z ww. przepisów art. 54 i 55. Należy również wskazać, że celem przepisu art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, w którym ustanawia się karę administracyjną za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, jest wymuszenie wywiązywania się przez inwestorów z nałożonych na nich w tych przepisach obowiązków. Wypełnienie obowiązku zawiadamiania o zakończeniu budowy oraz złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego umożliwia bowiem realizację nadzorczych zadań organów nadzoru budowlanego (tak - Z. Kostka w: "Prawo budowlane. Komentarz" pod redakcją A. Glinieckiego, LexisNexis Wydanie 1, 2012, str. 525 - 526). Konsekwencją powyższego jest prezentowany w orzecznictwie pogląd, że karę za nielegalne użytkowanie obiektu na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego można wymierzyć wyłącznie stronie (inwestorowi), która może skutecznie ubiegać się o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bądź zawiadomić organ o zakończeniu budowy, a z naruszeniem przepisów nie czyni tego i samowolnie, bez niezbędnej zgody organu, przystępuje do użytkowania zrealizowanego obiektu. Głównym celem tej kary jest więc zmobilizowanie inwestora do dopełnienia niezbędnych czynności wymaganych przepisami prawa. Przystąpienie do użytkowania może nastąpić wtedy, gdy obiekt został zrealizowany legalnie, tj. na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z jego warunkami (vide: wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., II OSK 1920/12, wyrok NSA z 28 listopada 2014 r, sygn. akt II OSK 1150/13, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1061/08; wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1184/09, wyrok NSA 4 stycznia 2011 sygn. akt II OSK 2000/09 https://cbois.nsa.gov.pl). W sytuacji samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a w konsekwencji nie można uznać, że strona, nie uzyskując tego pozwolenia, narusza art. 55 Prawa budowlanego. Innymi słowy, skoro strona nie może skutecznie ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 Prawa budowlanego, to nie może tym samym naruszyć tej normy prawa, a to nie pozwala zastosować kary z art. 57 ust. 7 ustawy. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że zrealizowany obiekt zaliczany jest do kategorii XVII, a zatem – zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji o pozwoleniu na budowę – wymagał uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Inwestycja została zrealizowana na podstawie Starosty S. z dnia 11 czerwca 2015 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji p.n. "budowa myjni samochodowej jednostanowiskowej bezobsługowej z przyłączem wodociągowym i kanalizacji sanitarnej z separatorem koalescencyjnym substancji ropopochodnych, budową płyty fundamentowej pod montaż urządzenia myjącego oraz budową elektroenergetycznej instalacji przyłączeniowej na działce nr ewid. [...] , obręb – [...] ". W toku postępowania, Wojewoda decyzją z dnia 11 listopada 2015 r. znak:[...] stwierdził jednak nieważność decyzji Starosty S. z dnia 11 czerwca 2015 r., udzielającej pozwolenia na budowę. Należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji administracyjnej i to ze skutkiem ex tunc. Zgodnie z ugruntowanym poglądem w orzecznictwie legalizacja robót budowlanych wykonanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której następnie stwierdzono nieważność, odbywa się w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Stwierdzenie nieważności decyzji pozbawia inwestora możliwości ubiegania się o pozwolenie na budowę, a na organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wdrożenia procedury legalizacyjnej we wskazanym wyżej trybie. Nie ma zatem podstaw prawnych do domagania się od inwestora pozwolenia na użytkowanie, w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt jest realizowany w warunkach określonych na podstawie nieważnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem – jak stwierdzono powyżej – od inwestora nie można skutecznie żądać wypełnienia obowiązku wystąpienia o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, to nie jest też możliwe nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, gdyż jest to konsekwencja istnienia obowiązku, którego realizacji można skutecznie żądać. Zauważyć jednakże należy, że w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że możliwe jest nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu w przypadku, gdy zastosowanie znajduje tryb z art.48, względnie art.51 prawa budowlanego ( por. II OSK 124/14, II OSK 3049/13, II OSK 1232/12 – w internetowej bazie cbois). Wobec istnienia rozbieżności w tym zakresie, Sąd przychylił się do linii orzeczniczej korzystniejszej dla inwestora. Sąd zwraca uwagę, że aktach sprawy brak jest decyzji Wojewody z dnia 11 listopada 2015 r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Starosty S. z dnia 11 czerwca 2015 r., jak też dokumentu, który potwierdzałby, że decyzja stała się ostateczna. Dowodów w tym zakresie nie przedłożył również pełnomocnik skarżącego na etapie postępowania sądowego. Taki stan rzeczy narusza art. 7, art. 77 § 1 kpa. Powyższa okoliczność, w ponownie prowadzonym postępowaniu powinna zostać jednoznacznie wyjaśniona. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji podlegały uchyleniu. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło