I OSK 2048/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-12

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Aleksandra Łaskarzewska, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara wydalenia ze służby policjanta, który stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, nawet jeśli funkcjonariusz posiadał dobrą opinię i był wcześniej nagradzany?
Ratio decidendi
Kara wydalenia ze służby policjanta, który stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, może być uznana za współmierną, nawet jeśli funkcjonariusz posiadał dobrą opinię i był wcześniej nagradzany. Ciężar gatunkowy takiego przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu podstawowego obowiązku stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie, nie wyklucza zastosowania najsurowszej kary. Pozostawienie funkcjonariusza w służbie mogłoby stanowić zły przykład dla innych i prowadzić do rozluźnienia dyscypliny służbowej, co jest niedopuszczalne w kontekście zadań Policji.
Stan faktyczny
Policjant D.S. stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, co zostało potwierdzone badaniami i zeznaniami świadków. Komendant Wojewódzki Policji wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę policjanta, uznając karę za adekwatną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez policjanta, kwestionującą adekwatność kary wydalenia ze służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od D.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1440/15 w sprawie ze skargi D.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [..] w przedmiocie wydalenia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1440/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę D.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia 25 lutego 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. D.S., policjantowi Drużyny III Plutonu Prewencji I Samodzielnego Pododdziału Prewencji Policji w [...], obwiniając go o to, że w dniu 24 lutego 2015 r. o godz. 6:45, jako funkcjonariusz Policji stawił się do planowanej od godz. 7:30 służby, do swojej jednostki organizacyjnej Policji, tj. Samodzielnego Pododdziału Prewencji Policji w [...], w stanie po użyciu alkoholu, tj. o czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej określony w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Orzeczeniem nr [...] z dnia 29 kwietnia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, uznał sierż. D.S. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W odwołaniu od powyższego orzeczenia obwiniony wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej bądź o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Komendant Główny Policji orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia 25 czerwca 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wskazał, iż określone w zarzucie zachowanie policjanta można odtworzyć na podstawie zeznań świadków: sierż. szt. M.B., asp. R.B., podinsp. S.H., wyjaśnień obwinionego oraz dołączonych do akt dokumentów, w tym m.in. protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości D.S. urządzeniem elektronicznym sporządzonego w dniu 24 lutego 2015 r. oraz protokołu oględzin zabezpieczonego monitoringu SPPP w [...] sporządzonego w dniu 6 marca 2015 r. Organ odwoławczy podał, iż w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że w dniu 24 lutego 2015 r. D.S. miał rozpocząć służbę o godz. 7:30 na terenie Samodzielnego Pododdziału Prewencji Policji w [...]. Tego dnia dla całego stanu jednostki zostało zaplanowane szkolenie w postaci marszobiegu w terenie leśnym. Wymieniony zgłosił się do służby o godz. 6:45. Około godz. 7:05 do jednostki przybył zastępca dowódcy SPPP w [...] - podinsp. S.H.. Dyżurny jednostki poinformował go, że o godz. 0:10 otrzymał informację, że na terenie miasta Opola przebywa funkcjonariusz SPPP w [...] - sierż. D.S. i jest on pod wpływem alkoholu. Zastępca dowódcy jednostki polecił dyżurnemu aby wraz z asp. R.B. przeprowadzili badanie trzeźwości wymienionego policjanta. Dwukrotne badanie (wykonane o godz. 7:20 i 7:25) wykazało, że badany znajduje się w stanie po użyciu alkoholu, bowiem lampka urządzenia alcoblow zapaliła się na kolor czerwony. Po przeprowadzonych badaniach obwiniony przebrał się w ubranie cywilne. O wyniku badania został poinformowany zastępca dowódcy jednostki, który o tym fakcie zameldował swojemu przełożonemu - dowódcy SPPP w [...] nadkom. W.A., który za pośrednictwem dyżurnego KMP w [...] wezwał do kierowanej przez siebie jednostki patrol ruchu drogowego. Do SPPP w [...] przybyła funkcjonariuszka Wydziału Ruchu Drogowego KMP w [...] sierż. A.M., która w obecności podinsp. S.H. i asp. R.B. przeprowadziła badanie trzeźwości sierż. D.S. urządzeniem alcosensor IV 031642. Pierwsze badanie przeprowadzone o godzinie 7:42 wykazało 0,55 mg/l, drugie przeprowadzone o godz. 7:57 - 0,52 mg/l, a trzecie o godz. 8:42 - 0,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Trzecie badanie przeprowadzone zostało w obecności funkcjonariusza Wydziału Kontroli KWP w [...] - podinsp. J.M.. Badany oświadczył do protokołu, że spożywał piwo w ilości 2 litry w dniu 23 lutego 2015 r. o godz. 19:00. Badany nie żądał ponownego badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym ani badania krwi. Nie zgłaszał uwag do prawidłowości zabezpieczenia ustnika. Decyzją dowódcy SPPP w [...] sierż. D.S. nie został dopuszczony do służby - otrzymał dzień wolny za wypracowane godziny nadliczbowe. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, które zostały określone w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". W art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji określono, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję. W ocenie organu, zachowanie jakiego dopuścił się obwiniony świadczy o naruszeniu przez niego dyscypliny służbowej. D.S. stawił się do służby w dniu 24 lutego 2015 r. będąc w stanie po użyciu alkoholu, co zostało potwierdzone przeprowadzonymi badaniami jego stanu trzeźwości oraz zeznaniami świadków, które należy uznać za wiarygodne. Zdaniem organu odwoławczego, bez wpływu na powyższą ocenę pozostają twierdzenia obwinionego, które stanowią przyjętą przez niego linię obrony, że miał zamiar przebadać się przed podjęciem służby, aby sprawdzić swój stan trzeźwości. Organ zauważył, iż obwiniony od czasu zgłoszenia się do służby o godz. 6:45 do czasu przeprowadzenia pierwszego badania trzeźwości o godz. 7:20 miał wystarczająco dużo czasu, aby się przebadać, ewentualnie zgłosić swoją niedyspozycję, jednakże działań takich nie podjął. W ocenie organu, zachowanie obwinionego było zawinione. Zgodnie bowiem z art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Obwiniony powinien przewidzieć, że spożywając alkohol w godzinach popołudniowych i wieczorem, w godzinach rannych może znajdować się jeszcze pod wpływem alkoholu. Pomimo tego stawił się do służby. Organ odwoławczy stwierdził, iż nieuzasadnione są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Przełożony dyscyplinarny wymierzając karę dyscyplinarną uwzględnił wszystkie przesłanki przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że D.S. w okresie od dnia 10 grudnia 2007 r. do dnia 8 grudnia 2008 r. pełnił służbę kandydacką w Oddziale Prewencji Policji w Warszawie, a następnie - w dniu 8 listopada 2011 r. przyjęty został do służby w Policji. Nadto organ zauważył, że obwiniony jest policjantem opiniowanym pozytywnie przez przełożonych, nie był karany dyscyplinarnie. Był wielokrotnie wyróżniany nagrodami motywacyjnymi za osiągnięcia w służbie i zaangażowanie, za co podwyższano mu wysokość otrzymywanego dodatku służbowego, był również mianowany na wyższy stopień policyjny. Przełożony dyscyplinarny słusznie zauważył, iż przebieg służby obwinionego nie może stanowić okoliczności mogącej mieć istotny wpływ na ocenę zachowania obwinionego w kontekście popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Zastosowanie łagodniejszej kary, w przypadku stawienia się do służby policjanta będącego w stanie po użyciu alkoholu, skutkowałoby obniżeniem dyscypliny służbowej, co jednocześnie miałoby wpływ na zapewnienie bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie organu odwoławczego, wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. D.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 134h ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nierozważenie i nieuwzględnienie w sposób prawidłowy wszystkich, wynikających z przywołanych przepisów, dyrektyw wymiaru kary dyscyplinarnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 132a ww. ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: (1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, (2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Zdaniem Sądu I instancji, zasadnie organ przyjął, że zachowanie obwinionego było zawinione. Skarżący bowiem mógł i powinien przewidzieć, że spożywając alkohol w godzinach popołudniowych i wieczornych, rano może znajdować się pod wpływem alkoholu. Pomimo tego skarżący stawił się do służby i podjął przygotowania do jej podjęcia. Ustawa o Policji w art. 134 zawiera katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: (1) naganę, (2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, (3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, (4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, (5) obniżenie stopnia, (6) wydalenie ze służby. Zgodnie z art. 134h ust. 1 ww. ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu, na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: (1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka, (2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej, (3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji, (4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę. Przepis art. 134h ust. 3 ustawy o Policji stanowi zaś, że na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: (1) nieumyślność jego popełnienia, (2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków, (3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych, (4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Natomiast w myśl art. 134h ust. 4 powołanej ustawy, przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, wyłącznie w stosunku do policjanta, którego one dotyczą. Z powyższego wynika zatem, iż na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 ww. ustawy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, iż sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. W ocenie Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy organy miały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary wydalenia ze służby, przy czym wybór kary nie nosi znamion dowolności. Organy prawidłowo bowiem oceniły całokształt okoliczności oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a orzekając o karze uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Trafnie organy orzekające uznały, że czyn dokonany przez skarżącego stanowi rażące naruszenie wskazanych powyżej zasad, godzi w powagę wykonywania zawodu zaufania publicznego i dyskwalifikuje go jako policjanta. Nie może budzić wątpliwości, że każdy środek karny, stosowany w postępowaniu dyscyplinarnym, ma spełnić określoną rolę. W tym zakresie wybór kary należy do organów dyscyplinarnych. Obowiązek stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie jest podstawowym obowiązkiem każdego funkcjonariusza. Obowiązku tego skarżący nie dopełnił. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy funkcjonariusz Policji decyduje się na stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości, trudno uznać, by inny środek karny, niż kara wydalenia ze służby, był w tym przypadku bardziej adekwatny do wagi przewinienia dyscyplinarnego. Dalej Sąd podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji wzięły pod uwagę dotychczasowy przebieg służby skarżącego, właściwą dotychczas realizację przez niego obowiązków służbowych, wyróżnianie nagrodami motywacyjnymi oraz pozytywne opinie przełożonych. Wskazały również, iż skarżący nie był dotychczas karany dyscyplinarnie. Jednocześnie jednak organy uznały, że przebieg służby skarżącego nie może stanowić okoliczności mającej istotny wpływ na ocenę zachowania skarżącego oraz wymiar kary dyscyplinarnej. Wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji ustosunkowały się również do okoliczności, w jakich - zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego - doszło do spożywania przez niego alkoholu. Organy podkreśliły, iż z punktu widzenia istoty postępowania dyscyplinarnego okoliczności te pozostają bez wpływu na ocenę zachowania skarżącego i w konsekwencji na wymiar kary dyscyplinarnej. Ocenie organów nie podlegał bowiem ani fakt spożywania przez skarżącego alkoholu, ani tym bardziej powody takiego zachowania się, lecz wyłącznie fakt naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej - polegający na stawieniu się do służby w stanie nietrzeźwości, czego dowodzą w szczególności wyniki badań oraz zeznania świadków. W świetle powyższego, w ocenie Sądu I instancji brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 29 kwietnia 2015 r. nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. Organy orzekające zasadnie uznały, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, zaś orzekając karę uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz wyjaśniły przyczyny zastosowania art. 134 pkt 6 tej ustawy. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył D.S., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. w zw. 134h ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, poprzez dokonanie przez Sąd I instancji nieprawidłowej kontroli legalności decyzji Komendanta Głównego Policji i w konsekwencji nie uchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organy policji obu instancji art. 134h ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji wyrażające się w błędnym przyjęciu, że kara zwolnienia ze służby jest karą adekwatną do przewinienia dyscyplinarnego, uwzględniającą wszystkie ustawowe dyrektywy wymiaru kary; 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów składających się na podstawy skargi kasacyjnej, w zasadzie sprowadzają się do jednej kwestii, a mianowicie prawidłowości doboru kary dyscyplinarnej wymierzonej funkcjonariuszowi Policji. W przekonaniu skarżącego kasacyjnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wydalenie skarżącego ze służby jest niewspółmierne do stopnia zawinienia i nie uwzględnia dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 134h ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Zgodnie z wymienionymi przepisami wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby – art. 134h ust. 1 . Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego – art. 135g ust. 1. W stanie faktycznym sprawy jest niesporne, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne, gdyż stawił się do służby po spożyciu alkoholu. Jak wynika z akt sprawy był to przypadek odosobniony, a funkcjonariusz posiadał dobrą opinię w służbie i był nagradzany za jej wzorowe pełnienie. Na gruncie takich okoliczności powstaje pytanie, czy organ dyscyplinarny mógł nie naruszając art. 134h ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji wymierzyć skarżącemu najsurowszą karę dyscyplinarną – karę wydalenia ze służby. Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania; 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) wydalenie ze służby. Ustawodawca, formułując w treści art. 134 ustawy o Policji katalog kar dyscyplinarnych, nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich. Pozostawił te kwestie uznaniu organów rozstrzygających. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary stanowi wyłączną kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych. Należy jednak mieć na uwadze, że owa "uznaniowość" nie oznacza dowolności w procesie wymiaru kar dyscyplinarnych. Organ ma bowiem obowiązek każdorazowo udowodnić fakt popełnienia czynu dyscyplinarnego oraz uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność stosowania się przez organ do ustawowych dyrektyw wymiaru kary wymienionych w art. 134h ustawy o Policji (por. np. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 709/13, LEX nr 1574682, wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1134/14, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach – https://cbois.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 709/13, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji ma wpływ przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy z 1990 r. o Policji. Jak podkreślił to już Sąd I instancji sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w rozpatrywanej sprawie, wbrew argumentacji skarżącego, organy administracji wzięły pod uwagę wymienione wcześniej okoliczności łagodzące, uznały jednak że wybór najsurowszej kary dyscyplinarnej jest trafny z punktu widzenia konieczności zapewnienia właściwego poziomu dyscypliny służbowej. Zdaniem organu dyscyplinarnego łagodne potraktowanie policjanta, który stawił się do służby w stanie po spożyciu alkoholu spowodowałoby rozluźnienie dyscypliny służbowej, a nadto policjant pomimo wcześniejszego prawidłowego wykonywania zadań służbowych utracił w takim przypadku przymioty konieczne do dalszego pełnienia służby w Policji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny takiej nie można zakwestionować. Zadania stawiane przed Policją, polegające na ochronie bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywaniu bezpieczeństwa i porządku publicznego wymagają pełnego zdyscyplinowania, zdolności fizycznej i psychicznej oraz dyspozycyjności ze strony funkcjonariusza. Stawienie się policjanta do służby po spożyciu alkoholu pozbawia go zdolności do wykonywania obowiązków służbowych. Z tym momentem funkcjonariusz przestaje spełniać warunki określone w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Traci atrybuty przypisane reprezentantom tej formacji mundurowej. W takiej sytuacji okoliczność, iż wcześniej przymioty takie posiadał traci na znaczeniu. Przewinienie dyscyplinarne polegające na stawieniu się do służby po spożyciu alkoholu jest na tyle poważne, że w odróżnieniu od innych przewinień o mniejszym ciężarze gatunkowym może uzasadniać wydalenie ze służby w Policji i to bez względu na dotychczasową wzorową postawę funkcjonariusza. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zanegować stanowiska organu, iż pozostawienie skarżącego w służbie z uwagi na dotychczasową dobrą opinię, stanowiłoby zły przykład dla innych funkcjonariuszy i mogło doprowadzić do rozluźnienia dyscypliny służbowej, bez zachowania której Policja nie daje gwarancji wykonywania ustawowych zadań. Oznaczałoby akceptację i pozwolenie na podobne zachowania innych policjantów, a tym samym zgodę na potencjalne pozbawienie formacji zdolności do podejmowania określonych zadań. Kara dyscyplinarna ma stanowić dolegliwość nie tylko dla obwinionego, ale i pełnić funkcję prewencyjną w stosunku do innych funkcjonariuszy. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie kara wymierzona skarżącemu jest najsurowsza, jednakże jej wymiar nie nosi cech dowolności gdyż został w przekonujący sposób uzasadniony. Kończąc przedstawione wyżej rozważania Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd zgodnie z którym charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, jego ciężar gatunkowy nie wykluczały możliwości wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia skarżącego ze służby, pomimo dotychczasowej pozytywnej opinii o funkcjonariuszu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 204 pkt. 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło