II GSK 3938/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-07

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Maria Jagielska, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny transport drogowy osób stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu, czy też wymogów w zakresie wyposażenia i oznakowania, a w konsekwencji, czy kara pieniężna nałożona na podstawie lp. 2.5.1 lub lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest zasadna? Czy brak jednoznacznego ustalenia, na podstawie którego zezwolenia wykonywany był przewóz, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania?
Ratio decidendi
Brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny transport drogowy należy kwalifikować jako naruszenie warunków technicznych pojazdu ze względu na rodzaj przewozu (lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), a nie jako naruszenie wymogów w zakresie wyposażenia i oznakowania (lp. 2.5.2). Kara pieniężna nałożona na tej podstawie jest zasadna. Ponadto, brak jednoznacznego ustalenia zezwolenia, na podstawie którego wykonywano przewóz, nie stanowił istotnego naruszenia przepisów postępowania, jeśli przystanek, na którym zatrzymano pojazd, nie był uwzględniony w żadnym z posiadanych zezwoleń.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że autobus wykonujący regularny transport osób zatrzymał się na niewyznaczonym przystanku oraz nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając brak jednoznaczności co do zezwolenia, na podstawie którego wykonywano przewóz, oraz błędną kwalifikację braku tablicy kierunkowej jako naruszenia warunków technicznych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę A.B. i zasądził od A.B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1125/15 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A.B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.920 (słownie: jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1125/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 26 lutego 2015 r. w [...] na ul. [...] został zatrzymany do kontroli autobus marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym A.B. prowadzący działalność pod firmą [...] A.B., wykonywał krajowy transport drogowy osób na regularnej linii [X.]. Pojazdem w chwili kontroli kierował [...]. Podczas kontroli ustalono, że kierowca zatrzymał pojazd na parkingu przy ul. [...] w celu zabrania pasażerów, a zatem na przystanku, który nie został wyznaczony w posiadanym zezwoleniu. Stwierdzono ponadto, że kontrolowany pojazd nie był prawidłowo oznakowany, gdyż nie został wyposażony w boczną tablicę kierunkową. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) w zw. z lp. 2.2.3 i 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (3.000 zł) oraz za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (5.000 zł). W wyniku odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i zasadność nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Zdaniem organu odwoławczego, § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 951 ze zm.) nakładający obowiązek wyposażenia pojazdu w tablice kierunkowe na autobusie regularnej komunikacji publicznej, zamieszczony został w dziale III zatytułowanym "warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" i rozdziale 5 zatytułowanym "warunki dodatkowe", co przesądza, że tablicę kierunkową boczną należy uznać za element wyposażenia autobusu, a jej brak stanowi niespełnienie wymagań technicznych autobusu. W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł, że decyzje w tej sprawie zostały wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, skutkującego błędnym zastosowaniem art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 lp. 2.5.1 ustawy o transporcie drogowym. Zarówno na etapie prowadzenia postępowania dowodowego, jak i uzasadnienia wydanych decyzji, organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia opisanych naruszeń. Nadto wydane decyzje godzą w wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, gdyż wysokość nałożonej kary pieniężnej za brak tablicy kierunkowej jest niewspółmiernie wysoka do naruszenia niewątpliwie małej wagi. Podał, że fakt zatrzymania się na ul. [...] miał charakter incydentalny i został spowodowany samowolą kierowcy, za co zostały wobec niego wyciągnięte konsekwencje służbowe. Organ nie przesłuchał zarówno pasażerów pojazdu, jak i skarżącego na okoliczność zatrzymania się kierowcy, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie oparł na lakonicznym zapisku w protokole kontroli. Wobec powyższego w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jako że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie. Ponadto zakwestionował stanowisko organu, że brak tablicy kierunkowej stanowi brak jednego z elementów warunków technicznych pojazdu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA Rzeszowie uwzględnił skargę i uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji zauważył na wstępie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, iż skarżący kontrolowanym pojazdem wykonywał przewóz regularny na trasie [X] na podstawie zezwolenia nr X. na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym. W zezwoleniu tym nie został przewidziany przystanek na ulicy [...], w którym to miejscu zatrzymał się pojazd w celu zabrania pasażerów, co zdaniem organu obligowało do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Natomiast w części uzasadnienia decyzji odnoszącej się do nałożenia kary za brak bocznej tablicy kierunkowej organ podaje, że kontrolowany przejazd wykonywany był na podstawie zezwolenia nr Y. na wykonywanie regularnych przewóz osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [Y.]. W aktach administracyjnych znajduje się zarówno wypis z zezwolenia nr Y. (nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.), jak i wypis z zezwolenia nr X. (nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.), przy czym oba te zezwolenia różnią się zarówno destynacją (w pierwszym przypadku Y., w drugim X.), jak i trasą oraz wykazem przystanków. W ocenie Sądu I instancji, nie jest zatem wiadome, na podstawie którego z ww. zezwoleń wykonywany był w dniu 26 lutego 2015 r. kontrolowany przejazd, a co za tym idzie, naruszenie którego z udzielonych skarżącemu zezwoleń stanowiło podstawę do nałożenia na niego kary pieniężnej. Wątpliwości w tym zakresie nie wyjaśnił organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał jedynie, że kontrolowany przejazd realizowany był na podstawie zezwolenia nr Y., nie wyjaśniając tak dokonanej kwalifikacji przejazdu, tym bardziej, że na okoliczność tę zwracał uwagę skarżący w treści odwołania. Sąd I instancji podkreślił, że nałożenie na dany podmiot kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego niezgodnie z ustaloną trasą przejazdu lub wyznaczonymi przystankami powiązane jest ściśle z warunkami udzielonego zezwolenia, które określa zarówno trasę, jak i wyznaczone przystanki i ważne jest wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Podstawą wymierzenia takiej kary może być zatem wyłącznie naruszenie warunków konkretnego zezwolenia. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obligujących organy do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i kompleksowej oceny materiału dowodowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nie podzielił też przyjętej przez organy kwalifikacji drugiego z naruszeń – braku bocznej tablicy kierunkowej, jako naruszenia zakwalifikowanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod lp. 2.5.2. ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5.000 zł. Sąd zwrócił uwagę, że warunki techniczne pojazdów, w tym także autobusów, zostały określone w przepisach działu III rozdziału I ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.) oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Rozporządzenie to rozgranicza pojęcia "warunki techniczne" od "wyposażenia pojazdu", chociaż wskazane w rozdziale 5 działu III "Warunki dodatkowe dla autobusu" zawierają zarówno wymagania w zakresie warunków technicznych, jak i wyposażenia. Sąd I instancji podkreślił, że zawarty w § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 wymienionego rozporządzenia wymóg posiadania tablic kierunkowych: czołowej i bocznej określony został przez ustawodawcę, jako element wyposażenia autobusu. Argument przesądzający, zdaniem Sądu, o kwalifikacji tablic kierunkowych jako elementu wyposażenia pojazdu, stanowi również sam załącznik nr 3 do ustawy, określający rodzaje naruszeń i wysokość kary. Pod lp. 2.5. ustawodawca wymienia wykonywanie przewozu autobusem, który: 2.5.1. - nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5.000 zł i 2.5.2. - nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Sąd zauważył, że w poz. 2.5.2. załącznika wyrażenie "w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów" odnosi się do oznakowania pojazdu i dotyczy np. przewozu dzieci, osób niepełnosprawnych, itp., co wymaga zamieszczenia w pojeździe np. stosownej plakietki. W ocenie Sądu, przy tak dokonanym przez ustawodawcę rozróżnieniu tych naruszeń, nie może być wątpliwości, że brak tablic kierunkowych informujących o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do braków wyposażenia i oznakowania, nie zaś do naruszenia warunków technicznych pojazdu. Wskazuje na to również wykładnia funkcjonalna pojęcia "warunki techniczne", które musi być rozumiane w powiązaniu ze stanem technicznym pojazdu, bezpieczeństwem pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego, w odróżnieniu od "wyposażenia i oznakowania pojazdu". Stąd też zrozumiałe jest zróżnicowanie wysokości kary w przypadku tych naruszeń. Błędną kwalifikację zaistniałego naruszenia w zakresie braku bocznej tablicy kierunkowej w autobusie, jako odpowiadającą treści załącznika nr 3 – lp. 2.5.1 Sąd uznał więc za istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nie podzielił natomiast zarzutów skargi odnoszących się do wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego. Akta sprawy zawierają bowiem protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2015 r., podpisany bez uwag przez kierowcę, dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu oraz protokół z przesłuchania kierowcy, z którego wynika, że bocznej tablicy kierunkowej nie ma i nigdy nie miał. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie naruszył również przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżący w toku postępowania nie wskazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby wyłączyć jego odpowiedzialność. Ze wskazanych powodów skarga została uwzględniona. W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że termin "warunki techniczne" nie obejmuje wymaganego przepisami ww. rozporządzenia wyposażenia dodatkowego pojazdu, w tym tablic kierunkowych, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, iż wyposażenie takie decyduje w rzeczy samej o tym, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.5.1 i lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że na podstawie przepisu lp. 2.5.1 nie można nałożyć kary pieniężnej za stwierdzony w toku kontroli brak wyposażenia autobusu, którym wykonywane są regularne przewozy osób, w tablice kierunkowe, albowiem tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, o którym mowa w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a nie do warunków technicznych, podczas gdy tablice kierunkowe stanowią jeden z warunków technicznych autobusu, wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, o którym mowa w lp. 2.5.1 tego załącznika, zaś przepis lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przewiduje sankcję za brak wyposażenia i oznakowania, a więc również naruszenie w zakresie warunków technicznych autobusu, ale wymaganych nie ze względu na rodzaj przewozu (np. regularny), ale z uwagi na przewóz określonej kategorii pasażerów, np. dzieci do szkół, osób niepełnosprawnych, itp., dla którego rozporządzenie przewiduje jeszcze inne wymagania techniczne; 3) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy obu instancji nie wskazały w uzasadnieniu decyzji, na podstawie którego ze znajdujących się w aktach sprawy zezwolenia - nr X. czy nr Y. - strona wykonywała przewóz regularny w dniu kontroli, podczas gdy naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem okoliczność powyższa nie budziła wątpliwości strony, która, wbrew przekonaniu Sądu, nie podnosiła na tę okoliczność zarzutu, ani w odwołaniu od decyzji I instancji, ani w skardze do WSA w Rzeszowie, a nadto okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę popełnienia przez stronę naruszenia z lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdyż żadne z udzielonych stronie zezwoleń - nr X. i nr Y. - nie obejmuje przystanku [...] w [...], a zatem strona zatrzymując się na tym przystanku i zabierając z niego pasażera bezspornie popełniła naruszenie z lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Według Sądu I instancji, w konsekwencji wadliwej wykładni przepisów § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, organy administracji błędnie uznały w stanie faktycznym sprawy – który w tym zakresie nie jest kwestionowany – że wykonywany przez stronę kontrolowanym autobusem przewóz regularny, z uwagi na brak bocznej tablicy kierunkowej, nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, co skutkowało niezasadnym przypisaniem stronie naruszenia wymienionego pod pozycją 2.5.1. Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i nałożeniem za to kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, w miejsce – prawidłowego zdaniem tego Sądu – przypisania stronie naruszenia z pozycji 2.5.2. (niespełniania wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów), za które przewidziana została kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Natomiast w zakresie odnoszącym się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, Sąd I instancji zarzucił organowi administracji brak ustalenia oraz wyjaśnienia, na podstawie którego z zezwoleń udzielonych stronie był wykonywany kontrolowany przejazd regularny, co nie mogło – zdaniem tego Sądu – nie pozostawać bez wpływu na wniosek o wydaniu kontrolowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna zasadnie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. Nie mniej jednak, co w tym miejscu należy podkreślić w odniesieniu do stawianych w pkt 1) oraz w pkt 2) jej petitum zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a mianowicie odpowiednio, art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, że zarzuty te nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Z tego powodu, że z uzasadnienia kontrolowanego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji dokonywał wykładni wymienionych przepisów prawa – nie zostały one nawet przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia – w rezultacie której miałby wyrazić pogląd skutkujący błędnym ich rozumieniem, podważanym aktualnie przez skarżący kasacyjnie organ. Oznacza to, że na gruncie wymienionych zarzutów skarga kasacyjna podejmuję próbę polemizowania z wykładnią prawa, której rezultat, ani też proces dochodzenia do tego rezultatu nie zostały odzwierciedlone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a więc innymi słowy, z wykładnią nieistniejącą. Co więcej, jeżeli za warunek prawidłowo konstruowanego zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego uznać – co wydaje się być oczywiste – obowiązek przedstawienia prawidłowej, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, wykładni kwestionowanego przepisu, to z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby wymogowi temu uczyniono zadość w odniesieniu do zarzutów błędnej wykładni przywołanych powyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym – zostały one bowiem jedynie przywołane (i to nie wszystkie, albowiem bez art. 92a ust. 1 i ust. 6) we wprowadzeniu do uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. akapit 3 na s. 5). Jednocześnie z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika (por. s. 7), że naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym skarżący kasacyjnie organ upatruje również w niewłaściwym jego zastosowaniu polegającym na pominięciu tego przepisu, jako istotnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która to decyzja – zdaniem organu – jest jednak z tym wzorcem zgodna, czego miał nie uwzględnić Sąd I instancji. Wymienione deficyty wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej nie oznaczają jednak, że pozostałe jej zarzuty nie są usprawiedliwione. Przeciwnie, należy uznać je za zasadne, albowiem skutecznie podważają one prawidłowość stanowiska Sądu I instancji o braku zgodności prawem kontrolowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Gdy chodzi o pierwszą spośród wymienionych powyżej kwestii spornych, a mianowicie prawną kwalifikację kontrolowanego przewozu wykonywanego autobusem w relacji do dedykowanych temu przejazdowi na gruncie przepisów obowiązującego prawa warunków technicznych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie organ trafnie – na gruncie zarzutów stawianych pkt 1 i pkt 2) petitum skargi kasacyjnej – zarzuca Sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz postanowień lp. 2.5.1 i lp. 2.5.2. Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a także – jak powyżej wskazano – niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, ujawniony w toku przeprowadzonej kontroli brak bocznej tablicy kierunkowej kwalifikować należy bowiem – tak jak uczyniono to w rozpatrywanej sprawie – jako naruszenie wymienione pod pozycją lp. 2.5.1. w Załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, a wymienionej tablicy kierunkowej, ze względu na wykonywany przewóz regularny, nie sposób jest traktować, jako (niekoniecznego, fakultatywnego, niewymaganego) elementu wyposażenia autobusu, której brak co najwyżej może być kwalifikowany, jako naruszenie, o którym mowa pod pozycją lp. 2.5.2. wymienionego Załącznika nr 3. Podważając prawidłowość stanowiska Sądu I instancji i uznając tym samym za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej odnośnie do błędnej wykładni przywołanych powyżej przepisów prawa, w punkcie wyjścia należy podkreślić, że z opisu znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w pozycji lp. 2.5.2. Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że polega on na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii osób. Skoro tak, to z całą pewnością, realizację tak określonych znamion wskazanego deliktu należałoby na przykład wiązać z niespełnianiem przez autobus szkolny warunków wymienionych w § 22 ust. 1 przywołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Z całą pewnością również, jak należałoby przyjąć w świetle tego przepisu, tablica kierunkowa nie jest koniecznym (obligatoryjnym) warunkiem (wymogiem) technicznym, który powinien być spełniony w odniesieniu do autobusu szkolnego, albowiem warunek (wymóg) ten nie jest związany przewozem określonej kategorii osób, co oznacza, że z punktu widzenia znamion deliktu, o którym mowa w sankcjonujących postanowieniach zawartych w pozycji lp. 2.5.2. Załącznika nr 3 do przywołanej ustawy, nieposiadanie przez autobus szkolny tablicy kierunkowej jest okolicznością prawnie obojętną. Jest to natomiast – co należy podkreślić – warunek (wymóg), który powinien spełniać autobus regularnej komunikacji publicznej, co jasno i wyraźnie wynika z § 21 ust. 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 13 przywołanego rozporządzenia wykonawczego do ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Co przy tym nie mniej istotne z punktu widzenia istoty omawianej kwestii spornej, w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe, a pojazd uczestniczący w ruchu – a więc także i pojazd, którym wykonywany jest przejazd regularny, co oznacza również autobus regularnej komunikacji publicznej – ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Niepewność pasażerów co do trasy przejazdu może w sposób istotny zagrozić tym wartościom. Przywołany przepis ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie i w wykonaniu której wydane zostało rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie może pozostawać bez wpływu na prawną kwalifikację braku posiadania przez kontrolowany autobus bocznej tablicy kierunkowej, a to z uwagi na oczywistą w świetle tego przepisu funkcję tablicy kierunkowej. Stąd też, jak jednoznacznie wynika to z § 21 ust. 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 13 przywołanego rozporządzenia, wyposażenie autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe należy uznać w rozumieniu tego rozporządzenia za warunek techniczny, którego brak spełniania należy kwalifikować, jako wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego – a mianowicie przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami. Tablica kierunkowa nie jest bowiem elementem wyposażenia autobusu (prawnie) obojętnym dla oceny odnośnie do prawidłowości wykonywania tego rodzaju przewozu regularnego. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów podnieść, że z przepisów przywołanego rozporządzenia wynika, iż wyposażenie pojazdu (autobusu) w określone w tych przepisach urządzenia lub elementy wyposażenia jest traktowane przez prawodawcę, jako wymagania (warunki) techniczne, które dane pojazdy powinny bezwzględnie spełniać, co w konsekwencji oznacza, iż nie ma uzasadnionych podstaw prawnych do tego, aby za element wyposażenia pojazdu, nie zaś za jego warunek (wymóg) techniczny w rozumieniu przywołanego rozporządzenia, uznawać rzecz odrębną, nie będącą integralną częścią składową pojazdu (por. także wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1615/14). Wniosek ten potwierdza także argument z wykładni systemowej wewnętrznej tego rozporządzenia – przywołane przepisy § 21 ust. 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 13 zawarte są w Rozdziale 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" Działu III tego rozporządzenia "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem (por. również np. wyrok NSA z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3563/15). W związku z powyższym, omawiane zarzuty kasacyjne należało uznać za usprawiedliwione. Na usprawiedliwionych podstawach oparty został również zarzut z pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość stanowiska Sądu I instancji odnośnie do drugiej spośród wymienionych kwestii spornych, a mianowicie deficytów stanu faktycznego sprawy w zakresie odnoszącym się do braku ustalenia oraz wyjaśnienia, na podstawie którego z zezwoleń udzielonych stronie był wykonywany kontrolowany przejazd regularny. Jeżeli w rozpatrywanej sprawie nie ma sporu co do tego, że kontrolowany pojazd, którym był wykonywany przewóz regularny zatrzymał się w celu zabrania pasażerów na przystanku przy ul. [...] w [...], a przystanek ten nie został wyznaczony w rozkładach jazdy do udzielonych stronie zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr X., (w ramach linii X.) to jest w zezwoleniu okazanym wraz z rozkładem jazdy w trakcie kontroli oraz nr Y. (w ramach linii Y.), to jest w zezwoleniu złożonym przez stronę do akt postępowania (por. również s. 1 – 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz s. 2 i s. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), to nie sposób jest zasadnie twierdzić, że nałożenie sankcji administracyjnej za wykonywanie przewozu regularnego niezgodnie z ustaloną trasą przejazdu lub wyznaczonymi przystankami wymagało – jak oczekiwał tego Sąd I instancji – przeprowadzenia dalej jeszcze idących ustaleń oraz wyjaśnień, czy też, że – w związku z tym, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego odwołano się do zezwolenia nr Y., lecz ze wskazaniem, iż zostało ono przedłożone przez stronę (s. 6) – rodziło potrzebę usunięcia istotnych wątpliwości w sprawie, które miałyby nie pozostawać bez wpływu na jej wynik. Oznacza to, że w analizowanym zakresie w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowała się przesłanka naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko wówczas oraz przy wykazaniu przez sąd administracyjny jej zaistnienia, za uzasadnione można byłoby uznać wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Omawiany zarzut kasacyjny należało więc uznać za uzasadniony. Wobec powyższego, skargę kasacyjną należało uznać za usprawiedliwioną, a stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie, za nieprawidłowe. Stwierdzając, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta, jako niezasada podlega oddaleniu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.),p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło