I SA/Po 2018/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-06-09

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Ireneusz Fornalik, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może dokonywać własnych ustaleń faktycznych dotyczących rzeczywistego przeznaczenia i sposobu wykorzystania nieruchomości, nawet jeśli są one sprzeczne z danymi ewidencyjnymi?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest formalnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku od nieruchomości. Dopiero w sytuacji, gdy dane ewidencyjne są sprzeczne z innymi dokumentami urzędowymi lub gdy brakuje stosownych wpisów, organ może dokonywać własnych ustaleń. Jeśli podatnik kwestionuje dane ewidencyjne, powinien podjąć działania zmierzające do ich zmiany.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o zmianę stawki podatku od nieruchomości dla budynku letniskowego, twierdząc, że spełnia on warunki budynku mieszkalnego i jest stale zamieszkiwany. Organ I instancji ustalił podatek od nieruchomości na rok 2015, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, gdzie budynek był sklasyfikowany jako letniskowy (niemieszkalny). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na związanie organu danymi ewidencyjnymi. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom nieprawidłowe zastosowanie przepisów i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. X i Y, zwani dalej skarżącymi, wystąpili do Wójta Gminy P. o zmianę stawki podatkowej od budynku letniskowego (budynki pozostałe) położonego w S. przy ul. [...] na stawkę podatkową właściwą dla budynków mieszkalnych z uwagi na fakt, iż w/w budynek spełnia warunki dla budynku mieszkalnego, a ponadto właściciele stale w nim przebywają. W związku z powyższym organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2015 r. wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], Wójt Gminy P. na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 47§ 1, art. 207, art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.), art. 2 - 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 849, ze zm.), ustalił na rzecz skarżących podatek od nieruchomości na rok 2015 w kwocie [...] zł. Organ ten wskazał, że skarżący są właścicielami nieruchomości zabudowanej stanowiącej działkę nr [...] w S. sklasyfikowaną w ewidencji gruntów i budynków jako Bi – inne tereny zabudowane. Przedmiot opodatkowania stanowią budynki pozostałe o pow. [...] m2 oraz grunty pozostałe o pow. [...] m2. Wysokość podatku od nieruchomości organ podatkowy ustalił na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej dnia [...] listopada 2006 r. przez skarżącą, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz Uchwały Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Organ I instancji wskazał, że uzyskał informacje o klasyfikacji i powierzchniach ww. budynków z posiadanych dokumentów, a które były zgodne z powierzchniami wykazywanymi przez skarżących. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli, iż przedmiotowy budynek mimo, iż został wybudowany jako domek letniskowy, winien być potraktowany jako budynek mieszkalny bowiem spełnia on wszelkie wymogi przepisów prawa budowlanego dla budynków mieszkalnych, a ponadto wykorzystywany jest do całorocznego wypoczynku. Na dowód całorocznego wykorzystywania budynku podatnicy wskazali na przedstawione w toku postępowania dowody w postaci rachunków, faktur za zużycie energii elektrycznej, wywóz ścieków, śmieci. Ponadto, zarzucili organowi podatkowemu nierzetelne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, w szczególności odstąpienie od przesłuchania wskazanych świadków. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ podatkowy jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji gdy zapisy te dotyczą wszystkich przedmiotów opodatkowania, czy też może w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego. Stosownie jednak do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, ze zm.) - dalej u.p.g.k., podstawę wymiaru podatków w tym podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którą to ewidencję prowadzą starostowie. Jednocześnie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają bowiem walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawiera stosownych danych, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie bowiem dla jednostki ewidencyjnej P. prowadzona jest ewidencja budynków. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego – podstawowa funkcja przedmiotowej nieruchomości (domku letniskowego) jest niemieszkalna. Sporny budynek nie podlega opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący, reprezentowani przez adwokata, wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie nieprawidłowego zastosowania art. 21 ust. 1 u.p.g.k. poprzez nieprawidłowe uznanie, że dla określenia podstawy do wymiaru podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania, jakim jest budynek, wyłącznie właściwe jest odwołanie się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo tego, że dane te są niezgodne ze stanem rzeczywistym; nieprawidłowe zastosowanie artykułu 194 § 1 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy faktycznym przeznaczeniem budynku skarżących, a danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków; nieprawidłowe zastosowanie przepisów artykułu art. 122, art. 180 § I art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej skutkujące niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia faktycznej funkcji oraz przeznaczenia budynku skarżących. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał w szczególności, iż wójt Gminy P. za przedmiot opodatkowania przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji budynek letniskowy. Budynek taki zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316, ze zm.), należy zaliczyć do kategorii budynków mieszkalnych. Zgodnie z tą klasyfikacją do budynków mieszkalnych zalicza się go także na podstawie Klasyfikacji Środków Trwałych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. z 2010 r., Nr 242, poz. 1622). Ta ostatnia klasyfikacja ma natomiast znaczenie dla wskazywanego w ewidencji gruntów i budynków rodzaju budynku (zob. § 31 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, ze zm.). Rozbieżność pomiędzy przyjętym przez organ podatkowy opisem spornego budynku, jako letniskowego, a danymi z ewidencji gruntów i budynków wymagała zatem wyjaśnienia. Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności i niewłaściwie ocenił dowody przedstawione przez skarżących. Na potwierdzenie powyższego stanowiska skarżący wskazali wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 821/14. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do oceny znaczenia wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz rejestrze lokali przy wymiarze podatku od nieruchomości, tzn. czy organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości po złożeniu informacji przez podatnika winien kierować się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też winien prowadzić postępowanie w zakresie rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości. . W sprawie bezsporne jest, że z rejestru gruntów i budynków wynika, że skarżący są współwłaścicielami gruntu o powierzchni [...] ha innych terenów zabudowanych oraz posadowionym na tym gruncie budynku niemieszkalnego (budynku letniskowego). Skarżący zamieszkują w przedmiotowym budynku na stałe od 2012 r. Pomimo zapisów w ewidencjach skarżąca uważa, że organ podatkowy dokonał nieprawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości, ponieważ nie zastosował stawki dla budynków mieszkalnych, pomijając faktyczne użytkowanie budynku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 849, ze zm.) zwanej dalej - u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa określa górne granice stawek dla budynków, różnicując stawki w zależności od kategorii budynków. Zatem kwalifikacja budynku ma wpływ na wymiar tego podatku. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że podstawą wymiaru podatku (w zakresie podmiotowym i przedmiotowym) są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowany jest szeroko pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz uwzględniać odpowiednie zapisy ewidencji prowadzonych przez odpowiednie organy (np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r. sygn. II FSK 1930/12, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12, sygn. akt II FSK 180/14, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Go 193/14, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntów i budynków nie tyle decyduje rzeczywisty sposób użytkowania, czy wykorzystywania nieruchomości, co funkcje wskazane w ewidencji. W orzeczeniu z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11 (dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające. Nadto zasadnicze znaczenie na poparcie wskazanej wykładni prawa mają przepisy art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l., które stanowią, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach. Organ podatkowy nie ma kompetencji do podważania danych z ewidencji, co nie oznacza, że w niektórych przypadkach mogą wystąpić sytuacje, gdy organ podatkowy będzie w tym zakresie czynił ustalenia w celu określenia czy też ustalenia podatku od nieruchomości. Może to mieć miejsce, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami urzędowymi bądź gdy brak jest stosownych wpisów w ewidencji. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro podatnik kwestionuje dokument urzędowy (dane z ewidencji gruntów i budynków), to powinien wszcząć procedurę w celu jego zmiany. Skarżący na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. wyjaśnił, że złożył do Wójta Gminy P. wniosek o zmianę warunków zabudowy, jednakże Wójt umorzył postępowanie w tym zakresie i decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.. Decyzja ta stała się prawomocna, bowiem od powyższej decyzji skarżący nie złożyli skargi. Skoro zatem w ewidencji figuruje oznaczenie budynku "inny budynek niemieszkalny", a w odniesieniu do gruntu "Bi-inne tereny zabudowane", to organ nie miał podstaw aby w tym zakresie dokonywać innych ustaleń w ramach prowadzonego postępowania. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 122 i 187 O.p. jest niezasadny, ponieważ organy nie były zobowiązane do ustalenia faktycznego wykorzystywania nabytego lokalu. Należy również podkreślić, że Sąd nie neguje, że przedmiotowy lokal jest wykorzystywany przez skarżących do celów mieszkaniowych, niemniej jednak w świetle obowiązującego prawa znaczenie dla ustalenia funkcji lokalu do wymiaru podatku od nieruchomości mają zapisy w ewidencji. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło