II OSK 2630/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Osińska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 610/14 w sprawie ze skargi C. O. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 610/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. O. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 11 kwietnia 2013 r. skarżący dokonał w Urzędzie Celnym w [...] zgłoszenia do procedury wywozu towaru w postaci 86 sztuk używanych silników samochodowych oraz 63 sztuk używanych elementów zawieszenia do pojazdów samochodowych. W związku z podejrzeniem nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, w dniu 12 kwietnia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili oględziny zgłoszonego towaru, w wyniku których ustalono, że przedmiotem wysyłki są używane elementy części samochodowych, m.in. silniki oraz elementy karoserii, elementy układu wydechowego. Stwierdzono, że towar posiada widoczne ślady korozji i jest zanieczyszczony. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ([...]WIOŚ) przedstawił opinię w zakresie zawartości kontenera [...], w której stwierdził, że o zakwalifikowaniu zawartości ww. kontenera do odpadów świadczy przede wszystkim sposób załadowania części tj. luzem, bezładnie, bez posegregowania oraz bez zabezpieczenia silników przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu morskiego (narażenie na niekontrolowane przemieszczenia zawartości kontenera w trakcie rejsu przy falowaniu morza). Organ wskazał, że silniki przeznaczone do dalszego wykorzystania, jako części samochodowe winny być zapakowane w skrzynie drewniane lub w inny sposób zabezpieczone, a zostały załadowane jak złom, nasypowo w postaci wymieszanej. Ponadto o możliwości zakwalifikowania ocenianego towaru do odpadów świadczy jego wartość, która jest na poziomie wartości złomu metali - 0,45 USD/kg. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], [...]WIOŚ zobowiązał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 22, w postaci 86 sztuk silników samochodowych oraz 63 sztuk zawieszeń, a także innych części pojazdów, w tym m.in. elementów układu wydechowego, elementów karoserii pojazdów, stanowiących zawartość nr [...] wysyłanych z Polski na terytorium N., w krajowej instalacji posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 16 01 22, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania ww. postanowienia. W zażaleniu skarżący zarzucił bezpodstawne uznanie ww. części samochodowych za odpady. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów strony i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r.: 1) uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie terminu jego wykonania; 2) utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie w pozostałym zakresie; 3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dnia od daty doręczenie postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. O. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach poprzez uznanie, że w kontenerze [...] używane części samochodów stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zastosowanie wobec skarżącego przepisów regulujących kwestie przemieszczania odpadów, podczas gdy przedmiotem transportu, którym zajmował się skarżący, nie były odpady, lecz części będące sprawnymi podzespołami; art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że organ w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod kątem normy wynikającej z treści art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz NSA, stwierdził, że elementem istotnym, które należy brać pod uwagę w interpretacji pojęcia "odpady" jest określenie "użyteczność", które oznacza zdolność do zaspokajania ludzkich potrzeb. Produkt, jeżeli zaspokaja jakąś potrzebę, jest użyteczny, a użyteczność stanowi jego wartość. Nieużyteczność odpadów może być charakteryzowana w uwzględnieniem podziału na: nieużyteczność względną i bezwzględną. Nieużyteczność względna ma miejsce wówczas, gdy odpad nie nadaje się do wykorzystania w produkcji podstawowej w miejscu w którym powstał, posiada natomiast wartość w produkcji ubocznej lub podstawowej w innym miejscu. Nieużyteczność bezwzględna ma miejsce wówczas, gdy odpady utraciły wszelką wartość użytkową. Odpadem jest więc każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Nie są one więc dla posiadacza użyteczne. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach są części samochodowe, których posiadacz pozbył się i które nie mogą już być użytkowane w dotychczasowy sposób. Oznacza to, że są niezdatne do dalszego bezpośredniego wykorzystania w pojeździe ze względu na stopień ich zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń. Dla oceny, czy zaszło "pozbycie się" danego przedmiotu, istotna jest także ocena przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, które skłoniły posiadacza do tej zmiany. Przywołując bogate orzecznictwo TSUE Sąd wskazał, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania. Sąd wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, że przedmioty znajdujące się w kontenerze zostały wpisane na fakturze pod jedną pozycją. Oznaczono je w sposób wagowy (21.600 kg) i podano wartość brutto łącznie dla wszystkich zbywanych części (9.720 USD). Według załącznika do ww. faktury strona ustaliła cenę zbywanej masy przedmiotów na kwotę 0,45 USD za każdy kilogram. Wynika z tego, że cena jednego kilograma silnika samochodowego jest identyczna, jak cena za jeden kilogram zawieszenia samochodowego. [...]WIOŚ wskazał w swojej opinii z dnia 19 kwietnia 2013 r., że wartość zbywanego przez stronę towaru jest wartością na poziomie wartości złomu metali. Przedmioty stanowiące zawartość ww. kontenera nie zostały wycenione, jako pojedyncze części samochodowe, tak jak to praktykuje się w obrocie gospodarczym częściami samochodowymi, lecz jako jedna masa przedmiotów. Również sposób załadowania używanych przedmiotów, bez jakichkolwiek zabezpieczeń przed ich uszkodzeniem podczas transportu, świadczy o tym, że w kontenerze znajdował się złom metalowy stanowiący odpady w postaci zużytych części samochodowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ nie był zobowiązany by zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. GIOŚ jest bowiem wyspecjalizowanym organem administracji, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie zakres wiedzy specjalistycznej. Z tego samego względu Sąd podzielił stanowisko organu, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych oględzin części samochodowych umieszczonych w skontrolowanym kontenerze, ponieważ jak wywiedziono wyżej oględziny zostały przeprowadzone w dniu 12 kwietnia 2013 r. Zdaniem Sądu, organ ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy, w szczególności odniósł się do faktury wystawionej w związku z transportem części. Brak wyszczególnienia na fakturze wszystkich części stanowiących zawartość kontenera tylko potwierdzał, że przedmioty te w zamierzeniu skarżącego nie miały utrzymać dotychczasowego przeznaczenia i potraktowane zostały jak złom. W skardze kasacyjnej C. O. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez przyjęcie, że znajdujące się w kontenerze [...] używane części samochodów stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: • art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zebranego materiału dowodowego, w tym faktury VAT nr [...] oraz oświadczenia P. Sp. z o.o. z dnia 10.04.2013r.; • art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów Kpa, tj.: – art. 7 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przedmiotowe części samochodowe stanowią odpady o określonym kodzie, pomimo nieprzeprowadzenia ekspertyz lub zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu mechaniki pojazdowej, w sytuacji gdy z przedłożonych dokumentów w postaci faktur VAT oraz oświadczeń P. Sp. z o.o. i skarżącego, wynika, że przedmiotowe części samochodowe stanowiły przedmiot sprzedaży części używanych i sprawnych, oraz poprzez przyjęcie, że wolą skarżącego było pozbycie się zawartości kontenera [...]; – art. 84 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przez uznanie, że nie zachodziła konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest okoliczność wymagająca wiedzy specjalistycznej; – art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się do oświadczeń skarżącego oraz P. Sp. z o.o., a także co do faktu sprzedaży części będących przedmiotem niniejszego postępowania przez ww. Spółkę na rzecz skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty C. O. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący kupił części samochodowe od spółki P. celowo, aby je następnie odprzedać. Nie były one w żadnym momencie bezużyteczne, a wręcz przeciwnie stanowiły element obrotu gospodarczego. Obie transakcje, tj. zakup od spółki P. oraz sprzedaż na rzecz [...] kontrahenta "[...]" doszły do skutku tego samego dnia. Przedmiotowe części samochodowe nie były dla skarżącego w żadnej mierze bezużyteczne i nie próbował on się ich pozbyć. W żaden sposób nie zmieniał zastosowania ani wykorzystania ww. części, ponieważ kupił je w konkretnym celu, tj. sprzedaży. Skarżący wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono czy części stanowiące zawartość kontenera uległy zbyciu w ramach prowadzonej przez strony działalności, czy też z uwagi na brak zastosowania tych części ,obrót nimi stanowił wyzbycie się w rozumieniu ustawy o odpadach. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił też na czym miałby polegać zły stan techniczny przedmiotowych części, ponieważ wnioski wysnute na podstawie zanieczyszczenia i korozji nie dają ku temu jednoznacznej odpowiedzi. Jedynie profesjonalna ekspertyza byłaby miarodajnym źródłem informacji w tej kwestii. W tym kontekście skarżący powołał się na faktury, specyfikacje i oświadczenia wskazujące na odmienny stan faktyczny niż przyjęty na podstawie oględzin stanu technicznego części samochodowych przez nieprofesjonalny w tej materii organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena czy trafnie Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe zakwalifikowanie przez organy administracji zawartości skontrolowanego kontenera jako odpadu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. Z 2013 r., poz. 21). Zarzuty skarżącego kasacyjnie naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego (art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach) jak i przepisów postępowania (art. 141 § 1 p.p.s.a, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 2, 84, 75 §1, 107 § 3 k.p.a.) koncentrują się wokół tej właśnie kwestii. Skarżący wskazał przy tym, że przedmioty stanowiące zawartość kontenera kupił celowo, by je następnie odsprzedać. Nie były one w żadnym momencie bezużyteczne, a wręcz przeciwnie stanowiły element obrotu gospodarczego. W pierwszej kolejności należało ocenić czy organy administracji, a w konsekwencji również Sąd pierwszej instancji należycie wyjaśniły okoliczności sprawy. Dopiero bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na dokonanie oceny trafności zastosowania lub wykładni przepisu prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że nie podważył rozstrzygnięcia organów, które zdaniem skarżącego z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie ustaliły w drodze dowodu z opinii biegłych z zakresu mechaniki samochodowej stanu technicznego przedmiotowych części samochodowych, które zdaniem skarżącego były sprawne. Okoliczność, która miałaby być udowodniona tym środkiem dowodowym, to jest w jakim stanie technicznym są części samochodowe pozostaje bowiem bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodzić się także należy w pełni ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie nie było potrzeby powoływania dowodu z opinii biegłego, ponieważ orzekające organy, przy ustalonym w tej sprawie stanie faktycznym dysponowały wiedzą specjalistyczną niezbędną do dokonania oceny materiału dowodowego zebranego w tej sprawie. NSA w wyroku z dnia 19 listopada 2015r. w sprawie II OSK 667/14 (http://:cbois.nsa.gov.pl) dotyczącej podobnego stanu faktycznego i prawnego stwierdził, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska jak i Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, który sporządzał opinię w niniejszej sprawie, są wyspecjalizowanymi organami administracji powołanymi do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Pracownicy tych organów posiadają wiedzę w zakresie niezbędnym do oceny materiału dowodowego pod kątem zakwalifikowania danego przedmiotu do "odpadu" w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Biegły z zakresu mechaniki pojazdowej nie jest natomiast uprawniony do takiej oceny, a jedynie do stwierdzenia stanu technicznego przedmiotu, który – jak zostało wyżej wskazane nie jest dominującą przesłanką kwalifikującą przedmiot do grupy odpadów. Nie było przedmiotem oceny w niniejszej sprawie czy omawiane przedmioty nadawały się do ponownego użytkowania, a zatem brak jest postaw do twierdzenia, że obowiązkiem organu administracji było powołanie na powyższe okoliczności biegłego. Jak wynika z treści art. 84 § 1 k.p.a. – organ winien rozważyć dopuszczenie takiego dowodu jedynie w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, przy czym wiadomości te muszą dotyczyć przesłanek mających znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia. Powyższe rozważania mają w pełni zastosowanie w tej sprawie. Przede wszystkim jednak, ze stanu faktycznego niniejszej sprawy bez żadnych wątpliwości wynika, że dla ustalenia, iż znajdujące się w kontenerze części samochodowe były odpadami - zbędnym było powoływanie biegłego. Jak wynika z protokołu z oględzin z dnia 12 kwietnia 2013 r. w kontenerze znajdowały się używane części samochodowe m.in. silniki, elementy karoserii, elementy układu wydechowego. Stwierdzono, że przedmioty te posiadają widoczne ślady korozji, są zanieczyszczone. Zgodzić się należy się ze stanowiskiem organu, zaakceptowanym słusznie przez Sąd pierwszej instancji, że już sam sposób zapakowania towaru luzem, bezładnie , nasypowo jak złom, bez posegregowania, bez zabezpieczenia silników przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu morskiego, świadczy o tym, że elementy te stanowią odpady. Ponadto o prawidłowości takiej kwalifikacji świadczy i to, że towar ten wyceniono na poziomie wartości złomu metali - 0,45 USD/kg niezależnie od rodzaju części samochodowej. Trafnie organ podkreślił także okoliczność, że z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, że przedmioty znajdujące się w kontenerze zostały wpisane na fakturze pod jedną pozycją. Oznaczono je w sposób wagowy (21.600 kg) i podano wartość brutto łącznie dla wszystkich zbywanych części (9.720 USD). Według załącznika do ww. faktury strona ustaliła cenę zbywanej masy przedmiotów na kwotę 0,45 USD za każdy kilogram. Wynika z tego, że cena jednego kilograma silnika samochodowego jest identyczna, jak cena za jeden kilogram zawieszenia samochodowego. [...]WIOŚ wskazał w swojej opinii z dnia 19 kwietnia 2013 r., że wartość zbywanego przez stronę towaru jest wartością na poziomie wartości złomu metali a przedmioty stanowiące zawartość ww. kontenera nie zostały wycenione, jako pojedyncze części samochodowe, tak jak to praktykuje się w obrocie gospodarczym częściami samochodowymi, lecz jako jedna masa przedmiotów. Z tych wszystkich względów zakwalifikowanie zawartości kontenera jako odpady było prawidłowe. Wobec tego nie można uznać podnoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a oraz art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 2, 84, 75 §1, 107 § 3 k.p.a. za uzasadniony. Za nieuzasadniony uznać należało także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach polegającą na uznaniu, że używane części samochodów znajdujące się w kontenerze stanowią odpady. Kwestionując błędną wykładnię powyższego przepisu, skarżący podniósł, że nie traktował tych przedmiotów jako bezużyteczne i nie próbował ich się pozbyć. Kupił je bowiem w celu sprzedaży, stanowiły one element obrotu gospodarczego, przedmiot transakcji. Zarzucił, że Sąd nie wziął pod uwagę przeprowadzonych transakcji, oświadczeń oraz faktur VAT, które w sposób jednoznaczny dowodzą intencji skarżącego – sprzedaży używanych części samochodowych [...] podmiotowi. Wskazać należy, że problemem wynikającym na tle rozumienia pojęcia "pozbycia się" użytego w omawianym przepisie zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 960/08 (http://:cbois.nsa.gov.pl) uznając, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Stanowisko to w pełni podziela skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz ETS prezentowany jest pogląd, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95 - publ. ECR 1997/6/I-03561). Wobec powyższego należy uznać, że w kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku, a zatem również takie podzespoły, które co do zasady mogłyby być powtórnie wykorzystane. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia15 czerwca 2000 r., Lex nr 82853). W wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ. ECR 1990/3/I-01509) Trybunał orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym. Mając na względzie powyższe orzeczenia, wskazać należy, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej – co miało miejsce w tej sprawie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.