IV SA/Wa 610/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-27

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Piotr Korzeniowski, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy używane części samochodowe, wysyłane za granicę, które są zanieczyszczone, posiadają ślady korozji, są załadowane luzem i bez zabezpieczeń, stanowią odpady w rozumieniu przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że używane części samochodowe, które są zanieczyszczone, posiadają ślady korozji, są załadowane luzem i bez zabezpieczeń, stanowią odpady w rozumieniu przepisów prawa, nawet jeśli teoretycznie mogłyby być jeszcze wykorzystane. Kluczowe jest zachowanie posiadacza, który pozbywa się przedmiotu, co przejawia się w sposobie jego załadunku i wycenie, wskazującej na traktowanie ich jako złomu, a nie pełnowartościowych części. W związku z tym, organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące międzynarodowego przemieszczania odpadów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. O. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), które nakazywało zagospodarowanie używanych części samochodowych (silników, zawieszeń) jako odpadów. Skarżący twierdził, że części te nie są odpadami, lecz sprawnymi podzespołami. Organy celne i ochrony środowiska uznały jednak, że ze względu na stan techniczny, sposób załadunku (luzem, bez zabezpieczeń) oraz niską wartość (na poziomie złomu), części te stanowią odpady w rozumieniu przepisów prawa, a ich wysyłka za granicę była nielegalnym przemieszczaniem odpadów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi C. O. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, GIOŚ), po rozpatrzeniu zażalenia Pana C.O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C., ul. [...],[...] G., (dalej jako: skarżący, strona), reprezentowanego przez Pana A.S., na postanowienie GIOŚ (dalej: organ I instancji), nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., wzywające skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. 2006. 190. 1, dalej jako: rozporządzenie nr 1013/2006), poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 22, w postaci 86 sztuk silników samochodowych oraz 63 sztuk zawieszeń, a także innych części pojazdów, w tym m.in. elementów układu wydechowego, elementów karoserii pojazdów, stanowiących zawartość nr [...] wysyłanych z Polski na terytorium N., w krajowej instalacji posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 16 01 22, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r. nr 112 poz. 1206): 1) uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie terminu jego wykonania, 2) utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie w pozostałym zakresie 3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dnia od daty doręczenie postanowienia. Stan sprawy przestawiał się następująco: W dniu [...] kwietnia 2013 r. przedstawiciel P. S.C., ul. [...],[...] G., działając z upoważnienia skarżącego, dokonał w Urzędzie Celnym w G. zgłoszenia do procedury wywozu towaru w postaci 86 sztuk używanych silników samochodowych oraz 63 sztuk używanych elementów zawieszenia do pojazdów samochodowych. W związku z podejrzeniem nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, w dniu [...] kwietnia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w G. przeprowadzili oględziny zgłoszonego towaru. W wyniku ww. oględzin ustalono, iż przedmiotem wysyłki są używane elementy części samochodowych, m.in. silniki oraz elementy karoserii, elementy układu wydechowego. Stwierdzono, że towar posiada widoczne ślady korozji i jest zanieczyszczony. Dowodem powyższych ustaleń jest protokół z oględzin sporządzony w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez funkcjonariusza celnego i podpisany przez Pana L.S. - pracownika firmy E. Sp. z o.o., umocowanego do udziału w czasie rewizji celnej kontenera przez Panią B.K. z P. s.c., która została upoważniona przez stronę do podejmowania w imieniu i na rzecz strony wszelkich czynności i formalności przewidzianych w ustawodawstwie celnym. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...], przedstawił opinię w zakresie zawartości kontenera [...], w której stwierdził, że o zakwalifikowaniu zawartości ww. kontenera do odpadów świadczy przede wszystkim sposób załadowania części tj. luzem, bezładnie, bez posegregowania oraz bez zabezpieczenia silników przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu morskiego (narażenie na niekontrolowane przemieszczenia zawartości kontenera w trakcie rejsu przy falowaniu morza). [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że silniki przeznaczone do dalszego wykorzystania jako części samochodowe winny być zapakowane w skrzynie drewniane lub w inny sposób zabezpieczone, a zostały załadowane jak złom, nasypowo w postaci wymieszanej. Ponadto ww. organ stwierdził, że o możliwości zakwalifikowania ocenianego towaru do odpadów świadczy jego wartość, która jest na poziomie wartości złomu metali - 0,45 USD/kg. W związku z powyższym w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], Naczelnik Urzędu Celnego w G., na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. nr 124 poz. 859 ze zm., dalej jako: u.m.p.o.) , powiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zgromadzoną w tej sprawie dokumentację. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego GIOŚ, w dniu [...] maja 2013 r. w piśmie znak: [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 160122, w postaci 86 sztuk silników samochodowych oraz 63 sztuk zawieszeń, a także innych części pojazdów, w tym m.in. elementów układu wydechowego, drzwi, klap, przez skarżącego, będącego wysyłającym odpady, odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terenu Polski na terytorium N. W toku postępowania w postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r., organ I instancji zobowiązał stronę do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zagospodarowanie przedmiotowych odpadów, w krajowej uprawnionej instalacji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania ww. postanowienia. Strona wniosła w ustawowym terminie zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając, iż części samochodowe objęte postępowaniem bezpodstawnie zostały uznane za odpady. W konsekwencji powyższego strona wniosła o uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów strony i w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji w części, w której strona została zobowiązania do przekazania odpadów do uprawnionego odbiorcy. Skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako: WSA w Warszawie) zarzucając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1. przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej jako: u.o.), poprzez uznanie, że w kontenerze [...] używane części samochodów stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy; 2. przepisów postępowania, tj. m.in. art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zastosowanie wobec skarżącego przepisów regulujących kwestie przemieszczania odpadów, podczas gdy przedmiotem transportu, którym zajmował się skarżący, nie były odpady, lecz części będące sprawnymi podzespołami; 3. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i odstąpienie od zbadania stanu technicznego towaru zakwalifikowanego przez organ jako odpady i jego przydatności do dalszego zastosowania w warunkach kraju, do którego towar był przeznaczony; 4. art. 75 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu technicznego towaru zakwalifikowanego przez organ jako odpady i jego przydatności do dalszego zastosowania w warunkach kraju, do którego towar był przeznaczony, w tym zaniechania przeprowadzenia oględzin towaru i uzyskania opinii rzeczoznawcy; 5. art. 77 §1 k.p.a., poprzez zbadanie sprawy w sposób niewystarczający i rozstrzygnięcie jedynie na podstawie opinii funkcjonariuszy Urzędu Celnego w G. nieposiadających żadnej wiedzy specjalistycznej niezbędnej dla oceny stanu technicznego przedmiotów znajdujących się w kontenerze i zakwalifikowania ich jako odpady, bez uwzględnienia wymagań technicznych dla używanych podzespołów samochodowych stosowanych w N., przy oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie takich wymagań obowiązujących w Polsce; 6. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie rozstrzygnięcia z pominięciem dowodów wskazanych przez skarżącego i oparcie się wyłącznie na oględzinach dokonanych przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowień obu instancji . W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA w Warszawie) zważył, co następuje. WSA w Warszawie rozpoznając skargę na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. Dalej jako ustawa p.p.s.a.) dokonuje kontroli działań administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega prawidłowość zebrania przez organy administracji materiału dowodowego i prawidłowość jego rozpatrzenia stosownie do przepisu art. 77 § 1 k.p.a. Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. GIOŚ wydane, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, na postanowienie tego samego organu z dnia [...] lipca 2013 r., wzywające skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 22, w postaci 86 sztuk silników samochodowych oraz 63 sztuk zawieszeń, a także innych części pojazdów, w tym m.in. elementów układu wydechowego, elementów karoserii pojazdów, stanowiących zawartość nr [...] wysyłanych z Polski na terytorium N., w krajowej instalacji posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 16 01 22, w którym to rozstrzygnięciu organ II instancji: 1) uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie terminu jego wykonania, 2) utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie w pozostałym zakresie 3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dnia od daty doręczenie postanowienia. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod kątem normy wynikającej z treści art. 25 ust. 1 pkt 1 u.m.p.o. w zw. z art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Przepis ten definiuje pojęcie "odpady". Należy w tym miejscu podkreślić, iż pojęcia nie powinny służyć tylko do informowania o treści norm prawnych, ale ich celem jest także wyznaczanie zakresu regulacji prawnej oraz jej celów. Pojęcie "odpady" jest podstawowym elementem treści u.o. Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem jest substancja lub przedmiot. Ta szczególna natura odpadu jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów. Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu możemy odnosić do kwestii subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla posiadacza odpadów. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga uwzględnienia przy ocenie przedmiotu lub substancji jako odpadu. Zwłaszcza na gruncie analizy ekonomicznej możemy mówić np. o wartości początkowej oraz wartości bieżącej np. jakiegoś przedmiotu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (Wyrok ETS z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.) W orzecznictwie NSA ukształtowanym na gruncie ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. wyrażony został pogląd według, którego "Pojęcie «pozbycie się», które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, LEX nr 1276193). Elementem istotnym, które należy brać pod uwagę w interpretacji pojęcia "odpady" jest określenie "użyteczność", które oznacza zdolność do zaspokajania ludzkich potrzeb. Celem działalności gospodarczej jest wytworzenie rzeczy i usług, które mają użyteczność. Produkt, jeżeli zaspokaja jakąś potrzebę, jest użyteczny, a użyteczność stanowi jego wartość. Nieużyteczność odpadów może być charakteryzowana w uwzględnieniem podziału na: nieużyteczność względną i bezwzględną. Nieużyteczność względna ma miejsce wówczas, gdy odpad nie nadaje się do wykorzystania w produkcji podstawowej w miejscu w którym powstał, posiada natomiast wartość w produkcji ubocznej lub podstawowej w innym miejscu. Nieużyteczność bezwzględna ma miejsce wówczas, gdy odpady utraciły wszelką wartość użytkową. Odpadem jest więc każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Nie są one więc dla posiadacza użyteczne. W celu ustalenia statusu prawnego części pojazdów stanowiących zawartość kontenera nr [...] należy zastosować definicję legalną pojęcia odpady z u.o. Według art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Odpadem w takim znaczeniu są części samochodowe, których posiadacz pozbył się i które nie mogą już być użytkowane w dotychczasowy sposób. Oznacza to więc, że są niezdatne do dalszego bezpośredniego wykorzystania w pojeździe ze względu na stopień ich zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń (por. też wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., I SA/Ka 2252/98, OSP 2000/3/39). Jednym z podstawowych elementów przesądzających o tym, że dany przedmiot czy substancja staje się odpadem jest zachowanie dotychczasowego posiadacza, polegające na pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Dla oceny, czy zaszło "pozbycie się" danego przedmiotu, istotna jest także ocena przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, które skłoniły posiadacza do tej zmiany. Może to być np. nieprzydatność lub niemożliwość wykorzystania w dotychczasowy sposób. Z dokumentu zgłoszenia celnego [...] wynika, iż skarżący dokonał zgłoszenia do procedury wywozu do N. towaru w postaci 86 sztuk silników samochodowych używanych oraz 63 sztuk elementów zawieszenia do pojazdów samochodowych. Według ww. zgłoszenia, jako dokumenty wymagane skarżący wskazał m.in. dokument [...] stanowiący fakturę oraz specyfikację. Zgodnie z fakturą przedmiotem transakcji były "używane części samochodowe zgodnie z załącznikiem". Ze specyfikacji do ww. faktury wynika, iż było to 86 sztuk używanych silników pochodzących z dziesięciu różnych marek pojazdów samochodowych. W wyniku rewizji kontenera stwierdzono, że ww. silniki oraz elementy karoserii oraz układu wydechowego pojazdów stanowią zawartość kontenera. Stwierdzono także, iż części te były zanieczyszczone i posiadały ślady korozji. Stan techniczny oraz sposób załadunku towaru wskazywał, że przedmioty te stanowią odpad pochodzący z demontażu pojazdów. Części które znajdowały się w kontenerze były załadowane luzem, bezładnie, bez posegregowania, nie były także zabezpieczone przed uszkodzeniem podczas transportu morskiego. Przedmioty te zostały umieszczone w kontenerze tak jak złom metalowy, metodą nasypową i były wymieszane. Oran stwierdził, iż części te znajdowały się w stanie znacznego zużycia, nie były w żaden sposób posortowane, ani oczyszczone. Wśród części stanowiących zawartość kontenera stwierdzono także tłumik układu wydechowego. Tłumiki układu wydechowego są wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. z 2005 r. nr 201 poz. 1666). Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: ETS) wynika, że ważnym elementem, który przesądza o tym, że przedmiot staje się odpadem jest zachowanie się posiadacza. W połączonych sprawach C- 418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r.). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1 B/1-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS, są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C 304)94,C-330/94,C- 342/94,C-224/95 - publ. ERC 1997/6/1-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ. ERC 1990/3/1-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania. W literaturze M. Górski zwraca uwagę na duże znaczenie wykładni określenia - "pozbycie się". Jego zdaniem, powinna ona być indywidualizowana, w szczególności gdy pojawiają się wątpliwość, czy wskutek pozbycia się dany przedmiot jest odpadem ( zob. J. Jerzmański, M. Górski, Pojęcia "odpady", "odpady komunalne", [w:] M. Górski, K. Nowacki, Prawne i organizacyjne obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi, Wrocław 2012, s. 55). Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania przedmioty, znajdujące się w kontenerze zostały wpisane na fakturze pod jedną pozycją. Oznaczono je w sposób wagowy wynoszący 21.600 kg i podano wartość brutto łącznie dla wszystkich zbywanych części na kwotę 9.720 USD. Według załącznika do ww. faktury strona ustaliła cenę zbywanej masy przedmiotów na kwotę 0,45 USD za każdy kilogram. Skarżący nie określił pojedynczej ceny każdego przedmiotu lecz wskazał cenę za każdy kilogram. Wynika z tego, że cena jednego kilograma silnika samochodowego jest identyczna jak cena za jeden kilogram zawieszenia samochodowego. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał w swojej opinii z dnia [...] kwietnia 2013 r., że wartość zbywanego przez stronę towaru jest wartością na poziomie wartości złomu metali. Strona zbyła przedmiotowe przedmioty za cenę odpowiadającą wartości złomu. Przedmioty stanowiące zawartość ww. kontenera nie zostały wycenione, jako pojedyncze części samochodowe, tak jak to praktykuje się w obrocie gospodarczym częściami samochodowymi, lecz jako jedna masa przedmiotów. Skarżący nie wycenił i nie wskazał parametrów technicznych osobno każdej części samochodowej. Zwłaszcza parametry techniczne oraz oznakowanie numeryczne jest często niezbędnym warunkiem bezpiecznego zastosowania w pojeździe części samochodowej. Sposób załadowania używanych przedmiotów, bez jakichkolwiek zabezpieczeń przed ich uszkodzeniem podczas transportu świadczy również o tym, że w kontenerze znajdował się złom metalowy stanowiący odpady w postaci zużytych części samochodowych. Sposób załadunku i transportu towaru dowodzi, że bez znaczenia dla zbywającego był fakt, czy załadowane części ulegną uszkodzeniu w wyniku niekontrolowanego przemieszczania się części względem siebie w kontenerze w trakcie rejsu oraz czy w konsekwencji tego utracą one ewentualne walory przydatności do użycia. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 2132/11), w którym NSA stwierdził, "(...), że już sam sposób zapakowania towaru, tj. bezładny załadunek wymieszanych części samochodowych może świadczyć o tym, że towar stanowią odpady nieprzedstawiające wartości użytkowej. Części te nie zostały oczyszczone, posortowane, ani w żaden sposób zabezpieczone przed uszkodzeniem w trakcie transportu, czy wyciekiem płynów eksploatacyjnych. Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady". W niniejszej sprawie należy także podkreślić, iż części te nie zostały oczyszczone, posortowane, ani w żaden sposób zabezpieczone przed wyciekiem płynów eksploatacyjnych. Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady. Części samochodowe transportowane i przechowywane w opisany wyżej sposób nie będą mogły być używane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wobec tego spełniona została również przesłanka, że przeznaczeniem tych części było ich pozbycie się rozumiane jako zasadnicza zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu, odmienna od jego podstawowego przeznaczenia. Uznać zatem należy, że organ również i z tego powodu, zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia tego przepisu. Organ uznając, że przedmioty stanowiące zawartość kontenera stanowiły odpady nie naruszył zasady swobody umów pomiędzy stronami transakcji. Dla kwalifikacji normatywnej przedmiotów jako odpadów dokonywanej przez polski organ administracji nie powinny mieć znaczenia realia występują w N., czego zdaniem skarżącego, organ nie wziął pod uwagę. Organ nie kwestionował wysokości wynagrodzenia ustalonej z przedsiębiorcą [...], lecz wskazał, że kwota transakcji odpowiada kwocie za sprzedaż złomu, a nie części samochodowych. W tym celu organ dokonał także analizy cen rynkowych za używane silniki samochodowe. Wynika z niej, iż cena wykazana na fakturze przez skarżącego odpowiada wartości złomu metalowego i nie może być porównana z ceną rynkową za tego typu używane części samochodowe. Bezzasadny w ocenie Sądu, jest zarzut skarżącego, że organ nie ustalił ilości elementów znajdujących się w kontenerze, których ponowne użycie jest zabronione na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GIOŚ, powołując się na dokumentację fotograficzną, wskazał, że wśród części załadowanych do kontenera znajduje się także tłumik układu wydechowego. Według prawa polskiego, jego ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zabronione jest stosowanie w pojeździe przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Według powołanych wyżej przepisów, po wymontowaniu części i elementy samochodowe nie mogą być ponownie użyte w innych pojazdach. Z uwagi na brak możliwości wykorzystania takich części w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem podmiot, który je wymontował z pojazdu ma obowiązek przekazać takie części i elementy do uprawnionego odbiorcy odpadów. W konsekwencji wobec uznania przedmiotowych części samochodowych za odpad, GIOŚ prawidłowo wszczął postępowanie w tym przedmiocie w oparciu o art. 25 ust. pkt 1 u.m.p.o. oraz stosownie do art. 27 ust. 2 pkt 1 u.o. zobowiązał skarżącą jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia przemieszczenia odpadów, którego to skarżący nie dokonała, do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku tych odpadów. Przedmioty pochodzące z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji mają cechy odpadu w rozumieniu definicji ustawowej tego pojęcia. Brak jest także podstaw do twierdzenia, by organ zobowiązany był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że GIOŚ jest wyspecjalizowanym organem administracji, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie zakres wiedzy specjalistycznej. Z tego samego względu Sąd podziela stanowisko organu, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych oględzin części samochodowych umieszczonych w skontrolowanym kontenerze, ponieważ jak wywiedziono wyżej oględziny zostały przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2013 r. Dowody zebrane przez organ w sprawie były wystarczające do kwalifikacji tych części samochodowych jako odpadów, co wykazano wyżej. Zdaniem Sądu, organ ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Organ w szczególności odniósł się do faktury wystawionej w związku z transportem części. Brak wyszczególnienia na fakturze wszystkich części stanowiących zawartość kontenera tylko potwierdzał, że przedmioty te w zamierzeniu skarżącego nie miały utrzymać dotychczasowego przeznaczenia i potraktowane zostały jak złom. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że w momencie kontroli kontenera znajdowały się tam luzem umieszczone części samochodowe, których stan techniczny oraz sposób załadunku wskazywał, że są to odpady. Wobec tego organ słusznie dowodzi, że zgodnie z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. wobec wystarczającego wyjaśnienia okoliczności transportu części, nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych oględzin. Powyższe argumenty wskazują, że organ przeprowadził postępowanie prawidłowo, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów formułujących zasady postępowania dowodowego. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, art. 75 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło