IV SAB/Wr 95/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-28

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zobowiązany może pozostawić bez rozpatrzenia wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną, jeśli nie zawiera on danych osobowych wnioskodawcy, a następnie wezwać do uzupełnienia braków formalnych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ zobowiązany nie może pozostawić bez rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego drogą elektroniczną, który nie zawiera danych osobowych wnioskodawcy, i wezwać do uzupełnienia braków na podstawie przepisów k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej maksymalnie odformalizowała postępowanie w tym zakresie, a wniosek może przybrać każdą formę i nie wymaga identyfikacji wnioskodawcy, chyba że organ zamierza wydać decyzję odmowną lub umorzyć postępowanie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną, który nie zawierał danych osobowych. Organ wezwał do uzupełnienia braków formalnych na podstawie k.p.a., grożąc pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Termin do załatwienia sprawy upłynął bez odpowiedzi. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, argumentując, że wniosek o informację publiczną nie wymaga identyfikacji wnioskodawcy. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że wniosek był anonimowy i wymagał uzupełnienia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Burmistrza B. do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Burmistrza B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Burmistrza B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza B. do rozpatrzenia wniosku skarżącego D. Z. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem ; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza B. na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z dnia 7 kwietnia 2016 r. wniesionej przez D. Z. (dalej: skarżący) jest bezczynność Burmistrza B. (dalej: organ zobowiązany, podmiot zobowiązany) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący w dniu 13 stycznia 2016 r. przesłał przy użyciu poczty elektronicznej do podmiotu zobowiązanego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył informacji publicznej w zakresie wykazu jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, związków jednostek samorządu terytorialnego, stowarzyszeń, spółek komunalnych, wraz z podaniem personaliów osób nimi zarządzających (adresów mail i zajmowanych stanowisk) oraz informacji o prowadzonych przez organ zobowiązany rejestrach, ewidencjach archiwach. Organ w dniu 21 stycznia 2016 r. wezwał skarżącego o uzupełnienie braków formalnych poprzez podanie danych osobowych w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 63 § 2 w związku z art. 64 § 2 k.p.a. Termin do załatwienia sprawy upłynął w dniu 28 stycznia 2016 r., jednakże ani do tego dnia ani do dnia sporządzenia skargi skarżącemu nie została udzielona informacja zgodnie z wniesionym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ani też jakakolwiek inna odpowiedź, w szczególności z podaniem miejsca publikacji na konkretnych podstronach BIP organu. Ponadto skarżący podniósł, że lektura całej strony BIP organu wraz z wszystkimi podstronami pozwala zauważyć, że nie można znaleźć tam całej wnioskowanej przez stronę informacji publicznej. Między innymi brakuje na niej informacji o zakładach budżetowych, związkach j.s.t. oraz stowarzyszeniach, których członkiem jest Miasto B., a ponadto brakuje personaliów osób zarządzających stowarzyszeniami oraz związkami międzygminnymi, których członkiem jest Miasto B. Zauważono także, że na stronie BIP Organu brak jest jakiejkolwiek informacji o wszystkich prowadzonych w Urzędzie Miasta i Gminy w B. rejestrach, ewidencjach i archiwach. Odnosząc się do kwestii wezwania o uzupełnienie braków wniosku złożonego drogą elektroniczną, poprzez podanie danych osobowych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, strona podniosła powołując się na liczne poglądy doktryny i orzecznictwa, że wniosek o dostęp do informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., może być złożony drogą elektroniczną, a ustawa w takim przypadku nie wymaga ani tego, aby wniosek był opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym, ani tego, by wnioskodawca korzystał z platformy ePUAP. Stanowisko to uzasadniane jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informacje. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może mieć zatem dowolną postać, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym wniosek o udostępnienie informacji publicznej może zostać złożony anonimowo i o ile dotyczy on informacji publicznej będącej w posiadaniu podmiotu obowiązanego, a nie wchodzą w grę przesłanki do wydania odmownej decyzji administracyjnej z art. 16 ustawy, podmiot obowiązany ma obowiązek udzielić informacji w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem nawet, jeśli jest anonimowy. Za dopuszczalnością składania anonimowo wniosków o udostępnienie informacji publicznej i skorelowanego z tym prawem obowiązku podmiotu zobowiązanego do rozpoznania takiego wniosku przemawia aktualnie zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, głosy doktryny oraz liczna praktyka. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; odstąpienie od wymierzania organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art.154 § 6 p.p.s.a.; oraz zasądzenie od podmiotu obowiązanego zwrotu kosztów postępowania w łącznej kwocie 1.082,20 zł, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych w wysokości dwukrotności stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (960 zł, co do której to kwoty zgodnie z § 16 zd. 1 w/w rozporządzenia oświadczam, że stanowi ona wysokość kosztów obciążających Skarżącego), wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2x1 zł) opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi. W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wniósł o oddalenie skargi. zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480,- zł. i rozpoznanie skargi na rozprawie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że złożony, jak się obecnie okazuje, przez osobę fizyczną, wniosek nie zawierał danych wnioskodawcy. Zdaniem organu bez wątpienia organ obowiązany był wezwać bliżej nieokreślonego nadawcę maila do usunięcia braków formalnych. Braki te nie zostały usunięte, a zatem podanie - wniosek anonimowego nadawcy został pozostawiony bez rozpatrzenia. Jak wskazano taki tryb postępowania dotyczy innych tego rodzaju wniosków. Zdaniem organu nie powinno budzić wątpliwości, że w sprawach objętych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie przepisy k.p.a., a zatem także art. 63 k.p.a. W opinii organu niedopuszczalnym i sprzecznym z zasadami procedury administracyjnej pozostaje kierowanie odpowiedzi na adres anonimowego nadawcy maila. Organ wskazuje, że przytoczone przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą innych stanów faktycznych, a zatem nawet w drodze analogii nie mogą być odnoszone do tej sprawy, w której nie został ujawniony nawet podstawowy zakres danych osobowych wnioskodawcy, tj. jego imię i nazwisko. Jednocześnie na marginesie Organ wskazuje, że złożony wniosek obejmuje zakres informacji dostępny w BIP Urzędu Miasta i Gminy B., a zatem także z tej przyczyny objęte wnioskiem informacje są powszechnie dostępne. Na dowód powyższych twierdzeń organ przedstawił wydruki z BIP. Zdaniem organu skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest przedwczesna. Bowiem skarżący nie wyczerpał trybu wskazanego w przepisie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718) - dalej p.p.s.a. W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2016 r. strona skarżąca zmodyfikowała wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania w ten sposób, że wniósł : przypadku wyznaczenia rozprawy i rozpoznania sprawy w trybie zwykłym w łącznej kwocie 1.082,20, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych w wysokości dwukrotności stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (960 zł, co do której to kwoty zgodnie z § 16 zd. 1 w/w rozporządzenia oświadczam, że stanowi ona wysokość kosztów obciążających Skarżącego), wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2x1 zł) opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi, a w przypadku stawiennictwa pełnomocnika strony na rozprawie dodatkowo kosztów tego stawiennictwa wg załączonego na rozprawie spisu kosztów. Kolei w przypadku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w łącznej kwocie 603 zł i 20 groszy, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych w wysokości stawki minimalnej (480zł ) określonej w §14 ust. 1 pkt 1 lit. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2x1 zł) opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718) - dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.W myśl art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, oraz stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 a). W odniesieniu do skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę, praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. 2015, poz. 2058) dalej u.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. W świetle powyższego bezczynność organu, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do jej udostępnienia w 14-dniowym terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., stosownych czynności, konkretnie nieudostępnienia informacji, lub niewydania decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Wbrew twierdzeniom zawartym w końcowej części odpowiedzi na skargę należy także wskazać, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym, skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Wskazana ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie było to ostatecznie kwestią sporną między stronami że spełniony jest zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, albowiem informacje, których udostępnienia domaga się skarżąca, co do zasady stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 powołanej wyżej ustawy. Przy tym Burmistrz należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. do organów władzy publicznej. W rozpatrywanej sprawie skarżący pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 13 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Załatwienie żądania objętego powyższym wnioskiem winno było zatem nastąpić w terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, czyli poprzez czynność materialno - techniczną polegającą na udostępnieniu żądanej informacji (art. 10 i 13 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie, że żądanie w jakimś zakresie nie dotyczy informacji publicznej lub wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z wyraźną regulacją ust. 2 art. 16 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ zobowiązany na wniosek skarżącego złożony za pomocą poczty elektronicznej bez wskazania jakichkolwiek danych osobowych wnioskodawcy, pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. wezwał wnioskodawcę na podstawie art. 63 §2 w związku z art. 64 §2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez podanie danych osobowych. Tymczasem intencją ustawodawcy w zakresie udostępnienia informacji publicznej, co jednoznacznie wynika z przepisów tej ustawy, było przede wszystkim maksymalne odformalizowanie postępowania w tym zakresie, bowiem dopiero wówczas możliwe jest pełne wypełnienie konstytucyjnej zasady jawności życia publicznego. Stąd też przewidziano w ustawie udostępnianie informacji publicznej poprzez ogłaszanie jej w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 1), wstęp na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępnianie materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (art. 7 ust. 1 pkt 3), w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych (art. 11 pkt 1), bądź przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją (art. 11 pkt 2). Reasumując, regułą jest, że informacja publiczna winna funkcjonować w obiegu publicznym i dostęp do niej, poza wyraźnie wskazanymi ustawowo wyjątkami, nie może być ograniczany. W sytuacji zaś braku określonej informacji w przestrzeni publicznej, w tym również w BIP, jej udostępnienie – stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy – następuje na wniosek, zaś w myśl art. 10 ust. 2, informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniania w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. W konsekwencji należy przyjąć, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, a osoba jej żądająca nie musi być nawet w zidentyfikowana. Według brzmienia art. 2 ust. 2 ustawy – nie musi wykazywać ani interesu prawnego, ani też faktycznego. Wobec tak wyrażonego stanowiska znajdującego poparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych i powołanych przepisach u.d.i.p. za nieporozumienie uznać należy stanowisko organu zobowiązanego sprowadzające się do tezy zawartej w odpowiedzi na skargę, że w sprawach objętych przepisami u.d.i.p. znajdują bezwzględne zastosowanie przepisy k.p.a. zatem także art. 63 tej ustawy. Tymczasem należy z całą stanowczością podkreślić, że wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, lecz na tym etapie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. W sytuacji gdy organ zobowiązany posiada informację mającą charakter informacji publicznej i decyduje o jej udostępnieniu bez opłat, o których mowa w art. 15 ustawy, to – po prostu – udostępnia ją pod postacią czynności materialno – technicznej. Analogiczna sytuacja ma miejsce gdy wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej. Dopiero bowiem w sytuacji przeciwnej , wnioskodawca w celu uiszczenia opłaty lub wykazania, w jakim zakresie udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie może już być – co oczywiste – anonimowy. Reasumując, dopiero w takiej sytuacji można wymagać od wnioskodawcy usunięcia braku formalnego np. podania imienia i nazwiska wnioskodawcy. Godzi się w tym miejscu dodać, że poza wymienionymi wyżej przypadkami, k.p.a. ma również zastosowanie do sytuacji, kiedy organ zamierza wydać decyzję odmowną w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, bądź też umorzyć postępowanie na mocy art. 14 ust. 2 ustawy. W konsekwencji w tych tylko sytuacjach procesowych może żądać działań naprawczych, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a., a przy ich nieskuteczności, stosować sankcję przewidzianą w art. 64 § 1 k.p.a. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wniosek skarżącego z dnia 13 stycznia 2016 r. przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej, wpłynął na skrzynkę odbiorczą organu. Nie budzi również wątpliwości, że w terminie przewidzianym w art. 13 ustawy i do dnia rozprawy, nie został on załatwiony. Skoro złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nadawał się do rozpoznania. Spełniał bowiem powyższe, podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku organu, skarżący w realiach tej sprawy, nie miał obowiązku podawania imienia i nazwiska w złożonym przez siebie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zatem organ pozostaje bezczynny co czyni skargę w tym przedmiocie zasadną. Ponieważ, celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 orzekł jak w pkt I wyroku. W związku ze stwierdzeniem, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu Sąd był zobowiązany do rozstrzygnięcia – zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. - czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy wskazać, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby racjonalności przepisu art. 149 p.p.s.a., nakazującego wartościowanie naruszenia prawa stanem bezczynności czy przewlekłości postępowania. Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, wobec braku definicji ustawowej, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". W orzecznictwie sądowym, wskazuje się, że takim naruszeniem będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Ponadto akcentuje się, iż kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, II SAB/Sz 34/13 - wszystkie dostępne w CBOSA).Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ w terminie ustawowym podjął czynności zmierzające do, w jego mniemaniu prawidłowego, usunięcia braków formalnych złożonego w tej sprawie wniosku. W tych okolicznościach nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt II wyroku, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. W tej sytuacji brak było również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Nałożenie grzywny ma w tym wypadku charakter fakultatywny i to sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy uzasadnione jest nałożenie grzywny w tym trybie. Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, Sąd nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia organowi grzywny Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III, dotyczące kosztów postępowania sądowego podjęte zostało na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Odnośnie żądanych kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego należy przede wszystkim wskazać, że wysokość opłat za czynności adwokackie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) – dalej rozporządzanie. W § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie to stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie 480 zł. Niewątpliwe mamy do czynienia ze sprawą określoną w pkt c §14 ust. 1 pkt 1 – zatem wynagrodzenie minimalne dla pełnomocnika wynosi 480 zł. Nadto sprawa jako nie wymagająca przeprowadzenia rozprawy została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym co uzasadnia ustalenie opłaty w wysokości równej stawce minimalnej stosownie do treści §15 ust. 2 rozporządzenia. Na wysokość zasądzonych kosztów oprócz kwoty minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów korespondencji w kwocie 4,20 zł oraz opłat bankowych w kwocie 2 zł. Zgodnie z treścią art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący. W związku z tym, przedstawiony katalog niezbędnych kosztów nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego, tak jak w niniejszej sprawie, prowizja banku od przelewu obejmującego kwotę uiszczaną z tytułu opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa, albo koszty związane z prowadzeniem korespondencji. Koszty te nie mieszczą się w ramach wydatków adwokata lub radcy prawnego, ponieważ wydatki te mogą być pokrywane w ramach wynagrodzenia pełnomocnika. Z pewnością wydatki takie nie są zaliczane do kosztów postępowania, które ma zwrócić organ, w razie uwzględnienia skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 918/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Bd 86/15; wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 923/13 - CBOSA).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło