II SA/Gl 186/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-06-16

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczająca lokalizację obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy działki, narusza prawo własności właścicieli sąsiednich nieruchomości i zasady konstytucyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopuszczenie lokalizacji obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności ani zasad konstytucyjnych. Prawo to jest ograniczone przepisami prawa, a ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności w granicach dopuszczonych przez ustawę i Konstytucję. Lokalizacja przy granicy działki nie narusza zasady równości wobec prawa, a ewentualne uciążliwości są rozstrzygane w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Właściciele czterech nieruchomości położonych w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Zbrosławice z 2007 r. zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym prawa własności i zasady proporcjonalności, poprzez dopuszczenie lokalizacji obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy działki. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że plan jest zgodny z prawem.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E.K., L. K., W. T., P. T., M. Z., M. Z., S. P. (P.), E. P. (P.) i W.P.(P.) na uchwałę Rady Gminy Zbrosławice z dnia 26 października 2007 r. nr XII/114/07 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Rada Gminy Zbrosławice w dniu 26 października 2007 r. podjęła uchwałę Nr XII/114/07 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Gminy Zbrosławice dla południowego obszaru sołectwa S. - dalej zwanej uchwałą bądź m.p.z.p. Uchwała ta została następnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 18 grudnia 2007 nr 211, poz. 4574). Na uchwałę tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) - dalej zwanej u.s.g., wnieśli właściciele czterech nieruchomości położonych w obszarze objętym m.p.z.p., a to współwłaściciele działek położonych w obrębie S.: E. K. i L. K. (działka nr 1), W. T. i P. T. (działka nr 2), M. Z. i M. Z. ( działka nr 3) oraz E. P., S. P. i oraz W. P. (działka nr 4). Skarżący zarzucili podjęcie zaskarżonej uchwały z naruszeniem szeregu przepisów prawa, w tym: 1) art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r. , poz. 647 ze zm.) – dalej zwanej u.p.z.p. poprzez wprowadzenie w m.p.z.p. ustaleń naruszających ich prawo własności, które "nie wynikają z wymagań art. 15 tejże ustawy, a zatem wprowadzenie ich nastąpiło bez ustawowego upoważnienia, z przekroczeniem kompetencji władztwa planistycznego, co stoi w sprzeczności z Konstytucją R.P.", 2) art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez "pozbawienie ich ochrony własnego interesu prawnego, w związku z dopuszczeniem bez żadnych ograniczeń prawa zabudowy w granicy nieruchomości z pominięciem interesów faktycznych i prawnych właścicieli nieruchomości sąsiednich", 3) naruszenie opisanymi działaniami zasady proporcjonalności wskazanej w art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez nieproporcjonalne ograniczenie ich prawa, które mogło zostać ustanowione tylko wtedy gdyby było to konieczne dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób 4) naruszenie wynikającego z Konstytucji obowiązku równej dla wszystkich ochrony prawa własności i innych praw majątkowych "poprzez uchwalenie przepisu prawa miejscowego pozbawiającego ich mechanizmów ochrony prawa własności realnie zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej sąsiedniej nieruchomości", 5) naruszenie art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego "poprzez działanie z naruszeniem zasady poszanowania prawa własności skarżących i naruszeniem ich prawa do ochrony przed immisją", 6) Naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U . z 213 r., poz. 1409) "poprzez umożliwienie dowolnego usytuowania na działce budowlanej obiektu budowlanego bez poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, co stoi w rażącej sprzeczności z dyspozycją" tego przepisu. W oparciu o te zarzuty skarżący domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwała lub jej części oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że w tekście zaskarżonej uchwały wskazano, że sołectwo S. stanowi jednostkę funkcjonalno-przestrzenną, której charakter wiejski należy uhonorować, a dla wytworzenia funkcji organizującej należy dążyć do harmonijnego kształtowana zabudowy. W § 5 ust. 1 m.p.z.p. wskazano na wydzielone w planie jednostki oznaczone symbolem MNU, w tym jednostkę 95 MNU, dla których w ust. 3 tego paragrafu wprowadzono zakaz realizacji inwestycji i obiektów mogących oddziaływać na środowisko, dla których raport oddziaływania na środowisko wykazuje znaczące odziaływanie oraz zakaz realizacji inwestycji i obiektów, których oddziaływanie może wykraczać poza granice działki. Natomiast w § 5 ust. 5 pkt 5.6 uchwały dopuszczono możliwość lokalizacji obiektów bezpośrednio przy granicy działek budowlanych lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy - przy zachowaniu wymogów obowiązujących przepisów w zakresie odległości pomiędzy projektowaną zabudową, a istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania sąsiedniej działki. W ocenie skarżących zagrożenie ich praw stało się realne w związku z planowaną realizacją w sąsiedztwie ich nieruchomości usytuowania budynku o funkcji "rzekomo mieszkaniowo-usługowej", przy czym usytuowanie tego budynku, a w zasadzie jego części usługowej zaplanowano w granicy ich działek na znacznej ich długości. Odbywa się to bez porozumienia z właścicielami działek przyległych i bez uwzględnienia faktu dominującej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Lokalizacja planowanego obiektu w granicy działek uniemożliwi skarżącym odpoczynek i prawidłowe funkcjonowanie działek ogrodowych. Sytuacja ta uświadomiła wnoszącym skargę, jak duże zagrożenie dla ich "miru domowego" niesie przepis § 5 ust. 5 pkt 5.6 m.p.z.p. Związane z tym obawy skłoniły ich do wystąpienia do Gminy z pytaniem o plany dotyczące zmiany ustaleń planu miejscowego i uzyskali zapewnienie Wójta, że przeprowadzona będzie analiza ustaleń planów dotyczących obszarów MNU oraz rozważona zostanie kwestia lokalizacji obiektów w granicach działek, lokalizacji garaży przydomowych w granicy oraz całkowite zniesienie wszelkich usług na terenach MNU. Mimo upływu roku od tej deklaracji nie zostały podjęte żadne działania zmierzające do jej realizacji, co spowodowało wystąpienie przez nich z opartym na art. 101 u.s.g. wezwaniem z dnia 21 października 2013 roku. W dniu 25 listopada 2013 roku skarżący zostali zaproszeni na posiedzenie Komisji Rady Gminy, jednak udział w tym posiedzeniu nie wniósł, ich zdaniem, nic pozytywnego, gdyż sprawa została przesądzona na ich niekorzyść, co znalazło wyraz w uchwale Rady Gminy z dnia 27 listopada 2013 roku. W przekonaniu skarżących uzasadnienie tej uchwały "niczego nie wyjaśnia, a jedynie potwierdza brak zrozumienia (...) na czym polega istota naruszenia prawa własności przepisami uchwały z 2007 r." Dowodem na to jest przypadkowe powoływanie się na definicje i pojęcia z przepisów powszechnie obowiązujących np. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W przekonaniu Rady Gminy Zbrosławice to właśnie § 12 warunków technicznych stanowił źródło dopuszczenia w m.p.z.p. możliwości lokalizowania obiektów w granicy działki. Uzasadniając poszczególne zarzuty skargi skarżący wskazali, że co prawda przepisy u.p.z.p. dopuszczają możliwość ingerencji organów gminy w sferę wykonywania prawa własności , to jednak w myśl dyspozycji art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu trenów należących do innych osób. W związku z tym nieprawidłowe w ocenie skarżących było dopuszczenie zabudowy usługowej na terenach gdzie dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Zamieszczony w planie zakaz realizacji na terenach MNU inwestycji i obiektów mogących oddziaływać na środowisko dla których raport oddziaływania na środowisko wykazuje znaczące oddziaływanie umożliwia zaś w ocenie wnoszących skargę realizowanie na tych terenach praktycznie wszystkich przedsięwzięć poza "fabryką samochodów lub elektrownią jądrową". W ich przekonaniu nieprecyzyjny jest natomiast zakaz realizacji na tym terenie inwestycji i obiektów , których oddziaływanie może wykraczać poza granice działki. Zakaz ten nie wskazuje o jaką działkę chodzi, stoi w sprzeczności z dopuszczeniem możliwości budowy w granicy działek, "a po trzecie zakazuje czegoś , co z oczywistych względów jest zakazane". Dopuszczenie na terenach zdominowanych zabudową mieszkaniową zabudowy bez wprowadzenia wymagań co do funkcji, jak i kubatury, a jeszcze do tego w granicach ich nieruchomości ewidentnie – zdaniem skarżących - ogranicza przysługujące im uprawnienia "do ochrony ich interesu prawnego". Ingerencja gminy w prawo własności winna stanowić wyjątek od konstytucyjnej zasady nienaruszalności tego prawa oraz mieć miejsce z zachowaniem zasady proporcjonalności. Skarżący nie zgodzili się także ze stanowiskiem Rady, że przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych daje gminom uprawnienie do umożliwienia lokowania budynków w granicach działek. Zwrot zawarty w tym przepisie "jeżeli wynika to z ustaleń planu" odnosi się bowiem do sytuacji, w której inna zabudowa niż w granicy działki nie jest możliwa i ma to miejsce przy zabudowie bliźniaczej, szeregowej czy atrialnej. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zbrosławice, reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej. W ocenie organu w sprawie nie zaszły bowiem żadne przesłanki, o których mowa w art. 28 u.p.z.p. dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi Wójt Gminy Zbrosławice stwierdził w szczególności, że art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie zawiera żadnych zastrzeżeń i ograniczeń do rodzajów przeznaczenia terenu poza uznaniem części z nich za ustalenia obowiązkowe planu. Ograniczeń takich nie można wywieść również z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W § 4 tego rozporządzenia określone zostały wymogi dotyczące projektu planu miejscowego obowiązujące przy zapisywaniu ustaleń jego tekstu dotyczących przeznaczenia terenu i zasad jego zagospodarowania, a także symbol i numer wyróżniający go spośród innych terenów. W zaskarżonej uchwale wymogi te zostały spełnione. Uchwała określa także niezbędne parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Powołując się na wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 1962/11, Wójt zauważył także, że dopuszczalne jest ustalenie dla jednego terenu różnych funkcji, które się wzajemnie nie wykluczają, a tym samym możliwe jest realizowanie na tym samym terenie funkcji mieszkaniowej i nieuciążliwych usług. W odpowiedzi na skargę zwrócono także uwagę, że ustalenia planu miejscowego ograniczające prawo własności podlegają ocenie z punktu widzenia zasady równości. Ochronę interesów osób trzecich należy zaś oceniać w kategoriach obiektywnych wynikających z przepisów ustawowych. W kwestii zasadniczego zarzutu skargi dotyczącego przewidzianej w m.p.z.p. możliwości sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki Wójt Zbrosławic stwierdził, że możliwość taka została przewidziana w akcie wyższego rzędu, jakim jest rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. W § 8 tego rozporządzenia wprowadzono także podział budynków z uwagi na ich wysokość in ustalono, że budynki do wysokości 12 m należy zaliczyć do budynków niskich. Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. Wójt stwierdził, że plan miejscowy stanowi niewątpliwą ingerencję w prawo własności z woli ustawodawcy ingerencja ta jest jednak dopuszczalna i zgodna z prawem. Granice korzystania z prawa własności są bowiem wyznaczone zarówno przez art. 3 u.p.z.p. , jak i art. 140 k.c. oraz zasady współżycia społecznego. W związku z tym zdaniem Wójta zaskarżona uchwała nie zawiera ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, "bowiem ustalenia planu są zgodne z ustawą oraz wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi. Wszystkie ustalenia planu są oparte na przepisach prawa i żadne z nich poza te normy nie wykracza". Granice dopuszczalnej ingerencji władczej w prawo własności wyznaczają zaś przepisy prawa administracyjnego. Wójt zwrócił też uwagę, że prawo własności nieruchomości nie jest "święte" lecz z istoty swojej jest ograniczone zarówno "od zewnątrz" tj. co do korzystania z prawa o określonej treści, jak i od wewnątrz tzn. w swojej treści. Można tym samym unieważnić plan miejscowy w przypadkach gdy ograniczenie prawa własności w nim przewidziane nie ma uzasadnienia w obowiązującym prawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przewiedzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasady proporcjonalności Wójt stwierdził, że brak jest podstaw do formułowania wniosku, iż ustalenia m.p.z.p. dopuszczające usługi nieuciążliwe na terenach zabudowy mieszkaniowej naruszają tą zasadę. Podkreślił, że rada gminy uchwalając plan miejscowy nie może definiować uciążliwości związanych z zagospodarowaniem terenu lecz musi je postrzegać przez pryzmat pojęć używanych w aktach prawa powszechnie obowiązującego ustalających znaczenie normatywne pozwalające na zachowanie spójności ustaleń planu dotyczących zagospodarowania terenu z prawem powszechnie obowiązującym. Pod pojęciem usług nie za zawiera się także działalność produkcyjna czy przemysłowa, która w planach jest oznaczana niezależnie. W podsumowaniu odpowiedzi na skargę wskazano, że plan miejscowy obok innych norm prawnych stanowi instrument kształtowania granic swobody właściciela przy korzystaniu z nieruchomości gruntowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należało rozważyć dopuszczalność skargi wniesionej w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g. na uchwałę stanowiącą, stosownie do art. 14 ust. 8 u.p.z.p., akt prawa miejscowego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Legitymację do wniesienia skargi przez skarżących na przedmiotową uchwałę wywieść należy z przysługującego im prawa własności do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą, który na rysunku planu oznaczony został symbolem 95 MNU. Odnotować też należy, że skarżący pismem z dnia 21 października 2013 roku (doręczonym w dniu 22 października 2013 r.) wezwali wraz jeszcze z innymi osobami ( K. i J. D.) Radę Gminy Zbrosławice do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego ustaleniami § 5 ust. 1 i ust. 5 pkt 5.6 i 5.7. m.p.z.p. Rada Gminy Zbrosławice rozpatrzyła to wezwanie i uchwałą nr XXXIII/411/13 z dnia 27 listopada 2013 r. uznała, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Stwierdzić wreszcie trzeba, że skarga wpłynęła do Urzędu Gminy w Zbrosławicach w dniu 19 grudnia 2013 roku, a zatem wniesiono ją w terminie określonym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.– dalej zwanej p.p.s.a.). W konsekwencji wobec spełniania przez wniesioną skargę także innych wymogów formalnych należało uznać ją za dopuszczalną. Skargę mimo jej dopuszczalności uznać należy jednak za pozbawioną podstaw, bowiem Sąd badając zaskarżoną uchwałę uznał, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w całości czy też w części wskazanej przez skarżących. Jak zasadnie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ustawodawca w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustanowił dwie podstawowe przesłanki zgodności z przepisami prawa uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego: - po pierwsze, przesłankę materialnoprawną, a mianowicie uwzględnienie zasad sporządzania planu miejscowego, - po drugie, przesłankę formalnoprawną, a mianowicie zachowanie procedury sporządzenia planu i właściwości organu (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2008 r., sygn.. akt II OSK 215/08, (LEX nr 510042). Dokonując wykładni przesłanki materialnoprawnej: zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy związana jest przepisami prawa, w tym prawa europejskiego, zasadami konstytucyjnymi i przepisami ustaw materialnoprawnych. Tylko w tych granicach można mówić o władztwie planistycznym przysługującym gminie. Zgodzić się należy zatem ze skarżącymi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego aczkolwiek kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności, nie daje jednak podstaw organom gminy do niczym nie skrępowanego władztwa planistycznego. Skoro bowiem miejscowy plan kształtuje sposób wykonywania prawa własności, to wyznaczenie tych granic ingerencji w prawo własności musi uwzględniać wartości naczelne, jak równość wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) czy wynikające z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji poszanowanie prawa własności. Nie można jednak zgodzić się ze skarżącymi, że dopuszczenie w m.p.z.p. lokalizacji obiektów bezpośrednio przy granicy działek budowlanych, w tym taka lokalizacja przydomowych garaży narusza zasady wynikające z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez nieproporcjonalne ograniczenie ich praw. Z przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji wynika bowiem, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie , w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Natomiast zgodnie z zasada proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego , bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Przy czym nie mogą one naruszać istoty wolności i praw. Postanowienia art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji wskazujące, że dopuszczalność ingerencji w prawo własności musi mieć podstawy w regulacji ustawowej nie oznaczają jednak, że ograniczenie prawa własności ma wynikać z mocy prawa. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności może bowiem nastąpić w wyniku działania organów władzy publicznej podjętego w ustanowionych w ustawach formach prawnych, w tym w drodze regulacji normatywnych zawartych w planach miejscowych uchwalanych w oparciu o przepisy u.p.z.p. Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Analizując treść zarzutu dotyczącego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w pierwszym rzędzie należy poddać w wątpliwość czy dopuszczenie lokalizacji obiektów bezpośrednio przy granicy działki godzi prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości. Prawo do takiego lokalizowania obiektów budowlanych nie narusza bowiem z pewnością zasady równości wobec prawa, gdyż w równym stopniu przysługiwać ono będzie właścicielom wszystkich nieruchomości znajdujących się w jednostkach kontrolowanego planu oznaczonych symbolem MNU. W szczególności, jeżeli bezpośrednio przy granicy zostanie posadowiony budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku właściciel sąsiedniej nieruchomości będzie uprawniony do sytuowania wznoszonego przez siebie budynku ścianą przylegającą do budynku wniesionego lub planowanego do wzniesienia znajdującego się bezpośrednio przy granicy działki sąsiada. Powołana regulacja może zatem poszerzać możliwość zabudowy nieruchomości przez podmioty dysponujące prawem ich własności. Pamiętać też trzeba, że stosownie do art. 143 k.c. własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Współkształtowanie przez m.p.z.p. wraz z innymi przepisami prawa treści prawa własności stanowi zaś przewidziane w art. 140 k.c. przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania tego prawa, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gdyby nawet przyjąć, że przepisy § 5 ust. 5 pkt 5.6 i 5.7 m.p.z.p. ingerują bezpośrednio w wykonywanie prawa własności nieruchomości sąsiadujących z gruntami, na których dochodzi do lokalizacji obiektów bezpośrednio przy granicy działki poprzez zezwolenie na immisje pośrednie to należy zauważyć, że gminny planista uzależnił tego rodzaju lokalizację obiektów od zachowania wymogów wynikających z obowiązujących przepisów. W grupie tych regulacji mieścić się będą z pewnością nie tylko przepisy zamieszczone w § 12, ale także § 13, § 60 czy wreszcie § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dostrzec też trzeba, że tereny MNU w kontrolowanym m.p.z.p. zostały przeznaczone nie tylko pod zabudowę mieszkaniowo-usługową lecz także pod zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych. W przypadkach tego rodzaju przeznaczenia gruntów praktycznie zaś regułą jest lokowanie obiektów budowlanych w bezpośrednio w granicach działek siedliskowych. Zgodzić należy się wreszcie ze stanowiskiem zajętym przez Radę Gminy Zbrosławice w udzielonej skarżącym odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak również w odpowiedzi na skargę, że § 5 ust. 5 pkt 5.6 uchwały jest zgodny z postanowieniami § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania tej uchwały). Nie od rzeczy zauważyć też przyjdzie, że w § 5 ust. 3 m.p.z.p. wprowadzone zostały zakazy lokalizacji inwestycji i obiektów mogących oddziaływać na środowisko, dla których raport oddziaływania na środowisko wykazuje znaczące oddziaływanie ( pkt. 3.1) oraz, których oddziaływanie może wykraczać poza granice działki. Stwierdzić w związku z tym należy, że zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) przepis § 5ust. 3, pkt 3.1 m.p.z.p. wyklucza możliwość lokowania na terenach oznaczonych w kontrolowanym planie symbolem MNU przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Lista tych przedsięwzięć została określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Dodać też przyjdzie, że ocena oddziaływania inwestycji na teren sąsiednich działek , o jakiej jest mowa w § 5 ust. 3, pkt 3.3 m.p.z.p. winna podlegać każdorazowej ocenie w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W kontekście prowadzonych rozważań zwrócić przyjdzie uwagę, że to czy planowane przedsięwzięcie będzie uciążliwe dla skarżących i otoczenia, niekoniecznie zależy od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz jest rozstrzygane w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz innych decyzji wymaganych w tego typu sprawach. Brak jest jednocześnie podstaw do stwierdzenia, że kontrolowana uchwała narusza wskazane w skardze przepisy art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bowiem do naruszenia tych przepisów może dojść dopiero w związku z wydaną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Nie można uznać też, aby subiektywne odczucie ingerencji w prawo własności nieruchomości spowodowane usytuowaniem obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki czy wynikający z tego spadek wartości nieruchomości miał wpływ na ocenę interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Żaden właściciel nieruchomości, planując jej wykorzystanie pod określoną zabudowę, inwestycję, czy rodzaj działalności gospodarczej, nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia. W badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zasad sporządzania przedmiotowego planu miejscowego, wskazanych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. W szczególności zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem prezentowanym w odpowiedzi na skargę, że zaskarżona uchwala spełnia wymogi przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podejmowania, a zatem przed zmianą brzmienia tego przepisu wprowadzoną z dniem 21 października 2010 r. ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków – Dz. U. Nr 130, poz. 871). Powołany przepis nakazywał obowiązkowe uwzględnienie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linii zabudowy, gabarytów obiektów i wskaźników intensywności zabudowy, które stanowiły zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu. W szczególności w odniesieniu do jednostek określonych w planie symbolem MNU (§ 5 uchwały) określone zostały wynosząca 35 % maksymalna powierzchnia zabudowy, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej wynoszący 50 % w odniesieniu do nieutwardzonej i niezabudowanej, wynosząca 12 m maksymalna wysokość zabudowy oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Podzielić należy także stanowisko Rady Gminy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptowane jest stanowisko dopuszczające ustalenie dla jednego terenu różnych funkcji (przeznaczeń), pod warunkiem, ze wzajemnie się one nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne (tak: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 1962/11 (LEX nr 1152115). W ocenie Sądu łączenie funkcji mieszkaniowej z funkcją usługową niewykraczającą swoim oddziaływaniem poza granice działki, a także z funkcją zabudowy zagrodowej należy uznać za dopuszczalne w szczególności na terenach wiejskich. Skład orzekający nie stwierdził też istotnego naruszenia trybu sporządzania zaskarżonego planu przewidzianego przepisami art. 17 u.p.z.p. czy naruszenia właściwości organów. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że skarżący mimo prawidłowego ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu nie zgłosili do niego uwag. Z urzędu Sąd skontrolował także zgodność kwestionowanych przez skarżących przepisów m.p.z.p. z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Zbrosławice przyjętego uchwalą Rady Gminy Zbrosławice nr XVIII/312/04 z dnia 28 października 2004 r. Kontrola ta wykazała zasadność stwierdzenia zawartego w pkt I zaskarżonej uchwały stwierdzającego jej zgodność ze Studium. Zauważyć w związku z tym przyjdzie, że w przedmiotowym Studium tereny oznaczone w planie symbolem 95 MNU oznaczone zostały jako "tereny skonsumowane – zainwestowane funkcją mieszkaniowo-usługową". Dodać w końcu należy, że zgodnie z poprzednio obowiązującym planem miejscowym przyjętym uchwałą Rady Gminy Zbrosławice nr XXIX/207/94 z dnia 27 maja 1994r. w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Zbrosławice tereny objęte symbolem w obowiązującym planie symbolem 95 MNU były zaliczone w poprzednim planie do terenów oznaczonych symbolem 2 MN/U stanowiących podobnie jak aktualnie "tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej dla budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego i różnego rodzaju usług nieuciążliwych". W podsumowaniu przeprowadzonych rozważań uznać należy, że zaskarżony akt prawa miejscowego nie narusza prawa w stopniu pozwalającym Sądowi na stwierdzenie jego nieważności w całości lub części tak w związku z zarzutami dotyczącymi naruszenia zasad jego sporządzania, jak i istotnego naruszenia trybu ich sporządzania czy naruszenia właściwości organów. Za chybione uznać należy też podniesione w skardze zarzuty nadużycia wobec skarżących przez organ stanowiący gminy władztwa planistycznego w związku z zamieszczonymi w planie przepisami § 5 ust. 1 i ust. 5 pkt 5.6 i 5.7 m.p.z.p. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło